Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

CHATHAM HOUSE-Professor Matthew Goodwin: In 2018, Europe’s Populist Challenges Will Continue

on Wednesday, 03 January 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις, Παρουσίαση Ινστιτούτου

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Despite the ‘Macron moment’, traditional politics remains under pressure across the continent.
There is no doubt that nationalist populism will remain an important driver of Europe’s debates. As we showed in our 2017 Chatham House research paper on the future of Europe, elites across the EU identify populists as their number one challenge. Thus, as we leave 2017 it seems that many observers were too optimistic about the ‘Macron moment’ and the supposed defeat of nationalist populism that was reflected in losses for Marine Le Pen and Geert Wilders in the Netherlands.

HERE PDF

Χρήστος ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ME MIA MATIA: H EΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. 16/09/2017-30/11/2017

on Thursday, 14 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. ΧΡ. ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ, Επίτιμος Διοικητής 1ης Στρατιάς, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

Χρήστος ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ  ME MIA MATIA: H EΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. 16/09/2017-30/11/2017


1. ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

α. Κυπριακό

Στις 23 Σεπτεμβρίου, μετά την αποτυχία των συνομιλιών στην Ελβετία, ο εκπρόσωπος του ΓΓ/ΟΗΕ δήλωσε ότι θα επαναληφθούν, μόνον όταν οι δύο Κοινότητες δείξουν ετοιμότητα να εμπλακούν σε αυτές.
Έκτοτε ο κ. Αναστασιάδης, στις συνεντεύξεις του και τις συναντήσεις με τους ευρωπαίους ηγέτες δηλώνει ότι είναι έτοιμος να συζητήσει για λύση στα πλαίσια του ΟΗΕ, η οποία δεν θα περιέχει επεμβατικά δικαιώματα και στρατιωτική βάση της Τουρκίας. Αντιθέτως ο κ. Ακιντζί δηλώνει ότι δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί διάλογος αυτή τη στιγμή και ότι στο μέλλον θα μπορούσε να βρεθεί λύση, μόνον αν αλλάξει στάση η Ε/Κ πλευρά, όσον αφορά στο θέμα των εγγυήσεων, προσθέτοντας ότι αν δεν βρεθεί λύση, θα συνεχιστεί η πορεία της Τ/Κ πλευράς με την «Τουρκική Δημοκρατία της Β. Κύπρου» και ότι το διαζύγιο θα γίνει με βάση τη συνεννόηση.
Στις 4 Οκτωβρίου η Κύπρος κατήγγειλε την Τουρκία στον ΟΗΕ για προσπάθεια αφομοιώσεως των κατεχομένων δια της αυξήσεως των εποικισμών, της ενισχύσεως του μουσουλμανικού στοιχείου με 300 νέα τεμένη και 320 θρησκευτικούς λειτουργούς και της αλλαγής του εκπαιδευτικού συστήματος, με το οποίο εισάγεται ισλαμιστική μορφή παιδείας σε μια κοσμική κοινότητα.
Στις 6 Οκτωβρίου ο Υπουργός Εξωτερικών του ψευδοκράτους έκανε λόγο για αυτόνομο κράτος στη Β. Κύπρο σαν το «Μονακό», ενώ στις 10 Οκτωβρίου ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβερνήσεως, υπεύθυνος για το Κυπριακό κ. Ρετζέπ Αντάγ δήλωσε ότι το αίτημα για προσάρτηση των κατεχομένων είναι στο τραπέζι.
Στις 11 Οκτωβρίου το ΥΠΕΞ της Τουρκίας επέκρινε το ΓΓ/ΟΗΕ, γιατί στην έκθεσή του για την αποτυχία των συνομιλιών επέρριψε την ευθύνη και στις δύο πλευρές, ισχυριζόμενο ότι αυτή ανήκει αποκλειστικά στην Ε/Κ πλευρά.
Στις 18 Οκτωβρίου ο Υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας κ. Μπεράτι Αλμπαϊράκ, γαμβρός του κ. Ερντογάν, δήλωσε ότι η χώρα του θα αρχίσει στις αρχές του 2018 γεωτρήσεις στα τουρκικά και κυπριακά νερά με το γεωτρύπανο που αγόρασε η «Ανώνυμη Εταιρεία Πετρελαίου της Τουρκίας» (TRAO) από τη Ν. Κορέα με κόστος 200 εκατομμύρια δολάρια.
Συνεχίζονται οι έρευνες και οι γεωτρήσεις στην Κύπρο, με την Τουρκία να περιορίζεται στην πραγματοποίηση ασκήσεων, δεσμεύοντας με NAVTEX περιοχές της κυπριακής ΑΟΖ. Την 1 Οκτωβρίου ο κ.. Αναστασιάδης δήλωσε συγκρατημένα αισιόδοξος για το νέο κύκλο γεωτρήσεων, που θα πραγματοποιηθεί το 2018 από την ιταλική ΕΝΙ και την Κοινοπραξία ΕΧΧΟΝ MOBIL – QATAR PETROLEUM, προσθέτοντας ότι η Κύπρος αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για να καταστεί νέα «Ενεργειακή Πύλη της Ευρώπης».
Στις 17 Δεκεμβρίου θα διεξαχθούν προεδρικές εκλογές στην Κύπρο και στις 7 Ιανουαρίου 2018 βουλευτικές εκλογές στα κατεχόμενα.

Μέχρι το 2019, που θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές, ο κ. Ερντογάν δεν θα συναινέσει στην επανέναρξη των ενδοκοινοτικών συνομιλιών και θα συνεχίσει την επιθετική ρητορική του και τις προκλήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει την στήριξη των εθνικιστών.

β. Ε/Τ Σχέσεις


Η ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών συνεχίζεται για τους γνωστούς λόγους.
Ο αντιπρόεδρος κ. Τσαβούσογλου, που επισκέφθηκε τη χώρα μας από 2-4 Νοεμβρίου, αναφέρθηκε, κατά την περιοδεία του στα μουσουλμανικά χωριά της Θράκης, σε τουρκική μειονότητα της οποίας την ασφάλεια εγγυάται η μητέρα πατρίδα Τουρκία.
Στις 25 Οκτωβρίου ο ΥΠΕΞ κ. Κοτζιάς δήλωσε, σε συνέντευξή του, ότι αποκατεστάθη ο δίαυλος επικοινωνίας και επανήρχισε ο διάλογος με την Τουρκία, που είχε διακοπεί από το καλοκαίρι.
Στις 7-8 Δεκεμβρίου ο κ. Ερντογάν θα επισκεφθεί τη χώρα μας, σε μια στιγμή που αισθάνεται απομονωμένος από την ΕΕ.

Η επίσκεψη του κ. Ερντογάν, ανεξαρτήτως αν προκληθούν κάποια προβλήματα από τυχόν δηλώσεις του, θα έχει σε κάθε περίπτωση θετικά αποτελέσματα. Θετικά κρίνεται και η επανάληψη του διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών, γιατί μέσω αυτού μπορεί να προληφθούν ατυχήματα εκ παρανοήσεως.

Η κούρσα εξοπλισμών που έχει επιδοθεί η Τουρκία, με τη ναυπήγηση 6 νέων υποβρυχίων, την προμήθεια α/φ F-35 και την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων S-400, σε συνδυασμό με τη δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδος, θα ανατρέψει την ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο, αν δεν ληφθούν μέτρα εκ μέρους μας.

Η κυβέρνηση και κυρίως το ΥΕΘΑ οφείλουν να λάβουν μέτρα για την αποτροπή ενός τέτοιου ενδεχομένου, καταστροφικού για τη χώρα μας. Ας έχουν υπόψη τους, ότι η οικονομική κατάσταση μπορεί κάποτε να διορθωθεί, η απώλεια όμως της κυριαρχίας και κυρίως εδάφους ποτέ!! Η στρατιωτική επίσης ηγεσία οφείλει να παρουσιάζει με παρρησία τα προβλήματα και να πιέζει την κυβέρνηση για την επίλυσή τους.

γ. Σκοπιανό

Στις 30 Σεπτεμβρίου ο ΥΠΕΞ της Ελλάδος κ. Κοτζιάς, μετά την τέταρτη συνάντηση που είχε με τον ομόλογό του των Σκοπίων κ. Ντιμητρόφ σε διάστημα τριών μηνών, δήλωσε ότι συμφώνησαν για την επανεκκίνηση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και για την σύσταση Επιτροπής για την εξέταση των σχολικών βιβλίων και χαρτών, με σκοπό την απάλειψη των στοιχείων που καλλιεργούν τον αλυτρωτισμό.
Στο ίδιο διάστημα ο κ. Ντιμητρόφ, σε επανειλημμένες συνεντεύξεις του, δήλωσε ότι οι σκοπιανοί δεν είναι οι αποκλειστικοί μακεδόνες, και κατηγόρησε τον κ. Γκρουέφσκι ότι προκαλούσε την Ελλάδα με τη συνεχή επίκληση στην αρχαία Μακεδονία και τον Μ. Αλέξανδρο, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση του κ. Ζάεφ θα κάνει ότι καλύτερο μπορεί για τη λύση του ζητήματος της ονομασίας.
Ο κ. Ζάεφ, αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές (22 και 29 Οκτωβρίου) που το κόμμα του επικράτησε κατά κράτος, συντρίβοντας το κόμμα του κ. Γκρουέφσκι, δήλωσε ότι το αποτέλεσμα του έδωσε θάρρος για να προχωρήσει σε ενέργειες για τη λύση του ζητήματος της ονομασίας και την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Στις 17 Νοεμβρίου ο κ. Νίμιτς ανακοίνωσε ότι θα συναντηθεί στις 11 και 12 Δεκεμβρίου με τους διαπραγματευτές της Ελλάδος και των Σκοπίων.

Παρόλο που ο κ. Ζέφ δείχνει να έχει καλή πρόθεση για την αναθέρμανση των σχέσεων των δύο χωρών και την αναζήτηση λύσεως, οι ενέργειές του μέχρι τώρα ήταν μόνο ρητορικές, γιατί υπολόγιζε την επιρροή που ασκεί ο κ. Γκρουέφσκι στο εσωτερικό της χώρας. Πιθανόν μετά τη θριαμβευτική του επικράτηση στις τοπικές εκλογές να αισθάνεται ασφαλέστερος και να δείξει τόλμη.

δ. Συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου με Ισραήλ και Αίγυπτο
Διευρύνονται οι τριμερείς συνεργασίες Ελλάδος και Κύπρου με Ισραήλ και Αίγυπτο, με την πραγματοποίηση κοινών ασκήσεων στο Αιγαίο και την Κύπρο, για τις οποίες αντιδρά η Τουρκία με πολλαπλασιασμό των παραβάσεων και παραβιάσεων και την έκδοση NAVTEX, με τις οποίες δεσμεύονται μεγάλες περιοχές στο Αιγαίο και στην Κύπρο για εκτέλεση ασκήσεων.

Μετά τη σταδιακή απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση, και την εμφάνιση του ρωσικού στόλου στη Μεσόγειο, οι συνεργασίες αυτές συμβάλλουν αποτελεσματικά στην αναβάθμιση του στρατηγικού ρόλου της Ελλάδος για τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

ε. Σχέσεις με Αλβανία
Η ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών συνεχίζονται εξ αιτίας της εθνικιστικής ρητορικής του κ. Ράμα και της εχθρικής αντιμετωπίσεως της ελληνικής μειονότητος στη Β.Ήπειρο, η οποία εκδηλώθηκε για μια ακόμη φορά με την κατεδάφιση στις 19 Οκτωβρίου κτιρίων στη Χειμάρα, που ανήκουν σε έλληνες μειονοτικούς.
Στις 10-12 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη συνάντηση των ΥΠΕΞ Ελλάδος και Αλβανίας στην οποία συζητήθηκαν οι διαφορές μεταξύ των δύο χωρών, χωρίς να ανακοινωθούν τα αποτελέσματα. Προσεχώς θα ακολουθήσει και άλλη συνάντηση στην Αλβανία.

στ. Σχέσεις με ΗΠΑ
Κατά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ διεπιστώθη ότι οι απόψεις των δύο χωρών συμπίπτουν σε πολλά θέματα, που ενδιαφέρουν την Ελλάδα, όπως η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, η διαδικασία επιλύσεως της ονομασίας στο Σκοπιανό, το Κυπριακό και η διατήρηση σε ευρωπαϊκή τροχιά της Τουρκίας. Επιβεβαιώθηκε επίσης το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τη Σούδα, όχι μόνο ως βάσεως ελλιμενισμού και συντηρήσεως, αλλά και ως βάσεως για επιχειρήσεις στη Μ. Ανατολή, τον Περσικό Κόλπο και τη Β. Αφρική, αλλά και για την Αλεξανδρούπολη, ως πύλη εισόδου του αμερικανικού σχιστολιθικού αερίου.
Στις 29 Νοεμβρίου ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κ. Τίλερσον σε εκδήλωση της Wilson Center ανέδειξε τη σημασία της Ελλάδος ως ενεργειακού κόμβου για την τροφοδοσία της Ευρώπης και τάχθηκε υπέρ της ολοκληρώσεως του αγωγού IGB, που θα συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία.

Είναι φανερό ότι για τις ΗΠΑ είναι πολύ σημαντικός ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδος, ύστερα από τη σταδιακή απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση. Αυτό πρέπει να το αξιοποιήσει η Ελλάδα, προκειμένου να ενισχυθεί για τη συντήρηση και ανανέωση του οπλοστασίου της.

ζ. Σχέσεις με Ρωσία
Η διϋπουργική συνάντηση Ελλάδος-Ρωσίας που επρόκειτο να γίνει στις 6 Νοεμβρίου στη Μόσχα ανεβλήθη, γιατί η Ελλάδα αρνήθηκε τη συμμετοχή και αξιωματούχων της Κριμαίας, την οποία η ΕΕ δεν αναγνωρίζει ως τμήμα της Ρωσίας αλλά ως τμήμα της Ουκρανίας.
Στις 23 Οκτωβρίου ο Ρώσος Υπουργός Ενέργειας εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της χώρας του για την εγκατάλειψη από την ελληνική κυβέρνηση της ιδέας για προέκταση εντός του ελληνικού εδάφους του αγωγού Turkish Stream, αλλά και τη σχεδιαζόμενη κατασκευή από τις ΗΠΑ εγκαταστάσεων στην Αλεξανδρούπολη, για την αποθήκευση αμερικανικού σχιστολιθικού αερίου και την προώθησή του στην Ευρώπη. Εξ αιτίας αυτού η Ρωσία έχει παγώσει το ενδιαφέρον της για την αξιοποίηση των Ναυπηγείων της Σύρου, την αγορά του ΔΕΣΦΑ, της ΔΕΠΑ της TRENOSE και άλλων έργων.

Γενικά οι σχέσεις των δύο χωρών δεν βρίσκονται σε καλό επίπεδο με ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης, γιατί αρχικά έκανε ανοίγματα προς τη Ρωσία, χωρίς να υπολογίζει τις αντιδράσεις της ΕΕ και στη συνέχεια υποχώρησε. Ας της γίνει τουλάχιστον μάθημα για να μη το επαναλάβει.

2. ΒΑΛΚΑΝΙΑ


α. Δυτικά Βαλκάνια
Στις 30 Νοεμβρίου συναντήθηκαν στην Ουάσιγκτον οι ΥΠΕΞ των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων (Σερβία, Μαυροβούνιο, Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ΠΓΔΜ και Κόσσοβο) με πολλούς αξιωματούχους και το Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου Στρατηγό κ. Μακ Μάστερ, ο οποίος δήλωσε ότι η περιοχή αυτή αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για τις ΗΠΑ. Επίσης ο Υφυπουργός Εξωτερικών για την Ευρώπη κ. Χόϊτ Γι δήλωσε ότι «θέση των ΗΠΑ είναι, πως υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις στην περιοχή που πρέπει να αντιμετωπιστούν επειγόντως από κοινού με τους ευρωπαίους και σε αμφίδρομη συνεργασία με τις χώρες της περιοχής».
Οι ΗΠΑ, που απήχαν επί μακρόν από την περιοχή, αποφάσισαν να επανέλθουν προκειμένου να αποτρέψουν τη διείσδυση της Ρωσίας κυρίως, αλλά και της Τουρκίας, σε μια περίοδο που τα Βαλκάνια αποκτούν μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών και της τρομοκρατίας.

β. Αλβανία
Στις 14 Οκτωβρίου εγκρίθηκε από τη Βουλή ο νόμος «περί προστασίας των μειονοτήτων», ο οποίος περιορίζει κατά πολύ τα δικαιώματά τους.
Στις 15 Οκτωβρίου δημοσιοποιήθηκε το κείμενο της εκθέσεως του Συμβουλίου Σταθεροποιήσεως και Συνεργασίας ΕΕ-Αλβανίας, χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στις προκλήσεις της Αλβανίας κατά της Ελλάδος, γεγονός που θα αποθρασύνει τον κ. Ράμα.
Την 1 Οκτωβρίου η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε τη δωρεάν παραχώρηση στην Αλβανίας 5000 αυτομάτων όπλων και 160 ΤΘ οχημάτων με την αιτιολογία ότι θα χρησιμοποιηθούν για την ασφάλεια του ΤΑΡ, που θα διέρχεται από τα εδάφη της και θα προμηθεύει με αέριο την Ευρώπη.

Η κίνηση αυτή της Ιταλίας είναι περίεργη, αλλά και η δικαιολογία την οποία επικαλείται δεν είναι πειστική. Κατά πάσαν πιθανότητα αυτή αποβλέπει στην αποτροπή της Τουρκίας, που επιδιώκει τον έλεγχο των μουσουλμανικών χωρών των Βαλκανίων.

γ. Βουλγαρία

Στις 4 Οκτωβρίου έγινε στη Βάρνα, η τετραμερής συνάντηση των ηγετών της Ελλάδος, Βουλγαρίας, Σερβίας και Ρουμανίας, οι οποίοι αποφάσισαν να προτείνουν τη Σύνοδο ΕΕ-Δ.Βαλκανίων με στόχο την προώθηση της ενταξιακής τους πορείας.

δ. Σερβία

Στις 10 Οκτωβρίου ο κ. Ερντογάν επισκέφθηκε τη Σερβία όπου υπέγραψε με τον πρόεδρο κ. Βούτσις 16 συμφωνίες και συζήτησαν για τη σύνδεση της Σερβίας με τον αγωγό Turkish Stream.
Στις 17 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε κοινή στρατιωτική άσκηση αμερικανών και σέρβων αλεξιπτωτιστών στο Βελιγράδι, ενώ στις 15 Νοεμβρίου είχε συναντηθεί ο κ. Βούτσις με το ΓΓ του ΝΑΤΟ κ. Στόλντεμπεργκ στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της συμφωνίας για συμμαχία ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και τη Σερβία.
Λίγες μέρες νωρίτερα είχε επισκεφθεί το Βελιγράδι ο Υπουργός Αμύνης της Ρωσίας κ. Σοϊγκού, όπου συζητήθηκε η παράδοση έξι ρωσικών μαχητικών α/φ, στο πλαίσιο της στρατιωτικής βοήθειας που προσφέρει η Μόσχα στη Σερβία.

Η Σερβία δηλώνει στρατιωτικά ουδέτερη, αλλά ο συναγωνισμός ΝΑΤΟ και Ρωσίας για την προσάρτησή της, θα την αναγκάσει να επιλέξει κάποια στιγμή σύμμαχο. Τότε κατά πάσαν πιθανότητα θα επιλέξει το ΝΑΤΟ, ώστε να ελπίζει και για ένταξη στην ΕΕ.

3. ΤΟΥΡΚΙΑ



α. Εσωτερική Κατάσταση
Συνεχίζονται οι συλλήψεις και οι διώξεις εναντίον των αντιφρονούντων. Στις 4 Οκτωβρίου εκδόθηκαν οι πρώτες αποφάσεις των δικαστηρίων για 11 πραξικοπηματίες που καταδικάστηκαν σε ισόβια.
Ο κ. Ερντογάν μετά την εκκαθάριση του κόμματος ΑΚΡ από τα υψηλόβαθμα στελέχη (Γκιουλ, Νταβούτογλου, Ακρίν κ.λ.π.) προχώρησε και στην απομάκρυνση χαμηλόβαθμων στελεχών, στα οποία περιλαμβάνονται και 50 Νομάρχες με πρώτο της Κωνσταντινουπόλεως τον οποίο ανάγκασε σε παραίτηση στις 7 Οκτωβρίου.

Ο κ. Ερντογάν απομακρύνει από το ΑΚΡ, όσους θεωρεί υπεύθυνους για την πτώση της δημοτικότητός του στο 40%, προκειμένου να αντιστρέψει το κλίμα εν όψει των τριπλών εκλογών του 2019 (τοπικών, βουλευτικών και προεδρικών).

β.Σχέσεις με ΗΠΑ-ΝΑΤΟ
Οι κακές σχέσεις των δύο χωρών λόγω της μη εκδόσεως του ιμάμη Γκιουλέν και τον εξοπλισμό των Κούρδων εντάθηκαν ακόμη περισσότερο λόγω της αγοράς των ρωσικών πυραύλων S-400, της διακοπής από τις ΗΠΑ για ένα μήνα της χορηγήσεως VISA στους Τούρκους πολίτες εξ αιτίας της συλλήψεως ενός Τούρκου υπαλλήλου του αμερικανικού Προξενείου της Κωνσταντινουπόλεως για κατασκοπία και της διώξεως ενός Τούρκου επιχειρηματία, φίλου του κ. Ερντογάν από την αμερικανική δικαιοσύνη που κατηγορείται για παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν. Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι η δίωξη αυτή αποτελεί συνωμοσία κατά του κ. Ερντογάν και ότι οι αμερικανικές αρχές τον ανάγκασαν με απειλές να κατονομάσει ως συνεργούς του άτομα του περιβάλλοντος του κ. Ερντογάν. Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κ. Τίλερσεν σε εκδήλωση του Wilson Center στις 29 Νοεμβρίου αναγνώρισε το δικαίωμα της Τουρκίας στις επαφές με το Ιράν, λόγω γειτονίας, αλλά την κάλεσε ως σύμμαχο του ΝΑΤΟ, να θέσει ως προτεραιότητα την κοινή άμυνα με τους νατοϊκούς.
Ο κ. Ερντογάν απέσυρε 40 Τούρκους στρατιωτικούς που συμμετείχαν σε άσκηση στη Νορβηγία εξ αιτίας της επιπόλαιας ενέργειας, κατά δήλωση του ΓΓ/ΝΑΤΟ κ. Στόλντεμπεργκ, ενός Νορβηγού αξιωματικού, να δώσει τα ονόματα του Ατατούρκ και του Ερντογάν σε δύο στόχους μαζί με τις φωτογραφίες τους.

γ. Σχέσεις με Ε.Ε.
Το κακό κλίμα στις σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ και κυρίως τη Γερμανία επιβάρυναν :
-Οι κατηγορίες της Γερμανίας, ότι οι τουρκικές αρχές συλλαμβάνουν Γερμανούς πολίτες και τους κρατούν ομήρους για να τους ανταλλάξουν με καταδιωκόμενους Τούρκους, που έχουν καταφύγει στη Γερμανία.
-Η προτροπή του κ. Ερντογάν προς το 1,3 εκατ. Τούρκους ψηφοφόρους που ζουν στη Γερμανία «να δώσουν χαστούκι στις εκλογές σε όσους επιτίθενται στην Τουρκία».
-Η απόφαση των ηγετών της ΕΕ στις 20 Οκτωβρίου να μην ανοίξει κανένα νέο κεφάλαιο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, να μην απελευθερωθεί η visa για τους Τούρκους πολίτες και να μειωθεί η προενταξιακή βοήθεια που της χορηγείται από την Κομισιόν. Αντιθέτως αποφάσισαν να ενισχυθεί η βοήθεια των 6 δις ευρώ για το προσφυγικό, όσο η Τουρκία τηρεί τη συμφωνία.

Παρόλο που τα πράγματα φαίνεται να οδηγούν σε οριστική ρήξη αυτό δεν θα συμβεί, γιατί ούτε η ΕΕ θέλει να ωθήσει την Τουρκία στην αγκαλιά της Ρωσίας και να στερηθεί των πλεονεκτημάτων της γεωστρατηγικής αξίας, ούτε η Τουρκία να διακόψει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ, που είναι ο υπ΄αρ. 1 εμπορικός εταίρος, γιατί θα κινδυνεύσει να καταρρεύσει οικονομικά.
Τελικά ΕΕ και Τουρκία θα καταλήξουν σε μια ειδική σχέση, εκτός και αν ο απρόβλεπτος κ. Ερντογάν αγνοήσει τις επιπτώσεις και επιλέξει τη ρήξη.

δ. Σχέσεις με Ρωσία
Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν αποκατασταθεί πλήρως όπως δήλωσαν οι κ.κ. Πούτιν και Ερντογάν, μετά τη συνάντησή τους στο Σότσι της Ρωσίας στις 13 Νοεμβρίου.

Η ρωσοτουρκική συνεργασία είναι συγκυριακή και οφείλεται στην απειλή που αντιμετωπίζει ο κ. Ερντογάν για διαμελισμό της χώρας του, εξ αιτίας της υποστηρίξεως των Κούρδων από τους δυτικούς. ΗΠΑ και ΕΕ θα πρέπει να επανεξετάσουν τη θέση τους, και να επιδιώξουν την αποκατάσταση των σχέσεων με την Τουρκία και να μην υπολογίζουν σε υποχώρηση του κ. Ερντογάν, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει την κατάσταση στα χειρότερα, λόγω του απρόβλεπτου χαρακτήρα του.

ε. Μεσανατολικό
Η πολιτική του κ. Ερντογάν στο μεσανατολικό έχει αποτύχει πλήρως. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να εξοπλίζουν και να υποστηρίζουν τους Κούρδους και δεν τους πιέζουν να αποχωρήσουν από τον θύλακα του Αφρίν στα σύνορα με την Τουρκία και από τη Ράκα, όπως του είχαν υποσχεθεί.
Ήττα για τον κ. Ερντογάν αποτελεί και η στάση της συμμάχου του Ρωσίας στη διένεξή του με το Ιρακινό Κουρδιστάν, καθώς ο ΥΠΕΞ κ. Λαβρόφ δήλωσε ότι «η Ρωσία σέβεται τα νόμιμα δικαιώματα του κουρδικού έθνους» και η ρωσική εταιρεία Rosne ανακοίνωσε, λίγες ημέρες πριν το δημοψήφισμα, μεγάλο πρόγραμμα επενδύσεων για την αξιοποίηση του κουρδικού φυσικού αερίου. Το μόνο καλό νέο είναι η συμμετοχή του μαζί με τον κ. Πούτιν και τον πρωθυπουργό του Ιράν κ. Ροχανί στην προσπάθεια για τη σύγκλιση Συνεδρίου Εθνικού Διαλόγου για τα ην επίλυση του συριακού.

4. Ε.Ε.



α. Γενικά
Στις 18 Νοεμβρίου ενεργοποιήθηκε, με την υπογραφή 23 χωρών μελών της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, η PeSCo (Μόνιμη Δομημένη Συνεργασία στον Τομέα της Άμυνας) με την οποία δεσμεύονται να αυξάνουν κάθε χρόνο τις αμυντικές τους δαπάνες. Επίσης αποφασίστηκε η δημιουργία Ευρωπαϊκού Αμυντικού Ταμείου για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας.

Η ενέργεια αυτή σηματοδοτεί την απόφαση των ευρωπαίων για απεξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Στη Σύνοδο Κορυφής (21-22 Σεπτεμβρίου) αποφασίστηκαν τα εξής :
-Η μελέτη και πρόταση μέχρι το Μάϊο 2018 για την μετατροπή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητος σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο και την πρόβλεψη προϋπολογισμού.
-Η λήψη αποφάσεως για το brexit στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου.
-Η μείωση της προενταξιακής βοήθειας στην Τουρκία

β. Γαλλία
Στις 30 Οκτωβρίου ο κ. Μακρόν υπέγραψε το νέο αντιτρομοκρατικό νόμο, σύμφωνα με τον οποίο η αστυνομία θα μπορεί ναν πραγματοποιεί έρευνες, χωρίς την προέγκριση των δικαστικών αρχών. Τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου, οπότε ήρθη η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που είχε επιβληθεί το Νοέμβριο 2015, λόγω των τρομοκρατικών κτυπημάτων.
Στις 13 Οκτωβρίου ο κ. Μακρόν παρουσίασε το δεύτερο πακέτο μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας, παρά τις κινητοποιήσεις και την πτώση της δημοτικότητάς του.

Ο κ. Μακρόν δείχνει αποφασισμένος, να εφαρμόσει τα μέτρα τα οποία πιστεύει ότι έχει ανάγκη η χώρα για να ξαναβρεί την ανταγωνιστικότητά της, χωρίς να υπολογίζει το πολιτικό κόστος. Η στάση αυτή είναι ίδιο των μεγάλων ανδρών σε αντίθεση με τους λαϊκιστές που καταστρέφουν τις χώρες τους με τις επιλογές τους.

γ. Ισπανία
Την 1η Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, παρά τις απειλές του πρωθυπουργού κ. Ραχόϊ και τις συστάσεις όλων των ευρωπαίων.
Ύστερα από αυτό η κυβέρνηση της Ισπανίας αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της αυτονομίας της Καταλονίας και προκήρυξε εκλογές για την 21η Δεκεμβρίου. Παράλληλα οι δικαστικές αρχές άσκησαν διώξεις κατά του Καταλανού πρωθυπουργού κ. Πουτζντεμόν και των συνεργατών του, ο οποίος με μερικούς από αυτούς κατέφυγε στο Βέλγιο στο οποίο ζήτησε πολιτικό άσυλο.

Το εγχείρημα του κ. Πουτζντεμόν ήταν βέβαιο ότι θα αποτύχει, γιατί έγινε χωρίς σχέδιο για την επομένη, χωρίς εσωτερικούς συμμάχους και χωρίς να λάβει υπόψη του ότι θα είχε απέναντί του όλους τους ευρωπαίους, οι οποίοι είναι αντίθετοι σε ενέργειες που θα πυροδοτούσαν τον εθνικισμό και στις δικές τους περιοχές.

δ. Ιταλία
Η Γερουσία ψήφισε νέο εκλογικό νόμο, ο οποίος θα ισχύσει στις προσεχείς εκλογές που θα γίνουν μέχρι το Μάϊο 2018. Είναι μίγμα αναλογικού και πλειοψηφικού συστήματος και ευνοεί το σχηματισμό προεκλογικών συμμαχιών, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το Κίνημα Πέντε Αστέρων του κ. Γκρίλο, που προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Στις εκλογές που έγιναν στη Σικελία στις 5 Νοεμβρίου, ο δεξιός συνασπισμός του κ. Μπερλουσκόνι ήρθε πρώτος με 38% έναντι 35% του Κινήματος των Πέντε Αστέρων και 17,5% του Δημοκρατικού Κόμματος, του οποίου η αποτυχία προκάλεσε την εσωκομματική αμφισβήτηση του κ. Ρέντζι.

ε. Ολλανδία
Στις 26 Οκτωβρίου ορκίστηκε η νέα κυβέρνηση, που κατάφερε να σχηματίσει, αφού πρώτα έκανε στροφή δεξιά, ο συντηρητικός κ. Ρούτε 225 ημέρες μετά τις εκλογές.

στ. Γερμανία
Στις εκλογές που έγιναν στις 24 Σεπτεμβρίου κέρδισε η κ. Μέρκελ, η οποία, μετά την άρνησή του κ. Σουλτς για συμμετοχή του Δημοκρατικού Κόμματος στη νέα κυβέρνηση, άρχισε διαπραγματεύσεις με τέσσερα άλλα μικρότερα κόμματα, οι οποίες όμως απέτυχαν. Κατόπιν αυτού ο πρόεδρος κ. Σταϊνμάγερ ανέλαβε στις 24 Νοεμβρίου πρωτοβουλία για το σχηματισμό κυβερνήσεως από τα δύο μεγάλα κόμματα, προκειμένου να αποφευχθούν οι εκλογές. Κατόπιν αυτού ο κ. Σουλτς άλλαξε στάση και άρχισε διαπραγματεύσεις με την κ. Μέρκελ, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη και κατά πάσαν πιθανότητα θα καταλήξουν σε συμφωνία πριν τα Χριστούγεννα.

Το μεταναστευτικό υπήρξε η αιτία της μεγάλης πτώσεως του κόμματος της κ. Μέρκελ στις εκλογές, αλλά και της αποτυχίας της να σχηματίσει πολυκομματική κυβέρνηση. Μάλιστα σύμφωνα με αμερικανούς αναλυτές αυτό συνέβαλε στην άνοδο του λαϊκισμού σε όλο τον κόσμο και την εκλογή του κ. Τραμπ.

ζ. Βρετανία
Στις 11 Νοεμβρίου η κ. Μέϊ ανακοίνωσε ότι πρότεινε στην ΕΕ ως ημέρα εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ την 29 Μαρτίου 2018 στις 23.00 ώρα Γκρίνουϊτς.
Σύμφωνα με πληροφορίες η ΕΕ απαιτεί την καταβολή του ποσού 50-60 δις ευρώ. Τα βρετανικά ΜΜΕ ανέφεραν στις 1 Νοεμβρίου, ότι έχει αποφασίσει να το ανεβάσει στα 40 δις ευρώ λόγω της σκληρής στάσεως των ευρωπαίων, οι οποίοι δείχνουν αποφασισμένοι να υποστούν το κόστος της εξόδου, που θα ανέλθει στα 7 δις ευρώ σε περίπτωση εξόδου χωρίς συμφωνία.

Η κ. Μέϊ βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση γιατί, αν οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αδιέξοδο, η κυβέρνηση θα πέσει και η ίδια θα αποπεμφθεί.

Στις 21 Οκτωβρίου η Τράπεζα της Αγγλίας ανακοίνωσε ότι με το brexit θα χαθούν 75.000 θέσεις εργασίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Στις 13 Νοεμβρίου η κ. Μέϊ κατηγόρησε τη Ρωσία για επιθετικότητα και δήλωσε ότι η Βρετανία δεσμεύεται να προστατεύει την Ευρώπη και μετά το brexit.


5. ΗΠΑ

α. Εσωτερική Κατάσταση
Οι έρευνες, που διεξάγει ο ανακριτής κ. Μιούλερ για την ρωσική ανάμειξη στις προεδρικές εκλογές, έχουν πάρει άσχημη τροπή για τον κ. Τραμπ. Ήδη έχουν εντοπιστεί αρκετοί συνεργάτες του, ακόμη και ο γαμπρός του κ. Κουσνέρ, να έχουν εμπλακεί στην υπόθεση αυτή, ενώ και ο τέως σύμβουλός του Στρατηγός Φλιν κατέθεσε, ότι είχε επαφές προεκλογικά με τον Ρώσο Πρέσβη κατόπιν εντολής του κ. Τραμπ, παραδεχόμενος ότι εψεύσθη κατά την εξέτασή του από το FBI.
Ένα χρόνο μετά τη νίκη του ο κ. Τραμπ δεν έχει εκπληρώσει καμία από τις εξαγγελίες του και η δημοτικότητά του βρίσκεται σε διαρκή πτώση. Απόδειξη της δυσαρέσκειας των αμερικανών πολιτών αποτελούν οι νίκες των δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές της 7 Νοεμβρίου.

β. Διεθνείς Σχέσεις

β. Εξωτερική Πολιτική
Το ίδιο αποτυχημένη θεωρείται και η εξωτερική του πολιτική. Συνεχίζεται η αντιπαράθεσή του με την ΕΕ και κυρίως τη Γερμανία, οι σχέσεις του με τον κ. Πούτιν παραμένουν ψυχρές, ανέβασε το θερμόμετρο με τις ρητορικές του απειλές κατά της Β. Κορέας και ήλθε σε αντιπαράθεση με τη διεθνή κοινότητα, λόγω της αποσύρσεως των ΗΠΑ από τη Συμφωνία της Κλιματικής Αλλαγής, αλλά και των απειλών του για απόσυρση από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στο οποίο, ευτυχώς, αποφάσισε στις 23 Νοεμβρίου να παραμείνει επί του παρόντος. Σύμφωνα όμως με δημοσίευμα των New York Times στις 30 Νοεμβρίου, ο ΥΠΕΞ κ. Τίλερσον, που είναι υπέρ της παραμονής στη συμφωνία, πρόκειται να αντ

Σε αντίθεση με τον κ. Τραμπ ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κ. Τίλερσον σε εκδήλωση του Wilson Center στις 29 Νοεμβρίου μίλησε για τη δέσμευση της Ουάσιγκτον σε μια ισχυρή σχέση με την Ευρώπη για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, των κυβερνοεπιθέσεων και την πυρηνικής απειλής. Μίλησε επίσης και για δέσμευση στο ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε ως τον καλύτερο μηχανισμό για τον περιορισμό των επιθέσεων.

Η αντίθεση του κ. Τίλερσον δείχνει, ότι οι αμερικανικοί θεσμοί ελέγχουν τον κ. Τραμπ και ότι δεν θα του επιτρέψουν να εφαρμόσει την πολιτική του απομονωτισμού που πρεσβεύει.

γ.Περιοδεία στην Ασία
Τα πλέον αξιοσημείωτα από την περιοδεία του στην Ασία, που πραγματοποίησε από 3-14 Νοεμβρίου ήταν :
-Η αλλαγή στάσης έναντι της Κίνας για την οποία ανέφερε ότι δεν μπορεί να κατηγορήσει μια χώρα που είναι ικανή να αποκτήσει πλεονεκτήματα έναντι μιας άλλης, ενώ προεκλογικά την απειλούσε με εμπορικό πόλεμο γι΄αυτό το λόγο.
-Η εμμονή του στον απομονωτισμό των ΗΠΑ, όπως φάνηκε από την ομιλία του στη Σύνοδο Κορυφής του φόρουμ για Οικονομική Συνεργασία των χωρών της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού στην οποία, δικαιολογώντας την απόφασή του για απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία Εμπορίου Ασίας-Ειρηνικού (ΤΤΡ), επανέλαβε για μία ακόμη φορά, ότι βάζει πρώτα την Αμερική, όπως θα πρέπει να κάνει κάθε ηγέτης για τη χώρα του.
-Η παράκληση προς τον Πρόεδρο της Κίνας, κολακεύοντάς τον, να δώσει λύση στη διένεξη με τη Β.Κορέα για «λογαριασμό του» δηλαδή του ιδίου του κ. Τραμπ.

Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα της περιοδείας του ήταν πενιχρά, ενώ οι ΝΥ ΤIMES τον κατηγορούν ότι παρέδωσε αμαχητί στην Κίνα την ηγεσία της περιοχής Ινδικού-Ειρηνικού, απογοητεύοντας τους ασιάτες συμμάχους των ΗΠΑ, που τις στήριξαν προκειμένου να μετριαστεί η δυναμική της Κίνας.

6. ΡΩΣΙΑ


Ο κ. Πούτιν το διάστημα αυτό ανέλαβε πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση διεθνών προβλημάτων, όπως το Κυπριακό, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και κυρίως του συριακού, όπως αναφέρεται στην επόμενη παράγραφο (7α Συρία) και συναντήθηκε ή επικοινώνησε τηλεφωνικά με πολλούς ηγέτες.
Στις 17 Νοεμβρίου δημοσιεύτηκε προεδρικό διάταγμα με το οποίο καθορίζεται η οροφή των ΕΔ της Ρωσίας σε 1.902.758 άτομα εκ των οποίων τα 1.013.628 στρατεύσιμοι.

7. Μέση Ανατολή


α. Συρία
Στις 13 Οκτωβρίου η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τη συμφωνία, που ελήφθη στις 15 Σεπτεμβρίου από τους συμμετέχοντες στις ειρηνευτικές συνομιλίες στην Αστάνα του Καζακστάν για τη δημιουργία ζώνης αποκλιμακώσεως στην επαρχία Ιντιλίμπ, εισέβαλε στη Συρία και κατέλαβε τα υψώματα Σεϊχ Μπαρακάτ, τα οποία δεσπόζουν στην περιοχή Αφρίν, που κατέχεται από την κουρδική πολιτοφυλακή YPG. Ύστερα από αυτό ο κ. Ερντογάν ζήτησε από τις ΗΠΑ, να αναγκάσουν τους Κούρδους να αποχωρήσουν, όπως είχε υποσχεθεί ο κ. Τραμπ, απειλώντας ότι, σε διαφορετική περίπτωση, θα το πράξει ο τουρκικός στρατός.
Στις 17 Οκτωβρίου κατελήφθη η Ράκα, πρωτεύουσα του χαλιφάτου, από τις υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ «Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις» που συγκροτούνται από Άραβες και Κούρδους.
Ο συριακός στρατός, με την υποστήριξη της Ρωσίας και φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών, ανακατέλαβε το σύνολο σχεδόν των περιοχών που κατείχαν οι τζιχαντιστές και ελέγχει όχι μόνο τις μεγαλύτερες πόλεις αλλά και το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας, γεγονός που έχει ενισχύσει τη θέση και τη διαπραγματευτική ισχύ του κ. Άσαντ. Οι τζιχαντιστές έχασαν όλα τα ερείσματά τους και διατηρούν μόνο μικρούς θύλακες σε ερημικές περιοχές.
Στις 22 Νοεμβρίου συναντήθηκαν στο Σότσι της Ρωσίας οι κ.κ. Πούτιν, Ερντογάν και ο πρωθυπουργός του Ιράν κ. Ροχανί, οι οποίοι συμφώνησαν να συγκληθεί και πάλι στο Σότσι «Συνέδριο Εθνικού Διαλόγου» με τη συμμετοχή της κυβέρνησης του κ. Άσαντ και της αντιπολίτευσης με αντικείμενο την αναζήτηση πολιτικής λύσεως. Αμέσως μετά ενημέρωσε τηλεφωνικά τον κ. Τραμπ και τον διαβεβαίωσε ότι ο κ. Άσαντ, με τον οποίο είχε συναντηθεί στις 21 Νοεμβρίου, είχε δεσμευτεί για ελεύθερες εκλογές και συνταγματική αλλαγή. Εμπόδια όμως στην πρωτοβουλία αυτή, που θα πρέπει να ξεπεραστούν, αποτελούν η απαίτηση του κ. Ερντογάν για μη συμμετοχή στις συνομιλίες του κουρδικού κόμματος PYD, η θέση του κ. Ροχανί για απομάκρυνση από τη Συρία όλων των ξένων δυνάμεων, που δεν έχουν προσκληθεί από την κυβέρνηση, δηλαδή των ΗΠΑ και της Τουρκίας και όχι της Ρωσίας και του Ιράν που έχουν προσκληθεί και η εμμονή της αντιπολιτεύσεως για προηγουμένη αποχώρηση του κ. Άσαντ. Κατά πάσαν πιθανότητα όλα αυτά θα ξεπεραστούν και η Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί.

Μεγάλη σημασία όμως έχει και η στάση που θα τηρήσουν και οι ΗΠΑ, των οποίων η θέση όσον αφορά τη δημιουργία ανεξαρτήτου Κουρδιστάν δεν έχει διευκρινισθεί, γιατί, σύμφωνα με αμερικανούς αναλυτές, ο κ. Τραμπ είναι αντίθετος, ενώ το Πεντάγωνο πιέζει για τη δημιουργία του.

Οι μέχρι τώρα εξελίξεις ευνοούν τη Ρωσία, η οποία έχει το πάνω χέρι αφού με την υποστήριξή της ο κ. Άσαντ έχει αποκτήσει μεγάλη διαπραγματευτική ισχύ. Επιτυχία για τον κ. Ερντογάν θεωρείται η συμμαχία της Τουρκίας με τη Ρωσία και το Ιράν και η συμμετοχή της στις διαπραγματεύσεις, γεγονός που της δίνει ελπίδες για την αποτροπή της δημιουργίας ανεξαρτήτου Κουρδιστάν στη Β. Συρία.

β. Ιράκ
Στις 25 Σεπτεμβρίου διεξήχθη το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν, παρά τις απειλές του Ιράκ, της Τουρκίας και του Ιράν, αλλά και τις συστάσεις, για την μη πραγματοποίησή του, από όλες τις γειτονικές χώρες, τον ΟΗΕ και τη διεθνή κοινότητα πλην Ισραήλ. Το δημοψήφισμα διεξήχθη και σε περιοχές που δεν ανήκουν στα όρια του Κουρδιστάν, όπως το Κιρκούκ, οι οποίες είχαν καταληφθεί το 2014 κατά τον πόλεμο εναντίον των τζιχαντιστών.
Το Ιράκ αντέδρασε βίαια. Στις 16 Οκτωβρίου ο κυβερνητικός στρατός κατέλαβε το Κιρκούκ και άλλες περιοχές χωρίς αντίσταση με αποτέλεσμα τον εκπατρισμό 177.000 ατόμων εκ των οποίων 73.000 από το Κιρκούκ.
Στις 30 Οκτωβρίου οι ιρακινές αρχές, κατηγορώντας τους Κούρδους για κωλυσιεργία στις διαπραγματεύσεις προκειμένου να ανασυγκροτηθούν, ανέλαβαν τον έλεγχο της πωλήσεως των πετρελαίων του Κιρκούκ εκτρέποντας τη ροή τους προς τα κρατικά διυλιστήρια, ενώ μέχρι τότε διοχετεύοντο μέσω αγωγών στο τουρκικό λιμάνι Τσεϊχάν.

Ο κ. Μπαρζανί κάνοντας κακή εκτίμηση, ότι θα τον βοηθούσαν τόσον οι ΗΠΑ λόγω της προσφοράς του στον αγώνα κατά των τζιχαντιστών, όσον και η Ρωσία η οποία είχε επενδύσει πρόσφατα μεγάλα κεφάλαια από την εταιρεία ROSNEFT για τον εκσυγχρονισμό των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στο Κουρδιστάν, προχώρησε στο δημοψήφισμα χωρίς καμία εσωτερική υποστήριξη. Ακόμη και το αντίπαλό του κουρδικό κόμμα PUK ήταν αντίθετο. Ο τυχοδιωκτισμός του κ. Μπαρζανί οδήγησε το λαό του σε περιπέτειες και έδωσε την ευκαιρία στην κυβέρνηση του Ιράκ να αναστείλει πολλά από τα προνόμια της αυτονομίας του Κουρδιστάν και κυρίως την πώληση των πετρελαίων του στο εξωτερικό.

γ. Ισραήλ - Παλαιστινιακό
Στις 12 Οκτωβρίου οι παλαιστινιακές οργανώσεις Χαμάς και Φατάχ υπέγραψαν στο Κάϊρο συμφωνία συμφιλίωσης για τη συγκρότηση κυβερνήσεως εθνικής ενότητος μέχρι την 1η Δεκεμβρίου.
Ο κ. Νετανιάχου, σχολιάζοντας τη συμφωνία, δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να συζητήσει με κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει η Χαμάς, εκτός και αν διαλύσει το στρατιωτικό της σκέλος.
Στις 18 Οκτωβρίου επισκέφθηκε το Ισραήλ ο Ρώσος ΥΕΘΑ κ. Σοϊγκού και ο κ. Νετανιάχου επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον κ. Πούτιν, με τον οποίον συζήτησαν για τις εξελίξεις στο ιρακινό κουρδιστάν και τη Συρία.

Ο κ. Νετανιάχου αντιλαμβανόμενος ότι η Ρωσία έχει αποκτήσει το πάνω χέρι στην περιοχή, κάνει ανοίγματα προς τον κ. Πούτιν, προσπαθώντας να κερδίσει τη φιλία του.

Στις 28 Νοεμβρίου ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ κ. Πέϊνς δήλωσε ότι ο κ. Τραμπ σκέπτεται στα σοβαρά να μεταφέρει την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ.

Η κίνηση αυτή αποβλέπει στην αποτροπή των ανοιγμάτων του κ. Νετανιάχου προς τη Ρωσία αλλά και στον εξευμενισμό του για την απόφασή του να παραμείνουν οι ΗΠΑ στη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

δ. Σαουδική Αραβία
Στις 4 Νοεμβρίου συνελήφθησαν αξιωματούχοι, πολυεκατομμυριούχοι και 11 πρίγκιπες από την «Επιτροπή για την πάταξη της διαφθοράς» με πρόεδρο τον διάδοχο κ. Μοχάμεντ, ο οποίος, με αυτόν τον τρόπο, απαλλάσσεται από τους ανταγωνιστές του και γίνεται πανίσχυρος.
Στις 7 Νοεμβρίου ο διάδοχος κ. Μοχάμεντ κατηγόρησε το Ιράν ότι εξοπλίζει τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης και της Χεζμπολάχ του Λιβάνου με πυραύλους που εξαπολύουν εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη ένταση στην περιοχή.

Η πολεμική ατμόσφαιρα που συντηρεί η Σ. Αραβία κατά του Ιράν ενισχύει τους φόβους της διεθνούς κοινότητας για πολεμική σύρραξη στην περιοχή, η οποία, αν συμβεί, θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

ε. Λίβανος
Στις 4 Νοεμβρίου ο πρωθυπουργός κ. Χαρίρι υπέβαλε την παραίτησή του από τη Σαουδική Αραβία, που βρισκόταν, κατηγορώντας το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, που συμμετέχει στην κυβέρνησή του, ότι τον εκβιάζουν και απειλούν τη ζωή του. Οι αντίπαλοί του όμως απέδωσαν την ενέργειά του σε πιέσεις από την Σ. Αραβία, που αντιτίθεται στη συμμετοχή της Χεζμπολάχ στην κυβέρνηση. Αυτός το αρνήθηκε και στις 22 Νοεμβρίου επέστρεψε.

Η παραίτηση Χαρίρι αποτελεί ένα ακόμη επεισόδιο στην αντιπαράθεση της Σ.Αραβίας με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ.

8. ΑΣΙΑ

α. Β.Κορέα
Συνεχίζεται η ρητορική αντιπαράθεση Κιμ και Τραμπ, ο οποίος όμως τον κάλεσε σε διαπραγματεύσεις και ζήτησε από τον πρόεδρο της Κίνας κ. Σι Τζιπίνγκ να επιλύσει το πρόβλημα.
Στις 12 Σεπτεμβρίου ο ΟΗΕ επέβαλε τον ένατο γύρο κυρώσεων από το 2006 στη Β. Κορέα, η οποία αντέδρασε με απειλές για αντίποινα εναντίον των ΗΠΑ, ενώ στις 28 Νοεμβρίου εκτόξευσε δοκιμαστικά νέο πύραυλο ο οποίος, όπως ανακοίνωσε ο κ. Κιμ, έχει βεληνεκές 13.000 χλμ και μπορεί να πλήξει τις ΗΠΑ προκαλώντας ανησυχία σε όλο τον κόσμο. Οι ΗΠΑ απείλησαν με ολοκληρωτική καταστροφή της Β.Κορέας, αν ξεσπάσει πόλεμος. Επίσης ζήτησαν από τον ΟΗΕ να αφαιρεθούν όλα τα δικαιώματά της περιλαμβανομένου και του δικαιώματος ψήφου και κάλεσαν τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να διακόψουν κάθε σχέση με τη Β.Κορέα, συμπεριλαμβανομένων και των εμπορικών ανταλλαγών και να απελάσουν όλους τους βορειοκορεάτες που εργάζονται στις χώρες τους.

β. Ιαπωνία
Τις εκλογές που έγιναν στις 22 Οκτωβρίου κέρδισε για Τρίτη φορά ο κ. Άμπε, ο οποίος υπεσχέθη να αντιμετωπίσει με αυστηρότητα τις προκλήσεις της Β.Κορέας.
Όπως δήλωσε ο κ. Τραμπ, κατά την επίσκεψή του στο Τόκιο, η Ιαπωνία θα αγοράσει όπλα από τις ΗΠΑ με τα οποία θα εξουδετερώνει εν πτήσει τους πυραύλους της Β.Κορέας.

γ. Κίνα
Στις 25 Οκτωβρίου το ΚΚΚίνας εξέλεξε για δεύτερη φορά πρόεδρο τον κ. Σι Τζίπινγκ και περιέλαβε το όραμά του για ένα «σοσιαλιστικό σύστημα με κινεζικά χαρακτηριστικά» στο Καταστατικό του με ονομαστική αναφορά ως «Σκέψη του Σι»,
μία τιμή που έχει γίνει μόνο για τον Μάο.

9. ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ

Στις 23 Νοεμβρίου οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης Standar & Poors και Fitch ανακοίνωσαν την είσοδο της χώρας σε καθεστώς επιλεκτικής χρεωκοπίας.

ΚΟΥΜΑΡΕΛΛΑΣ Όθωνας : Ο Ερντογάν ως γνήσιος εκφραστής μιας ηγεμονεύουσας δύναμης

on Sunday, 10 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

ΚΟΥΜΑΡΕΛΛΑΣ Όθωνας : Ο Ερντογάν ως γνήσιος εκφραστής μιας ηγεμονεύουσας δύναμης

Το ότι η Τουρκία δεν είναι φιλική χώρα είναι ένα αυταπόδεικτο γεγονός που το μαρτυρούν τα ιστορικά δρώμενα τουλάχιστον από το 1974 και μετά. Φυσικά αυτή η πραγματικότητα δεν έχει να κάνει με τις σχέσεις που μπορεί να αναπτύσσονται μεταξύ προσώπων, ή τη φιλία μεταξύ τους ανεξάρτητα από εθνική καταγωγή, ή θρήσκευμα, ή οτιδήποτε άλλο. Πολλοί μιλούν για «φιλία» μεταξύ των δύο λαών και τις προσπάθειες για την καλλιέργεια και την επικράτησή της.


Όμως αυτή η φιλία μεταξύ πολυπρόσωπων ομάδων, πολύ περισσότερο μεταξύ δύο ξεχωριστών λαών δεν είναι κάτι που εξαρτάται εν πολλοίς από τους ίδιους τους λαούς, που χωρίς τις κατάλληλες ηγεσίες αποτελούν άμορφες μάζες. Έχει να κάνει περισσότερο με τις ιστορικές καταβολές, τις μνήμες, τους εθνικούς οραματισμούς, τις στοχεύσεις και εν τέλει με τα γεωπολιτικά συμφέροντα κάθε μιας χώρας και το πως αυτά διεκδικούνται από τις ηγεσίες των χωρών και τα συστήματα εξουσίας που επικρατούν.

Η Τουρκία ως συνέχεια και διάδοχος της μεγάλης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας «κουβαλάει» τις ιστορικές μνήμες μιας ολόκληρης χιλιετίας και ουδέποτε έπαψε να διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή της εγγύς ανατολής και να προσβλέπει στην ανάκτηση της παλιάς αυτοκρατορικής της αίγλης, αλλά και στην αποκατάσταση της επιρροής της, αν όχι και των χαμένων εδαφών της.

Η Συνθήκη της Λωζάννης, όσο κι αν εμείς οχυρωνόμαστε πίσω από αυτήν -και προσώρας καλά κάνουμε- ήταν μια εξ ανάγκης συμφωνία επίλυσης του «ανατολικού» ζητήματος, που υπέγραψε ο Κεμάλ ευρισκόμενος σε μειονεξία έναντι της δυτικής «συμμαχίας» τότε, και προκειμένου να αποφύγει τα χειρότερα για τον ίδιο και τη χώρα του. Ήδη γι’ αυτόν ήταν μια πολύ καλύτερη συμφωνία από εκείνη της Συνθήκης των Σεβρών, που είχε προηγηθεί και πολύ χειρότερη γι’ εμάς. Ήταν όμως απόρροια ενός -με σύγχρονους όρους- «έντιμου» συμβιβασμού. Ενός συμβιβασμού που αποσκοπούσε στην κατοχύρωση των δυτικών συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή και παρεμπιπτόντως κάποιων από τα δικά μας που είχαμε κραυγαλέα ηττηθεί στα πεδία των μαχών της Μικράς Ασίας, αλλά και της ίδιας της Τουρκίας, που ήταν μέχρι τότε η μεγάλη χαμένη μιας περιόδου – ενός τουλάχιστον αιώνα παρακμής. Μιας παρακμής, διαλυτικής, η οποία ανεκόπη με την επικράτηση των νεότουρκων και του Μουσταφά Κεμάλ. Ήταν μια συνθήκη όμως εξ ανάγκης, που πάντα θα αντιμετωπίζεται από την Τουρκία ως στενός «κορσές».

Μια ψύχραιμη και αποστασιοποιημένη από τις σχέσεις των δύο χωρών οπτική και ανάλυση της πραγματικότητας αυτό δείχνει. Και είναι απολύτως κατανοητή. Είναι λοιπόν κατανοητή και απολύτως προβλέψιμη η συμπεριφορά της Τουρκίας, ανεξάρτητα από το ποιος ηγείται αυτής. Στο βαθμό μάλιστα που η γειτονική χώρα αισθάνεται ισχυρή δεν μπορούμε παρά να περιμένουμε τις αντίστοιχες προσπάθειες από την πλευρά της.
Και η Τουρκία, στη φάση αυτή, αισθάνεται μεν απειλούμενη και με πολλά ανοικτά μέτωπα με κυριώτερο το κουρδικό, αλλά ταυτόχρονα αρκούντως ισχυρή για να επιβάλλει τους δικούς της όρους και να διεκδικεί με παρρησία αυτό που κατανοεί ως δίκαιό της. Αυτό δείχνει όλη η στάση και συμπεριφορά της. Και δεν τα καταφέρνει καθόλου άσχημα, είναι αλήθεια. Είτε μας αρέσει, είτε όχι!

Το 1974 δεν έχασε καθόλου χρόνο και εκμεταλλεύτηκε τη μοναδική ευκαιρία με το πραξικόπημα της χούντας κατά του Μακαρίου και εισέβαλλε στην Κύπρο χωρίς δεύτερη σκέψη. Έκτοτε κατέχει το 40% περίπου του κυπριακού εδάφους και δεν αισθάνεται καθόλου την ανάγκη να διαπραγματευτεί. Κι όταν προσέρχεται σε συνομιλίες, το κάνει με τους όρους του ισχυρού προς τον αδύναμο. Έκτοτε δεν παραλείπει να εκμεταλλεύεται κάθε δική μας δυσκολία για να επιβάλλει γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο, να διεκδικεί ανοικτά πλέον τη δυτική Θράκη, μοχλεύοντας τον αλυτρωτισμό του ντόπιου μουσουλμανικού πληθυσμού, όπως και κάθε άλλου αλυτρωτισμού στη χερσόνησο των Βαλκανίων. Δεν κρύβει τις βλέψεις της στα εδάφη της βόρειας Συρίας και του Ιράκ, επεμβαίνοντας ακόμη και στρατιωτικά επί εδαφών, ενώ πρόθυμα έπαιξε το ρόλο του αποσταθεροποιητή στο μαλακό υπογάστριο της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης ενισχύοντας σχεδόν απροκάλυπτα τους αντίστοιχους αλυτρωτισμούς των μουσουλμανικών πληθυσμών στις νότιες περιοχές (ανεξάρτητα κράτη πια) της παλιάς Ένωσης.

Σήμερα η Τουρκία δεν διεκδικεί μόνο την παλιά αυτοκρατορική αίγλη, αλλά δεν κρύβει καθόλου τη φιλοδοξία των ηγετών της, να ηγηθεί του συνόλου του μουσουλμανικού κόσμου ως η πρώτη αν όχι μοναδική μουσουλμανική ισχυρή κρατική οντότητα, ικανή να «διαπραγματευτεί» με τη Δύση τα συμφέροντα του, με όρους, αν όχι ισχύος, τουλάχιστον ισοτιμίας.

Αν και κόκκινο πανί τόσο για τη Δύση, όσο και για τη Ρωσία, «παίζει» έξυπνα και με τους δύο εκμεταλλευόμενη τις μεταξύ τους αντιθέσεις, εξασφαλίζοντας πότε έτσι και πότε αλλιώς τα νώτα της στις προσπάθειες υπονόμευσης, ή και ανατροπής της στρατηγικής της. Διότι η Τουρκία διαθέτει μακροπρόθεσμη στρατηγική και συνδυάζει έξυπνα τις τακτικές της κινήσεις, εκμεταλλευόμενη κάθε ευκαιρία για να την εξυπηρετήσει.

Η Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση
Πολλοί μιλούν -και στη χώρα μας- για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ελληνική πολιτική ηγεσία μάλιστα υποστηρίζει αναφανδόν αυτήν την προοπτική και πολλές φορές αναφέρεται ως η καλύτερη σύμμαχος της Τουρκίας στην προσπάθειά της αυτή. Φαίνεται, ότι οι Έλληνες πολιτικοί έχουν ασπαστεί και υποστηρίζουν την ιδέα ότι μια Τουρκία ενταγμένη στην Ε.Ε. θα πάψει να αποτελεί απειλή για τα εθνικά μας συμφέροντα.

Η ιδέα αυτή είναι εξαιρετικά αφελής και στηρίζεται περισσότερο στην επιθυμία των πολιτικών μας να απαλλαγούν το γρηγορότερο από τα προβλήματα της εξωτερικής μας πολιτικής και της άμυνας της χώρας, παρά σε μια ψυχραιμότερη αποτίμηση της πραγματικότητας σε σχέση με τη γείτονα χώρα και των γενικότερων επιδιώξεών της.

Πράγματι η Τουρκία επιδιώκει μια ενδεχόμενη ένταξή της στο ευρωπαϊκό «γίγνεσθαι», αλλά με τους δικούς της όρους. Αντίθετα με την Ελλάδα και τις ηγεσίες της που αισθάνονται αδύναμοι και υπήρξαν ανέκαθεν υποτελείς, η Τουρκία και οι ηγέτες της επιδιώκουν τις οποιεσδήποτε σχέσεις με τρίτους και με την ΕΕ με όρους της δικής τους εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Τουρκία η οποιαδήποτε παραχώρηση κρατικής κυριαρχίας και μεταφορά των κέντρων λήψης αποφάσεων εκτός της χώρας σε υπερεθνικά κέντρα, που θα της επιβάλλουν τις πολιτικές. Η Τουρκία δεν είναι Ελλάδα, δηλαδή μια ανέκαθεν προτεκτορατοποιημένη χώρα.

Η Τουρκία στην ενταξιακή της επιδίωξη προσβλέπει στην άντληση άφθονων οικονομικών και άλλων πόρων, που της είναι αναγκαίοι, αλλά συνάμα και στη σταδιακή επιβολή των δικών της βουλήσεων στο εσωτερικό της Ευρώπης, ή τουλάχιστον στη συνδιαμόρφωση κρίσιμων αποφάσεων, μιας υπό διαμόρφωση νέας υπερδύναμης με την Τουρκία σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Κατά μια έννοια προσβλέπει σε «κατάκτηση» της Ευρώπης με διαφορετικούς όρους, έχοντας σύμμαχο τον ολοένα αυξανόμενο, σε αριθμό, μουσουλμανικό πληθυσμό στο εσωτερικό των χωρών της Ένωσης. Η λογική του «παντουρκισμού» επιβιώνει και γίνεται κυρίαρχη στις μέρες μας.

Αυτό που οι Έλληνες πολιτικοί αδυνατούν να διακρίνουν, το αντιλαμβάνονται πολύ καλά οι ηγεσίες της Δύσης, γι’ αυτό -και παρά τα λεγόμενα κατά καιρούς και τις ατέλειωτες διαπραγματεύσεις-, ουδέποτε θα δεχθούν μια Τουρκία -και μάλιστα μια σχετικά ισχυρή Τουρκία- στο δικό τους κλαμπ. Χρειάζονται την Τουρκία ως ενδεχόμενο οικονομικό «εταίρο» και για τις δικές τους ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις, στον βαθμό που η ίδια θεωρεί ότι εξυπηρετούνται οι δικές της, αλλά μέχρις εκεί.

Φυσικά αυτό το γνωρίζει πολύ καλά και η Τουρκία, ότι δηλαδή ουδέποτε θα γίνονταν αποδεκτή στην καρδιά της Δύσης ως συνδιαμορφωτής των πολιτικών διά μέσου των ευρωπαϊκών θεσμών και πράττει αναλόγως, φτάνοντας να ομιλεί ακόμα και για ρατσισμό από την πλευρά των ηγεσιών των κεντροευρωπαϊκών χωρών, επιρρίπτοντας την ευθύνη σε αυτούς επειδή καρκινοβατούν οι μεταξύ τους διαπραγματεύσεις.
Το κλίμα αυτό όμως μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας καθόλου δεν αποτελεί καθησυχαστικό παράγοντα για την Ελλάδα και τα συμφέροντά της. Οι δυτικοί έχουν αποδείξει, ότι λειτουργούν με βάση τα στεγνά τους συμφέροντα και δεν είναι καθόλου βέβαιο, ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί ανταλλάξιμο είδος γι’ αυτούς. Πολύ περισσότερο σήμερα που την ελέγχουν πλήρως οικονομικά και πολιτικά.

Η Τουρκία και η Ελλάδα
Η Τουρκία έχει κάθε λόγο να διεκδικεί και να απαιτεί. Αισθάνεται αρκετά στρυμωγμένη στο Αιγαίο και επιδιώκει μέσα από τη δημιουργία «γκρίζων» ζωνών τον σταδιακό έλεγχό του, τόσο στον αέρα, όσο και στη θάλασσα. Δεν είναι μόνον τα υποτιθέμενα κοιτάσματα υδρογονανθράκων που δημιουργούν κίνητρο για άσκηση επιθετικής πολιτικής από την πλευρά της. Ο συνολικός έλεγχος είναι το ζητούμενο και η τελική της επιδίωξη, που θα δημιουργήσει περαιτέρω προϋποθέσεις για τις επεκτατικές της βλέψεις προς δυσμάς.

Γνωρίζει πολύ καλά, ότι η Ελλάδα μέσα από μυωπικές πολιτικές αποξένωσε από το εθνικό της σώμα τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς της Δυτικής Θράκης και εκμεταλλευόμενη την πολιτική «κατευνασμού» και αδιαφορίας των Αθηνών έχει ήδη δημιουργήσει όλα εκείνα τα κατάλληλα «προγεφυρώματα» που θα της επιτρέψουν την άμεση ακόμα και εδαφική διεκδίκηση της Θράκης κι ενδεχομένως της Ανατολικής Μακεδονίας. Εξ άλλου διεκδικώντας μόνον να κερδίσει έχει, και τίποτα να χάσει, παίζοντας συνολικά το παιχνίδι του αλυτρωτισμού των μουσουλμάνων σε ολόκληρα τα Βαλκάνια, παρουσιαζόμενη ως σύμμαχος και προστάτης τους.

Το γιατί εμείς την διευκολύνουμε επιτρέποντας επισκέψεις στη Δυτική Θράκη ακόμα και στο υψηλότερο επίπεδο είναι πράγματι απορίας άξιον.
Εκεί όμως που η τουρκική επιθετικότητα και η αντίστοιχη πολιτική έχει θριαμβεύσει απέναντι στην Ελλάδα είναι στο κυπριακό ζήτημα. Η ελληνική πολιτική ηγεσία διακατεχόμενη από το δόγμα ότι η Κύπρος «κείται μακράν» έδειξαν εξ αρχής την πρόθεση να τελειώνουμε όπως – όπως με το πρόβλημα. Έτσι διολισθαίνοντας από υποχώρηση σε υποχώρηση σε θέσεις, ακόμη και στη ρητορική, η Ελλάδα εμφανίζεται σήμερα να εκλιπαρεί μια λύση ουσιαστικά μιας όσο το δυνατό λιγότερο αναξιοπρεπούς παράδοσης ολόκληρης της Κύπρου στην Τουρκία μέσα από μεθοδεύσεις τύπου σχεδίου Ανάν.

Η Τουρκία είναι μια εχθρική χώρα
Εάν για την πολιτική ηγεσία και την ιθύνουσα τάξη της χώρας μας η Τουρκία αποτελεί ένα «θηρίο» που με γαλιφιές, ξόρκια και προσφορά λιχουδιών γίνεται προσπάθεια να εξημερωθεί και να γίνει φιλικό, η πραγματικότητα είναι για όλους μας διαφορετική.
Η Τουρκία είναι μια εχθρική χώρα. Όχι γιατί το θέλουμε εμείς, αλλά διότι έχει βλέψεις και στρατηγικούς σχεδιασμούς που δεν προσιδιάζουν με τα δικά μας εθνικά συμφέροντα, αλλά αντιτίθενται εμμονικά σε αυτά. Δεν κατανοεί από κατευνασμούς και πολιτικές οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Η Τουρκία μετά από στρατιωτική εισβολή κατέχει παράνομα το 40% του κυπριακού εδάφους. Η Τουρκία έχει βλέψεις δυτικά και είναι προσηλωμένη στην επίτευξη των στόχων της που τους επιτυγχάνει σταδιακά εκμεταλλευόμενη την ασυγχώρητη ημιμάθεια, την επιπολαιότητα και τις φοβίες των πάσης φύσης ηγεσιών της Ελλάδας.

Η Τουρκία μια μόνο γλώσσα καταλαβαίνει. Τη γλώσσα της ισχύος. Και η ισχύς δεν είναι μόνον η γλώσσα των όπλων, αλλά πρώτα η αδιαπραγμάτευτη διεκδίκηση του δικαίου και η χάραξη πολιτικής στρατηγικής για την επιβολή του.
Όταν όμως επιτρέπεις στον οιονδήποτε εχθρό να επισκέπτεται τη χώρα σου και να τον υποδέχεσαι ως υποτελής απέναντι στον κυβερνήτη, τότε του αναγνωρίζεις ως αναφαίρετο το δικαίωμά του στην ιταμότητα των διεκδικήσεων σε βάρος σου. Και αυτό το δικαίωμα ακριβώς άσκησε ο Ερντογάν ερχόμενος εδώ, αφού εμείς τον προσκαλέσαμε, και υπήρξε απόλυτα ειλικρινής!.
Το άρθρο αυτό αναρτήθηκε στο blog http://hereticalideas-gr.blogspot.gr στις 8-12-17

Ιωάννης Μπαλτζώης: Ο Σουλτάνος στην Ελλάδα. Αποτίμηση μιας Ιστορικής Επίσκεψης

on Sunday, 10 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ιωάννης Μπαλτζώης: Ο Σουλτάνος στην Ελλάδα. Αποτίμηση μιας  Ιστορικής Επίσκεψης

H ιστορική επίσκεψη Τούρκου προέδρου στην Ελλάδα είναι η δεύτερη στην σύγχρονη ιστορία των δύο κρατών και με χρονική καθυστέρηση 65 ετών από την πρώτη του Τζελάλ Μπαγιάρ, στις 2 Δεκ 1952. Η δεύτερη ήταν του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που έγινε στις 7 και 8 Δεκ. 2017 και άφησε το στίγμα της ως καινοφανής και ενδεχομένως μοναδική στα παγκόσμια διπλωματικά δρώμενα. Θα έπρεπε να το περιμέναμε; Ασφαλώς, λαμβάνοντας υπόψη την στάση, την συμπεριφορά και τον απρόβλεπτο χαρακτήρα του Τούρκου προέδρου. Θα μπορούσαμε να το αποφύγουμε; Ενδεχομένως σε κάποιο βαθμό, αλλά αναλύοντας τα γεγονότα, με αιρετικό τρόπο, τελικά θα καταλήξουμε ότι μας ωφέλησε, έστω και αν φαίνεται αρχικά υπερβολικό και λανθασμένο συμπέρασμα. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή.


 

Othon Anastasakis*: Russia, South East Europe and the “geopolitics of opportunism”

on Monday, 04 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Γιώργος Δουδούμης, Μέλος ΔΣ, ΔΣ

Othon Anastasakis*: Russia, South East Europe and the “geopolitics of opportunism”

As Winston Churchill said in 1939 the action of Russia “is a riddle, wrapped in a mystery, inside an enigma” which is what one can say about Russia’s current involvement in South East Europe. There are many guesses but no one can claim with certainty what Russia’s intentions are and whether there is a grand strategy in the region. Opinions are divided between those who support the “geopolitics of fear” versus the “geopolitics of indifference” theses.

BESA- By Jose V. Ciprut : The Kurdish and Catalan Referenda

on Monday, 20 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

BESA- By Jose V. Ciprut : The Kurdish and Catalan Referenda

EXECUTIVE SUMMARY: There are lessons to be drawn from the differences and similarities between the Kurdish and Catalan referenda. Each defeat can lead to a better future for all stakeholders.

On October 1, 2017, of those eligible to vote from among the 7.5 million-strong Catalan nation, two million (42%) showed up for the referendum on independence from Spain. Of those who cast their vote, 90% favored peaceful separation.

On October 5, the Constitutional Court of Spain moved to suspend the Catalan Parliament’s scheduled session in order to prevent its issuing an official declaration of independence. During its next session, on October 10, the Catalan Parliament, invoking the right to independence conferred upon it as a result of the referendum, fell short of a definitive declaration. It refrained two more times from declaring a formal separation from Spain, preferring instead belatedly to propose a “dialogue” of last recourse – to no avail.

Invoking Article 155 for the first time in Spain’s annals, Madrid in turn sought to delegitimize Catalonia, enforce its own centrality, bring the secessionist rebels to court, and “restore democratic rule of law.”

What led Catalan leader Carles Puigdemont to be hoist with his own petard was not so much Madrid’s calling of his bluff, but the fissures within his own ranks (individuals who had their own kind of change in mind, competing with anti-capitalists pursuing their own interests) and between “separatists” and the more unobtrusive “loyalists.”

The street demonstrations by the non-secessionist Catalan “silent majority” that followed the referendum proved far more effective at disavowing Puigdemont’s leadership than Madrid’s legalistic gymnastics or financial institutions’ HQ-translocation tactics. The EU’s indifference to Spain’s “internal affairs” throughout the crisis provided the coup de grace that sealed the fate of the independence cause.

Meanwhile, in landlocked Iraqi Kurdistan, the president of the Kurdish Regional Government (KRG), Masoud Barzani, had also decided his long-awaited moment of triumph had arrived. A week before the Catalan referendum, on September 25, 2017, Barzani proceeded with a referendum on Kurdistani independence. Taking no heed of US and British reservations, he defied Turkish and Iranian threats of massive retaliation and went ahead with the vote. More than 3 million Kurds, or 72.16% of the population, exercised their right to vote, resulting in a 92.73% tally in favor of independence.

The international response varied. For understandable reasons, only a few countries and political groups (including Kosovo, Quebec, Catalonia, Israel, Ireland, Italy, and left-wing parties in various countries) were supportive. The KRG’s immediate neighbors, as well as Spain, China, and Iraq, were not in favor. Russia maintained a diplomatic ambivalence, and Canada and Belgium, not surprisingly, remained neutral.

The referendum, which was declared to be non-binding, was nevertheless deemed a threat by Iran and Turkey. It was militarily punished by Iraq, which recaptured the spaces controlled by the KRG as a result of its having defended Iraq against ISIS. The Kurds’ main ally in that endeavor, the US, left them twisting in the wind.

What effectively did Barzani in was not so much the potential for irredentism opposing Erbil to Baghdad, but the wedge subtly driven by Iran between Erbil (the core and purview of Barzani’s separatist KDP, or Kurdistan Democratic Party) and Sulaymaniah (the turf of the Talabanis’ PUK, or Patriotic Union of Kurdistan Party, now a partner of the KDP’s alienated former ally, the Gorran Party).

By resigning in the aftermath of the disaster, the Kurdish patriot Barzani, who – even for many in his own entourage –may have overstayed his welcome by extending his rule over the past 12 years, may well have opened the path to a credible confederation of Iraq. This would be via the enforcement of the long abused Article 140 of the 2005 constitutional blueprint, at last permitting the implementation of indispensable provisos long left in limbo. These would include ethno-spatial normalization via territorial delineation and repatriation in the context of a reviewed, mutually approved status of Kurdish autonomy; precepts and procedures of revenue sharing to be set by unanimous accord; and a thoroughly updated status of the security forces.

Inside the KRG, there may develop more cooperation and loyal competition among all political parties for the sake of the greater common good.

A similar reversal of fortunes may be in the making for the Catalans in Spain, if the parties concerned keep their cool.

View PDF

Jose V. Ciprut is a conflict analyst, social systems scientist, and international political economist.

BESA Center Perspectives Paper No. 643, November 16, 2017

Ιπποκράτης Δασκαλάκης: ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (08-15 ΝΟΕ 2017)

on Friday, 17 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ιπποκράτης Δασκαλάκης: ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (08-15 ΝΟΕ 2017)

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ
Η γενική γραμματεία πολιτικής προστασίας, όπως πάντα με ανακοίνωσή της, χαρακτηρίζει πρωτόγνωρο καταστροφικό φαινόμενο το χτύπημα της κακοκαιρίας και επισημαίνει ότι όλες οι δυνάμεις της πολιτικής προστασίας έχουν τεθεί σε γενική επιφυλακή και κάνουν ότι είναι ανθρωπίνως δυνατόν, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις ! Αλλά οι ευθύνες διαχρονικές:
•Έλλειψη έργων υποδομής γνωστή.
•Συνέπειες κλιματικής αλλαγής.
•Θύματα κυρίως ηλικιωμένοι και ανήμποροι, μήπως οι δημοτικές αρχές έπρεπε σε ετοιμότητα για αυτούς τους ανθρώπους? Ακόμη και μια αυξημένη εθελοντική κινητοποίηση γειτόνων?
•Έλλειψη ενδιαφέροντος-ενημέρωσης-προετοιμασίας του Έλληνα, μαθήματα στα σχολεία πολιτικής προστασίας (κόστος ασήμαντο).

ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΕΟΡΤΑΣΜΟ!!
Υπό κατάληψη τελεί από το πρωί το Πολυτεχνείο από αντιεξουσιαστές, δύο ημέρες πριν την επέτειο εορτασμού.  Σε νεότερη ανακοίνωσή της, η ομάδα που βρίσκεται στο Πολυτεχνείο, καλεί σε σύγκρουση με τις αστυνομικές δυνάμεις το βράδυ, ενώ ζητάει προμήθειες απ' όσους έρχονται απέξω.  «Χρειαζόμαστε φαγητό τσιγάρα και πολεμοφόδια», αναφέρουν στο τέλος του μηνύματος.

ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΘΡΑΚΗΣ
Νομοθετική ρύθμιση που έρχεται στη Βουλή και αφορά τη θέσπιση και νομικά του δικαιώματος επιλογής μεταξύ Αστικού Δικαίου και Ισλαμικού Νόμου, με προβάδισμα του πρώτου. Η νομοθετική ρύθμιση έρχεται, για να ανατρέψει ουσιαστικά μια παράλογη απόφαση του Αρείου Πάγου πριν από πέντε χρόνια σύμφωνα με την οποία ανέτρεπε τις αποφάσεις του Πρωτοδικείου και Εφετείου Κομοτηνής που δικαίωναν μουσουλμάνα χήρα που ζητούσε την εφαρμογή του κληρονομικού δικαίου του Αστικού Κώδικα στην περίπτωσή της, και όχι του Ισλαμικού Νόμου όπως επεδίωκαν οι συγγενείς του αποθανόντος συζύγου της. Η χήρα έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, όπου εκκρεμεί η απόφαση η οποία θεωρείται δεδομένο ότι θα τη δικαιώσει, και θα αποφανθεί διαπιστώνοντας παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, εναντίον της απόφασης του Αρείου Πάγου, ο οποίος εμφανίσθηκε με τη συγκεκριμένη απόφαση ως «εγγυητής» της απόλυτης εφαρμογής της Σαρίας στην Ελλάδα ακόμη και με παραβίαση βασικών κανόνων της και με προφανή παραβίαση βασικών δικαιωμάτων της προσφεύγουσας.
Οι αλλαγές που επιφέρει η κυβέρνηση ΔΕΝ καταργούν το υφιστάμενο καθεστώς που ισχύει στη Θράκη αλλά απλώς κάνουν ένα θετικό βήμα για τον εξορθολογισμό του συστήματος. Γίνεται ένα βήμα εκσυγχρονισμού (και αποδυνάμωσης) της εφαρμογής του Ισλαμικού Νόμου στην Θράκη. Δίδεται προβάδισμα στο Αστικό Δίκαιο και δικαίωμα επιλογής (μόνο κατόπιν ρητής συμφωνίας όλων των εμπλεκομένων) της δικαιοδοσίας του Μουφτή.
Καθώς πάντως παραμένει η δυνατότητα έστω και με επιλογή της προσφυγής στο Ισλαμικό Δίκαιο που εφαρμόζεται από τους μουφτήδες, συνεχίζει να ισχύει στο απόλυτο η ελληνική θέση ότι δεν μπορεί να τίθεται θέμα εκλογής τους, εφόσον ασκούν δικαστικές αρμοδιότητες.
•Θετική κίνηση, βέβαια ο «διάβολος» κρύβεται σε λεπτομέρειες, ας περιμένουμε και να ελπίζουμε ότι θα έχει συνέχεια.
•Αντιδράσεις της λαλίστατης Τουρκίας ακόμη δεν ακούσαμε?
430 Α/Φ ΑΓΟΡΑΖΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ AIRBUS H AMERIKANIKH INDIGO PARTNERS
Τα νερά της αεροπορικής έκθεσης στο Ντουμπάι τάραξε η αμερικανική εταιρεία «Indigo Partners» η οποία υπέγραψε με την Airbus τη μεγαλύτερη συμφωνία στην ιστορία της ευρωπαϊκής εταιρείας. Πρόκειται για την παραγγελία 430 α/φ αξίας 49,5 δισ. Δολαρίων. Η εξέλιξη αυτή, κλιμακώνει τον ανταγωνισμό μεταξύ της Airbus και Boeing, για την συγκέντρωση του μεγαλύτερου αριθμού παραγγελιών α/φ πολιτικής αεροπορίας, με έμφαση στις ανάγκες αεροπορικών εταιριών χαμηλού κόστους. Πλήγμα για το γόητρο της πολιτικής Trump που ολοκληρώνει το ταξίδι του στην Ασία με υπογραφή δεκάδων αβέβαιων οικονομικών συμφωνιών.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ: ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΓΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΠΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΕΛΛΑΔΑ.
Ειδικό καθεστώς θα διέπει τους επιβάτες των πτήσεων από την Ελλάδα στα γερμανικά αεροδρόμια, κάτι που σημαίνει πρακτικά ότι η είσοδός τους στο έδαφος της χώρας δεν θα είναι ελεύθερη. Διάταγμα που τέθηκε σε ισχύ 12 Νοεμβρίου και λήγει στις 11 Μαΐου. Οι αρχές θα μπορούν να υποβάλλουν τους επιβάτες σε εντατικό έλεγχο, σε αντίθεση με όσους προέρχονται από άλλες χώρες του Σένγκεν.
Με το συγκεκριμένο διάταγμα  παρατείνονται οι περιορισμοί και εξαιρέσεις που έχει επιβάλει η Γερμανία από το 2015 στην ελεύθερη μετακίνηση εντός Σένγκεν, εξαιτίας του προσφυγικού/ τρομοκρατίας. Η παρούσα παράταση αφορά την Ελλάδα και την Αυστρία, στα χερσαία σύνορά της.
Συγχρόνως, τις προηγούμενες δέκα ημέρες, είχαμε αύξηση των αφίξεων λαθρομεταναστών στα ελληνικά νησιά καίτοι οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα δεν δικαιολογούν μια ανάλογη αύξηση.

ΠΩΛΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΤΗ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ
•Αδυναμία ελληνικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε μια συνήθη εμπορική πράξη και να προωθήσει τα συμφέροντα της.
•Αδικαιολόγητη διαρροή διαβαθμισμένων εγγράφων.
•Άρωμα σκανδάλων αλλά και ερασιτεχνικών και βλακωδών χειρισμών.

ΠΩΛΗΣΗ Ο/Σ S-400 ΣΕ ΤΟΥΡΚΙΑ KAI ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ
•Φαίνεται ότι ευοδώνεται η συναλλαγή (2 και πλέον δις USD, προκαταβολή δόθηκε σύμφωνα με τη Ρωσία, στο παρελθόν ανάλογη συμφωνία αγοράς Ο/Σ από Κίνα, αξίας 3,4 δις USD ακυρώθηκε) παρά τις δυτικές αντιδράσεις.
•Προμήθεια Ο/Σ S-400 αναβαθμίζει ακόμη περαιτέρω την απειλή καθώς ο χώρος του Αιγαίου θα ελέγχεται-επιτηρείται το σύστημα αυτό.
•Ανάγκη λήψης μέτρων-αναπροσαρμογής τακτικών από ΠΑ.
•Πιθανή ευκαιρία προώθησης ελληνικών θέσεων και κατάλληλης προβολής ελληνικών θέσεων (θα είναι η Σούδα υπό τον έλεγχο τουρκικών radars?).
•Ωστόσο, η Άγκυρα συζητεί μια περαιτέρω συμφωνία με ευρωπαϊκή κοινοπραξία για να αναπτύξει ένα δικό της αμυντικό πυραυλικό σύστημα. Τα «λεφτά είναι πολλά» και όλοι τρέχουν να καλοπιάσουν το «σουλτάνο».
•Παράλληλα προχωράει το τουρκικορωσικό πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας. Η αρχική συμφωνία για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας στο Ακουγιού υπεγράφη το 2010, με την ανάθεση του έργου στη ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom. Θα αποτελείται από 4 αντιδραστήρες, ισχύος 4.800 MWatt και η κατασκευή του αναμένεται να κοστίσει 20 USD. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προγραμματίζεται να ξεκινήσει το 2023. Οι προ διετίας «ορκισμένοι εχθροί» ξαναβρήκαν (προσωρινά?) τον κοινό βηματισμό τους προβληματίζοντας τη Δύση. Ελπίζω ότι αυτές οι εξελίξεις καταγράφονται από τους ένθερμους συμπολίτες μας, υποστηρικτές του «ξανθού αδελφού γένους»!

cFA-Vasile Rotaru και Andreas Umland: Πώς η Ρουμανία και η Πολωνία μπορούν να ενισχύσουν το ΝΑΤΟ και την ΕΕ

on Wednesday, 15 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

cFA-Vasile Rotaru και Andreas Umland: Πώς η Ρουμανία και η Πολωνία μπορούν να ενισχύσουν το ΝΑΤΟ και την ΕΕ

Δύο νέες πρωτοβουλίες συνεργασίας θα μπορούσαν να βελτιώσουν την περιφερειακή ασφάλεια

Οι πρόσφατες ενέργειες της Ρωσίας στην Κριμαία [8] και στη νοτιοανατολική Ουκρανία ώθησαν το ΝΑΤΟ να ενδυναμώσει την αλληλεγγύη στο πλαίσιο της συμμαχίας και να ενισχύσει τις συνολικές δυνατότητές του. Επίσης, έχουν αναγκάσει την Ρουμανία και την Πολωνία, τις δύο μεγαλύτερες νέες χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ που προσχώρησαν στην συμμαχία μετά το 1999, να προσπαθήσουν να επαναπροσδιορίσουν τις θέσεις τους τόσο μέσα στο ΝΑΤΟ [9] όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.




Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg, και ο Ρουμάνος πρόεδρος, Klaus Iohannis, προσέρχονται στην 63η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, τον Οκτώβριο του 2017. GEORGE CALIN / REUTERS
---------------------------------------------------------------
Μέχρι πρόσφατα, το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία δεν είχαν καμιά μεγάλη ευκαιρία να διακριθούν μέσα στο ΝΑΤΟ. Αλλά με την Ρουμανία να μοιράζεται σύνορα με την Ουκρανία, και την Πολωνία να μοιράζεται με την Ουκρανία και την Ρωσία (δηλ. με τον θύλακα του Καλίνινγκραντ), οι δύο χώρες έχουν επινοήσει δύο καινοτόμα σχέδια περιφερειακής συνεργασίας που στοχεύουν στην ενίσχυση των θέσεών τους τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην ΕΕ: Την Πρωτοβουλία των Εννέα του Βουκουρεστίου (Bucharest Nine, Β9) και την Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (Three Seas Initiative, 3SI).

Η B9 είναι μια ελάχιστα γνωστή πρωτοβουλία συνεργασίας μεταξύ των περισσότερων νέων μελών του ΝΑΤΟ. Προτάθηκε από τον πρόεδρο της Ρουμανίας, Klaus Iohannis, και τον Πολωνό ομόλογό του, Andrzej Duda, κατά την διάσκεψη κορυφής στο Βουκουρέστι των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης τον Νοέμβριο του 2015. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, η Βουλγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λεττονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία συμφώνησαν να αναπτύξουν ειδική ομάδα περιφερειακής συνεργασίας για την υποστήριξη των στόχων του ΝΑΤΟ που αποσκοπούσαν ειδικά στην βελτίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας μεταξύ Βαλτικής και Μαύρης Θάλασσας. Η πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (αναφερόμενη στην Αδριατική, τη Μαύρη Θάλασσα και την Βαλτική) γεννήθηκε ένα χρόνο αργότερα στο Φόρουμ του Ντουμπρόβνικ τον Αύγουστο του 2016, όπου η πρόεδρος της Κροατίας Kolinda Grabar-Kitarovic μαζί με τον Ντούντα πρότειναν την δημιουργία ενός ευρωπαϊκού άξονα βορρά-νότου μέσα στην ΕΕ με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης στο πλαίσιο της Ένωσης. Περιλαμβάνει τις χώρες B9 συν την Αυστρία, την Κροατία και την Σλοβενία.

Και οι δύο πρωτοβουλίες σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με μια νέα αντίληψη για την αύξηση των απειλών κατά της περιφερειακής ασφάλειας, δηλαδή την αυξανόμενη επιθετικότητα της Ρωσίας υπό τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Παρόλα αυτά, οι δύο πρωτοβουλίες έχουν μέχρι στιγμής μικρή γεωπολιτική σημασία. Με την παρούσα μορφή τους, δεν αλλάζουν κατ’ αρχήν την θεσμική δομή της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης ούτε κάποια από τις δύο έχει ακόμη απολαύσει πολύ ενδιαφέρον ή συμπάθεια από τους Δυτικοευρωπαίους πολιτικούς ηγέτες. Μόνο η Ουάσιγκτον έχει μέχρι στιγμής δείξει κάποια υποστήριξη και για τις δύο πρωτοβουλίες. Τον Νοέμβριο του 2016, η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΝΑΤΟ, Rose Gottemoeller, μια Αμερικανίδα, συμμετείχε στην σύνοδο κορυφής των Β9 στο Βουκουρέστι [10] κατά την πρώτη επίσημη επίσκεψή της σε συμμαχικό κράτος. Τον Ιούλιο του 2017, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, παρακολούθησε την σύνοδο κορυφής των 3SI στην Βαρσοβία και κάλεσε την εκδήλωση «απίστευτα επιτυχημένη» [11].

Η συμμετοχή του Trump στην σύνοδο της Βαρσοβίας κατάφερε να φέρει την 3SI σε γνώση του διεθνούς κοινού. Έχει επίσης εγείρει υποψίες στις Βρυξέλλες ότι η πρωτοβουλία ενδέχεται να εξυπηρετήσει τελικά τα συμφέροντα των ΗΠΑ περισσότερο από εκείνα της ΕΕ. Πολλοί Γερμανοί αξιωματούχοι, όπως η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, πιστεύουν [12] ότι η [Πρωτοβουλία] 3SI είναι μια προσπάθεια διαίρεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξισορρόπησης απέναντι στην Γερμανία και την Γαλλία εντός της ΕΕ. Ο Κροάτης ευρωβουλευτής Ivan Jakovcic μέχρι που ισχυρίστηκε [13] ότι η πρωτοβουλία εξυπηρετεί το υποτιθέμενο ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον να αποδυναμώσει την Ευρώπη και να μειώσει το παγκόσμιο βάρος της ΕΕ. Η 3SI δημιουργήθηκε πράγματι αφενός εν μέσω της αντίστασης ορισμένων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης στην αυξημένη πίεση της Γαλλίας και της Γερμανίας για βαθύτερη ολοκλήρωση εντός της ΕΕ, αφετέρου εξαιτίας της προώθησης της πολιτικής των ΗΠΑ «Πρώτα η Αμερική».

Παρόλο που ο πληθυσμός της Πολωνίας είναι έντονα φιλοευρωπαϊκός, η σημερινή εξαιρετικά συντηρητική κυβέρνησή της προτιμά τους δεσμούς με την Ουάσινγκτον αντί με τις Βρυξέλλες. Έχει συγκρουστεί με την ΕΕ σε βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων είναι η ευρωπαϊκή κατανομή των προσφύγων καθώς και η ανεξαρτησία των πολωνικών δικαστηρίων, των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Το Βουκουρέστι, αντιθέτως, είναι τόσο ισχυρός υποστηρικτής της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ, και διεξάγει μια εξωτερική πολιτική που ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τα παρομοίως φιλοευρωπαϊκά αισθήματα του πληθυσμού της Ρουμανίας. (Μια δημοσκόπηση του Parlemeter τον Οκτώβριο του 2017 έδειξε ότι το 61% των Ρουμάνων θεωρούν ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από την ένταξη στην ΕΕ). Έτσι, το Βουκουρέστι βλέπει τόσο την B9 όσο και την 3SI ως μέσα για την ενίσχυση των δεσμών της ΕΕ με το ΝΑΤΟ και της συνεργασίας Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, παρά σαν μια πλατφόρμα ενδο-Δυτικής φιλονικίας.

Η παρουσία της Πολωνίας και της Ρουμανίας τόσο στην B9 όσο και στην 3SI καθιστά ασφαλέστερα τα ανατολικά σύνορα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Και οι δύο χώρες φιλοξενούν τμήματα του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ και των πολυεθνικών ταγμάτων του ΝΑΤΟ, και αμφότερες έχουν στρατηγικά συμφέροντα στις γειτονικές χώρες μη μέλη, τα οποία έχουν σχέση με ιστορικούς, πολιτιστικούς και γλωσσικούς δεσμούς τους (η Πολωνία με την Ουκρανία και την Λευκορωσία˙ η Ρουμανία με την Μολδαβία). Το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία φαίνεται να έχουν μάθει τα διδάγματα του άχρηστου παλαιότερου ανταγωνισμού μεταξύ της Συνεργασίας της Μαύρης Θάλασσας (Black Sea Synergy, BSS) -ενός σχεδίου της Βουλγαρίας, της Ελλάδας και της Ρουμανίας που ξεκίνησε το 2008 με στόχο την αύξηση της συνεργασίας της ΕΕ με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Γεωργία, την Ρωσία, την Τουρκία και την Ουκρανία- και της Ανατολικής Συνεργασίας (Eastern Partnership)- μια πολωνο-σουηδική πρωτοβουλία που στοχεύει να φέρει την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Λευκορωσία, την Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία πιο κοντά στην ΕΕ χωρίς να τους προσφέρει προοπτικές ένταξης. Η σημασία της BSS έχει μειωθεί σημαντικά καθώς η Ρουμανία έχει αρχίσει να εκφράζει σαφέστερη υποστήριξη προς την Ανατολική Συνεργασία. Στην περίπτωση των B9 και 3SI, το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία συνεργάστηκαν από την αρχή για να παγιώσουν το σύνολο των ανατολικών συνόρων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, στις σημερινές μορφές τους, οι [Πρωτοβουλίες] B9 και 3SI βελτιώνουν μόνο οριακά την σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Για παράδειγμα, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσον η 3SI μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την παλαιότερη, καλά χρηματοδοτούμενη και πολύ πιο ολοκληρωμένη Πρωτοβουλία του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (Trans-European Transport Network), η οποία επίσης περιλαμβάνει όλες τις χώρες μέλη της 3SI όπως και, από το 2017, σε κάποιο βαθμό τις χώρες της Ανατολικής Συνεργασίας. Η πρωτοβουλία [14] «υποστηρίζει την ολοκλήρωση 30 Έργων Προτεραιότητας που αντιπροσωπεύουν υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς και έργα κοινού ενδιαφέροντος και συστήματα διαχείρισης των μεταφορών που θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην διευκόλυνση της κινητικότητας των εμπορευμάτων και των επιβατών εντός της ΕΕ». Εξίσου, παραμένει να δούμε τι μπορεί να προσφέρει η σημερινή ομάδα B9 στην ασφάλεια της περιοχής, το οποίο να ξεπερνά τις εγγυήσεις, τις δραστηριότητες και τους πόρους που παρέχει το ΝΑΤΟ στα ανατολικά κράτη-μέλη του, με οποιονδήποτε τρόπο. Χωρίς δικές τους ξεχωριστές και σημαντικές αποστολές, η B9 και η 3SI μπορεί να παραμείνουν απλά ομάδες που μιλάνε χωρίς να έχουν αναγνωρίσιμες επιδράσεις. Οι συναντήσεις τους ίσως ακόμη και να αποξενώσουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες που δεν περιλαμβάνονται σε αυτές.

Ο προφανής τρόπος ώστε η B9 και η 3SI να προσθέσουν αξία στο status quo θα ήταν να προσθέσουν στα μέλη τους την Γεωργία, την Μολδαβία και την Ουκρανία, με τις οποίες όλα τα κράτη-μέλη των δύο πρωτοβουλιών συνδέονται έμμεσα μέσω του προγράμματος της Ανατολικής Συνεργασίας. Την περίοδο 2014-17 τα τρία αυτά κράτη και η Ευρωπαϊκή Ένωση επικύρωσαν εκτεταμένες συμφωνίες σύνδεσης που περιλαμβάνουν όχι μόνο οικονομικές ρήτρες αλλά και υποχρεώσεις αμοιβαίας εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας που θα ευθυγραμμίσουν σταδιακά τις συνδεδεμένες χώρες με τα πλήρη μέλη της ΕΕ. Με το να συμπεριληφθούν τα τρία κράτη της Ανατολικής Συνεργασίας θα καταστεί σαφές στους σημερινούς πληθυσμούς αμφότερων των πρωτοβουλιών όσο και στα κεντρικά θεσμικά όργανα της ΕΕ και στα αρχηγεία του ΝΑΤΟ, το γιατί έχουν δημιουργηθεί οι B9 και 3SI και ποιος είναι ο σκοπός τους. Οι δύο ομάδες θα έχουν σαφώς καθορισμένα, πλήρως ξεχωριστά και σημαντικά καθήκοντα: Θα καλούνται να ενισχύσουν την ανατολική διάσταση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και να υποστηρίξουν την εφαρμογή των συμφωνιών σύνδεσης της ΕΕ.

Πάνω απ’ όλα, οι 3SI και B9 θα μπορούσαν να βοηθήσουν σημαντικά στην στήριξη της ανάπτυξης και της ασφάλειας εκείνων των μετα-σοβιετικών χωρών που βρίσκονται ήδη κοντά στην ΕΕ, αλλά θα παραμείνουν, στο ορατό μέλλον, εντός της γκρίζας ζώνης της Ευρώπης και συνεπώς αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα υψηλά ρίσκα και απαιτητικές προκλήσεις. Από πρακτική και συμβολική άποψη, οι δύο πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικούς μοχλούς για την ευρωατλαντική ενσωμάτωση των τριών συμμετεχόντων στην Ανατολική Συνεργασία, να καλύψουν τις διαδικασίες σύνδεσης με πολιτικό και οικονομικό περιεχόμενο, και να βοηθήσουν στην προετοιμασία τους για μια μελλοντική ένταξη τόσο στην ΕΕ όσο και στο ΝΑΤΟ. Θα σηματοδοτούσαν στην Μόσχα ότι τα σημερινά μέλη της 3SI και της Β9 έχουν κοινά συμφέροντα με την Ουκρανία, την Μολδαβία και την Γεωργία και ότι η σταθερότητα, η ασφάλεια και η ευημερία των μετα-σοβιετικών κρατών είναι σημαντικές για ολόκληρη την περιοχή της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης –είτε καλύπτονται από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ είτε όχι.

Με το να ευθυγραμμιστούν επισήμως με τις τρεις χώρες της γκρίζας ζώνης, οι συμμετέχοντες στις Πρωτοβουλίες 3SI και B9 θα αυξήσουν το διακύβευμα της πιθανής μελλοντικής ρωσικής κλιμάκωσης στην ανατολική γειτονιά της ΕΕ. Βεβαίως, κανένας από αυτούς τους οργανισμούς δεν είναι παγκόσμιος πολιτικός παράγοντας συγκρίσιμος με την ΕΕ ή το ΝΑΤΟ. Δεν θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ την Γεωργία, την Μολδαβία ή την Ουκρανία στην επίλυση των εδαφικών προβλημάτων τους με την Ρωσία. Παρά ταύτα, η επέκτασή τους προς τα ανατολικά θα ήταν προς το συμφέρον τόσο της ευρω-ατλαντικής συμμαχίας όσο και της ανατολικής γειτονιάς της. Με την αύξηση της διεθνούς ενσωμάτωσης και της εθνικής ανθεκτικότητας της Γεωργίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, οι δύο πρωτοβουλίες θα βοηθούσαν όχι μόνο αυτές τις τρεις χώρες, αλλά και τους σημερινούς συμμετέχοντες στις B9 και 3SI να βελτιώσουν την δική τους γεωπολιτική θέση. Όσο ισχυρότερες και σταθερότερες είναι οι τρεις χώρες της Ανατολικής Συνεργασίας, τόσο καλύτερα θα είναι η Πολωνία, η Ρουμανία και οι άλλες χώρες-μέλη όσον αφορά την εθνική τους ασφάλεια. Τέλος, οι δύο νέοι οργανισμοί θα βοηθήσουν την ΕΕ και το ΝΑΤΟ να εκπληρώσουν τις αποστολές τους πέρα από τα σημερινά ανατολικά σύνορά τους.

Μέχρι στιγμής, η ανατολική διεύρυνση της B9 και της 3SI δεν συζητήθηκε δημοσίως μεταξύ των κρατών-μελών των δύο πρωτοβουλιών ή των πιθανών νέων μελών τους. Πιθανώς, υπάρχουν σημαντικοί ενδιαφερόμενοι ή ακόμη και ολόκληρες εθνικές κυβερνήσεις στο πλαίσιο της B9 και της 3SI που θα ήταν απρόθυμοι να τις επεκτείνουν πέρα από τα σημερινά σύνορά τους. Έτσι, θα χρειαστεί μια ευρύτερη συζήτηση καθοδηγημένη από δρώντες της Γεωργίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας καθώς και οι υποστηρικτές τους στα κράτη-μέλη των δύο ομάδων για να προωθήσουν την ατζέντα διεύρυνσης των συμμετοχών. Οι μεγάλες Δυτικές οργανώσεις και οι κυβερνήσεις της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία ότι μια αναδιάρθρωση της μετασοβιετικής γεωπολιτικής είναι χρήσιμη και προς όφελος όλων των εμπλεκόμενων μερών. Σε αυτό το σημείο, οι B9 και 3SI θα μπορούσαν να αρχίσουν σταδιακά να γεμίζουν το σημερινό κενό ασφαλείας στην γκρίζα ζώνη της ανατολικής Ευρώπης.

Αναδημοσίευση από: Council on Foreign Relations, Inc. Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/central-europe/2017-11-10/how-ro...

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.linkedin.com/in/vasile-rotaru-8b9a7410/
[2] http://dri.snspa.ro/v1/en/
[3] http://snspa.ro/
[4] https://ua.linkedin.com/in/andreasumland
[5] http://ieac.org.ua/ua/
[6] http://www.ibidemverlag.de/Series/Soviet-and-Post-Soviet-Politics-and-So...
[7] http://spps-jspps.autorenbetreuung.de/de/jspps.html
[8] https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2016-04-18/why-putin-too...
[9] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2017-08-15/pay-europe
[10] http://www.nineoclock.ro/foreign-ministers-of-nine-allied-states-of-the-...
[11] http://time.com/4846924/read-president-trumps-remarks-on-defending-civil...
[12] https://www.economist.com/news/europe/21725025-angela-merkel-troubled-pr...
[13] https://www.total-croatia-news.com/politics/20560-the-economist-germany-...
[14] http://ec.europa.eu/transport/infrastructure/tentec/tentec-portal/site/e...

Γιάννης ΜΠΑΛΤΖΩΗΣ: ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ – ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΓΩΝ ΑΠΟ 1/11 ΕΩΣ 8/11/2017

on Friday, 10 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Γιάννης ΜΠΑΛΤΖΩΗΣ: ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ – ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΓΩΝ ΑΠΟ 1/11 ΕΩΣ 8/11/2017

ΕΠΙΚΕΦΑΛΙΔΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ
•    Τρομοκρατικό χτύπημα στο Μανχάταν: 8 νεκροί από επίθεση με φορτηγό.
•    Μόνη πραγματική δύναμη στη Λιβύη… οι πολιτοφυλακές!
•    Στη Χιμάρα «αμύνονται» με τον Εθνικό Ύμνο!
•    100 Χρόνια από την Διακήρυξη Μπαλφούρ.
•    Προσάραξη φρεγάτας ΚΑΝΑΡΗΣ: Ανθρώπινο λάθος ή βλάβη;
•    “Απομυθοποίηση” του F-35 από αμερικανική έκθεση! Τεράστια προβλήματα υποστήριξης (aviationweek.com)
•    Στόχος της Άγκυρας ξανά η Θράκη: Για «φιέστα» έρχεται ο Αντιπρόεδρος της Τουρκικής Κυβέρνησης.
•    ΣΟΚ! Σχιζοφρενής με βούλα ο Έντι Ράμα – Ασκούσε βία στη μητέρα και στη σύζυγό του – Ιατρικά έγγραφα.
•    Οι συριακές δυνάμεις κατέλαβαν την ΝτέιρΕζόρ -Εκδίωξαν τους τζιχαντιστές.
•    Stratfor: Απίθανη η «καθαρή» έξοδος -Δύσκολα η Ελλάδα θα τα καταφέρει μόνη της.
•    Τα μηνύματα και τα διδάγματα της ΜΕΔΟΥΣΑΣ νότια της Ρόδου!
•    Εκτός ελέγχου ο Ράμα στην αλβανική Βουλή – «Δεν υπάρχουν Έλληνες στη Χειμάρρα» – Επιτέθηκε στην Ελλάδα.
•    Θέμα χρόνου να προελάσουν οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις στη Ράκα, λέει Ιρανός αξιωματούχος
•      ΤΟΥΡΚΙΑ: Ανακοίνωσε 22 νέα εξοπλιστικά προγράμματα κόστους 5 δις δολαρίων. (σύστημα αεράμυνας,αντιβαλλιστικούς πυραύλους,εκσυγχρονισμό αρμάτων μάχης,προμήθεια ηλεκτρονικών συστημάτων).
•    Στο καλύτερο σημείο της ιστορίας τους οι σχέσεις Ελλάδας ΗΠΑ, λέει ο Αμερικανός πρέσβης Πάιατ (PropellerClub.)
•    Παραίτηση του πρωθυπουργού του ΛιβάνουΧαρίρι με προεκτάσεις.
•    Σ. Αραβία: Υπό κράτηση δεκάδες αξιωματούχοι για διαφθορά !!
•    Μήνυμα Παυλόπουλου στην Τουρκία: Θα θωρακίζουμε τα νησιά όσο υπάρχει απειλή, είναι δικαίωμά μας…
•    Παρ’ ολίγον διπλωματικό επεισόδιο με τα Τίρανα λόγω τεχνικού προβλήματος!
•    Άγριο επεισόδιο Καμμένου με Ταξίαρχο των Εξοπλισμών
•    ΗΠΑ: θα ασκηθεί δίωξη κατά του πρώην συμβούλου του Trump, M. Flynn
•    Αναλυτές των ΗΠΑ: Η Τουρκία δεν πρόκειται να αποκτήσει ποτέ τους S-400
•        Σοκ στο ΝΑΤΟ – Ωμή παραδοχή για ολικό μπλακ άουτ από ρωσικό μυστικό όπλο ηλεκτρονικού πολέμου.
•    Σαουδική Αραβία: Ακόμη και οι μοναρχίες κάνουν πραξικοπήματα; Τι συμβαίνει στο Ριάντ
•    Οι ΗΠΑ θέλουν την Ελλάδα πυλώνα ασφάλειας στην περιοχή, λέει ο Πρέσβης ΤζέφριΠάϊατ. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ!!
•    Η Κύπρος στον «Δρόμο του Μεταξιού»
•    Οι υπουργοί Άμυνας Ελλάδας,Κύπρου,Ισραήλ στέλνουν μήνυμα στους “άτακτους” της περιοχής.
•    Δύο ρωσικές βάσεις θα παραμείνουν στη Συρία, μετά το ISIS
•    Τουρκία: Εντάλματα σύλληψης εις βάρος 53 στρατιωτικών.
•    Η ΠΑ έβγαλε από το «μανίκι της το κρυμμένο άσσο» : Ερχεται το UCAV nEUROn και μαζί με τα F-16V τελειώνουν οριστικά την THK.
•    Επίσκεψη Τραμπ στη Σεούλ με αμερικανική επίδειξη ισχύος.
•    Ταπείνωση: Φυλακισμένοι Σαουδάραβες Πρίγκιπες κοιμούνται στο πάτωμα ξενοδοχείου.
•    ΑΣΑΝΤ: “Ο πόλεμος στη Συρία ακόμη δεν τελείωσε”.
•    Οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για την μετά ISIS εποχή σε Συρία και Ιράκ, λέει ο Μάτις.
•    Καραγκιούλ: Οι ΗΠΑ βάζουν τους Κούρδους να διαμελίσουν την Τουρκία – Πρέπει να επιτεθούμε πρώτοι!
•    Paradisepapers: Τα μυστικά της παγκόσμιας ελίτ.
•    Ροχανί: Η Σαουδική Αραβία να προσέχει την ισχύ του Ιράν.
•    Το πρώτο βήμα για ευρωστρατό; 20 χώρες μέλη της ΕΕ υπογράφουν συμφωνία για κοινούς εξοπλισμούς.
•    Νότια Κορέα προσφέρει για το προσφυγικό 800 χιλ. δολάρια στην Ελλάδα: Για τρίτη χρονιά…
•    ΕΡΝΤΟΓΑΝ:“Εμείς, με την κατάκτηση της Κύπρου, σάς κόψαμε το χέρι, ενώ εσείς, στον πόλεμο του 1571, μάς ξυρίσατε απλά τα γένια».




ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

Α. ΡΩΣΙΚΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΟΠΛΟ.
Σχέδιο να «σβήσουν» όλες τις επικοινωνίες σε Βαλτική και Πολωνία έχουν θέσει οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις θέλοντας να επιβληθούν στην «ζωτική περιοχή» κοντά στα σύνορα τους και να θέσουν τα πάντα στον έλεγχο τους .
Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εξέφρασαν έντονες ανησυχίες από αυτήν την νέα άκρως ισχυρή χρήση από τη Ρωσία ενός είδους νέου «είδους» ηλεκτρονικού πολέμου.
Η πρόβα τζενεράλε έγινε  κατά τη διάρκεια στρατιωτικών ασκήσεων τον περασμένο μήνα με την επωνυμία Zapad-2017, μέρος της οποίας μπλόκαρε μαζικά όλα τα  τηλεφωνικά δίκτυα σε μια τεράστια έκταση προκαλώντας πανικό και οργή από χιλιάδες κατοίκους .
Το γεγονός αυτό κατέγραψε και  ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας JensStoltenberg την Πέμπτη.
Οι τηλεφωνικές υπηρεσίες στη Λετονία, τη Νορβηγία και τα νησιά Oeland της Σουηδίας διακόπηκαν για λίγες ώρες κατά την διάρκεια των ασκήσεων  Zapad στις 14-20 Σεπτεμβρίου που διεξήγαγε η Ρωσία με τη Λευκορωσία.
Η εμπλοκή σαφώς και εμπλέκει την Μόσχα και συγκεκριμένα ρωσικό πλοίο υποκλοπών στην Βαλτική Θάλασσα ….
Προ 4 μηνών επικράτησε και πάλι πανικός στο ΝΑΤΟ όταν τα αμερικανικά ραντάρ ferontaina «τρελάθηκαν»! Άλλα πλοία τα έβλεπαν στη στεριά ενώ άλλα εμφανίζονταν ξαφνικά σε διάφορες γωνιές του πλανήτη!
Διεθνείς αμυντικοί αναλυτές εδώ και μεγάλο διάστημα τονίζουν ότι η Ρωσία διαθέτει  μυστικά  όπλα  τα οποία επιδεικνύει με  εντελώς αιφνιδιαστικό τρόπο αποστέλλοντας ‘’μήνυμα‘’ για τις πραγματικές δυνατότητες των ρωσικών ΕΔ, σύμφωνα με την λογική του δόγματος της Maskirovka που διακατέχει την  στρατιωτική ηγεσία της χώρας .
Ο στρατιωτικός εμπειρογνώμονας ΝτμίτριΛιτόφκιν φέρεται να έκανε λόγο για ‘’παραπλάνηση ‘’ και αστοχία  εντοπισμού από  αμερικανικό ραντάρ που είχε ως αποτέλεσμα τον  εσφαλμένο προσδιορισμό ρωσικού πολεμικού σκάφους το οποίο, σύμφωνα με τις ηλεκτρονικές πληροφορίες SIGINT, εντοπίστηκε στο έδαφος (!!!!)  του  αεροδρομίου Gelendzhik και όχι στην  θάλασσα.
Τον Ιούνιο, η αμερικανική διοίκηση ανέφερε ότι  οι συσκευές  ραντάρ τουλάχιστον 20 πλοίων  εμφάνιζαν θέση  32 μίλια  μακριά, αν και στην πραγματικότητα τα πλοία ευρισκόντουσαν στην Μαύρη Θάλασσα.
Πρόκειται για την μυστηριώδη εξαφάνιση περισσότερων από 20 πλοίων στα ανοικτά των ακτών του Νοβοροσίσκ και ανακάλυψη τους  σε άλλη περιοχή.
Έτσι, ένα από τα πλοία του Ναυτικού των ΗΠΑ, σύμφωνα με τις ενδείξεις του  GPS, ξαφνικά εμφανίστηκε  32 μίλια μακρύτερα  από τις πραγματικές συντεταγμένες,  στη ρωσική πόλη Γκελεντζίκ.
Παρόμοιες ιδιαιτερότητες παρατηρήθηκαν και από άλλα 20 πλοία, τα οποία βρίσκονται κοντά στη ρωσική ακτή.
Αυτή τη στιγμή, η ρωσική τεχνολογία είναι ικανή να δημιουργεί μόνο τοπικές ζώνες «μπλοκαρίσματος», δημιουργώντας  μια ομπρέλα μέσω της οποίας τα ηλεκτρονικά σήματα δεν περνούν‘‘, εξήγησε ο ειδικός. Στο μέλλον, το σύστημα θα εξελιχθεί ώστε να καλύπτει το μέγιστο έδαφος.

Β. ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ.
    ΕΡΝΤΟΓΑΝ.
Για να απαντήσει στις επιθέσεις και τις πιέσεις με τον οποίο τον αντιμετωπίζει η διεθνής Κοινότητα, ο κ. Ερντογάν κατέφυγε σε ένα απόφθεγμα του Πασά Μεχμέτ το 1573 για το Νησί της Αφροδίτης. Είπε:“Εμείς, με την κατάκτηση της Κύπρου, σάς κόψαμε το χέρι, ενώ εσείς, στον πόλεμο του 1571, μάς ξυρίσατε απλά τα γένια».
Παρατίθεται η δ’ηλωσή του , όπως τα μετέδωσε η τηλεόραση του ΑΝΤΕΝΝΑ στο δελτίο του Νίκου Χατζηνικολάου:
«Υπάρχει μια έκφραση που έγραψε ο Πασάς Μεχμέτ προς τον πρέσβη της Βενετίας: Εμείς, με την κατάκτηση της Κύπρου, σάς κόψαμε το χέρι, ενώ εσείς, στον πόλεμο του 1571, μας ξυρίσατε απλά τα γένια. Το χέρι που κόβεται δεν φυτρώνει ξανά, αλλά το μούσι που ξυρίζεται, ξαναβγαίνει πιο δυνατό. Δεν θα σταματήσουμε, θα τα ξεπεράσουμε όλα. Το αίμα ενός ήρωά μας, δεν συγκρίνεται ούτε με το αίμα χιλίων τρομοκρατών. Αυτό να το γνωρίζουν», ισχυρίστηκε ο πρόεδρος της Τουρκίας.
Η προκλητική δήλωση πρέπει να απαντηθεί από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Για εθνικούς και μόνο λόγους η Αθήνα πρέπει να αποσύρει την πρόσκλησή της προς τον κ. Ερντογάν. Πρόκειται για μεγάλη προσβολή προς τον ελληνικό και τον κυπριακό λαό, να υποδεχθεί επίσημα η Ελλάδα ένα ηγέτη που σκέφτεται με αυτόν τον τρόπο. Εάν δεν το πράξει, θα δείξει αδυναμία και απίστευτη υποχωρητικότητα. Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ένας απρόβλεπτος ηγέτης με μύρια ψυχιατρικά και άλλα προβλήματα. Νοιώθει πίεση από παντού. Η δίκη του ταμία του στη Νέα Υόρκη τον έχει βγάλει εκτός εαυτού. Εάν ο ταμίας μιλήσει στο δικαστήριο εναντίον του Ερντογάν, η Αμερική πρέπει να του απαγγείλει κατηγορίες.
Η θέση ότι «πρέπει να τα βρούμε» εκλαμβάνεται στην Τουρκία ως αδυναμία.
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΣΥΡΙΑ.
ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΝΤΕΙΡ ΕΖΖΟΡ- ΑΛ ΜΠΟΥΚΑΜΑΛ.
ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΟΥ ΜΠΑΡΖΑΝΙ.
Η ΝΥΧΤΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΑΧΑΙΡΙΩΝ

Και να που στην κατεστραμμένη Μέση Ανατολή η νέα  έκπληξη προήλθε από το Ριάντ. Η βασιλική οικογένεια δεν επιδίωξε να επιβάλει μια νέα περιφερειακή τάξη, αλλά ο ουσιαστικός κυβερνήτης  πρίγκιπας MohammedbinSalman ("MBS") ανέτρεψε τη σκληροπυρηνική τάξη του βασιλείου του. Ας πάρουμε τα γεγονότα από την αρχή.
Η παραίτηση του ΣαάντΧαρίρι
Στις 4 Νοεμβρίου, ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, μιλώντας ζωντανά στο τηλεοπτικό κανάλι του Al-Arabiya, από το RiyadRitzHotel και παρουσία του Σαουδάραβα Διάδοχου του Θρόνου MBS, ανακοίνωσε την παραίτησή του. Με αυστηρή ανάγνωση του κειμένου που είχε συνταχθεί από άλλους και του είχε δοθεί, ο ΣαάντΧαρίρι ξέχασε ξαφνικά ότι ήταν πρωθυπουργός μιας χώρας, με κυβέρνηση που συμμετείχε και η οργάνωση Χεζμπολάχ.
Εκφράστηκε με τα ακόλουθα λόγια: «Όπου υπάρχει το Ιράν, σπέρνει τη διαίρεση και την καταστροφή. Η απόδειξη είναι η παρέμβαση του στις αραβικές χώρες, για να μην αναφέρουμε την βαθιά μνησικακία του εναντίον του αραβικού έθνους (...) το Ιράν έχει τον έλεγχο για την τύχη των χωρών της περιοχής (...) Η Χεζμπολάχ είναι ο βραχίονας του Ιράν όχι μόνο στο Λίβανο, αλλά και σε άλλες αραβικές χώρες (...)
Δυστυχώς, συνειδητοποίησα ότι ορισμένοι συμπατριώτες είναι χέρι-χέρι με το Ιράν το οποίο επιδιώκει να απομακρύνει το Λίβανο από το αραβικό περιβάλλον του. Ένδοξε Λαέ του Λιβάνου, η Χεζμπολάχ πέτυχε, χάρη στα όπλα της, να επιβάλει μια πραγματική κατάσταση…Θέλω να πω στο Ιράν και στους κολλητούς του ότι είναι χαμένοι. Τα χέρια που επιτίθενται στα αραβικά Κράτη θα κοπούν. Και το κακό θα στραφεί εναντίον εκείνων που το ασκούν».
Αυτό το δραματικό κείμενο θάβει τη σουνιτική/σιιτική θρησκευτική σύγκρουση για να αναβιώσει  την ρατσιστική πλέον σύγκρουση, των Άραβων ενάντια στους Πέρσες.Το Αλ-Αραμπίγια  ισχυρίστηκε ότι ο ΡαφίκΧαρίρι, πατέρας του Σαάντ, δολοφονήθηκε το 2005 από το Ιράν, ενώ το ίδιοι το κανάλι για χρόνια κατηγορούσε  τους πρόεδρους του Λιβάνου και της Συρίας, ΕμίλΛαχούντ και Μπασάρ Άσαντ, ότι εκείνοι είχαν διατάξει τη δολοφονία.Μετά το τέλος της ομιλίας του, ο ΣαάντΧαρίρι τηλεφώνησε στον Λιβανέζο πρόεδρο Μισέλ Αούν  και του ανακοινώσε επίσημα την παραίτησή του. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο Χαρίρι είναι ένας από τους πιο χρεωμένους ανθρώπους στον κόσμο  -χρωστάει προσωπικά περίπου 4 δις δολάρια στη σαουδαραβική κυβέρνηση-, δεν φαίνεται σε θέση να λάβει οποιαδήποτε απόφαση αντίθετη προς τα συμφέροντα του δανειστή του.
Εκτόξευση πυραύλου
Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, οι επαναστάτες Χούθι εκτόξευσαν έναν βαλλιστικό πύραυλο από τη Υεμένη προς το αεροδρόμιο KingKhaled του Ριάντ. Αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε την αντιεροπορική άμυνα της Σ. Αραβίας και δη από πυραύλουςPatriot. Δεδομένου ότι τα σύγχρονα οπλικά συστήματα  των Χούθιπαρεδόθησαν από το Ιράν, όλοι συνέδεσαν την παραίτηση του Χαρίρι με την εκτόξευση του πύραυλου ως απάντηση στην αντι-ιρανική ομιλία του ΣαάντΧαρίρι.
Η ανάληψη πλήρως της εξουσίας από τον «MBS»
Λίγα λεπτά αργότερα, ο βασιλιάς Σαλμαν υπέγραψε δύο διατάγματα. Το πρώτο έθετε τον αρχηγό του επιτελείου του Ναυτικού σε πρόωρη συνταξιοδότηση και απομάκρυνε τον υπουργό Οικονομίας και αυτόν της Βασιλικής Φρουράς, τον πολύ ισχυρό γιο του πρώην βασιλιά Αμπντουλάχ, τον πρίγκιπα Μουτέμπ. Το δεύτερο διάταγμα καθιέρωνε μια επιτροπή για την καταπολέμηση της διαφθοράς υπό την προεδρία του «MBS». Ο Τύπος ανακοίνωσε επίσης την έναρξη ισχύος του νέου νόμου κατά της τρομοκρατίας, ο οποίος περιλαμβάνει παρεμπιπτόντως διατάξεις που επιβάλλουν ποινές φυλάκισης 5 έως 10 ετών για συκοφαντική δυσφήμιση ή δημόσια προσβολή κατά του βασιλιά ή του πρίγκιπα διάδοχου .
Μέσα σε μια ώρα, η Επιτροπή Καταπολέμησης της Διαφθοράς συναντιόταν και υιοθέτησε μια μακρόχρονη σειρά μέτρων. 11 πρίγκιπες, 4 ενεργοί υπουργοί και δεκάδες πρώην υπουργοί κατηγορήθηκαν για υπεξαίρεση. Συνελήφθησαν αμέσως από τον νέο διοικητή της Βασιλικής Φρουράς και διώχθηκαν, για ορισμένους από αυτούς, σύμφωνα με τον νέο αντιτρομοκρατικό νόμο. Στο κάρο των καταδικασθέντων ήταν οι τρεις προσωπικότητες που απομακρύνθηκαν προηγουμένως από τον βασιλιά, συμπεριλαμβανομένου του πρώην διοικητή της Βασιλικής Φρουράς, πρίγκιπα Μουτέμπ. Ακόμη κατασχέθηκαν οι τραπεζικοί λογαριασμοί των υπόπτων και ότι, αν κριθούν ένοχοι -που είναι μόνο μια τυπικότητα-, οι περιουσίες τους θα καταβληθούν στο δημόσιο ταμείο. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι κατασχέθηκαν 1.200 λογαριασμοί, αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
 Σύμφωνα με το Σαουδαραβικό  Πρακτορείο Ειδήσεων, οι ύποπτοι φέρονται να έχουν υπεξαιρέσει χρήματα κατά τις πλημμύρες του 2009 και το Αναπνευστικό Σύνδρομο στη Μέση Ανατολή (MERS),  το Middle East RespiratorySyndrome .
Παρότι δεν έχει δημοσιευτεί επισήμως καμία ονομαστική λίστα των υπόπτων, έχει γίνει γνωστό  ότι περιέχει τον πρίγκιπα WalidBenTalal, ο οποίος  θεωρείται  ως ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο και  ήταν ο μυστικός πρεσβευτής του βασιλείου στο Ισραήλ. Η εταιρεία του KingdomHoldingCompany είναι μέτοχος της Citygroup, της Apple, του Twitter και της Euro-Disney. Ένα άλλος συλληφθείς  είναι ο BakrbinLaden, αδελφός του Οσάμα Μπιν Λάντεν, πρόεδρος του Σαουδικού Ομίλου Binladin και πέμπτος πλουσιότερος άνθρωπος της χώρας.
Αυτό δεν είναι πλέον "Σαουδική Αραβία". Γίνεται "SalmanArabia". Στην τελευταία σειρά συλλήψεων, ο M.B.S. ουσιαστικά εξάλειψε την "νεαρή ηλικιωμένη φρουρά" - τους βασικούς γιους και τους φυσικούς αντιπάλους της από τις άλλες κύριες βασιλικές γραμμές της Σαουδικής Αραβίας. Επίσης, συνέλαβε τους ιδιοκτήτες των τριών κύριων σχεδόν ανεξάρτητων ιδιωτικών τηλεοπτικών δικτύων, της MBC, της ART και της Rotana.
Έχοντας εξουδετερώσει όλους εκείνους που θα μπορούσαν να του έχουν αντιταχθεί στη βασιλική οικογένεια, ο "MBS" θα πρέπει να εξασφαλίσει τη λαϊκή υποστήριξη για να ασκήσει την εξουσίας. Έχει ήδη λάβει διάφορα μέτρα υπέρ των νέων (70% του πληθυσμού) και των γυναικών (51% του πληθυσμού). Για παράδειγμα, έχει ανοίξει κινηματογράφους και έχει οργανώσει συναυλίες - οι οποίες ήταν απαγορευμένες μέχρι τώρα. Έχει επιτρέψει στις γυναίκες να οδηγούν από το 2018. Θα πρέπει να καταργήσει σύντομα από τη μία πλευρά την σκοτεινή θρησκευτική αστυνομία και, δεύτερον, τη κηδεμονία για να ικανοποιήσει ταυτόχρονα τις γυναίκες και να απελευθερώσει τους άνδρες από αυτό το φορτίο για να μπορεί να αναζωογονήσει την οικονομία. Προπαντός, ο "MBS" ανακοίνωσε ότι θέλει να μετατρέψει το Ισλάμ της χώρας του σε μια "κανονική" θρησκεία. Δήλωσε ότι όχι μόνο θέλει να εκσυγχρονίσει τον ουαχαμπισμό, αλλά και να καθαρίσει τα Χαντίθ - ο χρυσός μύθος του Μωάμεθ - από τα βίαια ή αντιφατικά αποσπάσματα τους, ένα κοσμικό σχέδιο που έρχεται σε αντίθεση με την πρακτική ολόκληρης της μουσουλμανικής κοινότητας των τελευταίων αιώνων.
Είναι φυσικά αδύνατο η πτώση της κυβέρνησης του Λιβάνου και ο αποκεφαλισμός της Σαουδικής βασιλικής οικογένειας να έχουν οργανωθεί χωρίς την έγκριση της Ουάσινγκτον. Μια συμφωνία ολοκληρώθηκε διακριτικά με τον "MBS", προβλέποντας ότι η προσφορά εξαγοράς της Aramco θα ξεκινήσει, όχι στο Ριάντ, αλλά στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Εξάλλου, η αντι-Ιρανική ομιλία του ΣαάντΧαρίρι προηγήθηκε από μια εκστρατεία της Ουάσινγκτον. Από τις 10 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση Τραμπ υποσχέθηκε ανταμοιβές για τη σύλληψη δυο διοικητών της Λιβανικής Αντίστασης και παρουσίασε ένα σχέδιο κατά των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης, ενώ το Κογκρέσο ψήφισε πέντε νόμους κατά της Χεσμπολλάχ.   Η βασιλική οικογένεια χωριζόταν σε τρεις φατρίες: εκείνη του γιου του Αμπντουλάχ,  πρίγκιπα Μουτέμπ , εκείνη του γιου του υπουργού Εσωτερικών Neyef, και εκείνη του γιου του βασιλιά Σαλμάν, ο «MBS». Να υπενθυμίσουμε  επίσης, ένα κοινό μυστικό: Ο ΣαάντΧαρίρι δεν είναι βιολογικός γιος του επισήμου πατέρα του, αλλά ένας μπάσταρδος της οικογένειας των Σαούντ, από τη φατρία των Αμπντουλάχ.
Τον Απρίλιο του 2015, ο πρίγκιπας Μουκρίν απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του. Ο MohamedBenNayef τον διαδέχτηκε και ο "MBS" έμπαινε στη πολιτική ξαφνικά, γινόμενος ο δεύτερος διάδοχος του θρόνου κατά σειρά. Τον Ιούνιο του 2017, ο "MBS" κατάφερε να απομακρύνει τον Nayef και να τον θέσει σε κατ 'οίκον περιορισμό. Για να μην είναι απλά ο πρώτος διάδοχος,  αλλά ο μοναδικός διεκδικητής, έπρεπε από τότε και στο εξής να εξαλείψει τη φατρία των Αμπντουλάχ. Για το σκοπό αυτό, έπρεπε να καθαιρέσει τον πρίγκιπα Μουτέμπ , παρά τον έλεγχο του της Βασιλικής Φρουράς, χωρίς να ξεχάσει τον ΣαάντΧαρίρι, ο οποίος θα μπορούσε να παρέχει βοήθεια στα μέλη της φατρίας του, υπό την ιδιότητά του ως πρωθυπουργός του Λιβάνου.

Ιωάννης Μπαλτζώης: Η Υβρις και η Κουρδική Τραγωδία!!

on Tuesday, 07 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ιωάννης Μπαλτζώης: Η Υβρις και η Κουρδική Τραγωδία!!

Μετά τα τελευταία γεγονότα στο Ιρακινό Κουρδιστάν, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, ας προσπαθήσουμε να δούμε με μια ψύχραιμη ματιά τις εξελίξεις, τα λάθη ενός ηγέτη και την αμερικανική και ευρωπαϊκή «προδοσία», όπως θεωρούν πολλοί αναλυτές, που τελικά οδήγησαν σε επιτυχία και προβολή ισχύος και επιρροής της Ρωσίας και του Ιράν, μετά την Συρία και στο Ιράκ.


Και αν συνεξεταστούν το Κουρδικό δημοψήφισμα με το Καταλονικό, θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα, ότι τα αποκεφαλιστικά από ηγεσίες πλέον δημοψηφίσματα, που έχουν δημιουργήσει τόσο μεγάλη διαμάχη τις τελευταίες εβδομάδες, προκλήθηκαν από μια λανθασμένη και καταστροφική αυτοπεποίθηση των αυτονομιστών, η οποία κατέληξε τελικά σε αυτό που στην αρχαιότητα ονομαζόταν… Ύβρις!

Πολλά έχουν ειπωθεί για τα Καταλoνικά γεγονότα, ιδιαίτερα για την υπερβολική αστυνομική βία, σε μια Ευρωπαϊκή χώρα, που ξέσπασε εναντίον ανθρώπων που περίμεναν ειρηνικά για να ψηφίσουν. Ακόμη και για την έλλειψη κρίσης των αντιπάλων της ανεξαρτησίας, τους Καταλανούς που προφανώς σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις ήταν η πλειοψηφία, που μποϊκοτάρισαν την ψηφοφορία, αντί απλώς να μεταβούν και να ψηφίσουν, ώστε τελικά το αποτέλεσμα να είναι αρνητικό για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, όπως έκαναν στο Κεμπέκ και τη Σκωτία. Αποτέλεσμα, οι δραματικές εξελίξεις που παρακολουθούμε σήμερα, με τις διώξεις εκλεγμένων αντιπροσώπων της Καταλανικής Βουλής και την φυγή και αυτοεξόριση του Καταλανού ηγέτη στις Βρυξέλλες.

Όμως στο Ιρακινό Κουρδιστάν, τα πράγματα είναι διαφορετικά και διαδραματίζεται πλέον μια πραγματική τραγωδία. Ας ξεκινήσουμε με την Ύβρι!! Αγνοώντας σχεδόν τις καθολικές αντιρρήσεις και αιτιάσεις της διεθνούς κοινότητας για την ακύρωση ή την αναβολή του δημοψηφίσματος, η κυβέρνηση Barzani με υπεροψία προχώρησε σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, παρά το γεγονός ότι επί σειρά ετών το Ιρακινό Κουρδιστάν ήταν ήδη ανεξάρτητο σε όλα εκτός από το όνομα, με αποτέλεσμα να επιτύχει μια καλή για τα δεδομένα της περιοχής πολιτική και στρατιωτική οντότητα που βοήθησε πάρα πολύ στην καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους, σταθερός και πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ, καθώς και του Ισραήλ, που βοηθούσε ποικιλοτρόπως στον στρατιωτικό και πολιτικό τομέα.

Έτσι ο Barzani, όπως σωστά επισημαίνει σε άρθρο του στο Liberal.gr, ο Δρ. Σπύρος Πλακούδας, Επίκουρος Καθηγητής στο American University in the Emirates, εξέλαβε ως δεδομένη την δίχως όρους υποστήριξη των ΗΠΑ προς αυτόν και υποτίμησε τις υπόλοιπες μεταβλητές της εξίσωσης: το Ιράκ, το Ιράν και τον εσωτερικό του αντίπαλο τον Τalabani, υιό του προσφάτως αποθανόντα ιστορικού ηγέτη των Κούρδων. Ο Τalabani ποτέ δεν απέκρυψε την απέχθειά του προς τον Barzani και την συμπάθειά του και τον προσανατολισμό του προς το Ιράν, με αποτέλεσμα να υπονομεύσει κάθε προσπάθεια του Barzani. Στηρίχθηκε ο Barzani, μόνο στην Ισραηλινή υποστήριξη, που τελικά αποδείχθηκε άνευ ουσίας, αφού δεν απέδωσε τίποτα. Έτσι οι ΗΠΑ, θεώρησαν τυχοδιωκτικό το δημοψήφισμα του Barzani, καθόσον σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των, υπονόμευε τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της πολυσυλλεκτικής συμμαχίας, για την τελική καταστροφή και εξάλειψη του ISIS.

Και ερχόμαστε στον παράγοντα της στρατιωτικής ισχύος του Ιρακινού Κουρδιστάν, παράγοντας πολύ σοβαρός για την άσκηση και υλοποίηση της εξωτερικής πολιτικής μιας έστω και υβριδικής μορφής κρατικής οντότητας, όπως ήταν το Ιρακινό Κουρδιστάν. Οι Πεσμεργκά (ο στρατός των Κούρδων), του Barzani αποδείχτηκαν τελικά «Χάρτινη Τίγρης». Να θυμίσουμε ότι το 2014 , κατά την προέλαση των τζιχαντιστών του ISIS στο Ιράκ, οι Πεσμεργκά του Barzani υποχώρησαν από την περιοχή του Σιντζάρ, χωρίς να ρίξουν μια τουφεκιά και άφησαν στο έλεος των τζιχαντιστών τους Γιεζίντι, περικυκλωμένους και αβοήθητους, αφήνοντάς τους στα όρια της εθνικής κάθαρσης. Οι τραγικές σκηνές των περικυκλωμένων από τους τζιχαντιστές Γιεντίζι, στο όρος Σιντζάρ και η αιχμαλωσία των γυναικών Γιεντίζι, για να χρησιμοποιηθούν ως ερωτικές σκλάβες στα ανθρωπόμορφα θρησκόληπτα κτήνη του ISIS, σοκάρισε και συγκίνησε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Και σώθηκαν τελικά χάρις στην επέμβαση του ΡΚΚ, δηλαδή των Κούρδων της Τουρκίας και της Συρίας (YPG).

Ε λοιπόν, έτσι ακριβώς έδρασαν και πρόσφατα μετά το δημοψήφισμα, όταν ο Ιρακινός στρατός κινήθηκε εναντίον τους καταλαμβάνοντας την περιοχή του Κιρκούκ πανεύκολα, που οι Κούρδοι είχαν καταλάβει παράνομα αλλά ειρηνικά από το 2014, επειδή απλά η αεροπορία των ΗΠΑ αρνήθηκε να τους συνδράμει και να τους υποστηρίξει. Έτσι εξαιτίας του ηγέτη τους Barzani, οι Κούρδοι του Ιράκ ευρίσκονται στο χειρότερο σημείο από το 2003. Με την ολέθρια αυτή πολιτική αυτή, ο Barzani απομονωμένος από τη διεθνή κοινότητα και μη αποδεκτός από ένα μέρος των ίδιων των ομοφύλων του, υποχρεώθηκε τελικά να παραιτηθεί τη 1η Νοεμβρίου και να παραχωρήσει τον έλεγχο των δύο συνοριακών διαβάσεων με την Τουρκία στο Ιράκ, στερώντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, σημαντικά έσοδα για το Ιρακινό Κουρδιστάν.

Στο Ισραήλ τώρα υπάρχει προβληματισμός και ασκείται κριτική για την πολιτική στάση του Ισραήλ, στο Κουρδικό δημοψήφισμα. Θεωρούν ότι το Ισραήλ, θα έπρεπε να είχε συμβουλεύσει τους Κούρδους να αναβάλουν το δημοψήφισμα τους . Θεωρούν ακόμη ότι το Ιράν είναι ο μεγάλος νικητής με τις εξελίξεις αυτές, καθόσον εξασφάλισαν ήδη την συνοχή του «Σιιτικού Άξονα» (Ιράν-Ιράκ-Συρία-Λίβανος) και ότι οι Ιρανοί εξουδετέρωσαν, σύμφωνα με την Ιρανική οπτική, την ανάδυση ενός «δεύτερου Ισραήλ» εντός του Ιράκ. Σύμφωνα δε με αμερικανική ιστοσελίδα «δεν παίζεις σκάκι με τους Πέρσες, γιατί αυτοί το εφεύραν». Ένας ακόμη μεγάλος ωφελημένος από τις εξελίξεις είναι και η Ρωσία, η οποία υπογράφοντας συμφωνίες τόσο με το Ερμπίλ όσο με τη Βαγδάτη, η Μόσχα αποφεύγει καθαρά να ταχθεί υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς, εφαρμόζοντας μια αριστοτεχνική εξωτερική πολιτική, εις βάρος των ΗΠΑ, η οποία θα λέγαμε ότι δεν έχει ξεκάθαρη και ενιαία αλλά αμφιταλαντευόμενη πολιτική στην περιοχή, αφού στην ουσία «εγκατέλειψαν» έναν πιστό και αταλάντευτα φιλικό και σημαντικό εταίρο στην περιοχή, το Κουρδικό Ιράκ. Μια κουρδική οντότητα στην περιοχή συμφέρει πρωτίστως τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Δείχνει, όμως, μια αδυναμία πολιτικής αντίληψης της Ουάσινγκτον, με αποτέλεσμα να κάνει σκεπτικούς τωρινούς ή μελλοντικούς συμμάχους της.

Εκτός από την ηθική οργή, η στάση των ΗΠΑ (και της Ευρώπης) είναι απίστευτα αντιπαραγωγική, σύμφωνα με Ισραηλινούς αναλυτές, οι οποίοι συνεχίζουν να ανησυχούν για την Ιρανική προβολή ισχύος σε μια περιοχή που θεωρείται ότι ανήκει στην δική τους σφαίρα επιρροής και αποτελεί την Ισραηλινή προβολή ισχύος, δηλαδή το Ιρακινό Κουρδιστάν. Οι καλύτερες πιθανότητες να δημιουργηθεί φραγμός στην ιρανική δημιουργία γέφυρας κρατών-πελατών μεταξύ του Ιράν και του Λιβάνου ήταν σύμφωνα με την Ισραηλινή πολιτική, η αναβίωση των Κούρδων του Ιράκ και της Συρίας. Και το Ισραήλ είχε την καλύτερη ευκαιρία να ξεπεράσει τους αραβικούς και περσικούς εχθρούς του στα βόρεια και στα ανατολικά, πλην όμως οι αμερικανικοί χειρισμοί δεν το επέτρεψαν, αλλά όλα αυτά είναι ιστορία. Αυτοί που κέρδισαν ήταν το Ιράν, η Ρωσία και το Ιράκ το οποίο πλέον βρίσκεται υπό μεγαλύτερο Ιρανικό έλεγχο, γεγονός που έχει ανησυχήσει σφόδρα το Ισραήλ. Αυτό είναι που έχουν «επιτύχει» οι ΗΠΑ από το 2003 μέχρι σήμερα, με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και εκατοντάδες δισεκατομμυρίων δολαρίων. και που ακόμη συνεχίζεται, σύμφωνα με τον καθηγητή Οικονομίας και Εθνικής Ασφάλειας Norman A. Bailey, Ph.D, του Πανεπιστημίου της Χάιφα, σε άρθρο του στην οικονομική Ισραηλινή ιστοσελίδα Globes. Και ο Ισραηλινός καθηγητής καταλήγει: «Ας ελπίσουμε ότι κάτι μπορεί να σωθεί από τα συντρίμμια, ειδικά τώρα που ο Massoud Barzani παραιτήθηκε ως πρόεδρος του KRG. Ίσως ίσως και το Ισραήλ να μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στην παραλαβή των κομματιών. Ο χρόνος θα δείξει».

Καταλήγοντας θα λέγαμε ότι στην Κουρδική τραγωδία έχουμε έναν συνδυασμό Ύβρεως, διαλυτικότητας, δειλίας και προδοσίας, με αποτέλεσμα να καταστρέψει σοβαρά την Δυτική θέση στη Μέση Ανατολή και να διαλύσει τις ελπίδες τριάντα εκατομμυρίων Κούρδων στο Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και την Τουρκία. Αυτό ήταν χειρότερο από ένα λάθος. Ήταν έγκλημα. Οι ένοχοι αναζητούνται και υπάρχουν σε όλες τις πλευρές, εκτός του μονίμως προδομένου Κουρδικού λαού.

George N. Tzogopoulos: Can Europe Restrain China’s Influence?

on Tuesday, 07 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

George N. Tzogopoulos: Can Europe Restrain China’s Influence?

BESA Center Perspectives Paper No. 630, October 30, 2017

Jean-Claude Juncker, President of the European Commission, Chinese President Xi Jinping, and Donald Tusk, President of the European Council at 18th EU-China Summit in Beijing, 2016


EXECUTIVE SUMMARY: In recent months, Germany and France have expressed skepticism and raised security concerns about the implications of Chinese investments in Europe. The 2017 State of the Union speech by the President of the European Commission, Jean Claude Juncker, reflected those voices, marking the beginning of a new period in Sino-European relations. The EU seems determined to be more careful about welcoming future Chinese business interests and is devising a screening model. However, it remains to be seen whether or not the new European strategy will be efficient, as the EU needs foreign cash and investment.
The more China grows, the more its presence is felt in the West. The new landscape is marked by the acquisition of companies by Chinese state-owned or private enterprises, Chinese investments, the buying of treasuries, and tough competition from cheap Chinese products. Alarm is growing over the potential political and geopolitical gains that could accrue to Beijing as a result of the Belt and Road Initiative, which is being dynamically rolled out. The US is insisting that “China should be kept out,” and the EU is embarking on a few belated steps to manage Beijing’s growing influence.
On the initiative of German Chancellor Angela Merkel, the EU has grown more cautious about approving business deals with China. In October 2016, the German government withdrew its approval for the takeover by China’s Grand Chip Investment GmbH of Aixtron SE, which supplies equipment to the semiconductor industry. Beijing saw American interference in the thwarting of the deal and openly criticized Washington.
Whether the US was involved in that instance or not, signs of a rift in Sino-European relations had already become evident. Last June, France’s newly elected president, Emmanuel Macron, encouraged his European partners not to be naïve about global trade.
President of the European Commission Jean Claude Juncker took the position of Berlin and Paris into account in his 2017 State of the Union address, in which he proposed a new EU framework for investment screening. Without directly referring to China, he talked about the need for transparency, scrutiny, and debate when “a foreign, state-owned company wants to purchase a European harbor, part of energy infrastructure, or a defense technology firm.” Despite the relative lack of understanding in transatlantic relations during the first months of the Trump presidency, the EU and the US share similar concerns vis-à-vis Chinese investments. The day of Juncker’s speech found Trump blocking the takeover of the American semiconductor maker Lattice by a Chinese consortium.
The most important tool in the EU’s effort to restrain China’s involvement is the organization of tenders to prevent the direct awarding of contracts to foreign companies. This means that if no competition is taking place, no public contract should be assigned by an EU member state.
This mechanism is yielding some results. The European Commission is currently blocking an important Chinese plan aimed at constructing a high-speed railway between Budapest and Belgrade. The probe is looking into the financial viability of the $2.89 billion project, and is making the contention that Hungary is in breach of European law by not having initiated a proper public tender.
The screening of investments can create delays, but is not sufficient to cancel the plans of Chinese public and private companies. These companies are slowly acquiring Western investment know-how and are patiently aligning their business strategies with Western norms and participating in public competitions. The natural question is what happens when a Chinese company submits a bid that is higher than that of a Western company, or when its competitors withdraw or show no interest. The Greek experience is telling: in 2016, COSCO Shipping managed to buy a majority stake in the Piraeus Port Authority as it was the only player in the privatization.
The EU is searching for an efficient patch for this flaw. To prevent overdependence on China, it is counting on strengthening the transatlantic relationship and enhancing coordination among the national governments of the EU member states. While the first will depend greatly on the idiosyncrasies of Donald Trump, the second is an entirely European affair. Member states participating in the ‘16+1’ format are stigmatized for acting outside the European framework. Others, such as Greece and Hungary, are warned not to handle China alone, which could lead to their being its Trojan Horse in the West. When Macron visited Athens in September, he made a point of telling Greek Prime Minister Tsipras to preserve Greece’s independence from non-European investors.
Germany, which sets the tone in the EU, sees China not only as a partner and competitor but also as an adversary. Foreign Minister Sigmar Gabriel went further, saying that if the EU fails to develop “a single strategy towards China, then China will succeed in dividing Europe.” The Beijing administration was “shocked” at this comment.
Sino-German and Sino-European discussions are expected to be difficult after the formation of the new German government. The German ambassador to China, Michael Clauss, wrote an article in the Global Times arguing that occasional disagreements do not diminish the progress that has been achieved between the two countries over the past decades – but the honeymoon is over.
After Juncker’s State of the Union address, the EU – under German leadership – is opening a new chapter in its relationship with China. It does not necessarily have the upper hand, though. Europe lacks the foreign policy power and prestige of the US. Also, it could see its demand for reciprocity and openness within China weaken as it opts for a special type of protectionism for security reasons. More significantly, the EU is targeting China and attempting to apply strict rules during a period when it needs foreign cash and investments as well as synergies with Chinese banks and financial institutions.
Time will tell if the EU will improve its bargaining position vis-à-vis China with its developing new strategy and aggressive rhetoric. The symptoms of previous foreign policy failures do not allow for much optimism. The Commission’s reaction to China’s business expansion was long delayed and, unsurprisingly, finds the EU unable to speak with a single voice.
The EU is not looking at the root of the problem and seeks only to mitigate consequences. China’s critical advantage remains its ability to persuade politicians and societies to enter into “win-win” partnerships and investments in fields where the EU, the US, and Western companies are absent.

View PDF
George N. Tzogopoulos is a Lecturer at the Democritus University of Thrace and Visiting Lecturer at the European Institute of Nice.
BESA Center Perspectives Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family

Χρήστος Ζιώγας: Ενδογενείς κρίσεις και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

on Tuesday, 31 October 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

Χρήστος Ζιώγας: Ενδογενείς κρίσεις και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

Η Συνθήκη του Μάαστριχ το 1992 εγκαθίδρυσε την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως το επόμενο θεσμικό βήμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διαδικασία που ολοκληρώθηκε με την Συνθήκη της Λισσαβώνας το 2007. Το ευρωπαϊκό εγχείρημα δρομολογήθηκε την δεκαετία του '50, σφυρηλατήθηκε, όσον φορά τον χαρακτήρα του, την επόμενη δεκαετία και επικράτησε, ως βασικός ενοποιητικός θεσμός στη Δυτική Ευρώπη τις δεκαετίες του΄70 και του '80. Η Κοινότητα, μέσω διαδοχικών διευρύνσεων σε λιγότερο από 30 χρόνια από την ίδρυσή της, διπλασίασε τα μέλη της. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η αποκοπή του υπαρκτού σοσιαλισμού από το ιστορικό γίγνεσθαι στα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, έδωσε στο συσσωματικό εγχείρημα μία ακόμη προοπτική: την επιτυχή πολιτική και οικονομική μετάβαση των εν λόγω κρατών προς τον φιλελευθερισμό.


Αναμφισβήτητα, η ΕΕ μαζί με την Ατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ) συνέβαλαν με τις πολιτικές τους στην ομαλή καθεστωτική μετάβαση των περισσοτέρων πρώην σοσιαλιστικών κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Σταδιακά, και μέσω καλά σχεδιασμένων πολιτικών διεύρυνσης, οι συγκεκριμένες χώρες εντάχθηκαν στους δύο οργανισμούς. Η ΕΕ αποτελούσε το επιτυχημένο πρότυπο για την πολιτική και οικονομική μεταρρύθμιση των πρώην σοσιαλιστικών κρατών και το ΝΑΤΟ τον νέο εγγυητή για την ασφάλειά τους. Σήμερα, όντας πολυπληθείς οργανισμοί, η ΕΕ αποτελείται από 27 (λόγω Brexit) και το ΝΑΤΟ από 29 μέλη, συνιστούν η μεν πρώτη την σημαντικότερη προσπάθεια περιφερειακής ολοκλήρωσης, η δε Ατλαντική Συμμαχία τον ισχυρότερο στρατιωτικό οργανισμό παγκοσμίως.

Η ΕΕ κατά την πρώτη μεταψυχροπολεμική δεκαετία ενίσχυσε τις πολιτικές ολοκλήρωσης. Η δημιουργία της ΟΝΕ και η κυκλοφορία του ευρώ αποτέλεσαν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Παράλληλα όμως, αναδείχθηκε και η διστακτικότητα αρκετών κρατών να προχωρήσουν περαιτέρω προς την πολιτική ολοκλήρωση. Η καταψήφιση του προτεινόμενου Ευρωπαϊκού Συντάγματος, στην Ολλανδία και την Γαλλία το 2005, κατέδειξαν την απροθυμία τους για υπερεθνικές επιλογές στον πολιτικό τομέα. Ενώ μέχρι τότε η ΕΕ είχε να διαχειριστεί κατά βάση εξωγενείς κρίσεις, την τρέχουσα δεκαετία παρατηρούνται και ενδογενείς, οι οποίες λειτουργούν ανασταλτικά ως προς την εμβάθυνση της ενωσιακής διαδικασίας.

Στα πλαίσια και επ' ωφελεία του ενοποιητκού εγχειρήματος υποστηρίχθηκε, από ορισμένες πολιτικές, οικονομικές και πνευματικές ελίτ, η «αναγκαιότητα» άμβλυνσης των εθνικών ταυτοτήτων, ώστε να διευκολυνθεί η ανάδειξη μίας κοινής ευρωπαϊκής. Ταυτοχρόνως, θεωρήθηκε ότι η διαρκώς αυξανόμενη οικονομική αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών-μελών θα επιφέρει μονοσήμαντα θετικές επενέργειες, επιταχύνοντας την πορεία ολοκλήρωσης Οι παρούσες συνθήκες δεν επαληθεύουν τους προηγούμενους ισχυρισμούς σχετικά την εξελικτική τους δυναμική, πόσο μάλλον με την τελική τους κατάληξη. Οι προαναφερθείσες διαδικασίες όχι μόνο δεν απέτρεψαν την εμφάνιση εθνικιστικών τάσεων εντός της ΕΕ, αλλά ως έναν βαθμό τις ενεργοποίησαν.

Η δημοσιονομική κρίση επηρέασε δυσμενώς την ενοποιητική διαδικασία. Αν και η διαχείριση της κρίσης απέτρεψε την διάχυσή της σε άλλα κράτη της ΕΕ και υπό αυτό το πρίσμα δύναται να θεωρηθεί ως επιτυχημένη, σημαντικό τμήμα των κοινωνιών των πληττόμενων κρατών-μελών την προσέλαβαν ως ένα σύνολο δράσεων που δεν συνάδουν με την κοινοτική μέθοδο, όντας προϊόν επιβολής των οικονομικά ισχυρότερων χωρών. Παράλληλα, σημαντικά τμήματα των κοινωνιών των δανειοδοτών κρατών ήταν αντίθετα με τις πολιτικές διάσωσης των χωρών, οι οποίες βρέθηκαν σε δημοσιονομικό αδιέξοδο. Εν γένει, δύναται να υποστηριχθεί ότι οι διευρυνόμενες οικονομικές αποκλίσεις και η διαχείριση της οικονομικής κρίσης ανέστειλαν και υπονόμευσαν τις προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Η υπό διαπραγμάτευση αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, συνιστά όχι μόνο μια καινοφανή εξέλιξη, αλλά θα εντείνει τις στρατηγικές αποκλίσεις στον ευρωπαϊκό χώρο. Το προσφυγικό ζήτημα κατέδειξε την περιορισμένη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών στον πολύ σημαντικό τομέα της ασφάλειας. Οι αποσχιστικές τάσεις της Καταλονίας δημιουργούν ακόμη μια νέα δύσκολη κατάσταση την οποία οφείλει να διαχειριστεί, εκτός από την ισπανική κυβέρνηση, και η ΕΕ. Η ενοποιητική διαδικασία βασίστηκε στην ανατίμηση της οικονομίας, ως κυρίαρχου διαμορφωτικού της παράγοντα, σε συνδυασμό με την προώθηση αντιλήψεων περί πολλαπλών ταυτοτήτων, γεγονός που θα μετατοπίσει σταδιακά το εστιακό σημείο αυτοπροσδιορισμού των ανθρώπων από το έθνος σ' ένα ευρύτερο πολιτικό υποκείμενο (ΕΕ). Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρήθηκε ότι η συσσωμάτωση θα επέλθει τόσο από λειτουργικούς παράγοντες σε επίπεδο οικονομίας, οι οποίοι συν τω χρόνω θα δρομολογήσουν και την πολιτική, όσο και από τις ανανοηματοδοτικές διεργασίες σε επίπεδο κοινωνιών.

Οι οικονομικές συνθήκες και οι ιδέες αποτελούν βασικούς διαμορφωτικούς παράγοντες της ιστορικής διαδικασίας. Οι ενέργειες των υποκειμένων, συλλογικών και ατομικών, είναι συνάρτηση αυτών που βιώνουν ως πραγματικότητα σε συνδυασμό με τις βασικές κατευθυντήριες αντιλήψεις τους. Κανένα συλλογικό υποκείμενο δεν δύναται να διατηρηθεί μόνο ως διανοητική κατασκευή αν δεν μπορεί να συντηρηθεί και σπανίως έως ποτέ οι πολιτικές οντότητες δεν ενεργούν προσμετρώντας μόνο τα υλικά κίνητρα. Προσπαθώντας να ερμηνεύσουμε τα πεπραγμένα της Καταλονίας, διαπιστώνουμε τον διφυή χαρακτήρα των κίνητρων των συλλογικών υποκειμένων. Αμιγώς υλιστικές προσεγγίσεις, πως οι Καταλανοί επιθυμούν να αποσχιστούν για οικονομικούς λόγους, προσκρούουν στο βάσιμο ερώτημα: τί θα κάνουν αν γίνουν αποδεκτές οι απαιτήσεις τους για μικρότερη αναδιανομή στα πλαίσια του ισπανικού προϋπολογισμού; Επίσης, στις αιτιάσεις ότι μόνο με οικονομικά αντίμετρα μπορεί να αποτραπεί η απόσχιση, τί θα απαντήσουν όλοι όσοι προσμετρούν μόνο τον οικονομικό παράγοντα, αν οι Καταλανοί συμφωνήσουν να αποπληρώσουν το κόστος για την ανεξαρτησίας τους;

Η προσπάθεια οικοδόμησης μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας, που ως έναν βαθμό προϋπέθετε και την μερική αποδόμηση των εθνικών ταυτοτήτων, στην περίπτωση της Καταλονίας μετατόπισε το εστιακό σημείο του αυτοπροσδιορισμού στο τοπικό και όχι στο υπερεθνικό επίπεδο. Οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες στην Ισπανία σε συνδυασμό με τις ιστορικές, πολιτικές και θεσμικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, λειτούργησαν καταλυτικά ως προς την εκδήλωση του αιτήματος για ανεξαρτησία. Στην τωρινή συγκυρία, όπου εντός της ΕΕ τέθηκαν ζητήματα ασφάλειας -προσφυγικές ροές και τρομοκρατία- και διαχείρισης της οικονομικής κρίσης πρυτάνευσαν οι διακυβερνητικές λογικές και πρακτικές. Κατά πόσο οι ενδοευρωπαϊκές, όπως και περιφερειακές, κρίσεις δύνανται να λειτουργήσουν επ' ωφελεία του ενοποιητικού εγχειρήματος στην Γηραιά Ήπειρο, συνιστά μία πιθανή και όχι μία γραμμική εξέλιξη. Διαχρονικά, η ανάγκη κινητοποιεί ατομικά και συλλογικά υποκείμενα˙ στην περίπτωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης το δύσκολο έγκειται στο να προσδιοριστούν και να ιεραρχηθούν τοιουτοτρόπως οι ανάγκες ως κοινές.

ME MIA MATIA: H EΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. 16/06/2017-15/09/2017

on Tuesday, 19 September 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. ΧΡ. ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ, Επίτιμος Διοικητής 1ης Στρατιάς, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

ME MIA MATIA: H EΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. 16/06/2017-15/09/2017

Γεγονότα και εξελίξεις στο διάστημα

16 Ιουνίου  2017 – 15 Σεπτεμβρίου  2017

Διαβάστε ΕΔΩ! ολόκληρο το κείμενο

10/08/2017. ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ. ΜΙΑ ΑΝΙΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ.

on Thursday, 10 August 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

10/08/2017. ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ. ΜΙΑ  ΑΝΙΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ.

    Όταν πριν μερικά χρόνια κάποιος αναφερόταν στις σχέσεις Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας θα τις περιέγραφε  ως ανύπαρκτες , μηδενικές, εχθρικές, μίσους και έντονης επιθυμίας για  αλληλοεξόντωση. Σήμερα ο γνώστης των τεκτονικών αλλαγών που συνέβησαν θα τις περιέγραφε ως καλές, βελτιούμενες, «συμμαχικές», ιδιαίτερες, αλλά και μη φανερές. Πριν λίγες ημέρες το Ισραήλ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να κλείσει τα γραφεία του Al-Jazeera , το τηλεοπτικό δίκτυο του Κατάρ, το οποίο οι ισραηλινές αρχές κατηγορούν για υποκίνηση βίας. Το Ισραήλ κατηγορεί εδώ και χρόνια το δίκτυο για έλλειψη αντικειμενικότητας στην κάλυψη της διένεξης με τους Παλαιστίνιους. Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu είχε ανακοινώσει στα τέλη του Ιουλίου ότι ήθελε να διώξει το Al-Jazeera κατηγορώντας το, ότι υποδαυλίζει την ένταση στη διένεξη για τους ιερούς τόπους στην Ιερουσαλήμ! Με την απόφασή του αυτή το Ισραήλ συντάσσεται και παρατάσσεται στο πλευρό της αραβικής συμμαχίας, με προεξάρχουσες την Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, που κατηγορούν το Κατάρ για στήριξη τρομοκρατικών ισλαμιστικών οργανώσεων, όπως το ISIS, η Αλ Κάιντα , και άλλες ακραίες οργανώσεις, διακόπτοντας τις διπλωματικές των σχέσεις, κάθε επαφής και συναλλαγής, απομονώνοντας πλήρως το Κατάρ στην Μέση Ανατολή.
    Η ενέργεια αυτή του Ισραήλ είναι πρωτόγνωρη και μοναδική στην ιστορία του. Είναι η πρώτη φορά, που το Ισραήλ στηρίζει Αραβικό κράτος, τόσο φανερά και απροκάλυπτα. Είναι η πρώτη φορά που  το Ισραήλ συμμετέχει σε ενδο-αραβική διένεξη και παίρνει το μέρος της μιας πλευράς, είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ συντάσσεται με τον Σουνιτικό άξονα, όπου ηγέτιδα δύναμη είναι η Σαουδική Αραβία και το αντίπαλο δέος ο Σιϊτικός άξονας, με ηγέτιδα δύναμη, το Ιράν, παραδοσιακό εχθρό του Ισραήλ. Για  «τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ» οι εξελίξεις ήταν αναμενόμενες, καθόσον εδώ και αρκετό καιρό, Ισραήλ και Σαουδική Αραβία είχαν μυστικές επαφές και συνομιλίες, όπου το αδύνατον έγινε δυνατόν. Οι δύο μισητοί εχθροί, στην Μέση Ανατολή, εφαρμόζοντας το δόγμα της  real politic, παραμέρισαν παραδοσιακές έχθρες, πολιτικές προκαταλήψεις και ιδεολογικές αντιλήψεις, «συνέπτυξαν» αφανή συμμαχία, με σκοπό να προωθήσουν τα εθνικά των συμφέροντα, καθόσον η πολιτική Ομπάμα για την Μέση Ανατολή (επαφές και συμφωνία με Ιράν) ήταν αντίθετη έως καταστροφική για τις εθνικές επιδιώξεις των δύο κρατών.
Τα τελευταία χρόνια, δραματικές πολιτικής αλλαγές έχουν κλονίσει τη Μέση Ανατολή. Κάποιοι έχουν περιγράψει αυτά τα γεγονότα μεταφορικά ως "μετατοπίζοντας την άμμο της ερήμου", θεωρώντας ότι επετεύχθη το  αδύνατο. Ορισμένες από τις πιο τρομακτικές αλλαγές έχουν υπενθυμίσει το παροιμιώδες «τέλος των ημερών», ενώ άλλες  φαίνονται λίγο πολύ σαν μικρά θαύματα, θεωρώντας τόσο απίθανους τους  παίκτες και τόσο απροσδόκητες τις  εξελίξεις.
Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει,  ότι ένας νέος Σαουδάραβας  διανοούμενος ο Abdul- Hameed Hakeem, θαεπισκεπτόταν την Ιερουσαλήμ και στη συνέχεια θα έγραφε μια  θαρραλέα ανοικτή επιστολή στη γενεά του, που δημοσιεύτηκε στο Foreign Affairs, εκφράζοντας τόσο την ελπίδα όσο και την επιθυμία για έναν πρωτόγνωρο πολιτικό μετασχηματισμό; Και όμως συνέβη, όπως αναφέρει η εφημερίδαΑlgemeiner. Η επιστολή του στην ουσία είχε αποδέκτη τον Υπουργό Άμυνας και πρώτο διάδοχο του Θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, τον Mohammad bin SalmanAlSaud, τον μελλοντικό βασιλιά  της Σαουδικής Αραβίας . Το όνειρό του; Ότι ο νεαρός διάδοχος,θα ενστερνιστεί ένα νέο όραμα για τη Σαουδική Αραβία , όπου θα συμπεριλαμβάνεται (άκουσον,άκουσον) οπωσδήποτε η  ειρήνη με το Ισραήλ. Αν δεν ήταν προσυνεννοημένο, για να προετοιμάσουν την κλειστή Σαουδαραβική κοινωνία, τότε σαφώς είναι  πολύ προχωρημένο. Και φαίνεται ότι ο διάδοχος του θρόνου και αγαπημένος υιός του γηραιού Βασιλιά Salman, ο Mohammand bin Salman, στην ουσία ο ισχυρότερος  άνδρας σήμερα στην Σαουδική Αραβία, βαδίζει πάνω στο όραμα του διανοούμενου Abdul-Hameed Hakeem.  Σε αυτό το πλαίσιο ξεκίνησε αυτή η  απροσδόκητη προσέγγιση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ. Πριν από δύο χρόνια,  τον Ιούνιο του 2015, οι Times of India,  ανέφεραν ότι η ινδική πόλη Lucknow,  φιλοξένησε μια ασυνήθιστη συνάντηση μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, στην οποία συμμετείχαν επίσης διακεκριμένοι διανοούμενοι Σιΐτες (!!), αλλά τότε ελάχιστοι αντελήφθησαν τις καταιγιστικές εξελίξεις, που βλέπουμε σήμερα.
    Σε ότι αφορά το Ισραήλ, η νέα πολιτική του και οι διαμορφούμενες και αποκαλυπτόμενες εξωτερικές του σχέσεις με την Σαουδική Αραβία, μπορεί σε μια μερίδα φανατικών εθνικιστών και ακραίων θρησκευτικών αντιλήψεων να είναι πολύ ενοχλητικές έως απαράδεκτες, η  πλειοψηφία όμως του Ισραηλινού λαού, το θεωρεί αναγκαία εξέλιξη, επιβαλλόμενη από τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής και την κόπωση των συνεχών πολέμων. Σε ότι αφορά όμως την Σαουδική Αραβία, οι εξελίξεις αυτές είναι θα λέγαμε εκρηκτικές. Ο Ουαχαμπισμός, η επίσημη θρησκεία της Σαουδικής Αραβίας, θεωρείται  ακραίων Ισλαμιστικών Σουνιτικών αντιλήψεων. Θεωρείται από πολλούς, ως μια αίρεση που δημιουργήθηκε τον 18ο αιώνα και επιδιώκει να επιστρέψει το Σουνιτικό Ισλάμ,στις πρώιμες ρίζες του - τις ημέρες του Προφήτη και των πρώτων οπαδών του. Για να αντιληφθούμε το πώς θεωρούν το Ισραήλ, τους Ισραηλινούς  και την θρησκεία των, αναφερόμαστε δειγματοληπτικά στα εξής: Η Σαουδική Αραβία κατηγορεί έντονα τόσο τους χριστιανούς ( ονομάζοντάς τους Σταυροφόρους),  όσο και τους Εβραίους (αποκαλώντας τους ως υιούς των  χοίρων και  των σκύλων), όπως  π.χ. ακούσαμε σε διακηρύξεις του Οσάμα Μπιν Λάντεν.  Υπάρχουν πολλές  αντιεβραϊκές αντιλήψεις και απαγορεύσεις   στη Σαουδική Αραβία, που  επικεντρώνονται στο Ισραήλ και στον Σιωνισμό. Έτσι απαγορεύεται  παντελώς η είσοδος Ισραηλινών στην χώρα.  Ακόμη και σε άλλης εθνικότητας  ταξιδιώτες με ισραηλινές βίζες στα διαβατήρια τους δεν επιτρέπεται η είσοδό τους στην Σαουδική Αραβία . Φυσικά  απαγορεύεται η εμφανής  εβραϊκή θρησκευτική ενδυμασία και να φέρονται  σύμβολα, όπως τα κοσμήματα με το «Αστέρι του Δαβίδ» ή διάφορα θρησκευτικά βιβλία  Ιουδαϊκής ή άλλης θρησκείας.  Και εδώ υπάρχει ένα ζήτημα. Εκτιμάται όμως ότι,  σε μια χειραγωγούμενη κοινωνία, με αυστηρές ως ακραίες θρησκευτικές αντιλήψεις,  με ένα σκληρό και παντελώς αντιδημοκρατικό καθεστώς, όπως στην Σαουδική Αραβία, ο ισχυρός άνδρας  της χώρας, ο πρίγκιπας Mohammand bin Salman, ο αυριανός βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας, στα πλαίσια της νέας πολιτικής και της νέας πορείας που θα εξαγγείλει, θα περάσει και την νέα πολιτική της χώρας, όπως την «οραματίσθηκε» ο νεαρός Σαουδάραβας διανοούμενος Abdul-Hameed Hakeem, με το Ισραήλ να συγκαταλέγεται στους καλύτερους φίλους και συμμάχους της χώρας!! Εκτός και αν μελλοντικά έχουμε ξανά «μετατόπιση της άμμου της ερήμου» στον απίθανο κόσμο της Μέσης Ανατολής.

29/7/2017. ΙΣΟΡΡΟΠΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΑΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

on Saturday, 29 July 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

29/7/2017. ΙΣΟΡΡΟΠΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΑΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Η ανακατάληψη της Μοσούλης από τις ιρακινές δυνάμεις, υποστηριζόμενες από ένα ιδιόμορφο συνασπισμό κρατών και οργανώσεων, προσέλκυσε πολύ λιγότερο την προσοχή των ΜΜΕ από την αιφνίδια εισβολή του ISIS το 2014.

Σχετικά χαμηλή και η δημοσιότητα της μάχης της Ράκκας, με τις δυνάμεις των Syrian Democratic Forces να συναντούν μεγαλύτερη αντίσταση καθώς εισέρχονται στο κέντρο της πόλεως.

Μάλλον η μάχη της Ράκκας θα ακολουθήσει τη βραδεία εξέλιξη της αντίστοιχης πολιορκίας της Μοσούλης. Βέβαια σε έναν ανταρτοπόλεμο, όπως αυτός που διεξάγεται στα μέτωπα Συρίας και Ιράκ, η πρωταρχική επιδίωξη δεν είναι η κατάληψη εδαφών, όσο συμβολική και στρατηγική σημασία και αν αυτά έχουν. Ούτε και η καταστροφή των δυνάμεων των ανταρτών από μόνη της εξασφαλίζει την τελική ειρήνευση και την αποκατάσταση της ηρεμίας. Η αντιμετώπιση της ισλαμιστικής σουνιτικής εξέγερσης θα προέλθει μόνο μέσα από ένα δίκαιο διακανονισμό των τοπικών συμφερόντων και ισορροπιών που θα υποστηριχθεί από την οικονομική ανασυγκρότηση της περιοχής και τη παρουσία ισχυρών δυνάμεων που δεν θα προβαίνουν σε πράξεις αντεκδίκησης.

Δυστυχώς οι παραπάνω προϋποθέσεις, για πολλούς λόγους εκλείπουν σήμερα και  οι προοπτικές ειρήνευσης και ακόμη περισσότερο μιας μόνιμης διευθέτησης, δεν είναι ευοίωνες. Επιπλέον, οι αντικρουόμενες επιδιώξεις των εμπλεκομένων και οι μαξιμαλιστικές διαθέσεις ορισμένων μερών δεν προδικάζουν μια σύντομη επίλυση των προβλημάτων. Το μείζον ερώτημα δεν είναι πλέον η στρατιωτική συντριβή του ISIS, αλλά η διαχείριση της βίαιης απόσυρσης του από τα εδάφη που ήλεγχε τα τελευταία τρία χρόνια.

Παρά τις συνομωσιολογικές θεωρίες περί ύπαρξης μεθοδεύσεων και διακανονισμών για την αναδιάταξη της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής, ολοκληρωμένο σχέδιο δεν υπάρχει στα επιτελεία των μεγάλων και μεσαίων δυνάμεων. Όπως δεν υπάρχουν και «απόλυτα» σχέδια στα συμβούλια των πανίσχυρων και διαπλεκόμενων πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η πολυπλοκότητα της διεθνούς πραγματικότητας, η δύναμη του τυχαίου και ο απρόβλεπτος ανθρώπινος παράγοντας δεν επιτρέπουν την κατάρτιση μακροχρόνιων και ανελαστικών σχεδίων.

Αντίθετα υπάρχει πλήθος εναλλακτικών σχεδίων που προωθούν περισσότερο ή λιγότερο, τις επιδιώξεις των σχεδιαστών τους και το μέγεθος της επιτυχίας βασίζεται στην ευελιξία εφαρμογής τους, στο πλήθος των επιλογών και στη σύμπλευση με συμφέροντα και άλλων παικτών ή ακόμη και στην κατάλληλη χρησιμοποίηση των τελευταίων.

Αναμφίβολα τα συμφέροντα ΗΠΑ και Ρωσίας στη Μέση Ανατολή δεν συμβαδίζουν, αλλά καθώς δεν αφορούν θέματα εθνικής επιβίωσης τους, υπάρχουν αρκετά περιθώρια συνεργασίας. Η περιορισμένη σύμπλευση Ουάσιγκτον-Μόσχας στη Μέση Ανατολή μπορεί να επιβάλει και στα υπόλοιπα μέρη να μετριάσουν τις στοχεύσεις τους και να προχωρήσουν σε λογικούς σταδιακούς συμβιβασμούς. Η πρόσφατη αμερικανορωσική ανεπίσημη συμφωνία για αποκλιμάκωση στη Νότιο Συρία  αποτελεί ένα αισιόδοξο παράδειγμα. Η ζώνη ασφαλείας που δημιουργείται απομακρύνει την απειλή από τα σύνορα του Ισραήλ και Ιορδανίας και αποτρέπει την άμεση διασύνδεση Ιράν με Hezbollah στον ασταθή Λίβανο.

Παράλληλα εξασφαλίζει τα νότα της πρωτεύουσας του καθεστώτος Assad και επιτρέπει τα εξαντλημένα στρατεύματα του να κινηθούν ανατολικά προς τη συριακή πόλη Deir ez-Zor όπου καταφεύγουν τα απομεινάρια του ISIS. Ταυτόχρονα η παρουσία αμερικανικών αλλά και ρωσικών δυνάμεων εκατέρωθεν του Ευφράτη, στη Βόρεια Συρία, αποτρέπει μια σύγκρουση μεταξύ τουρκικών, συριακών και κουρδικών τμημάτων. Η αργή εξέλιξη της πολιορκίας της Ράκκα, εξασφαλίζει χρόνο για την αναζήτηση μιας λύσης για τον έλεγχο των περιοχών που να βασίζεται σε τοπικά στοιχεία και να μην προκαλεί ανησυχίες στους γείτονες. Το δημοψήφισμα της 25ης Σεπτεμβρίου, στο ιρακινό Κουρδιστάν, όπου αναμένεται η συντριπτική επικράτηση της ψήφου υπέρ της ανεξαρτησίας, δημιουργεί προβληματισμούς καίτοι δεν θεωρείται πιθανή η ανακήρυξη της, παρά μόνο η χρησιμοποίηση του αποτελέσματος για διαπραγματευτικά κέρδη της Erbil στα πλαίσια του ομοσπονδιακού κράτους του Ιράκ.

Ο κύριος σημερινός υποστηρικτής των Κούρδων, HΠΑ, μιλάει για μια κουρδική οντότητα εντός του Ιράκ, εξέλιξη που μάλλον χαροποιεί και το Ιράν. Το τελευταίο κανονικά θα πρέπει να αισθάνεται ικανοποιημένο καθώς μετά από δεκαετίες βλέπει στη Βαγδάτη να υπάρχει μια σιιτική κυβέρνηση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι καθίσταται το κράτος αυτό και υποχείριο της Τεχεράνης. Η Ρωσία βλέπει ότι η αποφασιστική επέμβαση της στη Συρία εξελίχθηκε ευνοϊκά καθώς διέσωσε το καθεστώς του Assad (και τις ρωσικές βάσεις) και κατέστησε τη Μόσχα κύριο πρωταγωνιστή στην περιοχή. Το καθεστώς της Δαμασκού επέδειξε αξιοσημείωτη αντοχή και ελέγχει πλέον σε ικανοποιητικό βαθμό την αποκαλούμενη «χρήσιμη Συρία» (δυτικό τμήμα).

Πιθανόν μάλιστα για να εξασφαλίσει την επιβίωση του και επανέλεγχο της επικράτειας να αποδεχθεί μια –υπό αμερικανορωσική εγγύηση- περιορισμένη κουρδική αυτονομία στο βορρά. Μια παρόμοια εγγύηση, συνδυασμένη με κοινή στρατιωτική παρουσία των δύο χωρών, ίσως μετρίαζε τις τουρκικές ανησυχίες. Αντίστοιχες δε προβλέψεις για την μειονότητα των Τουρκομάνων θα ενίσχυαν πολιτικά τον «Σουλτάνο» καθιστώντας περισσότερο «ευκολοχώνευτη» μια περιορισμένη κουρδική αυτονομία. Συγχρόνως τα κράτη του Κόλπου, πρέπει να κατανοήσουν ότι η εμπλοκή τους σε χρηματοδοτήσεις εξτρεμιστικών οργανώσεων μπορεί να προκαλέσει ανεξέλεγκτη αναταραχή που να θέσει σε κίνδυνο τα, στηριζόμενα στην εσωτερική αναδιανομή μερισμάτων, καθεστώτα τους. Η πρόσφατη διαμάχη Ντόχας και Ριάντ (και συμμάχων του) αποδεικνύει πόσο πολύπλοκη αλλά και εύθραυστη είναι η φαινομενική ηρεμία και αγαστή συνεργασία στους κόλπους των μοναρχιών του Κόλπου.

Το παραπάνω αισιόδοξα σενάρια προϋποθέτουν ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι θα ενεργήσουν ως ορθολογικοί δρώντες που δεν θα επιθυμήσουν να θέσουν σε κίνδυνο την επιβίωση τους για αβέβαια μελλοντικά κέρδη. Η πολυετής σύγκρουση σίγουρα έχει εξαντλήσει αρκετές πλευρές, όμως η πλεονεξία και οι ανορθολογικοί υπολογισμοί αποτελούν χαρακτηριστικό όχι μόνο των ανθρώπων αλλά και των οργανισμών και κρατικών οντοτήτων. Μόνο η αναγκαστική επιβολή ορίων που θα συμφωνηθούν μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας και θα επιβληθούν στους φίλους και συμμάχους τους, μπορεί να οδηγήσει σε μια βιώσιμη λύση.

Όμως και οι ηγέτες αυτών των δύο χωρών, προσβλέπουν στα πολιτικά τους ακροατήρια και ρυθμίζουν ανάλογα τις κινήσεις τους, γεγονός που δημιουργεί αρκετούς περιορισμούς. Επίσης θα πρέπει να αποφευχθούν εμμονές σε συγκρουσιακές πολιτικές όπως η αμερικανική στάση έναντι του Ιράν και η στόχευση τους στην ανατροπή του καθεστώτος των «μουλάδων» με αδυναμία πρόβλεψης των συνεπειών και της διαδόχου καταστάσεως. Η επίλυση της αντιπαλότητας Σουνιτών-Σιιτών είναι ανέφικτη επί του παρόντος αλλά η σταδιακή μείωση των εστιών ανάφλεξης στην περιοχή θα ενισχύσει τη σταθερότητα μειώνοντας τα διλήμματα ανασφάλειας.

Την ίδια στιγμή, οι ενεργειακοί κολοσσοί, ενίοτε και σε διαφορετικό βηματισμό με τις κυβερνήσεις τους, προσπαθούν να προωθήσουν τα σχέδια τους. Η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη καθώς εξτρεμιστικές οργανώσεις, πολέμαρχοι, και εγκληματικές συμμορίες λυμαίνονται τις ζώνες των συγκρούσεων και μπορούν να προκαλέσουν αναζωπυρώσεις και προβοκάτσιες. Όσο για την ισλαμιστική τρομοκρατία, δεν πρέπει να αναμένουμε την άμεση εξαφάνιση της με τον σε εξέλιξη περιορισμό των εδαφών και της δύναμης της ούτε και με τον -μη επιβεβαιωμένο- θάνατο του ηγέτη του ISIS.

Η επανεμφάνιση του σουνιτικού εξτρεμισμού στο κεντρικό Ιράκ το 2007 που οδήγησε στην έκρηξη της εξάπλωσης του 2014, καταδεικνύει την εγγενή αστάθεια της περιοχής και κυρίως τα οδυνηρά αποτελέσματα εγκληματικών κυβερνητικών επιλογών που βασίζονται σε λογικές αντιποίνων και άρνησης παραχώρησης δικαιωμάτων στους αντιπάλους και στις μειονότητες. Δεν πρέπει λοιπόν να θεωρούμε ότι η ισλαμιστική τρομοκρατία θα εκριζωθεί αλλά ούτε και να κινδυνολογούμε για μαζικά τρομοκρατικά κτυπήματα στις δυτικές χώρες. Η επαγρύπνηση και κρατική συνεργασία σε συνδυασμό με περιοριστικά μέτρα, με τις ανάλογες επιπτώσεις στην καθημερινότητα μας, έχουν αποδειχθεί ότι μείωσαν τον αριθμό και επιπτώσεις των κτυπημάτων. Όση αφορά την τύχη του ISIS, τα ιστορικά παραδείγματα αποκεφαλισμού των ηγεσιών τρομοκρατικών οργανώσεων είναι αντιφατικά. Η επικρατούσα εκτίμηση είναι ότι η οργάνωση θα επηρεαστεί αρνητικά από το θάνατο του Baghdadi με τον μεγαλύτερο κίνδυνο να απορρέει από την ενσωμάτωση της με την Al-Qaeda δίδοντας νέα δυναμική στον ισλαμιστικό εξτρεμισμό.

Επιπρόσθετα, εκ μέρους της Δύσεως, θα πρέπει να αποφευχθεί η μετεγκατάσταση πυρήνων των εξτρεμιστών σε άλλες περιοχές (Βόρειος Αφρική, Σομαλία, Υεμένη, Σαχέλ) και η δημιουργία νέων failed states ή η πλήρης κατάρρευση των ήδη υπαρχόντων. Όλες οι προαναφερθείσες λύσεις έχουν αναπόφευκτα κόστος, ανθρώπινο, οικονομικό και πολιτικό,  για τα μέρη εκείνα που λόγω θέσεως, ισχύος, συμφερόντων θα εμπλακούν στο χειρισμό των πολύπλοκων προβλημάτων αυτών των περιοχών. Έχει όμως αποδεχθεί ότι το κόστος της πρόληψης είναι υποπολλαπλάσιο του κόστους αντιμετώπισης και η αποτελεσματικότητα της πρώτης είναι καταφανώς υπέρτερη. 

<<  1 [23 4 5 6  >>