Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

BESA: The US National Security Document and the Return of Geopolitics to Eurasia, By Emil Avdaliani

on Tuesday, 13 March 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

EXECUTIVE SUMMARY:The new National Security Strategy of the US enumerates the major problems and challenges facing the US and its institutions, as well as the policies Washington plans to adopt to carry out its foreign policy agenda. Though the major thrusts of the document are relatively close to what US statesmen have expressed over the past few years, it can be argued that the new strategy signals a significant development in the US approach to foreign relations: the return of geopolitics.

On December 18, 2017, the US government unveiled the country’s new National Security Strategy. The document states unequivocally that “after being dismissed as a phenomenon of an earlier century, the great power competition has returned.” This is a striking admission by the White House. Although in Europe, Russia, and elsewhere, the position of the new strategy document raised eyebrows, politicians in some parts of the Middle East as well as the South Caucasus (particularly Georgia) and Ukraine think it is well attuned to the geopolitical situation on the ground in the region.

The overall tone of the document indicates that Washington has begun to realize that the post-Cold War approach to Eurasia did nothing to ensure a lasting peace or a furthering of American state interests.

The Russian military resurgence in the former Soviet Union, the rise of China in the Asia-Pacific, and Iran’s successes in Syria have exacerbated the security situation across Eurasia. Geopolitical differences have reduced potential US-Russia cooperation on a number of issues (with the exception of counter-terrorism). The era of post-Cold War hopes for a lasting cooperation and peace in the post-Soviet space and elsewhere has officially ended. “[Future US strategy] is a strategy of principled realism that is guided by outcomes, not ideology,” the document reads.

A bit of history

Over the past couple of centuries, political realism (foreign policy based on the balance of power and geopolitical calculations) and its German version (realpolitik) have been scaled back on occasion by notions built on ideological and ethical premises. In 1815, during the Congress of Vienna, European statesmen worked hard to build a lasting peace across the continent following the devastating Napoleonic wars. However, Napoleon III, Bismarck, Wilhelm II, and the Third French Republic destroyed the foundations of ethical politics, which led to the resurgence of realpolitik and the return of geopolitics. WWI followed, which ended with another hope for lasting peace after the Treaty of Versailles in 1919. Again, the subsequent rise of totalitarian governments in Germany, Italy, and Russia (1920-1930s) led to foreign policies based on geopolitical calculations that ultimately culminated in WWII.

The third era of expected prosperity and peace was the post-Cold War period, but here too, political realism has been slowly emerging as a dominant force across Eurasia. Hopes of lasting peace tend to emerge after brutal military and ideological wars, but all previous historical examples show that geopolitics are never fully replaced by moral principles in foreign policy.

International relations have never been free of geopolitical thinking to one degree or another. The new Trump document, which has now formally ushered in the end of ethical and moral premises in international relations and heralded the return of geopolitics, is an expected step and one rooted in the experience of past generations.

This thinking is well summarized in the following quote from the document, which notes increased competition among various powers in Eurasia: “These competitions require the United States to rethink the policies of the past two decades, policies based on the assumption that engagement with rivals and their inclusion in international institutions and global commerce would turn them into benign actors and trustworthy partners. For the most part, this premise turned out to be false.”

The new strategy also states that “the United States will respond to the growing political, economic, and military competition we face around the world. China and Russia challenge American power, influence, and interests, attempting to erode American security and prosperity. They are determined to make economies less free and less fair, to grow their militaries, and to control information and data to repress their societies and expand their influence.” The nature of the fundamental threat emanating from Russia is also reflected in the fact that North Korea and Iran, both of which have nuclear programs, feature only after China and Russia, as do assorted transnational terrorist groups.

At the same time, it is important to stress that the return to Brzezinski-esque geopolitics by the US government did not happen overnight. It was the result of constant challenges to the US-led world order by such powers as Russia, Iran, and others over the past decade.

The rhetoric of the new US strategy is a positive development for Israel (pressured by the resurgent Iran) in the Middle East, as well as Georgia, Ukraine, and Moldova in the former Soviet space. It is well-attuned to the unstable situation currently prevailing across Eurasia. Signs of stronger US engagement in Eurasia were already seen throughout 2017.

Overall it would be fair to say that the rhetoric of the document reflects the prevailing thinking in the White House, indicating that relations between the US and other major players in Eurasia such as Russia and Iran will now be more difficult to normalize. At the same time, geopolitical frictions among the big players will expose small states to ever more serious geopolitical challenges.

View PDF

Emil Avdaliani teaches history and international relations at Tbilisi State University and Ilia State University. He has worked for various international consulting companies and currently publishes articles focused on military and political developments across the former Soviet space.

BESA Center Perspectives Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family

Ιωάννης Μάζης*: Μια συνολική προσέγγιση του ζητήματος του ονόματος των Σκοπίων.

on Sunday, 04 February 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ας εξετάσομε πρωτίστως κάποιες επιχειρηματολογικές αφηγήσεις του δημοσίου διαλόγου σχετικά με το «συνετόν» του συμβιβασμού των Αθηνών εις μίαν ονομασία σύνθετη εμπεριέχουσα τον όρον «Μακεδονία». Η υπόθεση της ονομασίας των Σκοπίων είναι πρωτίστως και ουσιαστικώς κρίσιμη, για τους εξής λόγους:

Ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης αναλύει όλες τις πτυχές του θέμα
1)Ο όρος «Μακεδονία» per se αποτελεί τον κατ' εξοχήν φορέα του σκοπιανού δήθεν αλυτρωτισμού. Εξ αυτού και μόνον θα χαλκευθεί η νομιμοποίησις της ανυπάρκτου εθνικώς «μακεδονικής ταυτότητος», ανυπάρκτου γλωσσολογικώς «μακεδονικής γλώσσης» και φυσικά της ανυπάρκτου νομοκανονολογικώς «ορθοδόξου μακεδονικής εκκλησίας».
2)Τα ζητήματα της απαλοιφής από το Σύνταγμα των Σκοπίων των δήθεν «αλυτρωτικών» επιταγών του, δια της απαλοιφής των αντιστοίχων άρθρων, δεν αποτελούν, κατά κανένα τρόπο, εξασφάλιση για την ελληνική πλευρά. Ασφαλώς ένα κράτος έχει το απόλυτον δικαίωμα να δημιουργεί, αλλά και να αναθεωρεί τον συνταγματικό του χάρτη κατά: i) τα εθνικά του συμφέροντα, ii) τα ιδεολογικά του ζητούμενα και iii) τα πολιτικά και iv) τα γεωστρατηγικά του προτάγματα, όπως αυτό τα αξιολογεί. Εάν, συνεπώς, το σκοπιανό πολυεθνοτικό (αλβανο-σλαβο-ρομανικό) μόρφωμα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ με σύνθετη ονομασία εμπεριέχουσα τον όρο «Μακεδονία» δεν θα έχει κανένα λόγο να μην τροποποιήσει εκ νέου το Σύνταγμά του προς την προϋπάρξασα δήθεν «αλυτρωτική» κατεύθυνση. Είναι λοιπόν φενάκη η διατυμπανιζομένη, από τους υποστηρικτές της υπάρξεως του όρου «μακεδονία» στην «λύση» του ονοματολογικού, «διασφάλιση του αποκλεισμού των αλυτρωτικών διατάξεων από το νέο Σύνταγμα των Σκοπίων».
Έχει εισέτι υποστηριχθεί ότι εάν δεν καταλήξομε σε «σύνθετη ονομασία» (...με τον όρο «-μακεδονία» άραγε εννοούν οι υποστηρίζοντες «λυσιν»;) τότε δεν θα υπάρξει «λύσις». Μα, αυτό ποιόν απειλεί; Την Ελλάδα ή τα Σκόπια τα οποία επείγονται να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ? Ας λάβουμε επίσης υπόψη την προ εβδομάδος προειδοποίηση του ΓΓ/ΝΑΤΟ κου Στόλτενμπεργκ προς την Σκοπιανή κυβέρνηση, η οποία αποκλείει την εισδοχή του κρατιδίου εις το ΝΑΤΟ με την συνταγματική των ονομασία. Και αυτά συμβαίνουν ενώ τα Σκόπια απαιτούν τον σφετερισμό της εθνικής ελληνικής ταυτότητος, της ελληνικής αυτοσυνειδησίας και της ελληνικής ιστορίας και μάλιστα με την επίσημη συναίνεση της...Ελλάδος; Και μας προτείνουν...«καθρεφτάκια και χάντρες για ιθαγενείς» προσφέροντάς μας την αλλαγή της ονομασίας του... αεροδρομίου των και κάποιων... οδών της πρωτευούσης των; Ο κος Μητσοτάκης είχε απόλυτο δίκαιο όταν ανέφερε προχθές ότι : «δεν θα διακινδυνεύσω τον διχασμό των Ελλήνων για να διαφυλάξω την ενότητα των Σκοπιανών». Μόνο που θα πρέπει να προχωρήσει θαρραλέα και στην αποκήρυξη του όρου «Μακεδονία» από την προερχομένη εκ του, επικινδύνως συγχροτιζομένου μετά του κου Σόρος και παταγωδώς αποτυχόντος επί 25ετίαν, «διαμεσολαβητού» του ΟΗΕ και να απαιτήσει την άμεση απομάκρυνση και αντικατάστασή του. Τότε θα ευεργετούσε πρωτίστως το έθνος μας και τα καλώς νοούμενα συμφέροντα του πολυεθνοτικού κρατιδίου των Σκοπίων και δευτερευόντως την μεγάλη παράταξη της οποίας επιδιώκει να ηγηθεί. Υπό το κράτος της εκφράσεως της λαϊκής βουλήσεως από το Συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης αλλά και του επομένου των Αθηνών, εις το Σύνταγμα, στις 4 Φεβρουαρίου, είναι αδύνατον η «μυστική διπλωματία» των Αθηνών να επιτρέψει εις τα πολιτικά κόμματα του Ελληνικού Κοινοβουλίου να «αυτοκτονήσουν» πολιτικώς. Άρα «λύσις» του προαναφερθέντος τύπου δεν νομίζω ότι θα υπάρξει.
Γιατί προτείνω ως ονομασία το « Κεντροβαλκανική Δημοκρατία».
Επιμένω εδώ και πολύ καιρό, στην σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό και erga omnes, «Κεντροβαλκανική Δημοκρατία», διότι όλες οι άλλες δεν ανταποκρίνονται στην ιστορική πραγματικότητα, πράγμα που θα καταλήξει προϊόντος του χρόνου, όχι μόνον εις βάρος των ελληνικών εθνικών συμφερόντων, αλλά και εις βάρος των κρατικών συμφερόντων και του ιδίου του κρατιδίου των Σκοπίων! Και αυτό διότι οι ισορροπίες στην Βαλκανική, από τούδε και εις το εξής, θα είναι άκρως επισφαλείς με πρώτα θύματα, εκείνα τα πολυεθνικά μορφώματα τα οποία δεν έχουν και δεν μπορούν να αποδείξουν βαθύτατες εθνικές ταυτότητες οι οποίες να αποτελούν κοινή εθνική συνείδηση και πεποίθηση του μωσαϊκού των λαών που τα συνιστούν. Επίσης η ονομασία «Κεντροβαλκανική Δημοκρατία» δεν διαγράφει ούτε καταπνίγει κάποια εθνοπολιτισμική ή γλωσσική ταυτότητα των συνιστωσών εθνοτήτων του κρατιδίου. Εις τα ταξιδιωτικά έγγραφα των κεντροβαλκανίων πολιτών, η κάθε εθνότης θα μπορεί να αναφέρει την ταυτότητά της: Π.χ. ο εθνοτικώς αλβανογενής, θα μπορεί να αναφέρει:«Εθνικότης αλβανική», ο εθνοτικώς σλαύος αντιστοίχως: «Εθνικότης σλαυϊκή», ο εθνοτικώς έλλην: «Εθνικότης ελληνική», κ.τ.λ. Επίσης το ίδιο το ΝΑΤΟ θα ήτο απολύτως ικανοποιημένο όταν εις τον κατάλογον των μελών του εγένετο εμφανές δια της ονομασίας αυτής, ότι ασκεί επιρροήν εις την κεντρική βαλκανική! Άρα, όλοι θα ήσαν ικανοποιημένοι!
Ποιοι στηρίζουν την Σκοπιανή ονοματολογική εμμονή και γιατί.
Τα ερείσματα των Σκοπίων ανήκουν πρωτίστως σε κύκλους Γερμανικής και δευτερευόντως Ιταλικής προελεύσεως και εμπνεύσεως για λόγους οι οποίοι έγιναν σαφείς από εδαφικής απόψεως ήδη από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αμέσως μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαυΐας στην Γερμανία ιδρύθησαν ισχυρώς χρηματοδοτούμενα «ερευνητικά κέντρα» τα οποία εστόχευαν τον, ναζιστικής εμπνεύσεως, πολυτεμαχισμό και την διάλυση της Βαλκανικής στη "βιολογική βάση" του (φανταστικού) DNA των εθνοτήτων τις οποίες εφρόντιζαν να ανακαλύψουν ως καταπιεζόμενες! Ένα λαμπρό παράδειγμα αποτελεί και το «Ευρωπαϊκό Κέντρο Μειονοτήτων», ιδρυθέν το 1996, και προσωπικότητες όπως ο τότε διευθυντής του, και μετέπειτα «γενικός πρόξενος» στο, μη ανεγνωρισμένο ως κράτος, Κόσσοβο (!) κος Στέφαν Τραίμπστ. Τον κο Στέφαν Τραίμπστ τον γνώρισα προσωπικά σε πρόσφατη ερευνητική συνεργασία του Εργαστηρίου Γεωπολιτικής το οποίον διευθύνω στο ΕΚΠΑ με το Πανεπιστήμιο της Λειψίας στο πλαίσιο προγράμματος διευθυνομένου από το DAAD. Οι αντιεπιστημονικές θέσεις του σχετικά με την περιοχή μας και την Ελλάδα μου έκαναν ιδιαιτέρα εντύπωση και έψαξα σχετικώς με την δράση του. Μεταξύ αυτών που ανεκάλυψα ήταν ότι διηύθυνε το ανωτέρω γερμανικό «Ευρωπαϊκό Κέντρο Μειονοτήτων». Ο εν λόγω κος Τραίμπστ, σε διάλεξή του σε Συμπόσιο του Ιδρύματος Καρλ Φρίντριχ φον Ζίμενς (Ναί! Του γερμανού βιομηχάνου και "ευπατρίδη" ο οποίος πέραν της λοιπής στενής συνεργασίας του με το Ναζιστικό Ράϊχ ήτο και ο κατασκευαστής των κρεματορίων του Εβραϊκού Ολοκαυτώματος των ναζιστικών στρατοπέδων συγκεντρώσεως) η οποία εδόθη εις το Μόναχο, περί των «προβλημάτων των εθνοτήτων» και τις «περιφέρειες» στην Κεντρο-Ανατολική Ευρώπη, δημοσιευθείσα στη λίαν «έγκυρη» επιστημονική επιθεώρηση «Südosteuropa» τ. 7-8/1992, ανέφερε τα εξής: «Στον μόλις το 1912 εξελληνισθέντα Βορρά (sic!) θα είναι, άραγε, οι εναπομείναντες Νοτιοσλαύοι ή οι Τούρκοι, οι εκεί διαβιούντες Πομάκοι ή οι Αρωμούνοι, οι Μεγλενοί, οι Αλβανοί, οι Σαρακατσάνοι, οι Σεφαρδείμ, οι Ρώμα, οι Γύφτοι ή οι Γιουρούκοι – ή ποιοι άλλοι – εκείνοι που πρώτοι θα αξιώσουν τα μειονοτικά τους δικαιώματα – ως προστάδιο της ιδίας κρατικής υπάρξεώς τους ή της ενώσεως με ένα εκ των γειτονικών κρατών;» H καταγραφή 282 (!) εθνοτικών ομάδων από αυτά τα γερμανικά «ειδικά ερευνητικά κέντρα» αποτελεί στόχευση η οποία υπαγορεύεται εδώ και 100 χρόνια από την από την ανάγκη του γερμανικού (και, εν τω μεταξύ, του εταιρικού του ευρωπαϊκού) Κεφαλαίου να δημιουργήσει τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις που θα του επιτρέψουν να ανταγωνιστεί επιτυχώς, κατά τον 21ο αιώνα, το αμερικανικό Κεφάλαιο, το οποίο επίσης βαδίζει με αργά βήματα προς την περιχαράκωσή του δικού του στρατοπέδου, από την Αλάσκα μέχρι την Λατινική Αμερική.
Το μήνυμα του Συλλαλητηρίου της Θεσσαλονίκης, μία εβδομάδα μετά.
Το Συλλαλητήριο αυτό, έκαμε σαφές ότι ο ελληνικός Λαός αντιλαμβάνεται ότι σε καμμία περίπτωση δεν παγιδεύεται ούτε και θυσιάζει την συνολική εθνική του μνήμη, ενότητα και ταυτότητα στο βωμό των ανωτέρω συμφερόντων. Διότι είναι διαυγέστατος ο μηχανισμός της μοριοποιήσεως και κατόπιν πολτοποιήσεως των εθνικών ταυτοτήτων που χρησιμοποιείται από τα κέντρα αυτά: όπου το εθνικό συναίσθημα έχει υποχωρήσει, βαλλόμενο τόσον από τον διεθνιστικό κεφαλαιοκρατικό κοσμοπολιτισμό όσον και από έναν διεστραφέντα «νεοφιλελεύθερο διεθνισμό» μιας εξίσου νεοφιλελεύθερης, υποτιθέμενης «Αριστεράς», οι άνθρωποι καταφεύγουν στο άμεσο και εγγύτερον: στην τοπική κοινότητα ή περιφέρεια, όπου διασώζονται ακόμη κάποια στοιχεία -ας είναι και μια διάλεκτος- που θα μπορούσαν να διακρίνουν «εμάς» από τους «άλλους». Οπότε η τοπική ιδιαιτερότητα ανακηρύσσεται σε «εθνοτική / μειονοτική ταυτότητα» και ανάγεται από τους απελπισμένους στον Ωκεανό της «Νέας Τάξεως» και της «παγκοσμιοποιημένης οικονομίας» σε σανίδα σωτηρίας. Και ο λυσιτελέστερος, λιγότερο «επώδυνος» και ηθικώς λιγότερο μεμπτός τρόπος αποσταθεροποιήσεως της Ευρώπης των μη-γερμανικών κρατών, προς όφελος του «Νέου Βερολίνου», είναι σήμερα το υπονομευτικό παίγνιο με τις τεχνητές ή/και πραγματικές «εθνοτικές» αλλά και «γλωσσικές μειονότητες», όπου π.χ η ομηρική ελληνική κυπριακή ή ποντιακή ή κρητική διάλεκτος θα παρουσιασθεί από τα διεθνή αυτά «Κέντρα» κάποια στιγμή, ως «εθνοτική γλώσσα». Γι αυτόν τον λόγο και πρέπει να απωλέσει ο Έλληνας την γνώση της συνέχειας της Γλώσσας του από την Αρχαία Ελληνική στην Βυζαντινή, την μεταβυζαντινή και τέλος την νεοελληνική σε όλες της τις μορφές. Γι' αυτό και τα Αρχαία Ελληνικά πρέπει να θεωρηθούν «νεκρή γλώσσα» και να μην διδάσκονται, προϊόντως του χρόνου, εις ουδένα έλληνα μαθητή. Τέτοιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους έχουν ενταθεί, στη νέα περίοδο που διανύουμε διεθνώς μετά τις κοσμοϊστορικές αλλαγές των ετών 1989-92 (διάλυση της ΕΣΣΔ), οι προσπάθειες προς επαναχάραξη του χάρτη της Ευρώπης με γνώμονα τις «μειονότητες».
Ο ρόλος της Γερμανίας στην υπόθεση αυτή.
Ερανιζόμενος την σχετική πραγματολογία από τον ιστορικό Δρα Η. Ηλιόπουλο, δεινό μελετητή -μεταξύ άλλων- και του φαινομένου των γερμανικής εμπνεύσεως εθνοκρατικών αποσταθεροποιήσεων, έχω να τονίσω ότι η διαδικασία αυτή αποτελεί θεμελιώδη επιλογή των γερμανικών και των εταιρικών τους «ευρωπαϊκών ελίτ». Πρόκειται για επιλογή η οποία υποστηρίχθηκε από τους «οργανικούς-με-το-αζημίωτο-διανοουμένους» των Open Society Funds του κου Σόρος στις ημέρες μας, αλλά και την ιδεολογικο-πολιτική νομενκλατούρα των μηχανισμών [όπως το διαχρονικό «νεο-συντηρητικό» American Enterprise Institut (ιδρ. 1938, με σημαίνοντα μέλη όπως ο «φωτισθείς» πρώην τροτσιστής, Irving Kristol και άλλα της ιδίας ιδεολογικής τάσεως)] των Μπούς-Κλίντον-Ομπάμα. Μια επιλογή η οποία παρουσιάσθηκε ως «επιταγή των καιρών», αναπόφευκτη λόγω «παγκοσμιοποίησης», επιφέρει αυτονοήτως την τάχα ανεξήγητη και παράδοξη «έξαρση των εθνικισμών, των τοπικισμών και των θρησκευτικών φουνταμενταλισμών». Πρώτον διότι, προκειμένου να επιτύχει το ζωτικό στρατηγικό στόχο του, το διεθνές πανίσχυρο χρηματοπιστωτικό σύστημα του διεθνοποιηθέντος Κεφαλαίου οφείλει να διαγράψει πλέον το βεστφαλιανό Έθνος – Κράτος, το οποίο δρα ανασχετικώς ως προς τα συμφέροντά του, και δεύτερον διότι τα ευρέα κοινωνικά στρώματα που καλούνται να καταβάλουν το επαχθές τίμημα της «προσαρμογής» στην «άτεγκτη επιταγή» της «παγκοσμιοποίησης» αναζητούν ψυχολογική προστασία στο συναίσθημα του, εκ των πραγμάτων, σμυκρινθέντος σε επίπεδο εθνοτικής ομάδος, συναισθήματος του «Εμείς»! Η ανατροπή εδώ, ήλθε «απρόσμενα» από την άνοδο στην αμερικανική εξουσία του Προέδρου Τράμπ ο οποίος αντιτίθεται στην διεθνοποιητική και διεθνίζουσα κεφαλαιοκρατική αυτή τάση και στηρίζει την έννοια του έθνους κράτους, και μάλιστα από την ισχυρότατη θέση του Ενοίκου του Λευκού Οίκου. Ανάλογη και η βρετανική αντίσταση στην γερμανοποιούμενη Ευρώπη δια του Brexit. Σημεία των Καιρών, θα μου πείτε, όπως και «σημεία των αφυπνιζομένων Λαών», θα προσθέσω εγώ. Στο πλαίσιο αυτής της αφυπνίσεως των Λαών εντάσσω και το εν λόγω Συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης των 700.000 ατόμων το οποίο «εξατμίσθηκε» από τους εθνικούς και ιδιωτικούς τηλεοπτικούς διαύλους ως μηδέποτε υπάρξαν!
Βαλκάνια και "εθνοτικοί" εθνικισμοί: μηχανισμοί αποστεθεροποιήσεως.
Η απάντησή μου είναι καταφατική. Ο απώτερος στόχος των γερμανικής εμπνεύσεως αποσταθεροποιήσεων, είναι και δεδομένος και ομολογημένος: Σ’ ολόκληρη την Ευρώπη, από τη Γαλλία και τη Βρετανία μέχρι την Ελλάδα και την Κύπρο, διαβιούν 101.412.000 «μειονοτικών» ατόμων, κατά την επίσημη εκτίμηση της «μετωπικής» νεοφασιστικής «Φεντεραλιστικής Ενώσεως Ευρωπαϊκών Εθνοφυλετικών Ομάδων». Αυτοί οι «καταπιεζόμενοι μειονοτικοί» έχουν «ιερό δικαίωμα» να προστατεύσουν την «εθνοτική / γλωσσική ταυτότητά τους», όπερ μεθερμηνεύεται από τους Γερμανούς «ειδήμονες» σε χορήγηση εκτεταμένης αυτονομίας. Τότε και μόνον τότε τους επιτρέπεται να παραμένουν π.χ. Γάλλοι πολίτες (ενώ είναι, κατά βάθος «Βουργουνδοί», «Νορμανδοί», «Οξιτανοί», κ.λ.π.) ή παραμένουν π.χ. Έλληνες (ενώ είναι, υποτίθεται, «Μακεδόνες», Βλάχοι, Αλβανοί, Τούρκοι, Γιουρούκοι, Σαρακατσάνοι κ.λ.π.). Αν όμως υπάρξει κρίση στη σχέση της «εθνοτικής μειονότητος» με το κυρίαρχο Έθνος - Κράτος, τότε η «μειονότητα» έχει το «δικαίωμα αυτοδιαθέσεως» και αποσχίσεως, και διά της βίας ακόμη, σύμφωνα με τους «έγκυρους» Γερμανούς εμπειρογνώμονες.
Η θέση αυτή αναγορεύτηκε σε αρχή από τον τότε γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Χ. Σολάνα, έναν «φωτισθέντα» πρώην μαρξιστή. Εφ’ εξής, είπε, η προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων θα προηγείται του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας των κρατών. Άρα, πυρίτιδα διατίθεται άφθονη, δοθέντος ότι οι αυτόκλητοι «προστάτες» των μειονοτήτων αναβιβάζουν σε …282 τις «εθνοτικές ομάδες» που δήθεν …ασφυκτιούν στα στενά σύνορα των 36 ευρωπαϊκών Εθνών - Κρατών. Η «Φεντεραλιστική Ένωση Ευρωπαϊκών Εθνοφυλετικών Ομάδων» εκπροσωπείται στο Συμβούλιο του ιδρυθέντος κατά τα τέλη του 1996, «Ευρωπαϊκού Κέντρου Μειονοτήτων» που εδρεύει στο Φλένσμπουργκ της Βορείου Γερμανίας και διευθύνεται από τον ίδιο «μακεδονολόγο» κο Στέφαν Τραιμπστ (StefanTroebst). Η ίδρυση τουαναβαθμισμένου επιτελικού κέντρου στο Φλένσμπουργκ, τρία χρόνια πρίν τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς του Μαρτίου του 1999 που σήμαναν την διάλυση της Γιουγκοσλαυΐας και την δημιουργία της FYROM, σηματοδοτεί μια ουσιαστική ποιοτική μεταβολή στον τρόπο εργασίας. Άλλωστε από την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη έγινε η αρχή: Την διάλυση της παλαιάς Γιουγκοσλαβίας, διά της αποσχίσεως των Σλοβένων, των Κροατών, των Βοσνίων μουσουλμάνων και των «Μακεδόνων» των Σκοπίων, ακολουθεί η κατά μέτωπον επίθεση εναντίον της κυρίως Σερβίας, με τον επιτευχθέντα ακρωτηριασμό του Κοσσυφοπεδίου / Μετοχίου, της Βοϊβοδίνας (ουγγρική μειονότητα), του Σατζακίου (μουσουλμανική μειονότητα), αλλά και του Μαυροβουνίου το οποίο προ μηνών (2017) ενετάχθη εις το ΝΑΤΟ.
Έπεται δε η Θράκη, για την οποία τα «αρμόδια» γερμανικά ιδρύματα έχουν κάνει …προεργασία από ετών, ενώ ήδη οι επιφανείς τούρκοι επισκέπται μας (Τσαβούσογλου, Ερντογάν, κ.τ.λ.) φροντίζουν να μας το καταστήσουν απολύτως εμφανές και σαφές.
Αλλά υπάρχει και η Δυτική Ευρώπη! Ας δώσουμε και πάλι το λόγο στον διευθυντή του «Ευρωπαϊκού Κέντρου Μειονοτήτων» κ. Τραίμπστ: «Ναι μεν θα αφιερωθεί ιδιαιτέρα προσοχή στην Ανατολική Ευρώπη», λέει ο «ειδικός» που είχε αποσταλεί και ως παρατηρητής του γερμανικού ΥΠΕΞ στην «Μακεδονία» την περίοδο 1992-93, για να πλέξει κατά τα λεγόμενά του «ένα χονδρό δίκτυο ανεπισήμων γνωριμιών» (!). Είναι σαφές ότι όπισθεν του εντέχνως καθησυχαστικού όρου των γερμανικών αυτών κέντρων «προστασία των μειονοτήτων» υποκρύπτεται η προτεραιότητα της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής, προσλαμβάνουσα μάλιστα πανηπειρωτικές διαστάσεις και επιτάσσουσα την ενεργό παρέμβαση των Γερμανών «ειδικών» σε Ανατολή και Δύση για την αποσταθεροποίηση των μέχρι σήμερα ισχυρών ευρωπαϊκών κρατών. Για του λόγου το αληθές: Αναφερόμενος στην «εθνοτική ταυτότητα» των κατοίκων της Νοτίου Γαλλίας ο Τραίμπστ δεν διστάζει να φανταστεί το ενδεχόμενο, κάποιες ανακαλυφθείσες υπό του ιδίου «μειονότητες» να θελήσουν να ιδρύσουν δικό τους εθνικό κράτος! Με την ψυχραιμία που οφείλει να διέπει έναν καλό Γερμανό επιστήμονα, ο διευθυντής του Κέντρου Μειονοτήτων παρατηρεί: «Το εάν, επί παραδείγματι (…) οι Οξιτανοί στη Νότιο Γαλλία θα καταθέσουν ένα εθνικό σχέδιο, θα οργανώσουν ένα εθνικό κίνημα και, εντέλει, θα αξιώσουν ένα δικό τους εθνικό κράτος, και ακόμη, το εάν θα πολεμήσουν γι’ αυτό ή όχι, αυτά είναι δύσκολα ερωτήματα, αλλά πάντως, σε μερικές περιπτώσεις επείγοντα». Ότι όλοι αυτοί –και 90 εκατομμύρια άλλοι «μειονοτικοί» από την Ισπανία και το Βέλγιο μέχρι την Ελλάδα και τη Βουλγαρία – έχουν το «δικαίωμα» της αποσχίσεως και διά της βίας ακόμη, εφόσον το κυρίαρχο κράτος δεν τους επιτρέψει να «προστατεύσουν» αρκούντως την «εθνοτική τους ταυτότητα», μπορεί μεν να μη συνάδει στο παραμικρό με τις θέσεις του ΟΗΕ, αν αποτελεί διακεκηρυγμένη πεποίθηση των «ειδικών»! H πρόσφατη περίπτωση του Κοσσυφοπεδίου και της Καταλωνίας, αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Προκειμένου, ο Γερμανός καθηγητής Τραιμπστ, τότε διευθυντής του Κέντρου Μειονοτήτων, να δικαιολογήσει την «αναγκαιότητα» ακόμη και «βιαίας μεταβολής των συνόρων», ανέφερε ως παράδειγμα το Κοσσυφοπέδιον, όπου αργότερα ορίσθηκε ως Πρόξενος της Γερμανίας. Η περίπτωση του οποίου, όμως, δεν είναι παρά μέρος του «Αλβανικού Ζητήματος», το οποίον Αλβανικόν Ζήτημα είναι, κατά τον διευθυντή του Ιδρύματος του Φλένσμπουργκ και κατά καιρούς «παρατηρητή» της γερμανικής κυβερνήσεως, στη «Μακεδονία», «το πλέον οξύ εθνοπολιτικό και εδαφικό πρόβλημα της Βαλκανικής». Ένα πρόβλημα βεβαίως που αφορά άμεσα και την Ελλάδα, στην βορειοδυτική γωνιά της οποίας ο Γερμανός αξιωματούχος έχει ανακαλύψει μαζί με την «έγκυρη» ημερήσια «SüddeutscheZeitung» του Μονάχου, το εβδομαδιαίο «Spiegel» και μια πλειάδα άλλων εντύπων «αλβανικές μειονότητες»! Το εβδομαδιαίο γερμανικό περιοδικό «Σπήγκελ» ανακάλυψε στην Ελλάδα «μειονότητες» Αλβανών (Β.Δ. Ελλάδα), «Μακεδόνων» (Φλώρινα), Βουλγάρων (Ανατολική Μακεδονία) και «Τούρκων / Πομάκων» (τους οποίους αναφέρει ως ένα σύνολο και τους …τοποθετεί μέχρι τον Έβρο, στα ελληνοτουρκικά σύνορα). Πάντως, ουδείς μπορεί να ψέξει τους Γερμανούς για …μεροληψία: έχει και ελληνική μειονότητα η …ελληνική Θράκη, που σημειώνεται με το γράμμα «G»! Στη λεζάντα του χάρτη που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 1999 οι Γερμανοί προστάτες των μειονοτήτων επεξηγούν ότι «επισήμως» και τα 10,5 εκατομμύρια κατοίκων της Ελλάδας είναι Έλληνες, εκτός μιας μουσουλμανικής μειονότητας 100.000 «Τούρκων». Πλην, οι Γερμανοί «γνωρίζουν» ότι «οι Βούλγαροι, οι Μακεδόνες (sic) κι οι Αλβανοί παραπονούνται για την πλήρη καταπίεση του πολιτισμού και της γλώσσας τους». Oι Γερμανοί «προστάτες» των «εθνοτικών μειονοτήτων θέλουν να αναστήσουν το αρχαϊκό μωσαϊκό των φυλών της εποχής πριν από τον Διαφωτισμό και την γέννηση του δημοκρατικού συνταγματικού νεοτερικού έθνους - κράτους. Και να μας γυρίσουν στον Μεσαίωνα, με το μεγάλο γερμανικό Ράιχ στο μέσον της ηπείρου και καμιά διακοσαριά «ανεξάρτητα» δουκάτα και πριγκηπάτα.
Εδώ ορισμένες από τις «μεγαλύτερες εθνοτικές ομάδες σε ευρωπαϊκή επισκόπηση» όπως τις κατέγραψε, την άνοιξη του 1992, η σύνταξη του «έγκυρου» περί τα μειονοτικά γερμανικού περιοδικού «Πογκρόμ» (που βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη του Πνευματικού Κέντρου του Μονάχου «Γκαστάιγκ» αλλά και σε κάθε βιβλιοθήκη Ινστιτούτων Βαλκανολογίας, Πολιτικών Επιστημών κ.λ.π. καθώς και στα σοβαρά βιβλιοπωλεία). Κατά την αντίληψη των εν λόγω «φυλετικολατρών» αλλά κατά τα άλλα «αριστερών», Γερμανών, το έθνος είναι υπόθεση του DNA και μόνον! Εάν αυτό δεν είναι ναζισμός, τότε τί είναι;
Τα γονίδια, κατά τις ανωτέρω φυλετιστικές αντιλήψεις, και όχι η βούληση των πολιτών ή η ιστορική συνείδηση, είναι αυτά τα οποία καθορίζουν ένα έθνος. Έτσι, σύμφωνα με αυτην την βιολογιστική αντίληψη, κάθε Σέρβος, Έλληνας ή Γάλλος, ο οποίος εννοεί να νιώθει Σέρβος, Έλληνας ή Γάλλος, εάν κατά τύχην ή κατά φαντασίαν, η προπρογιαγιά του είχε συνευρεθεί με έναν…Οστρογότθο του Αλαρίχου, γίνεται αυτομάτως «Γερμανός μειονοτικός», ό,τι κι αν ο ίδιος δηλώνει! Ο βλαχόφωνος Έλληνας που κατέστη εθνικός ευεργέτης ή ο αρβανιτόφωνος Έλληνας που θυσιάσθηκε για την ελευθερία της Ελλάδος δεν είναι κατά την βιολογιστική αντίληψη των Γερμανών «προοδευτικών» Έλληνας, αλλά …«Αρωμούνος» ο πρώτος και «Αλβανός» ο δεύτερος!
Το κατά την γνώμη μου περιεχόμενο της αναμείξεως των ΗΠΑ υπό τις νέες διεθνείς συνθήκες στο πρόβλημα της Ελλάδος με τα Σκόπια
Είναι νομίζω εσφαλμένο αλλά και ανορθολογικό συνάμα, να θεωρούμε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν πλέον μια τέτοια ονομασία για τα Σκόπια. Οι ΗΠΑ δεν έχουν παρά μίαν και μόνη μέριμνα: την εισδοχή του πολυεθνοτικού κρατιδίου των Σκοπίων εις το ΝΑΤΟ τον Ιούλιο του 2018, ώστε να προληφθεί η ρωσική προβολή ισχύος στα Κεντρικά Βαλκάνια και μέσω του σλαυικού στοιχείου των Σκοπίων. Μία ρωσική προβολή ισχύος στην περιοχή θα ανέτρεπε το βασικό δόγμα δυτικής, αλλά και αμερικανικής αντιλήψεως, ασφαλείας: το Δόγμα του Αναχωματικού Δακτυλίου. Μια πιθανη «δίοδος», λοιπόν, των -σλαυικής επιρροής και σλαυο-ορθοδόξου κλίματος- Σκοπίων προς το Αιγαίο θα σήμαινε την διακινδύνευση της Αγγλοσαξωνικής ισορροπίας ισχύος στην ΝΑ πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Και μάλιστα σε μια περιόδο όπου η Ν/Α Πτέρυξ του ΝΑΤΟ δεν διέρχεται και τις καλύτερες στιγμές της, με δεδομένη την απολύτως αφερέγγυο συμπεριφοράς της ισλαμιστικής Τουρκίας έναντι της Ουασισγκτον και τις ερντογανικές επιλογές προς την πλευρά ακριβώς, της Μόσχας και -έτι ενοχλητικότερον- της Τεχεράνης. Επίσης, δεν είναι ορθολογικό να θεωρείται ότι υπό τις προαναφερθείσες, νέες γεωστρατηγικές δυναμικές στην Ν/Α πτέρυγα του ΝΑΤΟ και της Μέσης Ανατολής, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν ποτέ να επιτρέψουν σε μία χερσαία δύναμη της Heartland (κατά Ν.J. Spykman), γεωστρατηγικά και γεωγραφικά μελλοντική σύμμαχο της Μόσχας, όπως είναι η Γερμανία να αποκτήσει τους λιμένες της Θεσσαλονίκης, της Καβάλας και της Αλεξανδρουπόλεως ώστε σε συνεργασία με την αναδυομένη Κίνα, τακτική σύμμαχο της Ρωσίας, να ελέγξουν το διεθνές εμπόριο από τον Ειρηνικό μέχρι τους λιμένες του Άμστερνταμ και του Ρότερνταμ. Και αυτό είναι κάτι το οποίον κατέστι σαφές ήδη από τον πρώτο Γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ τον Λόρδο Ismey ο οποίος στο ερώτημα γιατί έγινε το ΝΑΤΟ απήντησε με το γνωστό βρετανικό φλέγμα: «Για να κρατήσει την Αμερική εντός [της Ευρώπης], την Ρωσία εκτός και την Γερμανία κάτω»!
Η δημιουργία στην Ελλάδα Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας
Για διάστημα, άνω της δεκαετίας προτείνω, γράφω και διδάσκω σχετικώς με την δημιουργία Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας το οποίο θα δύναται να προβαίνει σε συμβουλευτικό, προς το ΚΥΣΕΑ και τον Πρωθυπουργό, Εθνικό Στρατηγικό σχεδιασμό σε βάθος -τουλάχιστον- 25ετίας. Επίσης την θέσπιση θέσεως Γραμματέως του Συμβουλίου αυτού, επιλεγομένου από τον Πρωθυπουργό ή από έναν Πρόεδρο με αυξημένες αρμοδιότητες που πιθανόν, όσο και απαραίτητο, να προκύψει από μιάν αναθεώρηση του παρόντος Συντάγματος. Ένα Συμβούλιο το οποίο θα στελεχώνετο σε υπηρεσιακό και ερευνητικό επίπεδο από νέους επιστήμονες (γεωγράφους, χαρτογράφους, ιστορικούς, εθνολόγους, θρησκειολόγους, μαθηματικούς, πληροφορικούς, νομικούς, κ.τ.λ.) και υψηλόβαθμα υπηρεσιακά στελέχη του Δημοσίου, ήδη υπηρετούντα και κατέχοντα τα ανάλογα ακαδημαϊκά προσόντα αλλά και την δέουσα εμπειρία (π.χ. στελέχη του ΥΠΕΞ, του ΥΠΕΘΑ, του Υπ. Προστασίας του Πολίτη, του Υπ. Οικονομίας, κ.τ.λ.). Εκτός του ότι ένα τέτοιο όργανο θα αξιοποιούσε τα εξαιρετικά νέα και φρέσκα μυαλά των ελληνόπουλων που σήμερα μεταναστεύουν, θα μπορούσε να αξιοποιήσει και την πολύτιμη εμπειρία αρίστων δημοσίων λειτουργών η οποία σήμερα παραμένει περιθωριοποιημένη και ανεκμετάλλευτη. Σκεφτείτε επίσης το κίνητρο για δημιουργία νέων ιδεών που θα αποτελούσε η πιθανότητα αξιοκρατικής -και όχι κομματικώς επιβαλλομένης- συμμετοχής όλων των ανωτέρων ειδών στελεχών στο θεσμικό αυτό όργανο υψίστης εθνικής και κρατικής σημασίας.
Είσαστε από εκείνους που πρώτος είχατε ρίξει το ταμπού στις σχέσεις Ελλάδας-Ισραήλ, πιστεύοντας ότι πρέπει να κτίσουμε μια συμμαχία. Πως βλέπετε σήμερα την προσέγγιση μας στο τρίγωνο Ισραήλ-Ελλάδα-Κύπρος;
Ναι το έκαμα, και με τεράστιο προσωπικό κόστος, με δεδομένο το επικρατούν αντισημιτικό κλίμα στην Ελλάδα, το οποίο ευτυχώς πλέον έχει περιορισθεί τα μέγιστα. Χαίρομαι για το ότι κατάφερα να συμβάλλω κι εγώ στην ανάσχεση ενός βλακώδους και αδικαιολογήτου φυλετιστικού αρνητισμού που ετύφλωνε όχι μόνο τις συνειδήσεις πολλών ελλήνων πολιτών, αλλά και την διορατικότητα των ελλήνων πολιτικών, πλην ελαχίστων αλλά σημαντικών εξαιρέσεων όπως αυτή του αειμνήστου Κων/νου Μητσοτάκη του οποίου η Κυβέρνησις ανεγνώρισε το κράτος του Ισραήλ και αναβάθμισε σε Πρεσβεία την μέχρι τότε υπάρχουσα, απλή διπλωματική αντιπροσωπεία των Αθηνών.
Την σημερινή προσέγγισή μας στην τριγωνική αυτή σχέση την χαιρετίζω αλλά θεωρώ ότι επιδέχεται ακόμη μεγάλης εμβαθύνσεως και -κυρίως- αξιοποιήσεως σε πολλούς τομείς συνεργασίας όπως στον Τεχνολογικό, τον Ιατρικό, τον Γεωπονικό, τον Αμυντικό, τον τομέα της εθνικής Ασφαλείας και τον πολιτιστικό. Χρειάζεται επίσης μεγαλύτερη τόλμη στον διπλωματικό τομέα την οποία, δυστυχώς δεν διεπίστωσα στην τελευταία ψηφοφορία της Ελλάδος και της Κύπρου στον ΟΗΕ, όπου οι χώρες μας θα μπορούσαν να είχαν μιμηθεί την Τσεχία, την Πολωνία, την Ουγγαρία ή την Λεττονία και να μην λάβουν μίαν απολύτως αρνητική θέση, αλλά να αρκεσθούν σε μία λευκή ψήφο ή αποχή. Ήταν λάθος η αρνητική ψήφος και δεν αποστέλλει τα ορθά μηνύματα σε τόσο ισχυρούς και γεωστρατηγικώς απαραίτητους συμμάχους στην αποσταθεροποιημένη περιοχή της Ν/Α Μεσογείου και ιδιαιτέρως στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η δήλωσις της διαρκούς και παγίας θέσεως της Ελλάδος και της Κύπρου αναφορικώς με την υιοθέτηση της «Λύσεως των δύο Κρατών» είναι αρκετή. Η υιοθέτηση όμως της... τουρκικής ισλαμιστικής γραμμής από την Αθήνα και την Λευκωσία, κατά την εν λόγω ψηφοφορία ήτο αντιπαραγωγική και άστοχος. όχι δε ιδιαιτέρως θετική για τα εθνικά συμφέροντα. Ελπίζω να επιδειχθεί η δέουσα κατανόησις από την Ισραηλινή πλευρά. Επίσης, πρέπει να σημειώσω ότι ο ρόλος της Ελλάδος και της Κύπρου είναι σημαντικός για το Ισραήλ, ως μέσων επικοινωνίας και διπλωματικής συνεννοήσεως μεταξύ της Ιερουσαλήμ και των αραβικών κρατών προς όφελος όλων των πλευρών.
Η Τουρκία δεν διάγει την καλύτερη περίοδο των σχέσεών της με τις ΗΠΑ. Αυτό αποτελεί ευκαιρία για μας; Και αν ναι πως πρέπει να την αξιοποιήσουμε εθνικά;Πρέπει η χώρα μας να προχωρήσει την ΑΟΖ;
Η άποψίς μου είναι γνωστή και καταγεγραμμένη επί του θέματος της ΑΟΖ. Σαφώς και ναί. Αποστέλλοντες τις δέουσες συντεταγμένες στην αρμόδια Υπηρεσία του ΟΗΕ σε συντονισμό με την Αίγυπτο και την Κυπριακή Δημοκρατία η οποία θα έχει έναν Πρόεδρο ο οποίος να έχει κατανοήσει την σημασία ενο αναλόγου κοινού διαβήματος. Πιστεύω ότι ο κος Αναστασιάδης αλλά και ο κος Παπαδόπουλος το έχουν κατανοήσει. Πάντως, ό,τι είναι να γίνει πρέπει να γίνει με μεγαλύτερη λεπτότητα χειρισμών στις προαναφερθείσες γεωστρατηγικές μας σχέσεις με την Ιερουσαλήμ και με εμβάθυνση των σχέσεών μας με τις ΗΠΑ, εφόσον, όντως, η χώρα μας την περίοδο αυτή, αποτελεί τον πλέον έγκυρο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ στην Νοτιο-ανατολική Πτέρυγα με πολλά κοινά συμφέροντα, τα οποία καλά θα κάνουμε να μπούμε στον κόπο να τα χαρτογραφήσουμε επιτέλους! Επίσης, με την συμβολή της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά και της Ενεργειακής προοπτικής του Εast-Med να αξιοποιήσουμε την άκρως θετική για το γεωπολιτικό Δίπολο Ελλάδος-Κύπρου συγκυρία. Εδώ πρέπει να αναφέρω ότι οφείλουμε να κατανοήσουμε τί σημαίνει το γεωπολιτικό Δίπολο Ελλάδος - Κύπρου και να το αξιοποιήσουμε γεωστρατηγικώς ως τέτοιο. Εάν συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι η γεωστρατηγική σχέσις Αθηνών-Λευκωσίας αποτελεί περιττή και επισφαλή πολυτέλεια τα αποτελέσματα για την Ελλάδα, το Αιγαίο και την Θράκη θα είναι οδυνηρά. Η φινλανδοποίησις της Κύπρου σημαίνει την «ομηρία» από πλευράς Τουρκίας, του Κυπριακού Ελληνισμού. Και μια τέτοια ομηρία σημαίνει διαρκή αναβάθμιση των στρατηγικών πλεονεκτημάτων της Τουρκίας στην κοιτασματοφόρο Ν/Α Μεσόγειο όπως και αύξηση των εκβιαστικών και αποσταθεροπιητικών, για την περιοχή, απαιτήσεών της προς τα δυτικά κέντρα εξουσίας και την Ουάσιγκτον. Το τελευταίο όμως συνεπάγεται μεγάλους εθνικούς κινδύνους για την Ελλάδα. Ας το κατανοήσουμε το συντομώτερο δυνατόν. Ιδιαιτέρως τώρα, με την απαιτούμενη αναθεώρηση εκ βάθρων της ναυαγισμένης -λόγω της Τουρκικής αδιαλλαξίας- διαδικασίας του Κραν Μοντανά. Η διαδικασία των συνομιλιών πρέπει να αρχίσει, όταν αρχίσει σε μια tabula rasa χωρίς ανειλημμένες, ανύπαρκτες υποχρεώσεις, χωρίς αποδοχή καταστάσεων apartheid, χωρίς άλλη «Διζωνική Δικοινωτική» κοροϊδία! Αλλά με διευθέτηση του βασικού προβλήματος εισβολής και κατοχής όπως και των εννέα τουλάχιστον διεθνών εγκλημάτων τα οποία ετελέσθησαν επί του σώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επί πλέον, ο μυκτηρισμός και η ειρωνική διάθεσις εναντίον του Προέδρου Τράμπ, και μάλιστα κατά την παρούσα συγκυρία, δεν είναι η καταλληλότερη διπλωματική συμπεριφορά για την Αθήνα. Και εξυπηρετεί μόνον τα συμφέροντα των αντιπάλων της Ελλάδος και όχι τα εθνικά. Άλλωστε δημιουργία του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας που προανεφέρθη δύναται να δώσει τις πλέον έγκυρες απαντήσεις στο ερώτημά σας αυτό.
Τελικά η γεωπολιτική είναι το κλειδί για να δώσουμε απαντήσεις στον ταραγμένο κόσμο μας;
Είναι ένα από τα πλέον βασικά κλειδιά για την κατανόηση των αιτιών αλλά και των προοπτικών των ανακατανομών ισχύος στο διεθνές μας περιβάλλον. Είναι η γεωγραφική εκείνη μέθοδος η οποία μελετά, περιγράφει και προβλέπει την ανακατανομή ισχύος στο διεθνές περιβάλλον/Σύστημα. Η συστημική Γεωπολιτική ανάλυση, μέθοδος της οποίας είμαι και ο εισηγητής με ικανό αριθμό μελετών (βλ. ιστότοπό μου: http://scholar.uoa.gr/yianmazis/home), είναι η αναλυτική εκείνη μέθοδος η οποία απορρίπτει την ιδεοληψία, την εμπάθεια, την συναισθηματικά φορτισμένη αξιολόγηση και την προσηλωσική ανάγνωση των δεδομένων του υπό μελέτη γεωπολιτικού συστήματος. Αναγνωρίζουμε ως πάγιες συνιστώσες της γεωπολιτικής ισχύος τέσσερα θεμελιώδη πεδία ανθρώπινης δραστηριότητας: α) την Άμυνα/Ασφάλεια β) την Οικονομία γ) την Πολιτική και δ) τον Πολιτισμό/Πληροφορία. Το ρήμα «είναι» χαρακτηρίζει την Γεωπολιτική ανάλυση ενώ το ρήμα «πρέπει» χαρακτηρίζει την Γεωστρατηγική σύνθεση, η οποία εκ των πραγμάτων έπεται του γεωπολιτικού υποδείγματος. Ενα Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας το οποίο θα λειτουργεί με βάση αυτές τις θεωρητικές αρχές και μεθόδους της συστημικής Γεωπολιτικής Αναλύσεως θα μπορούσε να προσφέρει τα μέγιστα στην υπόθεση του εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού. Ας ελπίσουμε ότι κάποτε, αυτό ίσως να συμβεί και στην χώρα μας.
*Καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας Τμήμα Τουρκικών και Συγχρονων Ασιατικών Σπουδών Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπσιτήμιον Αθηνών

BESA-George N. Tzogopoulos (Moderator); What Are the Implications of the Russian-Turkish Rapprochement?

on Monday, 22 January 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Q: In the aftermath of the failed coup d'état of July 2016, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan is embarking on an attempt to improve Ankara’s relations with non-Western countries to avoid international isolation.

The Russian-Turkish rapprochement is a characteristic example. As the EU and the US criticize Erdoğan for his domestic and foreign policy choices, he regularly meets with his Russian counterpart, Vladimir Putin, to discuss new patterns of cooperation. BESA join the debate by asking the experts: What are the implications of the Russian-Turkish rapprochement?

View PDF

CHATHAM HOUSE-Professor Matthew Goodwin: In 2018, Europe’s Populist Challenges Will Continue

on Wednesday, 03 January 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις, Παρουσίαση Ινστιτούτου

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Despite the ‘Macron moment’, traditional politics remains under pressure across the continent.
There is no doubt that nationalist populism will remain an important driver of Europe’s debates. As we showed in our 2017 Chatham House research paper on the future of Europe, elites across the EU identify populists as their number one challenge. Thus, as we leave 2017 it seems that many observers were too optimistic about the ‘Macron moment’ and the supposed defeat of nationalist populism that was reflected in losses for Marine Le Pen and Geert Wilders in the Netherlands.


Χρήστος ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ME MIA MATIA: H EΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. 16/09/2017-30/11/2017

on Thursday, 14 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. ΧΡ. ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ, Επίτιμος Διοικητής 1ης Στρατιάς, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

Χρήστος ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ  ME MIA MATIA: H EΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. 16/09/2017-30/11/2017


α. Κυπριακό

Στις 23 Σεπτεμβρίου, μετά την αποτυχία των συνομιλιών στην Ελβετία, ο εκπρόσωπος του ΓΓ/ΟΗΕ δήλωσε ότι θα επαναληφθούν, μόνον όταν οι δύο Κοινότητες δείξουν ετοιμότητα να εμπλακούν σε αυτές.
Έκτοτε ο κ. Αναστασιάδης, στις συνεντεύξεις του και τις συναντήσεις με τους ευρωπαίους ηγέτες δηλώνει ότι είναι έτοιμος να συζητήσει για λύση στα πλαίσια του ΟΗΕ, η οποία δεν θα περιέχει επεμβατικά δικαιώματα και στρατιωτική βάση της Τουρκίας. Αντιθέτως ο κ. Ακιντζί δηλώνει ότι δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί διάλογος αυτή τη στιγμή και ότι στο μέλλον θα μπορούσε να βρεθεί λύση, μόνον αν αλλάξει στάση η Ε/Κ πλευρά, όσον αφορά στο θέμα των εγγυήσεων, προσθέτοντας ότι αν δεν βρεθεί λύση, θα συνεχιστεί η πορεία της Τ/Κ πλευράς με την «Τουρκική Δημοκρατία της Β. Κύπρου» και ότι το διαζύγιο θα γίνει με βάση τη συνεννόηση.
Στις 4 Οκτωβρίου η Κύπρος κατήγγειλε την Τουρκία στον ΟΗΕ για προσπάθεια αφομοιώσεως των κατεχομένων δια της αυξήσεως των εποικισμών, της ενισχύσεως του μουσουλμανικού στοιχείου με 300 νέα τεμένη και 320 θρησκευτικούς λειτουργούς και της αλλαγής του εκπαιδευτικού συστήματος, με το οποίο εισάγεται ισλαμιστική μορφή παιδείας σε μια κοσμική κοινότητα.
Στις 6 Οκτωβρίου ο Υπουργός Εξωτερικών του ψευδοκράτους έκανε λόγο για αυτόνομο κράτος στη Β. Κύπρο σαν το «Μονακό», ενώ στις 10 Οκτωβρίου ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβερνήσεως, υπεύθυνος για το Κυπριακό κ. Ρετζέπ Αντάγ δήλωσε ότι το αίτημα για προσάρτηση των κατεχομένων είναι στο τραπέζι.
Στις 11 Οκτωβρίου το ΥΠΕΞ της Τουρκίας επέκρινε το ΓΓ/ΟΗΕ, γιατί στην έκθεσή του για την αποτυχία των συνομιλιών επέρριψε την ευθύνη και στις δύο πλευρές, ισχυριζόμενο ότι αυτή ανήκει αποκλειστικά στην Ε/Κ πλευρά.
Στις 18 Οκτωβρίου ο Υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας κ. Μπεράτι Αλμπαϊράκ, γαμβρός του κ. Ερντογάν, δήλωσε ότι η χώρα του θα αρχίσει στις αρχές του 2018 γεωτρήσεις στα τουρκικά και κυπριακά νερά με το γεωτρύπανο που αγόρασε η «Ανώνυμη Εταιρεία Πετρελαίου της Τουρκίας» (TRAO) από τη Ν. Κορέα με κόστος 200 εκατομμύρια δολάρια.
Συνεχίζονται οι έρευνες και οι γεωτρήσεις στην Κύπρο, με την Τουρκία να περιορίζεται στην πραγματοποίηση ασκήσεων, δεσμεύοντας με NAVTEX περιοχές της κυπριακής ΑΟΖ. Την 1 Οκτωβρίου ο κ.. Αναστασιάδης δήλωσε συγκρατημένα αισιόδοξος για το νέο κύκλο γεωτρήσεων, που θα πραγματοποιηθεί το 2018 από την ιταλική ΕΝΙ και την Κοινοπραξία ΕΧΧΟΝ MOBIL – QATAR PETROLEUM, προσθέτοντας ότι η Κύπρος αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για να καταστεί νέα «Ενεργειακή Πύλη της Ευρώπης».
Στις 17 Δεκεμβρίου θα διεξαχθούν προεδρικές εκλογές στην Κύπρο και στις 7 Ιανουαρίου 2018 βουλευτικές εκλογές στα κατεχόμενα.

Μέχρι το 2019, που θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές, ο κ. Ερντογάν δεν θα συναινέσει στην επανέναρξη των ενδοκοινοτικών συνομιλιών και θα συνεχίσει την επιθετική ρητορική του και τις προκλήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει την στήριξη των εθνικιστών.

β. Ε/Τ Σχέσεις

Η ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών συνεχίζεται για τους γνωστούς λόγους.
Ο αντιπρόεδρος κ. Τσαβούσογλου, που επισκέφθηκε τη χώρα μας από 2-4 Νοεμβρίου, αναφέρθηκε, κατά την περιοδεία του στα μουσουλμανικά χωριά της Θράκης, σε τουρκική μειονότητα της οποίας την ασφάλεια εγγυάται η μητέρα πατρίδα Τουρκία.
Στις 25 Οκτωβρίου ο ΥΠΕΞ κ. Κοτζιάς δήλωσε, σε συνέντευξή του, ότι αποκατεστάθη ο δίαυλος επικοινωνίας και επανήρχισε ο διάλογος με την Τουρκία, που είχε διακοπεί από το καλοκαίρι.
Στις 7-8 Δεκεμβρίου ο κ. Ερντογάν θα επισκεφθεί τη χώρα μας, σε μια στιγμή που αισθάνεται απομονωμένος από την ΕΕ.

Η επίσκεψη του κ. Ερντογάν, ανεξαρτήτως αν προκληθούν κάποια προβλήματα από τυχόν δηλώσεις του, θα έχει σε κάθε περίπτωση θετικά αποτελέσματα. Θετικά κρίνεται και η επανάληψη του διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών, γιατί μέσω αυτού μπορεί να προληφθούν ατυχήματα εκ παρανοήσεως.

Η κούρσα εξοπλισμών που έχει επιδοθεί η Τουρκία, με τη ναυπήγηση 6 νέων υποβρυχίων, την προμήθεια α/φ F-35 και την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων S-400, σε συνδυασμό με τη δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδος, θα ανατρέψει την ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο, αν δεν ληφθούν μέτρα εκ μέρους μας.

Η κυβέρνηση και κυρίως το ΥΕΘΑ οφείλουν να λάβουν μέτρα για την αποτροπή ενός τέτοιου ενδεχομένου, καταστροφικού για τη χώρα μας. Ας έχουν υπόψη τους, ότι η οικονομική κατάσταση μπορεί κάποτε να διορθωθεί, η απώλεια όμως της κυριαρχίας και κυρίως εδάφους ποτέ!! Η στρατιωτική επίσης ηγεσία οφείλει να παρουσιάζει με παρρησία τα προβλήματα και να πιέζει την κυβέρνηση για την επίλυσή τους.

γ. Σκοπιανό

Στις 30 Σεπτεμβρίου ο ΥΠΕΞ της Ελλάδος κ. Κοτζιάς, μετά την τέταρτη συνάντηση που είχε με τον ομόλογό του των Σκοπίων κ. Ντιμητρόφ σε διάστημα τριών μηνών, δήλωσε ότι συμφώνησαν για την επανεκκίνηση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και για την σύσταση Επιτροπής για την εξέταση των σχολικών βιβλίων και χαρτών, με σκοπό την απάλειψη των στοιχείων που καλλιεργούν τον αλυτρωτισμό.
Στο ίδιο διάστημα ο κ. Ντιμητρόφ, σε επανειλημμένες συνεντεύξεις του, δήλωσε ότι οι σκοπιανοί δεν είναι οι αποκλειστικοί μακεδόνες, και κατηγόρησε τον κ. Γκρουέφσκι ότι προκαλούσε την Ελλάδα με τη συνεχή επίκληση στην αρχαία Μακεδονία και τον Μ. Αλέξανδρο, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση του κ. Ζάεφ θα κάνει ότι καλύτερο μπορεί για τη λύση του ζητήματος της ονομασίας.
Ο κ. Ζάεφ, αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές (22 και 29 Οκτωβρίου) που το κόμμα του επικράτησε κατά κράτος, συντρίβοντας το κόμμα του κ. Γκρουέφσκι, δήλωσε ότι το αποτέλεσμα του έδωσε θάρρος για να προχωρήσει σε ενέργειες για τη λύση του ζητήματος της ονομασίας και την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Στις 17 Νοεμβρίου ο κ. Νίμιτς ανακοίνωσε ότι θα συναντηθεί στις 11 και 12 Δεκεμβρίου με τους διαπραγματευτές της Ελλάδος και των Σκοπίων.

Παρόλο που ο κ. Ζέφ δείχνει να έχει καλή πρόθεση για την αναθέρμανση των σχέσεων των δύο χωρών και την αναζήτηση λύσεως, οι ενέργειές του μέχρι τώρα ήταν μόνο ρητορικές, γιατί υπολόγιζε την επιρροή που ασκεί ο κ. Γκρουέφσκι στο εσωτερικό της χώρας. Πιθανόν μετά τη θριαμβευτική του επικράτηση στις τοπικές εκλογές να αισθάνεται ασφαλέστερος και να δείξει τόλμη.

δ. Συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου με Ισραήλ και Αίγυπτο
Διευρύνονται οι τριμερείς συνεργασίες Ελλάδος και Κύπρου με Ισραήλ και Αίγυπτο, με την πραγματοποίηση κοινών ασκήσεων στο Αιγαίο και την Κύπρο, για τις οποίες αντιδρά η Τουρκία με πολλαπλασιασμό των παραβάσεων και παραβιάσεων και την έκδοση NAVTEX, με τις οποίες δεσμεύονται μεγάλες περιοχές στο Αιγαίο και στην Κύπρο για εκτέλεση ασκήσεων.

Μετά τη σταδιακή απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση, και την εμφάνιση του ρωσικού στόλου στη Μεσόγειο, οι συνεργασίες αυτές συμβάλλουν αποτελεσματικά στην αναβάθμιση του στρατηγικού ρόλου της Ελλάδος για τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

ε. Σχέσεις με Αλβανία
Η ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών συνεχίζονται εξ αιτίας της εθνικιστικής ρητορικής του κ. Ράμα και της εχθρικής αντιμετωπίσεως της ελληνικής μειονότητος στη Β.Ήπειρο, η οποία εκδηλώθηκε για μια ακόμη φορά με την κατεδάφιση στις 19 Οκτωβρίου κτιρίων στη Χειμάρα, που ανήκουν σε έλληνες μειονοτικούς.
Στις 10-12 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη συνάντηση των ΥΠΕΞ Ελλάδος και Αλβανίας στην οποία συζητήθηκαν οι διαφορές μεταξύ των δύο χωρών, χωρίς να ανακοινωθούν τα αποτελέσματα. Προσεχώς θα ακολουθήσει και άλλη συνάντηση στην Αλβανία.

στ. Σχέσεις με ΗΠΑ
Κατά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ διεπιστώθη ότι οι απόψεις των δύο χωρών συμπίπτουν σε πολλά θέματα, που ενδιαφέρουν την Ελλάδα, όπως η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, η διαδικασία επιλύσεως της ονομασίας στο Σκοπιανό, το Κυπριακό και η διατήρηση σε ευρωπαϊκή τροχιά της Τουρκίας. Επιβεβαιώθηκε επίσης το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τη Σούδα, όχι μόνο ως βάσεως ελλιμενισμού και συντηρήσεως, αλλά και ως βάσεως για επιχειρήσεις στη Μ. Ανατολή, τον Περσικό Κόλπο και τη Β. Αφρική, αλλά και για την Αλεξανδρούπολη, ως πύλη εισόδου του αμερικανικού σχιστολιθικού αερίου.
Στις 29 Νοεμβρίου ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κ. Τίλερσον σε εκδήλωση της Wilson Center ανέδειξε τη σημασία της Ελλάδος ως ενεργειακού κόμβου για την τροφοδοσία της Ευρώπης και τάχθηκε υπέρ της ολοκληρώσεως του αγωγού IGB, που θα συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία.

Είναι φανερό ότι για τις ΗΠΑ είναι πολύ σημαντικός ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδος, ύστερα από τη σταδιακή απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση. Αυτό πρέπει να το αξιοποιήσει η Ελλάδα, προκειμένου να ενισχυθεί για τη συντήρηση και ανανέωση του οπλοστασίου της.

ζ. Σχέσεις με Ρωσία
Η διϋπουργική συνάντηση Ελλάδος-Ρωσίας που επρόκειτο να γίνει στις 6 Νοεμβρίου στη Μόσχα ανεβλήθη, γιατί η Ελλάδα αρνήθηκε τη συμμετοχή και αξιωματούχων της Κριμαίας, την οποία η ΕΕ δεν αναγνωρίζει ως τμήμα της Ρωσίας αλλά ως τμήμα της Ουκρανίας.
Στις 23 Οκτωβρίου ο Ρώσος Υπουργός Ενέργειας εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της χώρας του για την εγκατάλειψη από την ελληνική κυβέρνηση της ιδέας για προέκταση εντός του ελληνικού εδάφους του αγωγού Turkish Stream, αλλά και τη σχεδιαζόμενη κατασκευή από τις ΗΠΑ εγκαταστάσεων στην Αλεξανδρούπολη, για την αποθήκευση αμερικανικού σχιστολιθικού αερίου και την προώθησή του στην Ευρώπη. Εξ αιτίας αυτού η Ρωσία έχει παγώσει το ενδιαφέρον της για την αξιοποίηση των Ναυπηγείων της Σύρου, την αγορά του ΔΕΣΦΑ, της ΔΕΠΑ της TRENOSE και άλλων έργων.

Γενικά οι σχέσεις των δύο χωρών δεν βρίσκονται σε καλό επίπεδο με ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης, γιατί αρχικά έκανε ανοίγματα προς τη Ρωσία, χωρίς να υπολογίζει τις αντιδράσεις της ΕΕ και στη συνέχεια υποχώρησε. Ας της γίνει τουλάχιστον μάθημα για να μη το επαναλάβει.


α. Δυτικά Βαλκάνια
Στις 30 Νοεμβρίου συναντήθηκαν στην Ουάσιγκτον οι ΥΠΕΞ των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων (Σερβία, Μαυροβούνιο, Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ΠΓΔΜ και Κόσσοβο) με πολλούς αξιωματούχους και το Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου Στρατηγό κ. Μακ Μάστερ, ο οποίος δήλωσε ότι η περιοχή αυτή αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για τις ΗΠΑ. Επίσης ο Υφυπουργός Εξωτερικών για την Ευρώπη κ. Χόϊτ Γι δήλωσε ότι «θέση των ΗΠΑ είναι, πως υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις στην περιοχή που πρέπει να αντιμετωπιστούν επειγόντως από κοινού με τους ευρωπαίους και σε αμφίδρομη συνεργασία με τις χώρες της περιοχής».
Οι ΗΠΑ, που απήχαν επί μακρόν από την περιοχή, αποφάσισαν να επανέλθουν προκειμένου να αποτρέψουν τη διείσδυση της Ρωσίας κυρίως, αλλά και της Τουρκίας, σε μια περίοδο που τα Βαλκάνια αποκτούν μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών και της τρομοκρατίας.

β. Αλβανία
Στις 14 Οκτωβρίου εγκρίθηκε από τη Βουλή ο νόμος «περί προστασίας των μειονοτήτων», ο οποίος περιορίζει κατά πολύ τα δικαιώματά τους.
Στις 15 Οκτωβρίου δημοσιοποιήθηκε το κείμενο της εκθέσεως του Συμβουλίου Σταθεροποιήσεως και Συνεργασίας ΕΕ-Αλβανίας, χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στις προκλήσεις της Αλβανίας κατά της Ελλάδος, γεγονός που θα αποθρασύνει τον κ. Ράμα.
Την 1 Οκτωβρίου η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε τη δωρεάν παραχώρηση στην Αλβανίας 5000 αυτομάτων όπλων και 160 ΤΘ οχημάτων με την αιτιολογία ότι θα χρησιμοποιηθούν για την ασφάλεια του ΤΑΡ, που θα διέρχεται από τα εδάφη της και θα προμηθεύει με αέριο την Ευρώπη.

Η κίνηση αυτή της Ιταλίας είναι περίεργη, αλλά και η δικαιολογία την οποία επικαλείται δεν είναι πειστική. Κατά πάσαν πιθανότητα αυτή αποβλέπει στην αποτροπή της Τουρκίας, που επιδιώκει τον έλεγχο των μουσουλμανικών χωρών των Βαλκανίων.

γ. Βουλγαρία

Στις 4 Οκτωβρίου έγινε στη Βάρνα, η τετραμερής συνάντηση των ηγετών της Ελλάδος, Βουλγαρίας, Σερβίας και Ρουμανίας, οι οποίοι αποφάσισαν να προτείνουν τη Σύνοδο ΕΕ-Δ.Βαλκανίων με στόχο την προώθηση της ενταξιακής τους πορείας.

δ. Σερβία

Στις 10 Οκτωβρίου ο κ. Ερντογάν επισκέφθηκε τη Σερβία όπου υπέγραψε με τον πρόεδρο κ. Βούτσις 16 συμφωνίες και συζήτησαν για τη σύνδεση της Σερβίας με τον αγωγό Turkish Stream.
Στις 17 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε κοινή στρατιωτική άσκηση αμερικανών και σέρβων αλεξιπτωτιστών στο Βελιγράδι, ενώ στις 15 Νοεμβρίου είχε συναντηθεί ο κ. Βούτσις με το ΓΓ του ΝΑΤΟ κ. Στόλντεμπεργκ στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της συμφωνίας για συμμαχία ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και τη Σερβία.
Λίγες μέρες νωρίτερα είχε επισκεφθεί το Βελιγράδι ο Υπουργός Αμύνης της Ρωσίας κ. Σοϊγκού, όπου συζητήθηκε η παράδοση έξι ρωσικών μαχητικών α/φ, στο πλαίσιο της στρατιωτικής βοήθειας που προσφέρει η Μόσχα στη Σερβία.

Η Σερβία δηλώνει στρατιωτικά ουδέτερη, αλλά ο συναγωνισμός ΝΑΤΟ και Ρωσίας για την προσάρτησή της, θα την αναγκάσει να επιλέξει κάποια στιγμή σύμμαχο. Τότε κατά πάσαν πιθανότητα θα επιλέξει το ΝΑΤΟ, ώστε να ελπίζει και για ένταξη στην ΕΕ.


α. Εσωτερική Κατάσταση
Συνεχίζονται οι συλλήψεις και οι διώξεις εναντίον των αντιφρονούντων. Στις 4 Οκτωβρίου εκδόθηκαν οι πρώτες αποφάσεις των δικαστηρίων για 11 πραξικοπηματίες που καταδικάστηκαν σε ισόβια.
Ο κ. Ερντογάν μετά την εκκαθάριση του κόμματος ΑΚΡ από τα υψηλόβαθμα στελέχη (Γκιουλ, Νταβούτογλου, Ακρίν κ.λ.π.) προχώρησε και στην απομάκρυνση χαμηλόβαθμων στελεχών, στα οποία περιλαμβάνονται και 50 Νομάρχες με πρώτο της Κωνσταντινουπόλεως τον οποίο ανάγκασε σε παραίτηση στις 7 Οκτωβρίου.

Ο κ. Ερντογάν απομακρύνει από το ΑΚΡ, όσους θεωρεί υπεύθυνους για την πτώση της δημοτικότητός του στο 40%, προκειμένου να αντιστρέψει το κλίμα εν όψει των τριπλών εκλογών του 2019 (τοπικών, βουλευτικών και προεδρικών).

β.Σχέσεις με ΗΠΑ-ΝΑΤΟ
Οι κακές σχέσεις των δύο χωρών λόγω της μη εκδόσεως του ιμάμη Γκιουλέν και τον εξοπλισμό των Κούρδων εντάθηκαν ακόμη περισσότερο λόγω της αγοράς των ρωσικών πυραύλων S-400, της διακοπής από τις ΗΠΑ για ένα μήνα της χορηγήσεως VISA στους Τούρκους πολίτες εξ αιτίας της συλλήψεως ενός Τούρκου υπαλλήλου του αμερικανικού Προξενείου της Κωνσταντινουπόλεως για κατασκοπία και της διώξεως ενός Τούρκου επιχειρηματία, φίλου του κ. Ερντογάν από την αμερικανική δικαιοσύνη που κατηγορείται για παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν. Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι η δίωξη αυτή αποτελεί συνωμοσία κατά του κ. Ερντογάν και ότι οι αμερικανικές αρχές τον ανάγκασαν με απειλές να κατονομάσει ως συνεργούς του άτομα του περιβάλλοντος του κ. Ερντογάν. Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κ. Τίλερσεν σε εκδήλωση του Wilson Center στις 29 Νοεμβρίου αναγνώρισε το δικαίωμα της Τουρκίας στις επαφές με το Ιράν, λόγω γειτονίας, αλλά την κάλεσε ως σύμμαχο του ΝΑΤΟ, να θέσει ως προτεραιότητα την κοινή άμυνα με τους νατοϊκούς.
Ο κ. Ερντογάν απέσυρε 40 Τούρκους στρατιωτικούς που συμμετείχαν σε άσκηση στη Νορβηγία εξ αιτίας της επιπόλαιας ενέργειας, κατά δήλωση του ΓΓ/ΝΑΤΟ κ. Στόλντεμπεργκ, ενός Νορβηγού αξιωματικού, να δώσει τα ονόματα του Ατατούρκ και του Ερντογάν σε δύο στόχους μαζί με τις φωτογραφίες τους.

γ. Σχέσεις με Ε.Ε.
Το κακό κλίμα στις σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ και κυρίως τη Γερμανία επιβάρυναν :
-Οι κατηγορίες της Γερμανίας, ότι οι τουρκικές αρχές συλλαμβάνουν Γερμανούς πολίτες και τους κρατούν ομήρους για να τους ανταλλάξουν με καταδιωκόμενους Τούρκους, που έχουν καταφύγει στη Γερμανία.
-Η προτροπή του κ. Ερντογάν προς το 1,3 εκατ. Τούρκους ψηφοφόρους που ζουν στη Γερμανία «να δώσουν χαστούκι στις εκλογές σε όσους επιτίθενται στην Τουρκία».
-Η απόφαση των ηγετών της ΕΕ στις 20 Οκτωβρίου να μην ανοίξει κανένα νέο κεφάλαιο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, να μην απελευθερωθεί η visa για τους Τούρκους πολίτες και να μειωθεί η προενταξιακή βοήθεια που της χορηγείται από την Κομισιόν. Αντιθέτως αποφάσισαν να ενισχυθεί η βοήθεια των 6 δις ευρώ για το προσφυγικό, όσο η Τουρκία τηρεί τη συμφωνία.

Παρόλο που τα πράγματα φαίνεται να οδηγούν σε οριστική ρήξη αυτό δεν θα συμβεί, γιατί ούτε η ΕΕ θέλει να ωθήσει την Τουρκία στην αγκαλιά της Ρωσίας και να στερηθεί των πλεονεκτημάτων της γεωστρατηγικής αξίας, ούτε η Τουρκία να διακόψει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ, που είναι ο υπ΄αρ. 1 εμπορικός εταίρος, γιατί θα κινδυνεύσει να καταρρεύσει οικονομικά.
Τελικά ΕΕ και Τουρκία θα καταλήξουν σε μια ειδική σχέση, εκτός και αν ο απρόβλεπτος κ. Ερντογάν αγνοήσει τις επιπτώσεις και επιλέξει τη ρήξη.

δ. Σχέσεις με Ρωσία
Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν αποκατασταθεί πλήρως όπως δήλωσαν οι κ.κ. Πούτιν και Ερντογάν, μετά τη συνάντησή τους στο Σότσι της Ρωσίας στις 13 Νοεμβρίου.

Η ρωσοτουρκική συνεργασία είναι συγκυριακή και οφείλεται στην απειλή που αντιμετωπίζει ο κ. Ερντογάν για διαμελισμό της χώρας του, εξ αιτίας της υποστηρίξεως των Κούρδων από τους δυτικούς. ΗΠΑ και ΕΕ θα πρέπει να επανεξετάσουν τη θέση τους, και να επιδιώξουν την αποκατάσταση των σχέσεων με την Τουρκία και να μην υπολογίζουν σε υποχώρηση του κ. Ερντογάν, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει την κατάσταση στα χειρότερα, λόγω του απρόβλεπτου χαρακτήρα του.

ε. Μεσανατολικό
Η πολιτική του κ. Ερντογάν στο μεσανατολικό έχει αποτύχει πλήρως. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να εξοπλίζουν και να υποστηρίζουν τους Κούρδους και δεν τους πιέζουν να αποχωρήσουν από τον θύλακα του Αφρίν στα σύνορα με την Τουρκία και από τη Ράκα, όπως του είχαν υποσχεθεί.
Ήττα για τον κ. Ερντογάν αποτελεί και η στάση της συμμάχου του Ρωσίας στη διένεξή του με το Ιρακινό Κουρδιστάν, καθώς ο ΥΠΕΞ κ. Λαβρόφ δήλωσε ότι «η Ρωσία σέβεται τα νόμιμα δικαιώματα του κουρδικού έθνους» και η ρωσική εταιρεία Rosne ανακοίνωσε, λίγες ημέρες πριν το δημοψήφισμα, μεγάλο πρόγραμμα επενδύσεων για την αξιοποίηση του κουρδικού φυσικού αερίου. Το μόνο καλό νέο είναι η συμμετοχή του μαζί με τον κ. Πούτιν και τον πρωθυπουργό του Ιράν κ. Ροχανί στην προσπάθεια για τη σύγκλιση Συνεδρίου Εθνικού Διαλόγου για τα ην επίλυση του συριακού.

4. Ε.Ε.

α. Γενικά
Στις 18 Νοεμβρίου ενεργοποιήθηκε, με την υπογραφή 23 χωρών μελών της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, η PeSCo (Μόνιμη Δομημένη Συνεργασία στον Τομέα της Άμυνας) με την οποία δεσμεύονται να αυξάνουν κάθε χρόνο τις αμυντικές τους δαπάνες. Επίσης αποφασίστηκε η δημιουργία Ευρωπαϊκού Αμυντικού Ταμείου για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας.

Η ενέργεια αυτή σηματοδοτεί την απόφαση των ευρωπαίων για απεξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Στη Σύνοδο Κορυφής (21-22 Σεπτεμβρίου) αποφασίστηκαν τα εξής :
-Η μελέτη και πρόταση μέχρι το Μάϊο 2018 για την μετατροπή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητος σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο και την πρόβλεψη προϋπολογισμού.
-Η λήψη αποφάσεως για το brexit στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου.
-Η μείωση της προενταξιακής βοήθειας στην Τουρκία

β. Γαλλία
Στις 30 Οκτωβρίου ο κ. Μακρόν υπέγραψε το νέο αντιτρομοκρατικό νόμο, σύμφωνα με τον οποίο η αστυνομία θα μπορεί ναν πραγματοποιεί έρευνες, χωρίς την προέγκριση των δικαστικών αρχών. Τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου, οπότε ήρθη η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που είχε επιβληθεί το Νοέμβριο 2015, λόγω των τρομοκρατικών κτυπημάτων.
Στις 13 Οκτωβρίου ο κ. Μακρόν παρουσίασε το δεύτερο πακέτο μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας, παρά τις κινητοποιήσεις και την πτώση της δημοτικότητάς του.

Ο κ. Μακρόν δείχνει αποφασισμένος, να εφαρμόσει τα μέτρα τα οποία πιστεύει ότι έχει ανάγκη η χώρα για να ξαναβρεί την ανταγωνιστικότητά της, χωρίς να υπολογίζει το πολιτικό κόστος. Η στάση αυτή είναι ίδιο των μεγάλων ανδρών σε αντίθεση με τους λαϊκιστές που καταστρέφουν τις χώρες τους με τις επιλογές τους.

γ. Ισπανία
Την 1η Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, παρά τις απειλές του πρωθυπουργού κ. Ραχόϊ και τις συστάσεις όλων των ευρωπαίων.
Ύστερα από αυτό η κυβέρνηση της Ισπανίας αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της αυτονομίας της Καταλονίας και προκήρυξε εκλογές για την 21η Δεκεμβρίου. Παράλληλα οι δικαστικές αρχές άσκησαν διώξεις κατά του Καταλανού πρωθυπουργού κ. Πουτζντεμόν και των συνεργατών του, ο οποίος με μερικούς από αυτούς κατέφυγε στο Βέλγιο στο οποίο ζήτησε πολιτικό άσυλο.

Το εγχείρημα του κ. Πουτζντεμόν ήταν βέβαιο ότι θα αποτύχει, γιατί έγινε χωρίς σχέδιο για την επομένη, χωρίς εσωτερικούς συμμάχους και χωρίς να λάβει υπόψη του ότι θα είχε απέναντί του όλους τους ευρωπαίους, οι οποίοι είναι αντίθετοι σε ενέργειες που θα πυροδοτούσαν τον εθνικισμό και στις δικές τους περιοχές.

δ. Ιταλία
Η Γερουσία ψήφισε νέο εκλογικό νόμο, ο οποίος θα ισχύσει στις προσεχείς εκλογές που θα γίνουν μέχρι το Μάϊο 2018. Είναι μίγμα αναλογικού και πλειοψηφικού συστήματος και ευνοεί το σχηματισμό προεκλογικών συμμαχιών, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το Κίνημα Πέντε Αστέρων του κ. Γκρίλο, που προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Στις εκλογές που έγιναν στη Σικελία στις 5 Νοεμβρίου, ο δεξιός συνασπισμός του κ. Μπερλουσκόνι ήρθε πρώτος με 38% έναντι 35% του Κινήματος των Πέντε Αστέρων και 17,5% του Δημοκρατικού Κόμματος, του οποίου η αποτυχία προκάλεσε την εσωκομματική αμφισβήτηση του κ. Ρέντζι.

ε. Ολλανδία
Στις 26 Οκτωβρίου ορκίστηκε η νέα κυβέρνηση, που κατάφερε να σχηματίσει, αφού πρώτα έκανε στροφή δεξιά, ο συντηρητικός κ. Ρούτε 225 ημέρες μετά τις εκλογές.

στ. Γερμανία
Στις εκλογές που έγιναν στις 24 Σεπτεμβρίου κέρδισε η κ. Μέρκελ, η οποία, μετά την άρνησή του κ. Σουλτς για συμμετοχή του Δημοκρατικού Κόμματος στη νέα κυβέρνηση, άρχισε διαπραγματεύσεις με τέσσερα άλλα μικρότερα κόμματα, οι οποίες όμως απέτυχαν. Κατόπιν αυτού ο πρόεδρος κ. Σταϊνμάγερ ανέλαβε στις 24 Νοεμβρίου πρωτοβουλία για το σχηματισμό κυβερνήσεως από τα δύο μεγάλα κόμματα, προκειμένου να αποφευχθούν οι εκλογές. Κατόπιν αυτού ο κ. Σουλτς άλλαξε στάση και άρχισε διαπραγματεύσεις με την κ. Μέρκελ, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη και κατά πάσαν πιθανότητα θα καταλήξουν σε συμφωνία πριν τα Χριστούγεννα.

Το μεταναστευτικό υπήρξε η αιτία της μεγάλης πτώσεως του κόμματος της κ. Μέρκελ στις εκλογές, αλλά και της αποτυχίας της να σχηματίσει πολυκομματική κυβέρνηση. Μάλιστα σύμφωνα με αμερικανούς αναλυτές αυτό συνέβαλε στην άνοδο του λαϊκισμού σε όλο τον κόσμο και την εκλογή του κ. Τραμπ.

ζ. Βρετανία
Στις 11 Νοεμβρίου η κ. Μέϊ ανακοίνωσε ότι πρότεινε στην ΕΕ ως ημέρα εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ την 29 Μαρτίου 2018 στις 23.00 ώρα Γκρίνουϊτς.
Σύμφωνα με πληροφορίες η ΕΕ απαιτεί την καταβολή του ποσού 50-60 δις ευρώ. Τα βρετανικά ΜΜΕ ανέφεραν στις 1 Νοεμβρίου, ότι έχει αποφασίσει να το ανεβάσει στα 40 δις ευρώ λόγω της σκληρής στάσεως των ευρωπαίων, οι οποίοι δείχνουν αποφασισμένοι να υποστούν το κόστος της εξόδου, που θα ανέλθει στα 7 δις ευρώ σε περίπτωση εξόδου χωρίς συμφωνία.

Η κ. Μέϊ βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση γιατί, αν οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αδιέξοδο, η κυβέρνηση θα πέσει και η ίδια θα αποπεμφθεί.

Στις 21 Οκτωβρίου η Τράπεζα της Αγγλίας ανακοίνωσε ότι με το brexit θα χαθούν 75.000 θέσεις εργασίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Στις 13 Νοεμβρίου η κ. Μέϊ κατηγόρησε τη Ρωσία για επιθετικότητα και δήλωσε ότι η Βρετανία δεσμεύεται να προστατεύει την Ευρώπη και μετά το brexit.

5. ΗΠΑ

α. Εσωτερική Κατάσταση
Οι έρευνες, που διεξάγει ο ανακριτής κ. Μιούλερ για την ρωσική ανάμειξη στις προεδρικές εκλογές, έχουν πάρει άσχημη τροπή για τον κ. Τραμπ. Ήδη έχουν εντοπιστεί αρκετοί συνεργάτες του, ακόμη και ο γαμπρός του κ. Κουσνέρ, να έχουν εμπλακεί στην υπόθεση αυτή, ενώ και ο τέως σύμβουλός του Στρατηγός Φλιν κατέθεσε, ότι είχε επαφές προεκλογικά με τον Ρώσο Πρέσβη κατόπιν εντολής του κ. Τραμπ, παραδεχόμενος ότι εψεύσθη κατά την εξέτασή του από το FBI.
Ένα χρόνο μετά τη νίκη του ο κ. Τραμπ δεν έχει εκπληρώσει καμία από τις εξαγγελίες του και η δημοτικότητά του βρίσκεται σε διαρκή πτώση. Απόδειξη της δυσαρέσκειας των αμερικανών πολιτών αποτελούν οι νίκες των δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές της 7 Νοεμβρίου.

β. Διεθνείς Σχέσεις

β. Εξωτερική Πολιτική
Το ίδιο αποτυχημένη θεωρείται και η εξωτερική του πολιτική. Συνεχίζεται η αντιπαράθεσή του με την ΕΕ και κυρίως τη Γερμανία, οι σχέσεις του με τον κ. Πούτιν παραμένουν ψυχρές, ανέβασε το θερμόμετρο με τις ρητορικές του απειλές κατά της Β. Κορέας και ήλθε σε αντιπαράθεση με τη διεθνή κοινότητα, λόγω της αποσύρσεως των ΗΠΑ από τη Συμφωνία της Κλιματικής Αλλαγής, αλλά και των απειλών του για απόσυρση από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στο οποίο, ευτυχώς, αποφάσισε στις 23 Νοεμβρίου να παραμείνει επί του παρόντος. Σύμφωνα όμως με δημοσίευμα των New York Times στις 30 Νοεμβρίου, ο ΥΠΕΞ κ. Τίλερσον, που είναι υπέρ της παραμονής στη συμφωνία, πρόκειται να αντ

Σε αντίθεση με τον κ. Τραμπ ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κ. Τίλερσον σε εκδήλωση του Wilson Center στις 29 Νοεμβρίου μίλησε για τη δέσμευση της Ουάσιγκτον σε μια ισχυρή σχέση με την Ευρώπη για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, των κυβερνοεπιθέσεων και την πυρηνικής απειλής. Μίλησε επίσης και για δέσμευση στο ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε ως τον καλύτερο μηχανισμό για τον περιορισμό των επιθέσεων.

Η αντίθεση του κ. Τίλερσον δείχνει, ότι οι αμερικανικοί θεσμοί ελέγχουν τον κ. Τραμπ και ότι δεν θα του επιτρέψουν να εφαρμόσει την πολιτική του απομονωτισμού που πρεσβεύει.

γ.Περιοδεία στην Ασία
Τα πλέον αξιοσημείωτα από την περιοδεία του στην Ασία, που πραγματοποίησε από 3-14 Νοεμβρίου ήταν :
-Η αλλαγή στάσης έναντι της Κίνας για την οποία ανέφερε ότι δεν μπορεί να κατηγορήσει μια χώρα που είναι ικανή να αποκτήσει πλεονεκτήματα έναντι μιας άλλης, ενώ προεκλογικά την απειλούσε με εμπορικό πόλεμο γι΄αυτό το λόγο.
-Η εμμονή του στον απομονωτισμό των ΗΠΑ, όπως φάνηκε από την ομιλία του στη Σύνοδο Κορυφής του φόρουμ για Οικονομική Συνεργασία των χωρών της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού στην οποία, δικαιολογώντας την απόφασή του για απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία Εμπορίου Ασίας-Ειρηνικού (ΤΤΡ), επανέλαβε για μία ακόμη φορά, ότι βάζει πρώτα την Αμερική, όπως θα πρέπει να κάνει κάθε ηγέτης για τη χώρα του.
-Η παράκληση προς τον Πρόεδρο της Κίνας, κολακεύοντάς τον, να δώσει λύση στη διένεξη με τη Β.Κορέα για «λογαριασμό του» δηλαδή του ιδίου του κ. Τραμπ.

Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα της περιοδείας του ήταν πενιχρά, ενώ οι ΝΥ ΤIMES τον κατηγορούν ότι παρέδωσε αμαχητί στην Κίνα την ηγεσία της περιοχής Ινδικού-Ειρηνικού, απογοητεύοντας τους ασιάτες συμμάχους των ΗΠΑ, που τις στήριξαν προκειμένου να μετριαστεί η δυναμική της Κίνας.


Ο κ. Πούτιν το διάστημα αυτό ανέλαβε πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση διεθνών προβλημάτων, όπως το Κυπριακό, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και κυρίως του συριακού, όπως αναφέρεται στην επόμενη παράγραφο (7α Συρία) και συναντήθηκε ή επικοινώνησε τηλεφωνικά με πολλούς ηγέτες.
Στις 17 Νοεμβρίου δημοσιεύτηκε προεδρικό διάταγμα με το οποίο καθορίζεται η οροφή των ΕΔ της Ρωσίας σε 1.902.758 άτομα εκ των οποίων τα 1.013.628 στρατεύσιμοι.

7. Μέση Ανατολή

α. Συρία
Στις 13 Οκτωβρίου η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τη συμφωνία, που ελήφθη στις 15 Σεπτεμβρίου από τους συμμετέχοντες στις ειρηνευτικές συνομιλίες στην Αστάνα του Καζακστάν για τη δημιουργία ζώνης αποκλιμακώσεως στην επαρχία Ιντιλίμπ, εισέβαλε στη Συρία και κατέλαβε τα υψώματα Σεϊχ Μπαρακάτ, τα οποία δεσπόζουν στην περιοχή Αφρίν, που κατέχεται από την κουρδική πολιτοφυλακή YPG. Ύστερα από αυτό ο κ. Ερντογάν ζήτησε από τις ΗΠΑ, να αναγκάσουν τους Κούρδους να αποχωρήσουν, όπως είχε υποσχεθεί ο κ. Τραμπ, απειλώντας ότι, σε διαφορετική περίπτωση, θα το πράξει ο τουρκικός στρατός.
Στις 17 Οκτωβρίου κατελήφθη η Ράκα, πρωτεύουσα του χαλιφάτου, από τις υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ «Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις» που συγκροτούνται από Άραβες και Κούρδους.
Ο συριακός στρατός, με την υποστήριξη της Ρωσίας και φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών, ανακατέλαβε το σύνολο σχεδόν των περιοχών που κατείχαν οι τζιχαντιστές και ελέγχει όχι μόνο τις μεγαλύτερες πόλεις αλλά και το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας, γεγονός που έχει ενισχύσει τη θέση και τη διαπραγματευτική ισχύ του κ. Άσαντ. Οι τζιχαντιστές έχασαν όλα τα ερείσματά τους και διατηρούν μόνο μικρούς θύλακες σε ερημικές περιοχές.
Στις 22 Νοεμβρίου συναντήθηκαν στο Σότσι της Ρωσίας οι κ.κ. Πούτιν, Ερντογάν και ο πρωθυπουργός του Ιράν κ. Ροχανί, οι οποίοι συμφώνησαν να συγκληθεί και πάλι στο Σότσι «Συνέδριο Εθνικού Διαλόγου» με τη συμμετοχή της κυβέρνησης του κ. Άσαντ και της αντιπολίτευσης με αντικείμενο την αναζήτηση πολιτικής λύσεως. Αμέσως μετά ενημέρωσε τηλεφωνικά τον κ. Τραμπ και τον διαβεβαίωσε ότι ο κ. Άσαντ, με τον οποίο είχε συναντηθεί στις 21 Νοεμβρίου, είχε δεσμευτεί για ελεύθερες εκλογές και συνταγματική αλλαγή. Εμπόδια όμως στην πρωτοβουλία αυτή, που θα πρέπει να ξεπεραστούν, αποτελούν η απαίτηση του κ. Ερντογάν για μη συμμετοχή στις συνομιλίες του κουρδικού κόμματος PYD, η θέση του κ. Ροχανί για απομάκρυνση από τη Συρία όλων των ξένων δυνάμεων, που δεν έχουν προσκληθεί από την κυβέρνηση, δηλαδή των ΗΠΑ και της Τουρκίας και όχι της Ρωσίας και του Ιράν που έχουν προσκληθεί και η εμμονή της αντιπολιτεύσεως για προηγουμένη αποχώρηση του κ. Άσαντ. Κατά πάσαν πιθανότητα όλα αυτά θα ξεπεραστούν και η Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί.

Μεγάλη σημασία όμως έχει και η στάση που θα τηρήσουν και οι ΗΠΑ, των οποίων η θέση όσον αφορά τη δημιουργία ανεξαρτήτου Κουρδιστάν δεν έχει διευκρινισθεί, γιατί, σύμφωνα με αμερικανούς αναλυτές, ο κ. Τραμπ είναι αντίθετος, ενώ το Πεντάγωνο πιέζει για τη δημιουργία του.

Οι μέχρι τώρα εξελίξεις ευνοούν τη Ρωσία, η οποία έχει το πάνω χέρι αφού με την υποστήριξή της ο κ. Άσαντ έχει αποκτήσει μεγάλη διαπραγματευτική ισχύ. Επιτυχία για τον κ. Ερντογάν θεωρείται η συμμαχία της Τουρκίας με τη Ρωσία και το Ιράν και η συμμετοχή της στις διαπραγματεύσεις, γεγονός που της δίνει ελπίδες για την αποτροπή της δημιουργίας ανεξαρτήτου Κουρδιστάν στη Β. Συρία.

β. Ιράκ
Στις 25 Σεπτεμβρίου διεξήχθη το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν, παρά τις απειλές του Ιράκ, της Τουρκίας και του Ιράν, αλλά και τις συστάσεις, για την μη πραγματοποίησή του, από όλες τις γειτονικές χώρες, τον ΟΗΕ και τη διεθνή κοινότητα πλην Ισραήλ. Το δημοψήφισμα διεξήχθη και σε περιοχές που δεν ανήκουν στα όρια του Κουρδιστάν, όπως το Κιρκούκ, οι οποίες είχαν καταληφθεί το 2014 κατά τον πόλεμο εναντίον των τζιχαντιστών.
Το Ιράκ αντέδρασε βίαια. Στις 16 Οκτωβρίου ο κυβερνητικός στρατός κατέλαβε το Κιρκούκ και άλλες περιοχές χωρίς αντίσταση με αποτέλεσμα τον εκπατρισμό 177.000 ατόμων εκ των οποίων 73.000 από το Κιρκούκ.
Στις 30 Οκτωβρίου οι ιρακινές αρχές, κατηγορώντας τους Κούρδους για κωλυσιεργία στις διαπραγματεύσεις προκειμένου να ανασυγκροτηθούν, ανέλαβαν τον έλεγχο της πωλήσεως των πετρελαίων του Κιρκούκ εκτρέποντας τη ροή τους προς τα κρατικά διυλιστήρια, ενώ μέχρι τότε διοχετεύοντο μέσω αγωγών στο τουρκικό λιμάνι Τσεϊχάν.

Ο κ. Μπαρζανί κάνοντας κακή εκτίμηση, ότι θα τον βοηθούσαν τόσον οι ΗΠΑ λόγω της προσφοράς του στον αγώνα κατά των τζιχαντιστών, όσον και η Ρωσία η οποία είχε επενδύσει πρόσφατα μεγάλα κεφάλαια από την εταιρεία ROSNEFT για τον εκσυγχρονισμό των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στο Κουρδιστάν, προχώρησε στο δημοψήφισμα χωρίς καμία εσωτερική υποστήριξη. Ακόμη και το αντίπαλό του κουρδικό κόμμα PUK ήταν αντίθετο. Ο τυχοδιωκτισμός του κ. Μπαρζανί οδήγησε το λαό του σε περιπέτειες και έδωσε την ευκαιρία στην κυβέρνηση του Ιράκ να αναστείλει πολλά από τα προνόμια της αυτονομίας του Κουρδιστάν και κυρίως την πώληση των πετρελαίων του στο εξωτερικό.

γ. Ισραήλ - Παλαιστινιακό
Στις 12 Οκτωβρίου οι παλαιστινιακές οργανώσεις Χαμάς και Φατάχ υπέγραψαν στο Κάϊρο συμφωνία συμφιλίωσης για τη συγκρότηση κυβερνήσεως εθνικής ενότητος μέχρι την 1η Δεκεμβρίου.
Ο κ. Νετανιάχου, σχολιάζοντας τη συμφωνία, δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να συζητήσει με κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει η Χαμάς, εκτός και αν διαλύσει το στρατιωτικό της σκέλος.
Στις 18 Οκτωβρίου επισκέφθηκε το Ισραήλ ο Ρώσος ΥΕΘΑ κ. Σοϊγκού και ο κ. Νετανιάχου επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον κ. Πούτιν, με τον οποίον συζήτησαν για τις εξελίξεις στο ιρακινό κουρδιστάν και τη Συρία.

Ο κ. Νετανιάχου αντιλαμβανόμενος ότι η Ρωσία έχει αποκτήσει το πάνω χέρι στην περιοχή, κάνει ανοίγματα προς τον κ. Πούτιν, προσπαθώντας να κερδίσει τη φιλία του.

Στις 28 Νοεμβρίου ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ κ. Πέϊνς δήλωσε ότι ο κ. Τραμπ σκέπτεται στα σοβαρά να μεταφέρει την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ.

Η κίνηση αυτή αποβλέπει στην αποτροπή των ανοιγμάτων του κ. Νετανιάχου προς τη Ρωσία αλλά και στον εξευμενισμό του για την απόφασή του να παραμείνουν οι ΗΠΑ στη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

δ. Σαουδική Αραβία
Στις 4 Νοεμβρίου συνελήφθησαν αξιωματούχοι, πολυεκατομμυριούχοι και 11 πρίγκιπες από την «Επιτροπή για την πάταξη της διαφθοράς» με πρόεδρο τον διάδοχο κ. Μοχάμεντ, ο οποίος, με αυτόν τον τρόπο, απαλλάσσεται από τους ανταγωνιστές του και γίνεται πανίσχυρος.
Στις 7 Νοεμβρίου ο διάδοχος κ. Μοχάμεντ κατηγόρησε το Ιράν ότι εξοπλίζει τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης και της Χεζμπολάχ του Λιβάνου με πυραύλους που εξαπολύουν εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη ένταση στην περιοχή.

Η πολεμική ατμόσφαιρα που συντηρεί η Σ. Αραβία κατά του Ιράν ενισχύει τους φόβους της διεθνούς κοινότητας για πολεμική σύρραξη στην περιοχή, η οποία, αν συμβεί, θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

ε. Λίβανος
Στις 4 Νοεμβρίου ο πρωθυπουργός κ. Χαρίρι υπέβαλε την παραίτησή του από τη Σαουδική Αραβία, που βρισκόταν, κατηγορώντας το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, που συμμετέχει στην κυβέρνησή του, ότι τον εκβιάζουν και απειλούν τη ζωή του. Οι αντίπαλοί του όμως απέδωσαν την ενέργειά του σε πιέσεις από την Σ. Αραβία, που αντιτίθεται στη συμμετοχή της Χεζμπολάχ στην κυβέρνηση. Αυτός το αρνήθηκε και στις 22 Νοεμβρίου επέστρεψε.

Η παραίτηση Χαρίρι αποτελεί ένα ακόμη επεισόδιο στην αντιπαράθεση της Σ.Αραβίας με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ.


α. Β.Κορέα
Συνεχίζεται η ρητορική αντιπαράθεση Κιμ και Τραμπ, ο οποίος όμως τον κάλεσε σε διαπραγματεύσεις και ζήτησε από τον πρόεδρο της Κίνας κ. Σι Τζιπίνγκ να επιλύσει το πρόβλημα.
Στις 12 Σεπτεμβρίου ο ΟΗΕ επέβαλε τον ένατο γύρο κυρώσεων από το 2006 στη Β. Κορέα, η οποία αντέδρασε με απειλές για αντίποινα εναντίον των ΗΠΑ, ενώ στις 28 Νοεμβρίου εκτόξευσε δοκιμαστικά νέο πύραυλο ο οποίος, όπως ανακοίνωσε ο κ. Κιμ, έχει βεληνεκές 13.000 χλμ και μπορεί να πλήξει τις ΗΠΑ προκαλώντας ανησυχία σε όλο τον κόσμο. Οι ΗΠΑ απείλησαν με ολοκληρωτική καταστροφή της Β.Κορέας, αν ξεσπάσει πόλεμος. Επίσης ζήτησαν από τον ΟΗΕ να αφαιρεθούν όλα τα δικαιώματά της περιλαμβανομένου και του δικαιώματος ψήφου και κάλεσαν τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να διακόψουν κάθε σχέση με τη Β.Κορέα, συμπεριλαμβανομένων και των εμπορικών ανταλλαγών και να απελάσουν όλους τους βορειοκορεάτες που εργάζονται στις χώρες τους.

β. Ιαπωνία
Τις εκλογές που έγιναν στις 22 Οκτωβρίου κέρδισε για Τρίτη φορά ο κ. Άμπε, ο οποίος υπεσχέθη να αντιμετωπίσει με αυστηρότητα τις προκλήσεις της Β.Κορέας.
Όπως δήλωσε ο κ. Τραμπ, κατά την επίσκεψή του στο Τόκιο, η Ιαπωνία θα αγοράσει όπλα από τις ΗΠΑ με τα οποία θα εξουδετερώνει εν πτήσει τους πυραύλους της Β.Κορέας.

γ. Κίνα
Στις 25 Οκτωβρίου το ΚΚΚίνας εξέλεξε για δεύτερη φορά πρόεδρο τον κ. Σι Τζίπινγκ και περιέλαβε το όραμά του για ένα «σοσιαλιστικό σύστημα με κινεζικά χαρακτηριστικά» στο Καταστατικό του με ονομαστική αναφορά ως «Σκέψη του Σι»,
μία τιμή που έχει γίνει μόνο για τον Μάο.


Στις 23 Νοεμβρίου οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης Standar & Poors και Fitch ανακοίνωσαν την είσοδο της χώρας σε καθεστώς επιλεκτικής χρεωκοπίας.

ΚΟΥΜΑΡΕΛΛΑΣ Όθωνας : Ο Ερντογάν ως γνήσιος εκφραστής μιας ηγεμονεύουσας δύναμης

on Sunday, 10 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

ΚΟΥΜΑΡΕΛΛΑΣ Όθωνας : Ο Ερντογάν ως γνήσιος εκφραστής μιας ηγεμονεύουσας δύναμης

Το ότι η Τουρκία δεν είναι φιλική χώρα είναι ένα αυταπόδεικτο γεγονός που το μαρτυρούν τα ιστορικά δρώμενα τουλάχιστον από το 1974 και μετά. Φυσικά αυτή η πραγματικότητα δεν έχει να κάνει με τις σχέσεις που μπορεί να αναπτύσσονται μεταξύ προσώπων, ή τη φιλία μεταξύ τους ανεξάρτητα από εθνική καταγωγή, ή θρήσκευμα, ή οτιδήποτε άλλο. Πολλοί μιλούν για «φιλία» μεταξύ των δύο λαών και τις προσπάθειες για την καλλιέργεια και την επικράτησή της.

Όμως αυτή η φιλία μεταξύ πολυπρόσωπων ομάδων, πολύ περισσότερο μεταξύ δύο ξεχωριστών λαών δεν είναι κάτι που εξαρτάται εν πολλοίς από τους ίδιους τους λαούς, που χωρίς τις κατάλληλες ηγεσίες αποτελούν άμορφες μάζες. Έχει να κάνει περισσότερο με τις ιστορικές καταβολές, τις μνήμες, τους εθνικούς οραματισμούς, τις στοχεύσεις και εν τέλει με τα γεωπολιτικά συμφέροντα κάθε μιας χώρας και το πως αυτά διεκδικούνται από τις ηγεσίες των χωρών και τα συστήματα εξουσίας που επικρατούν.

Η Τουρκία ως συνέχεια και διάδοχος της μεγάλης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας «κουβαλάει» τις ιστορικές μνήμες μιας ολόκληρης χιλιετίας και ουδέποτε έπαψε να διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή της εγγύς ανατολής και να προσβλέπει στην ανάκτηση της παλιάς αυτοκρατορικής της αίγλης, αλλά και στην αποκατάσταση της επιρροής της, αν όχι και των χαμένων εδαφών της.

Η Συνθήκη της Λωζάννης, όσο κι αν εμείς οχυρωνόμαστε πίσω από αυτήν -και προσώρας καλά κάνουμε- ήταν μια εξ ανάγκης συμφωνία επίλυσης του «ανατολικού» ζητήματος, που υπέγραψε ο Κεμάλ ευρισκόμενος σε μειονεξία έναντι της δυτικής «συμμαχίας» τότε, και προκειμένου να αποφύγει τα χειρότερα για τον ίδιο και τη χώρα του. Ήδη γι’ αυτόν ήταν μια πολύ καλύτερη συμφωνία από εκείνη της Συνθήκης των Σεβρών, που είχε προηγηθεί και πολύ χειρότερη γι’ εμάς. Ήταν όμως απόρροια ενός -με σύγχρονους όρους- «έντιμου» συμβιβασμού. Ενός συμβιβασμού που αποσκοπούσε στην κατοχύρωση των δυτικών συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή και παρεμπιπτόντως κάποιων από τα δικά μας που είχαμε κραυγαλέα ηττηθεί στα πεδία των μαχών της Μικράς Ασίας, αλλά και της ίδιας της Τουρκίας, που ήταν μέχρι τότε η μεγάλη χαμένη μιας περιόδου – ενός τουλάχιστον αιώνα παρακμής. Μιας παρακμής, διαλυτικής, η οποία ανεκόπη με την επικράτηση των νεότουρκων και του Μουσταφά Κεμάλ. Ήταν μια συνθήκη όμως εξ ανάγκης, που πάντα θα αντιμετωπίζεται από την Τουρκία ως στενός «κορσές».

Μια ψύχραιμη και αποστασιοποιημένη από τις σχέσεις των δύο χωρών οπτική και ανάλυση της πραγματικότητας αυτό δείχνει. Και είναι απολύτως κατανοητή. Είναι λοιπόν κατανοητή και απολύτως προβλέψιμη η συμπεριφορά της Τουρκίας, ανεξάρτητα από το ποιος ηγείται αυτής. Στο βαθμό μάλιστα που η γειτονική χώρα αισθάνεται ισχυρή δεν μπορούμε παρά να περιμένουμε τις αντίστοιχες προσπάθειες από την πλευρά της.
Και η Τουρκία, στη φάση αυτή, αισθάνεται μεν απειλούμενη και με πολλά ανοικτά μέτωπα με κυριώτερο το κουρδικό, αλλά ταυτόχρονα αρκούντως ισχυρή για να επιβάλλει τους δικούς της όρους και να διεκδικεί με παρρησία αυτό που κατανοεί ως δίκαιό της. Αυτό δείχνει όλη η στάση και συμπεριφορά της. Και δεν τα καταφέρνει καθόλου άσχημα, είναι αλήθεια. Είτε μας αρέσει, είτε όχι!

Το 1974 δεν έχασε καθόλου χρόνο και εκμεταλλεύτηκε τη μοναδική ευκαιρία με το πραξικόπημα της χούντας κατά του Μακαρίου και εισέβαλλε στην Κύπρο χωρίς δεύτερη σκέψη. Έκτοτε κατέχει το 40% περίπου του κυπριακού εδάφους και δεν αισθάνεται καθόλου την ανάγκη να διαπραγματευτεί. Κι όταν προσέρχεται σε συνομιλίες, το κάνει με τους όρους του ισχυρού προς τον αδύναμο. Έκτοτε δεν παραλείπει να εκμεταλλεύεται κάθε δική μας δυσκολία για να επιβάλλει γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο, να διεκδικεί ανοικτά πλέον τη δυτική Θράκη, μοχλεύοντας τον αλυτρωτισμό του ντόπιου μουσουλμανικού πληθυσμού, όπως και κάθε άλλου αλυτρωτισμού στη χερσόνησο των Βαλκανίων. Δεν κρύβει τις βλέψεις της στα εδάφη της βόρειας Συρίας και του Ιράκ, επεμβαίνοντας ακόμη και στρατιωτικά επί εδαφών, ενώ πρόθυμα έπαιξε το ρόλο του αποσταθεροποιητή στο μαλακό υπογάστριο της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης ενισχύοντας σχεδόν απροκάλυπτα τους αντίστοιχους αλυτρωτισμούς των μουσουλμανικών πληθυσμών στις νότιες περιοχές (ανεξάρτητα κράτη πια) της παλιάς Ένωσης.

Σήμερα η Τουρκία δεν διεκδικεί μόνο την παλιά αυτοκρατορική αίγλη, αλλά δεν κρύβει καθόλου τη φιλοδοξία των ηγετών της, να ηγηθεί του συνόλου του μουσουλμανικού κόσμου ως η πρώτη αν όχι μοναδική μουσουλμανική ισχυρή κρατική οντότητα, ικανή να «διαπραγματευτεί» με τη Δύση τα συμφέροντα του, με όρους, αν όχι ισχύος, τουλάχιστον ισοτιμίας.

Αν και κόκκινο πανί τόσο για τη Δύση, όσο και για τη Ρωσία, «παίζει» έξυπνα και με τους δύο εκμεταλλευόμενη τις μεταξύ τους αντιθέσεις, εξασφαλίζοντας πότε έτσι και πότε αλλιώς τα νώτα της στις προσπάθειες υπονόμευσης, ή και ανατροπής της στρατηγικής της. Διότι η Τουρκία διαθέτει μακροπρόθεσμη στρατηγική και συνδυάζει έξυπνα τις τακτικές της κινήσεις, εκμεταλλευόμενη κάθε ευκαιρία για να την εξυπηρετήσει.

Η Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση
Πολλοί μιλούν -και στη χώρα μας- για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ελληνική πολιτική ηγεσία μάλιστα υποστηρίζει αναφανδόν αυτήν την προοπτική και πολλές φορές αναφέρεται ως η καλύτερη σύμμαχος της Τουρκίας στην προσπάθειά της αυτή. Φαίνεται, ότι οι Έλληνες πολιτικοί έχουν ασπαστεί και υποστηρίζουν την ιδέα ότι μια Τουρκία ενταγμένη στην Ε.Ε. θα πάψει να αποτελεί απειλή για τα εθνικά μας συμφέροντα.

Η ιδέα αυτή είναι εξαιρετικά αφελής και στηρίζεται περισσότερο στην επιθυμία των πολιτικών μας να απαλλαγούν το γρηγορότερο από τα προβλήματα της εξωτερικής μας πολιτικής και της άμυνας της χώρας, παρά σε μια ψυχραιμότερη αποτίμηση της πραγματικότητας σε σχέση με τη γείτονα χώρα και των γενικότερων επιδιώξεών της.

Πράγματι η Τουρκία επιδιώκει μια ενδεχόμενη ένταξή της στο ευρωπαϊκό «γίγνεσθαι», αλλά με τους δικούς της όρους. Αντίθετα με την Ελλάδα και τις ηγεσίες της που αισθάνονται αδύναμοι και υπήρξαν ανέκαθεν υποτελείς, η Τουρκία και οι ηγέτες της επιδιώκουν τις οποιεσδήποτε σχέσεις με τρίτους και με την ΕΕ με όρους της δικής τους εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Τουρκία η οποιαδήποτε παραχώρηση κρατικής κυριαρχίας και μεταφορά των κέντρων λήψης αποφάσεων εκτός της χώρας σε υπερεθνικά κέντρα, που θα της επιβάλλουν τις πολιτικές. Η Τουρκία δεν είναι Ελλάδα, δηλαδή μια ανέκαθεν προτεκτορατοποιημένη χώρα.

Η Τουρκία στην ενταξιακή της επιδίωξη προσβλέπει στην άντληση άφθονων οικονομικών και άλλων πόρων, που της είναι αναγκαίοι, αλλά συνάμα και στη σταδιακή επιβολή των δικών της βουλήσεων στο εσωτερικό της Ευρώπης, ή τουλάχιστον στη συνδιαμόρφωση κρίσιμων αποφάσεων, μιας υπό διαμόρφωση νέας υπερδύναμης με την Τουρκία σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Κατά μια έννοια προσβλέπει σε «κατάκτηση» της Ευρώπης με διαφορετικούς όρους, έχοντας σύμμαχο τον ολοένα αυξανόμενο, σε αριθμό, μουσουλμανικό πληθυσμό στο εσωτερικό των χωρών της Ένωσης. Η λογική του «παντουρκισμού» επιβιώνει και γίνεται κυρίαρχη στις μέρες μας.

Αυτό που οι Έλληνες πολιτικοί αδυνατούν να διακρίνουν, το αντιλαμβάνονται πολύ καλά οι ηγεσίες της Δύσης, γι’ αυτό -και παρά τα λεγόμενα κατά καιρούς και τις ατέλειωτες διαπραγματεύσεις-, ουδέποτε θα δεχθούν μια Τουρκία -και μάλιστα μια σχετικά ισχυρή Τουρκία- στο δικό τους κλαμπ. Χρειάζονται την Τουρκία ως ενδεχόμενο οικονομικό «εταίρο» και για τις δικές τους ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις, στον βαθμό που η ίδια θεωρεί ότι εξυπηρετούνται οι δικές της, αλλά μέχρις εκεί.

Φυσικά αυτό το γνωρίζει πολύ καλά και η Τουρκία, ότι δηλαδή ουδέποτε θα γίνονταν αποδεκτή στην καρδιά της Δύσης ως συνδιαμορφωτής των πολιτικών διά μέσου των ευρωπαϊκών θεσμών και πράττει αναλόγως, φτάνοντας να ομιλεί ακόμα και για ρατσισμό από την πλευρά των ηγεσιών των κεντροευρωπαϊκών χωρών, επιρρίπτοντας την ευθύνη σε αυτούς επειδή καρκινοβατούν οι μεταξύ τους διαπραγματεύσεις.
Το κλίμα αυτό όμως μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας καθόλου δεν αποτελεί καθησυχαστικό παράγοντα για την Ελλάδα και τα συμφέροντά της. Οι δυτικοί έχουν αποδείξει, ότι λειτουργούν με βάση τα στεγνά τους συμφέροντα και δεν είναι καθόλου βέβαιο, ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί ανταλλάξιμο είδος γι’ αυτούς. Πολύ περισσότερο σήμερα που την ελέγχουν πλήρως οικονομικά και πολιτικά.

Η Τουρκία και η Ελλάδα
Η Τουρκία έχει κάθε λόγο να διεκδικεί και να απαιτεί. Αισθάνεται αρκετά στρυμωγμένη στο Αιγαίο και επιδιώκει μέσα από τη δημιουργία «γκρίζων» ζωνών τον σταδιακό έλεγχό του, τόσο στον αέρα, όσο και στη θάλασσα. Δεν είναι μόνον τα υποτιθέμενα κοιτάσματα υδρογονανθράκων που δημιουργούν κίνητρο για άσκηση επιθετικής πολιτικής από την πλευρά της. Ο συνολικός έλεγχος είναι το ζητούμενο και η τελική της επιδίωξη, που θα δημιουργήσει περαιτέρω προϋποθέσεις για τις επεκτατικές της βλέψεις προς δυσμάς.

Γνωρίζει πολύ καλά, ότι η Ελλάδα μέσα από μυωπικές πολιτικές αποξένωσε από το εθνικό της σώμα τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς της Δυτικής Θράκης και εκμεταλλευόμενη την πολιτική «κατευνασμού» και αδιαφορίας των Αθηνών έχει ήδη δημιουργήσει όλα εκείνα τα κατάλληλα «προγεφυρώματα» που θα της επιτρέψουν την άμεση ακόμα και εδαφική διεκδίκηση της Θράκης κι ενδεχομένως της Ανατολικής Μακεδονίας. Εξ άλλου διεκδικώντας μόνον να κερδίσει έχει, και τίποτα να χάσει, παίζοντας συνολικά το παιχνίδι του αλυτρωτισμού των μουσουλμάνων σε ολόκληρα τα Βαλκάνια, παρουσιαζόμενη ως σύμμαχος και προστάτης τους.

Το γιατί εμείς την διευκολύνουμε επιτρέποντας επισκέψεις στη Δυτική Θράκη ακόμα και στο υψηλότερο επίπεδο είναι πράγματι απορίας άξιον.
Εκεί όμως που η τουρκική επιθετικότητα και η αντίστοιχη πολιτική έχει θριαμβεύσει απέναντι στην Ελλάδα είναι στο κυπριακό ζήτημα. Η ελληνική πολιτική ηγεσία διακατεχόμενη από το δόγμα ότι η Κύπρος «κείται μακράν» έδειξαν εξ αρχής την πρόθεση να τελειώνουμε όπως – όπως με το πρόβλημα. Έτσι διολισθαίνοντας από υποχώρηση σε υποχώρηση σε θέσεις, ακόμη και στη ρητορική, η Ελλάδα εμφανίζεται σήμερα να εκλιπαρεί μια λύση ουσιαστικά μιας όσο το δυνατό λιγότερο αναξιοπρεπούς παράδοσης ολόκληρης της Κύπρου στην Τουρκία μέσα από μεθοδεύσεις τύπου σχεδίου Ανάν.

Η Τουρκία είναι μια εχθρική χώρα
Εάν για την πολιτική ηγεσία και την ιθύνουσα τάξη της χώρας μας η Τουρκία αποτελεί ένα «θηρίο» που με γαλιφιές, ξόρκια και προσφορά λιχουδιών γίνεται προσπάθεια να εξημερωθεί και να γίνει φιλικό, η πραγματικότητα είναι για όλους μας διαφορετική.
Η Τουρκία είναι μια εχθρική χώρα. Όχι γιατί το θέλουμε εμείς, αλλά διότι έχει βλέψεις και στρατηγικούς σχεδιασμούς που δεν προσιδιάζουν με τα δικά μας εθνικά συμφέροντα, αλλά αντιτίθενται εμμονικά σε αυτά. Δεν κατανοεί από κατευνασμούς και πολιτικές οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Η Τουρκία μετά από στρατιωτική εισβολή κατέχει παράνομα το 40% του κυπριακού εδάφους. Η Τουρκία έχει βλέψεις δυτικά και είναι προσηλωμένη στην επίτευξη των στόχων της που τους επιτυγχάνει σταδιακά εκμεταλλευόμενη την ασυγχώρητη ημιμάθεια, την επιπολαιότητα και τις φοβίες των πάσης φύσης ηγεσιών της Ελλάδας.

Η Τουρκία μια μόνο γλώσσα καταλαβαίνει. Τη γλώσσα της ισχύος. Και η ισχύς δεν είναι μόνον η γλώσσα των όπλων, αλλά πρώτα η αδιαπραγμάτευτη διεκδίκηση του δικαίου και η χάραξη πολιτικής στρατηγικής για την επιβολή του.
Όταν όμως επιτρέπεις στον οιονδήποτε εχθρό να επισκέπτεται τη χώρα σου και να τον υποδέχεσαι ως υποτελής απέναντι στον κυβερνήτη, τότε του αναγνωρίζεις ως αναφαίρετο το δικαίωμά του στην ιταμότητα των διεκδικήσεων σε βάρος σου. Και αυτό το δικαίωμα ακριβώς άσκησε ο Ερντογάν ερχόμενος εδώ, αφού εμείς τον προσκαλέσαμε, και υπήρξε απόλυτα ειλικρινής!.
Το άρθρο αυτό αναρτήθηκε στο blog http://hereticalideas-gr.blogspot.gr στις 8-12-17

Ιωάννης Μπαλτζώης: Ο Σουλτάνος στην Ελλάδα. Αποτίμηση μιας Ιστορικής Επίσκεψης

on Sunday, 10 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ιωάννης Μπαλτζώης: Ο Σουλτάνος στην Ελλάδα. Αποτίμηση μιας  Ιστορικής Επίσκεψης

H ιστορική επίσκεψη Τούρκου προέδρου στην Ελλάδα είναι η δεύτερη στην σύγχρονη ιστορία των δύο κρατών και με χρονική καθυστέρηση 65 ετών από την πρώτη του Τζελάλ Μπαγιάρ, στις 2 Δεκ 1952. Η δεύτερη ήταν του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που έγινε στις 7 και 8 Δεκ. 2017 και άφησε το στίγμα της ως καινοφανής και ενδεχομένως μοναδική στα παγκόσμια διπλωματικά δρώμενα. Θα έπρεπε να το περιμέναμε; Ασφαλώς, λαμβάνοντας υπόψη την στάση, την συμπεριφορά και τον απρόβλεπτο χαρακτήρα του Τούρκου προέδρου. Θα μπορούσαμε να το αποφύγουμε; Ενδεχομένως σε κάποιο βαθμό, αλλά αναλύοντας τα γεγονότα, με αιρετικό τρόπο, τελικά θα καταλήξουμε ότι μας ωφέλησε, έστω και αν φαίνεται αρχικά υπερβολικό και λανθασμένο συμπέρασμα. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή.


Othon Anastasakis*: Russia, South East Europe and the “geopolitics of opportunism”

on Monday, 04 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Γιώργος Δουδούμης, Μέλος ΔΣ, ΔΣ

Othon Anastasakis*: Russia, South East Europe and the “geopolitics of opportunism”

As Winston Churchill said in 1939 the action of Russia “is a riddle, wrapped in a mystery, inside an enigma” which is what one can say about Russia’s current involvement in South East Europe. There are many guesses but no one can claim with certainty what Russia’s intentions are and whether there is a grand strategy in the region. Opinions are divided between those who support the “geopolitics of fear” versus the “geopolitics of indifference” theses.

BESA- By Jose V. Ciprut : The Kurdish and Catalan Referenda

on Monday, 20 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

BESA- By Jose V. Ciprut : The Kurdish and Catalan Referenda

EXECUTIVE SUMMARY: There are lessons to be drawn from the differences and similarities between the Kurdish and Catalan referenda. Each defeat can lead to a better future for all stakeholders.

On October 1, 2017, of those eligible to vote from among the 7.5 million-strong Catalan nation, two million (42%) showed up for the referendum on independence from Spain. Of those who cast their vote, 90% favored peaceful separation.

On October 5, the Constitutional Court of Spain moved to suspend the Catalan Parliament’s scheduled session in order to prevent its issuing an official declaration of independence. During its next session, on October 10, the Catalan Parliament, invoking the right to independence conferred upon it as a result of the referendum, fell short of a definitive declaration. It refrained two more times from declaring a formal separation from Spain, preferring instead belatedly to propose a “dialogue” of last recourse – to no avail.

Invoking Article 155 for the first time in Spain’s annals, Madrid in turn sought to delegitimize Catalonia, enforce its own centrality, bring the secessionist rebels to court, and “restore democratic rule of law.”

What led Catalan leader Carles Puigdemont to be hoist with his own petard was not so much Madrid’s calling of his bluff, but the fissures within his own ranks (individuals who had their own kind of change in mind, competing with anti-capitalists pursuing their own interests) and between “separatists” and the more unobtrusive “loyalists.”

The street demonstrations by the non-secessionist Catalan “silent majority” that followed the referendum proved far more effective at disavowing Puigdemont’s leadership than Madrid’s legalistic gymnastics or financial institutions’ HQ-translocation tactics. The EU’s indifference to Spain’s “internal affairs” throughout the crisis provided the coup de grace that sealed the fate of the independence cause.

Meanwhile, in landlocked Iraqi Kurdistan, the president of the Kurdish Regional Government (KRG), Masoud Barzani, had also decided his long-awaited moment of triumph had arrived. A week before the Catalan referendum, on September 25, 2017, Barzani proceeded with a referendum on Kurdistani independence. Taking no heed of US and British reservations, he defied Turkish and Iranian threats of massive retaliation and went ahead with the vote. More than 3 million Kurds, or 72.16% of the population, exercised their right to vote, resulting in a 92.73% tally in favor of independence.

The international response varied. For understandable reasons, only a few countries and political groups (including Kosovo, Quebec, Catalonia, Israel, Ireland, Italy, and left-wing parties in various countries) were supportive. The KRG’s immediate neighbors, as well as Spain, China, and Iraq, were not in favor. Russia maintained a diplomatic ambivalence, and Canada and Belgium, not surprisingly, remained neutral.

The referendum, which was declared to be non-binding, was nevertheless deemed a threat by Iran and Turkey. It was militarily punished by Iraq, which recaptured the spaces controlled by the KRG as a result of its having defended Iraq against ISIS. The Kurds’ main ally in that endeavor, the US, left them twisting in the wind.

What effectively did Barzani in was not so much the potential for irredentism opposing Erbil to Baghdad, but the wedge subtly driven by Iran between Erbil (the core and purview of Barzani’s separatist KDP, or Kurdistan Democratic Party) and Sulaymaniah (the turf of the Talabanis’ PUK, or Patriotic Union of Kurdistan Party, now a partner of the KDP’s alienated former ally, the Gorran Party).

By resigning in the aftermath of the disaster, the Kurdish patriot Barzani, who – even for many in his own entourage –may have overstayed his welcome by extending his rule over the past 12 years, may well have opened the path to a credible confederation of Iraq. This would be via the enforcement of the long abused Article 140 of the 2005 constitutional blueprint, at last permitting the implementation of indispensable provisos long left in limbo. These would include ethno-spatial normalization via territorial delineation and repatriation in the context of a reviewed, mutually approved status of Kurdish autonomy; precepts and procedures of revenue sharing to be set by unanimous accord; and a thoroughly updated status of the security forces.

Inside the KRG, there may develop more cooperation and loyal competition among all political parties for the sake of the greater common good.

A similar reversal of fortunes may be in the making for the Catalans in Spain, if the parties concerned keep their cool.

View PDF

Jose V. Ciprut is a conflict analyst, social systems scientist, and international political economist.

BESA Center Perspectives Paper No. 643, November 16, 2017

Ιπποκράτης Δασκαλάκης: ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (08-15 ΝΟΕ 2017)

on Friday, 17 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ιπποκράτης Δασκαλάκης: ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (08-15 ΝΟΕ 2017)

Η γενική γραμματεία πολιτικής προστασίας, όπως πάντα με ανακοίνωσή της, χαρακτηρίζει πρωτόγνωρο καταστροφικό φαινόμενο το χτύπημα της κακοκαιρίας και επισημαίνει ότι όλες οι δυνάμεις της πολιτικής προστασίας έχουν τεθεί σε γενική επιφυλακή και κάνουν ότι είναι ανθρωπίνως δυνατόν, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις ! Αλλά οι ευθύνες διαχρονικές:
•Έλλειψη έργων υποδομής γνωστή.
•Συνέπειες κλιματικής αλλαγής.
•Θύματα κυρίως ηλικιωμένοι και ανήμποροι, μήπως οι δημοτικές αρχές έπρεπε σε ετοιμότητα για αυτούς τους ανθρώπους? Ακόμη και μια αυξημένη εθελοντική κινητοποίηση γειτόνων?
•Έλλειψη ενδιαφέροντος-ενημέρωσης-προετοιμασίας του Έλληνα, μαθήματα στα σχολεία πολιτικής προστασίας (κόστος ασήμαντο).

Υπό κατάληψη τελεί από το πρωί το Πολυτεχνείο από αντιεξουσιαστές, δύο ημέρες πριν την επέτειο εορτασμού.  Σε νεότερη ανακοίνωσή της, η ομάδα που βρίσκεται στο Πολυτεχνείο, καλεί σε σύγκρουση με τις αστυνομικές δυνάμεις το βράδυ, ενώ ζητάει προμήθειες απ' όσους έρχονται απέξω.  «Χρειαζόμαστε φαγητό τσιγάρα και πολεμοφόδια», αναφέρουν στο τέλος του μηνύματος.

Νομοθετική ρύθμιση που έρχεται στη Βουλή και αφορά τη θέσπιση και νομικά του δικαιώματος επιλογής μεταξύ Αστικού Δικαίου και Ισλαμικού Νόμου, με προβάδισμα του πρώτου. Η νομοθετική ρύθμιση έρχεται, για να ανατρέψει ουσιαστικά μια παράλογη απόφαση του Αρείου Πάγου πριν από πέντε χρόνια σύμφωνα με την οποία ανέτρεπε τις αποφάσεις του Πρωτοδικείου και Εφετείου Κομοτηνής που δικαίωναν μουσουλμάνα χήρα που ζητούσε την εφαρμογή του κληρονομικού δικαίου του Αστικού Κώδικα στην περίπτωσή της, και όχι του Ισλαμικού Νόμου όπως επεδίωκαν οι συγγενείς του αποθανόντος συζύγου της. Η χήρα έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, όπου εκκρεμεί η απόφαση η οποία θεωρείται δεδομένο ότι θα τη δικαιώσει, και θα αποφανθεί διαπιστώνοντας παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, εναντίον της απόφασης του Αρείου Πάγου, ο οποίος εμφανίσθηκε με τη συγκεκριμένη απόφαση ως «εγγυητής» της απόλυτης εφαρμογής της Σαρίας στην Ελλάδα ακόμη και με παραβίαση βασικών κανόνων της και με προφανή παραβίαση βασικών δικαιωμάτων της προσφεύγουσας.
Οι αλλαγές που επιφέρει η κυβέρνηση ΔΕΝ καταργούν το υφιστάμενο καθεστώς που ισχύει στη Θράκη αλλά απλώς κάνουν ένα θετικό βήμα για τον εξορθολογισμό του συστήματος. Γίνεται ένα βήμα εκσυγχρονισμού (και αποδυνάμωσης) της εφαρμογής του Ισλαμικού Νόμου στην Θράκη. Δίδεται προβάδισμα στο Αστικό Δίκαιο και δικαίωμα επιλογής (μόνο κατόπιν ρητής συμφωνίας όλων των εμπλεκομένων) της δικαιοδοσίας του Μουφτή.
Καθώς πάντως παραμένει η δυνατότητα έστω και με επιλογή της προσφυγής στο Ισλαμικό Δίκαιο που εφαρμόζεται από τους μουφτήδες, συνεχίζει να ισχύει στο απόλυτο η ελληνική θέση ότι δεν μπορεί να τίθεται θέμα εκλογής τους, εφόσον ασκούν δικαστικές αρμοδιότητες.
•Θετική κίνηση, βέβαια ο «διάβολος» κρύβεται σε λεπτομέρειες, ας περιμένουμε και να ελπίζουμε ότι θα έχει συνέχεια.
•Αντιδράσεις της λαλίστατης Τουρκίας ακόμη δεν ακούσαμε?
Τα νερά της αεροπορικής έκθεσης στο Ντουμπάι τάραξε η αμερικανική εταιρεία «Indigo Partners» η οποία υπέγραψε με την Airbus τη μεγαλύτερη συμφωνία στην ιστορία της ευρωπαϊκής εταιρείας. Πρόκειται για την παραγγελία 430 α/φ αξίας 49,5 δισ. Δολαρίων. Η εξέλιξη αυτή, κλιμακώνει τον ανταγωνισμό μεταξύ της Airbus και Boeing, για την συγκέντρωση του μεγαλύτερου αριθμού παραγγελιών α/φ πολιτικής αεροπορίας, με έμφαση στις ανάγκες αεροπορικών εταιριών χαμηλού κόστους. Πλήγμα για το γόητρο της πολιτικής Trump που ολοκληρώνει το ταξίδι του στην Ασία με υπογραφή δεκάδων αβέβαιων οικονομικών συμφωνιών.

Ειδικό καθεστώς θα διέπει τους επιβάτες των πτήσεων από την Ελλάδα στα γερμανικά αεροδρόμια, κάτι που σημαίνει πρακτικά ότι η είσοδός τους στο έδαφος της χώρας δεν θα είναι ελεύθερη. Διάταγμα που τέθηκε σε ισχύ 12 Νοεμβρίου και λήγει στις 11 Μαΐου. Οι αρχές θα μπορούν να υποβάλλουν τους επιβάτες σε εντατικό έλεγχο, σε αντίθεση με όσους προέρχονται από άλλες χώρες του Σένγκεν.
Με το συγκεκριμένο διάταγμα  παρατείνονται οι περιορισμοί και εξαιρέσεις που έχει επιβάλει η Γερμανία από το 2015 στην ελεύθερη μετακίνηση εντός Σένγκεν, εξαιτίας του προσφυγικού/ τρομοκρατίας. Η παρούσα παράταση αφορά την Ελλάδα και την Αυστρία, στα χερσαία σύνορά της.
Συγχρόνως, τις προηγούμενες δέκα ημέρες, είχαμε αύξηση των αφίξεων λαθρομεταναστών στα ελληνικά νησιά καίτοι οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα δεν δικαιολογούν μια ανάλογη αύξηση.

•Αδυναμία ελληνικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε μια συνήθη εμπορική πράξη και να προωθήσει τα συμφέροντα της.
•Αδικαιολόγητη διαρροή διαβαθμισμένων εγγράφων.
•Άρωμα σκανδάλων αλλά και ερασιτεχνικών και βλακωδών χειρισμών.

•Φαίνεται ότι ευοδώνεται η συναλλαγή (2 και πλέον δις USD, προκαταβολή δόθηκε σύμφωνα με τη Ρωσία, στο παρελθόν ανάλογη συμφωνία αγοράς Ο/Σ από Κίνα, αξίας 3,4 δις USD ακυρώθηκε) παρά τις δυτικές αντιδράσεις.
•Προμήθεια Ο/Σ S-400 αναβαθμίζει ακόμη περαιτέρω την απειλή καθώς ο χώρος του Αιγαίου θα ελέγχεται-επιτηρείται το σύστημα αυτό.
•Ανάγκη λήψης μέτρων-αναπροσαρμογής τακτικών από ΠΑ.
•Πιθανή ευκαιρία προώθησης ελληνικών θέσεων και κατάλληλης προβολής ελληνικών θέσεων (θα είναι η Σούδα υπό τον έλεγχο τουρκικών radars?).
•Ωστόσο, η Άγκυρα συζητεί μια περαιτέρω συμφωνία με ευρωπαϊκή κοινοπραξία για να αναπτύξει ένα δικό της αμυντικό πυραυλικό σύστημα. Τα «λεφτά είναι πολλά» και όλοι τρέχουν να καλοπιάσουν το «σουλτάνο».
•Παράλληλα προχωράει το τουρκικορωσικό πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας. Η αρχική συμφωνία για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας στο Ακουγιού υπεγράφη το 2010, με την ανάθεση του έργου στη ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom. Θα αποτελείται από 4 αντιδραστήρες, ισχύος 4.800 MWatt και η κατασκευή του αναμένεται να κοστίσει 20 USD. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προγραμματίζεται να ξεκινήσει το 2023. Οι προ διετίας «ορκισμένοι εχθροί» ξαναβρήκαν (προσωρινά?) τον κοινό βηματισμό τους προβληματίζοντας τη Δύση. Ελπίζω ότι αυτές οι εξελίξεις καταγράφονται από τους ένθερμους συμπολίτες μας, υποστηρικτές του «ξανθού αδελφού γένους»!

cFA-Vasile Rotaru και Andreas Umland: Πώς η Ρουμανία και η Πολωνία μπορούν να ενισχύσουν το ΝΑΤΟ και την ΕΕ

on Wednesday, 15 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

cFA-Vasile Rotaru και Andreas Umland: Πώς η Ρουμανία και η Πολωνία μπορούν να ενισχύσουν το ΝΑΤΟ και την ΕΕ

Δύο νέες πρωτοβουλίες συνεργασίας θα μπορούσαν να βελτιώσουν την περιφερειακή ασφάλεια

Οι πρόσφατες ενέργειες της Ρωσίας στην Κριμαία [8] και στη νοτιοανατολική Ουκρανία ώθησαν το ΝΑΤΟ να ενδυναμώσει την αλληλεγγύη στο πλαίσιο της συμμαχίας και να ενισχύσει τις συνολικές δυνατότητές του. Επίσης, έχουν αναγκάσει την Ρουμανία και την Πολωνία, τις δύο μεγαλύτερες νέες χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ που προσχώρησαν στην συμμαχία μετά το 1999, να προσπαθήσουν να επαναπροσδιορίσουν τις θέσεις τους τόσο μέσα στο ΝΑΤΟ [9] όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg, και ο Ρουμάνος πρόεδρος, Klaus Iohannis, προσέρχονται στην 63η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, τον Οκτώβριο του 2017. GEORGE CALIN / REUTERS
Μέχρι πρόσφατα, το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία δεν είχαν καμιά μεγάλη ευκαιρία να διακριθούν μέσα στο ΝΑΤΟ. Αλλά με την Ρουμανία να μοιράζεται σύνορα με την Ουκρανία, και την Πολωνία να μοιράζεται με την Ουκρανία και την Ρωσία (δηλ. με τον θύλακα του Καλίνινγκραντ), οι δύο χώρες έχουν επινοήσει δύο καινοτόμα σχέδια περιφερειακής συνεργασίας που στοχεύουν στην ενίσχυση των θέσεών τους τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην ΕΕ: Την Πρωτοβουλία των Εννέα του Βουκουρεστίου (Bucharest Nine, Β9) και την Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (Three Seas Initiative, 3SI).

Η B9 είναι μια ελάχιστα γνωστή πρωτοβουλία συνεργασίας μεταξύ των περισσότερων νέων μελών του ΝΑΤΟ. Προτάθηκε από τον πρόεδρο της Ρουμανίας, Klaus Iohannis, και τον Πολωνό ομόλογό του, Andrzej Duda, κατά την διάσκεψη κορυφής στο Βουκουρέστι των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης τον Νοέμβριο του 2015. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, η Βουλγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λεττονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία συμφώνησαν να αναπτύξουν ειδική ομάδα περιφερειακής συνεργασίας για την υποστήριξη των στόχων του ΝΑΤΟ που αποσκοπούσαν ειδικά στην βελτίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας μεταξύ Βαλτικής και Μαύρης Θάλασσας. Η πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών (αναφερόμενη στην Αδριατική, τη Μαύρη Θάλασσα και την Βαλτική) γεννήθηκε ένα χρόνο αργότερα στο Φόρουμ του Ντουμπρόβνικ τον Αύγουστο του 2016, όπου η πρόεδρος της Κροατίας Kolinda Grabar-Kitarovic μαζί με τον Ντούντα πρότειναν την δημιουργία ενός ευρωπαϊκού άξονα βορρά-νότου μέσα στην ΕΕ με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης στο πλαίσιο της Ένωσης. Περιλαμβάνει τις χώρες B9 συν την Αυστρία, την Κροατία και την Σλοβενία.

Και οι δύο πρωτοβουλίες σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με μια νέα αντίληψη για την αύξηση των απειλών κατά της περιφερειακής ασφάλειας, δηλαδή την αυξανόμενη επιθετικότητα της Ρωσίας υπό τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Παρόλα αυτά, οι δύο πρωτοβουλίες έχουν μέχρι στιγμής μικρή γεωπολιτική σημασία. Με την παρούσα μορφή τους, δεν αλλάζουν κατ’ αρχήν την θεσμική δομή της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης ούτε κάποια από τις δύο έχει ακόμη απολαύσει πολύ ενδιαφέρον ή συμπάθεια από τους Δυτικοευρωπαίους πολιτικούς ηγέτες. Μόνο η Ουάσιγκτον έχει μέχρι στιγμής δείξει κάποια υποστήριξη και για τις δύο πρωτοβουλίες. Τον Νοέμβριο του 2016, η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΝΑΤΟ, Rose Gottemoeller, μια Αμερικανίδα, συμμετείχε στην σύνοδο κορυφής των Β9 στο Βουκουρέστι [10] κατά την πρώτη επίσημη επίσκεψή της σε συμμαχικό κράτος. Τον Ιούλιο του 2017, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, παρακολούθησε την σύνοδο κορυφής των 3SI στην Βαρσοβία και κάλεσε την εκδήλωση «απίστευτα επιτυχημένη» [11].

Η συμμετοχή του Trump στην σύνοδο της Βαρσοβίας κατάφερε να φέρει την 3SI σε γνώση του διεθνούς κοινού. Έχει επίσης εγείρει υποψίες στις Βρυξέλλες ότι η πρωτοβουλία ενδέχεται να εξυπηρετήσει τελικά τα συμφέροντα των ΗΠΑ περισσότερο από εκείνα της ΕΕ. Πολλοί Γερμανοί αξιωματούχοι, όπως η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, πιστεύουν [12] ότι η [Πρωτοβουλία] 3SI είναι μια προσπάθεια διαίρεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξισορρόπησης απέναντι στην Γερμανία και την Γαλλία εντός της ΕΕ. Ο Κροάτης ευρωβουλευτής Ivan Jakovcic μέχρι που ισχυρίστηκε [13] ότι η πρωτοβουλία εξυπηρετεί το υποτιθέμενο ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον να αποδυναμώσει την Ευρώπη και να μειώσει το παγκόσμιο βάρος της ΕΕ. Η 3SI δημιουργήθηκε πράγματι αφενός εν μέσω της αντίστασης ορισμένων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης στην αυξημένη πίεση της Γαλλίας και της Γερμανίας για βαθύτερη ολοκλήρωση εντός της ΕΕ, αφετέρου εξαιτίας της προώθησης της πολιτικής των ΗΠΑ «Πρώτα η Αμερική».

Παρόλο που ο πληθυσμός της Πολωνίας είναι έντονα φιλοευρωπαϊκός, η σημερινή εξαιρετικά συντηρητική κυβέρνησή της προτιμά τους δεσμούς με την Ουάσινγκτον αντί με τις Βρυξέλλες. Έχει συγκρουστεί με την ΕΕ σε βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων είναι η ευρωπαϊκή κατανομή των προσφύγων καθώς και η ανεξαρτησία των πολωνικών δικαστηρίων, των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Το Βουκουρέστι, αντιθέτως, είναι τόσο ισχυρός υποστηρικτής της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ, και διεξάγει μια εξωτερική πολιτική που ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τα παρομοίως φιλοευρωπαϊκά αισθήματα του πληθυσμού της Ρουμανίας. (Μια δημοσκόπηση του Parlemeter τον Οκτώβριο του 2017 έδειξε ότι το 61% των Ρουμάνων θεωρούν ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από την ένταξη στην ΕΕ). Έτσι, το Βουκουρέστι βλέπει τόσο την B9 όσο και την 3SI ως μέσα για την ενίσχυση των δεσμών της ΕΕ με το ΝΑΤΟ και της συνεργασίας Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, παρά σαν μια πλατφόρμα ενδο-Δυτικής φιλονικίας.

Η παρουσία της Πολωνίας και της Ρουμανίας τόσο στην B9 όσο και στην 3SI καθιστά ασφαλέστερα τα ανατολικά σύνορα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Και οι δύο χώρες φιλοξενούν τμήματα του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ και των πολυεθνικών ταγμάτων του ΝΑΤΟ, και αμφότερες έχουν στρατηγικά συμφέροντα στις γειτονικές χώρες μη μέλη, τα οποία έχουν σχέση με ιστορικούς, πολιτιστικούς και γλωσσικούς δεσμούς τους (η Πολωνία με την Ουκρανία και την Λευκορωσία˙ η Ρουμανία με την Μολδαβία). Το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία φαίνεται να έχουν μάθει τα διδάγματα του άχρηστου παλαιότερου ανταγωνισμού μεταξύ της Συνεργασίας της Μαύρης Θάλασσας (Black Sea Synergy, BSS) -ενός σχεδίου της Βουλγαρίας, της Ελλάδας και της Ρουμανίας που ξεκίνησε το 2008 με στόχο την αύξηση της συνεργασίας της ΕΕ με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Γεωργία, την Ρωσία, την Τουρκία και την Ουκρανία- και της Ανατολικής Συνεργασίας (Eastern Partnership)- μια πολωνο-σουηδική πρωτοβουλία που στοχεύει να φέρει την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Λευκορωσία, την Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία πιο κοντά στην ΕΕ χωρίς να τους προσφέρει προοπτικές ένταξης. Η σημασία της BSS έχει μειωθεί σημαντικά καθώς η Ρουμανία έχει αρχίσει να εκφράζει σαφέστερη υποστήριξη προς την Ανατολική Συνεργασία. Στην περίπτωση των B9 και 3SI, το Βουκουρέστι και η Βαρσοβία συνεργάστηκαν από την αρχή για να παγιώσουν το σύνολο των ανατολικών συνόρων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, στις σημερινές μορφές τους, οι [Πρωτοβουλίες] B9 και 3SI βελτιώνουν μόνο οριακά την σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Για παράδειγμα, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσον η 3SI μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την παλαιότερη, καλά χρηματοδοτούμενη και πολύ πιο ολοκληρωμένη Πρωτοβουλία του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (Trans-European Transport Network), η οποία επίσης περιλαμβάνει όλες τις χώρες μέλη της 3SI όπως και, από το 2017, σε κάποιο βαθμό τις χώρες της Ανατολικής Συνεργασίας. Η πρωτοβουλία [14] «υποστηρίζει την ολοκλήρωση 30 Έργων Προτεραιότητας που αντιπροσωπεύουν υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς και έργα κοινού ενδιαφέροντος και συστήματα διαχείρισης των μεταφορών που θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην διευκόλυνση της κινητικότητας των εμπορευμάτων και των επιβατών εντός της ΕΕ». Εξίσου, παραμένει να δούμε τι μπορεί να προσφέρει η σημερινή ομάδα B9 στην ασφάλεια της περιοχής, το οποίο να ξεπερνά τις εγγυήσεις, τις δραστηριότητες και τους πόρους που παρέχει το ΝΑΤΟ στα ανατολικά κράτη-μέλη του, με οποιονδήποτε τρόπο. Χωρίς δικές τους ξεχωριστές και σημαντικές αποστολές, η B9 και η 3SI μπορεί να παραμείνουν απλά ομάδες που μιλάνε χωρίς να έχουν αναγνωρίσιμες επιδράσεις. Οι συναντήσεις τους ίσως ακόμη και να αποξενώσουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες που δεν περιλαμβάνονται σε αυτές.

Ο προφανής τρόπος ώστε η B9 και η 3SI να προσθέσουν αξία στο status quo θα ήταν να προσθέσουν στα μέλη τους την Γεωργία, την Μολδαβία και την Ουκρανία, με τις οποίες όλα τα κράτη-μέλη των δύο πρωτοβουλιών συνδέονται έμμεσα μέσω του προγράμματος της Ανατολικής Συνεργασίας. Την περίοδο 2014-17 τα τρία αυτά κράτη και η Ευρωπαϊκή Ένωση επικύρωσαν εκτεταμένες συμφωνίες σύνδεσης που περιλαμβάνουν όχι μόνο οικονομικές ρήτρες αλλά και υποχρεώσεις αμοιβαίας εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας που θα ευθυγραμμίσουν σταδιακά τις συνδεδεμένες χώρες με τα πλήρη μέλη της ΕΕ. Με το να συμπεριληφθούν τα τρία κράτη της Ανατολικής Συνεργασίας θα καταστεί σαφές στους σημερινούς πληθυσμούς αμφότερων των πρωτοβουλιών όσο και στα κεντρικά θεσμικά όργανα της ΕΕ και στα αρχηγεία του ΝΑΤΟ, το γιατί έχουν δημιουργηθεί οι B9 και 3SI και ποιος είναι ο σκοπός τους. Οι δύο ομάδες θα έχουν σαφώς καθορισμένα, πλήρως ξεχωριστά και σημαντικά καθήκοντα: Θα καλούνται να ενισχύσουν την ανατολική διάσταση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και να υποστηρίξουν την εφαρμογή των συμφωνιών σύνδεσης της ΕΕ.

Πάνω απ’ όλα, οι 3SI και B9 θα μπορούσαν να βοηθήσουν σημαντικά στην στήριξη της ανάπτυξης και της ασφάλειας εκείνων των μετα-σοβιετικών χωρών που βρίσκονται ήδη κοντά στην ΕΕ, αλλά θα παραμείνουν, στο ορατό μέλλον, εντός της γκρίζας ζώνης της Ευρώπης και συνεπώς αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα υψηλά ρίσκα και απαιτητικές προκλήσεις. Από πρακτική και συμβολική άποψη, οι δύο πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικούς μοχλούς για την ευρωατλαντική ενσωμάτωση των τριών συμμετεχόντων στην Ανατολική Συνεργασία, να καλύψουν τις διαδικασίες σύνδεσης με πολιτικό και οικονομικό περιεχόμενο, και να βοηθήσουν στην προετοιμασία τους για μια μελλοντική ένταξη τόσο στην ΕΕ όσο και στο ΝΑΤΟ. Θα σηματοδοτούσαν στην Μόσχα ότι τα σημερινά μέλη της 3SI και της Β9 έχουν κοινά συμφέροντα με την Ουκρανία, την Μολδαβία και την Γεωργία και ότι η σταθερότητα, η ασφάλεια και η ευημερία των μετα-σοβιετικών κρατών είναι σημαντικές για ολόκληρη την περιοχή της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης –είτε καλύπτονται από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ είτε όχι.

Με το να ευθυγραμμιστούν επισήμως με τις τρεις χώρες της γκρίζας ζώνης, οι συμμετέχοντες στις Πρωτοβουλίες 3SI και B9 θα αυξήσουν το διακύβευμα της πιθανής μελλοντικής ρωσικής κλιμάκωσης στην ανατολική γειτονιά της ΕΕ. Βεβαίως, κανένας από αυτούς τους οργανισμούς δεν είναι παγκόσμιος πολιτικός παράγοντας συγκρίσιμος με την ΕΕ ή το ΝΑΤΟ. Δεν θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ την Γεωργία, την Μολδαβία ή την Ουκρανία στην επίλυση των εδαφικών προβλημάτων τους με την Ρωσία. Παρά ταύτα, η επέκτασή τους προς τα ανατολικά θα ήταν προς το συμφέρον τόσο της ευρω-ατλαντικής συμμαχίας όσο και της ανατολικής γειτονιάς της. Με την αύξηση της διεθνούς ενσωμάτωσης και της εθνικής ανθεκτικότητας της Γεωργίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, οι δύο πρωτοβουλίες θα βοηθούσαν όχι μόνο αυτές τις τρεις χώρες, αλλά και τους σημερινούς συμμετέχοντες στις B9 και 3SI να βελτιώσουν την δική τους γεωπολιτική θέση. Όσο ισχυρότερες και σταθερότερες είναι οι τρεις χώρες της Ανατολικής Συνεργασίας, τόσο καλύτερα θα είναι η Πολωνία, η Ρουμανία και οι άλλες χώρες-μέλη όσον αφορά την εθνική τους ασφάλεια. Τέλος, οι δύο νέοι οργανισμοί θα βοηθήσουν την ΕΕ και το ΝΑΤΟ να εκπληρώσουν τις αποστολές τους πέρα από τα σημερινά ανατολικά σύνορά τους.

Μέχρι στιγμής, η ανατολική διεύρυνση της B9 και της 3SI δεν συζητήθηκε δημοσίως μεταξύ των κρατών-μελών των δύο πρωτοβουλιών ή των πιθανών νέων μελών τους. Πιθανώς, υπάρχουν σημαντικοί ενδιαφερόμενοι ή ακόμη και ολόκληρες εθνικές κυβερνήσεις στο πλαίσιο της B9 και της 3SI που θα ήταν απρόθυμοι να τις επεκτείνουν πέρα από τα σημερινά σύνορά τους. Έτσι, θα χρειαστεί μια ευρύτερη συζήτηση καθοδηγημένη από δρώντες της Γεωργίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας καθώς και οι υποστηρικτές τους στα κράτη-μέλη των δύο ομάδων για να προωθήσουν την ατζέντα διεύρυνσης των συμμετοχών. Οι μεγάλες Δυτικές οργανώσεις και οι κυβερνήσεις της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία ότι μια αναδιάρθρωση της μετασοβιετικής γεωπολιτικής είναι χρήσιμη και προς όφελος όλων των εμπλεκόμενων μερών. Σε αυτό το σημείο, οι B9 και 3SI θα μπορούσαν να αρχίσουν σταδιακά να γεμίζουν το σημερινό κενό ασφαλείας στην γκρίζα ζώνη της ανατολικής Ευρώπης.

Αναδημοσίευση από: Council on Foreign Relations, Inc. Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/central-europe/2017-11-10/how-ro...

[1] https://www.linkedin.com/in/vasile-rotaru-8b9a7410/
[2] http://dri.snspa.ro/v1/en/
[3] http://snspa.ro/
[4] https://ua.linkedin.com/in/andreasumland
[5] http://ieac.org.ua/ua/
[6] http://www.ibidemverlag.de/Series/Soviet-and-Post-Soviet-Politics-and-So...
[7] http://spps-jspps.autorenbetreuung.de/de/jspps.html
[8] https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2016-04-18/why-putin-too...
[9] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2017-08-15/pay-europe
[10] http://www.nineoclock.ro/foreign-ministers-of-nine-allied-states-of-the-...
[11] http://time.com/4846924/read-president-trumps-remarks-on-defending-civil...
[12] https://www.economist.com/news/europe/21725025-angela-merkel-troubled-pr...
[13] https://www.total-croatia-news.com/politics/20560-the-economist-germany-...
[14] http://ec.europa.eu/transport/infrastructure/tentec/tentec-portal/site/e...


on Friday, 10 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ


•    Τρομοκρατικό χτύπημα στο Μανχάταν: 8 νεκροί από επίθεση με φορτηγό.
•    Μόνη πραγματική δύναμη στη Λιβύη… οι πολιτοφυλακές!
•    Στη Χιμάρα «αμύνονται» με τον Εθνικό Ύμνο!
•    100 Χρόνια από την Διακήρυξη Μπαλφούρ.
•    Προσάραξη φρεγάτας ΚΑΝΑΡΗΣ: Ανθρώπινο λάθος ή βλάβη;
•    “Απομυθοποίηση” του F-35 από αμερικανική έκθεση! Τεράστια προβλήματα υποστήριξης (aviationweek.com)
•    Στόχος της Άγκυρας ξανά η Θράκη: Για «φιέστα» έρχεται ο Αντιπρόεδρος της Τουρκικής Κυβέρνησης.
•    ΣΟΚ! Σχιζοφρενής με βούλα ο Έντι Ράμα – Ασκούσε βία στη μητέρα και στη σύζυγό του – Ιατρικά έγγραφα.
•    Οι συριακές δυνάμεις κατέλαβαν την ΝτέιρΕζόρ -Εκδίωξαν τους τζιχαντιστές.
•    Stratfor: Απίθανη η «καθαρή» έξοδος -Δύσκολα η Ελλάδα θα τα καταφέρει μόνη της.
•    Τα μηνύματα και τα διδάγματα της ΜΕΔΟΥΣΑΣ νότια της Ρόδου!
•    Εκτός ελέγχου ο Ράμα στην αλβανική Βουλή – «Δεν υπάρχουν Έλληνες στη Χειμάρρα» – Επιτέθηκε στην Ελλάδα.
•    Θέμα χρόνου να προελάσουν οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις στη Ράκα, λέει Ιρανός αξιωματούχος
•      ΤΟΥΡΚΙΑ: Ανακοίνωσε 22 νέα εξοπλιστικά προγράμματα κόστους 5 δις δολαρίων. (σύστημα αεράμυνας,αντιβαλλιστικούς πυραύλους,εκσυγχρονισμό αρμάτων μάχης,προμήθεια ηλεκτρονικών συστημάτων).
•    Στο καλύτερο σημείο της ιστορίας τους οι σχέσεις Ελλάδας ΗΠΑ, λέει ο Αμερικανός πρέσβης Πάιατ (PropellerClub.)
•    Παραίτηση του πρωθυπουργού του ΛιβάνουΧαρίρι με προεκτάσεις.
•    Σ. Αραβία: Υπό κράτηση δεκάδες αξιωματούχοι για διαφθορά !!
•    Μήνυμα Παυλόπουλου στην Τουρκία: Θα θωρακίζουμε τα νησιά όσο υπάρχει απειλή, είναι δικαίωμά μας…
•    Παρ’ ολίγον διπλωματικό επεισόδιο με τα Τίρανα λόγω τεχνικού προβλήματος!
•    Άγριο επεισόδιο Καμμένου με Ταξίαρχο των Εξοπλισμών
•    ΗΠΑ: θα ασκηθεί δίωξη κατά του πρώην συμβούλου του Trump, M. Flynn
•    Αναλυτές των ΗΠΑ: Η Τουρκία δεν πρόκειται να αποκτήσει ποτέ τους S-400
•        Σοκ στο ΝΑΤΟ – Ωμή παραδοχή για ολικό μπλακ άουτ από ρωσικό μυστικό όπλο ηλεκτρονικού πολέμου.
•    Σαουδική Αραβία: Ακόμη και οι μοναρχίες κάνουν πραξικοπήματα; Τι συμβαίνει στο Ριάντ
•    Οι ΗΠΑ θέλουν την Ελλάδα πυλώνα ασφάλειας στην περιοχή, λέει ο Πρέσβης ΤζέφριΠάϊατ. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ!!
•    Η Κύπρος στον «Δρόμο του Μεταξιού»
•    Οι υπουργοί Άμυνας Ελλάδας,Κύπρου,Ισραήλ στέλνουν μήνυμα στους “άτακτους” της περιοχής.
•    Δύο ρωσικές βάσεις θα παραμείνουν στη Συρία, μετά το ISIS
•    Τουρκία: Εντάλματα σύλληψης εις βάρος 53 στρατιωτικών.
•    Η ΠΑ έβγαλε από το «μανίκι της το κρυμμένο άσσο» : Ερχεται το UCAV nEUROn και μαζί με τα F-16V τελειώνουν οριστικά την THK.
•    Επίσκεψη Τραμπ στη Σεούλ με αμερικανική επίδειξη ισχύος.
•    Ταπείνωση: Φυλακισμένοι Σαουδάραβες Πρίγκιπες κοιμούνται στο πάτωμα ξενοδοχείου.
•    ΑΣΑΝΤ: “Ο πόλεμος στη Συρία ακόμη δεν τελείωσε”.
•    Οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για την μετά ISIS εποχή σε Συρία και Ιράκ, λέει ο Μάτις.
•    Καραγκιούλ: Οι ΗΠΑ βάζουν τους Κούρδους να διαμελίσουν την Τουρκία – Πρέπει να επιτεθούμε πρώτοι!
•    Paradisepapers: Τα μυστικά της παγκόσμιας ελίτ.
•    Ροχανί: Η Σαουδική Αραβία να προσέχει την ισχύ του Ιράν.
•    Το πρώτο βήμα για ευρωστρατό; 20 χώρες μέλη της ΕΕ υπογράφουν συμφωνία για κοινούς εξοπλισμούς.
•    Νότια Κορέα προσφέρει για το προσφυγικό 800 χιλ. δολάρια στην Ελλάδα: Για τρίτη χρονιά…
•    ΕΡΝΤΟΓΑΝ:“Εμείς, με την κατάκτηση της Κύπρου, σάς κόψαμε το χέρι, ενώ εσείς, στον πόλεμο του 1571, μάς ξυρίσατε απλά τα γένια».


Σχέδιο να «σβήσουν» όλες τις επικοινωνίες σε Βαλτική και Πολωνία έχουν θέσει οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις θέλοντας να επιβληθούν στην «ζωτική περιοχή» κοντά στα σύνορα τους και να θέσουν τα πάντα στον έλεγχο τους .
Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εξέφρασαν έντονες ανησυχίες από αυτήν την νέα άκρως ισχυρή χρήση από τη Ρωσία ενός είδους νέου «είδους» ηλεκτρονικού πολέμου.
Η πρόβα τζενεράλε έγινε  κατά τη διάρκεια στρατιωτικών ασκήσεων τον περασμένο μήνα με την επωνυμία Zapad-2017, μέρος της οποίας μπλόκαρε μαζικά όλα τα  τηλεφωνικά δίκτυα σε μια τεράστια έκταση προκαλώντας πανικό και οργή από χιλιάδες κατοίκους .
Το γεγονός αυτό κατέγραψε και  ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας JensStoltenberg την Πέμπτη.
Οι τηλεφωνικές υπηρεσίες στη Λετονία, τη Νορβηγία και τα νησιά Oeland της Σουηδίας διακόπηκαν για λίγες ώρες κατά την διάρκεια των ασκήσεων  Zapad στις 14-20 Σεπτεμβρίου που διεξήγαγε η Ρωσία με τη Λευκορωσία.
Η εμπλοκή σαφώς και εμπλέκει την Μόσχα και συγκεκριμένα ρωσικό πλοίο υποκλοπών στην Βαλτική Θάλασσα ….
Προ 4 μηνών επικράτησε και πάλι πανικός στο ΝΑΤΟ όταν τα αμερικανικά ραντάρ ferontaina «τρελάθηκαν»! Άλλα πλοία τα έβλεπαν στη στεριά ενώ άλλα εμφανίζονταν ξαφνικά σε διάφορες γωνιές του πλανήτη!
Διεθνείς αμυντικοί αναλυτές εδώ και μεγάλο διάστημα τονίζουν ότι η Ρωσία διαθέτει  μυστικά  όπλα  τα οποία επιδεικνύει με  εντελώς αιφνιδιαστικό τρόπο αποστέλλοντας ‘’μήνυμα‘’ για τις πραγματικές δυνατότητες των ρωσικών ΕΔ, σύμφωνα με την λογική του δόγματος της Maskirovka που διακατέχει την  στρατιωτική ηγεσία της χώρας .
Ο στρατιωτικός εμπειρογνώμονας ΝτμίτριΛιτόφκιν φέρεται να έκανε λόγο για ‘’παραπλάνηση ‘’ και αστοχία  εντοπισμού από  αμερικανικό ραντάρ που είχε ως αποτέλεσμα τον  εσφαλμένο προσδιορισμό ρωσικού πολεμικού σκάφους το οποίο, σύμφωνα με τις ηλεκτρονικές πληροφορίες SIGINT, εντοπίστηκε στο έδαφος (!!!!)  του  αεροδρομίου Gelendzhik και όχι στην  θάλασσα.
Τον Ιούνιο, η αμερικανική διοίκηση ανέφερε ότι  οι συσκευές  ραντάρ τουλάχιστον 20 πλοίων  εμφάνιζαν θέση  32 μίλια  μακριά, αν και στην πραγματικότητα τα πλοία ευρισκόντουσαν στην Μαύρη Θάλασσα.
Πρόκειται για την μυστηριώδη εξαφάνιση περισσότερων από 20 πλοίων στα ανοικτά των ακτών του Νοβοροσίσκ και ανακάλυψη τους  σε άλλη περιοχή.
Έτσι, ένα από τα πλοία του Ναυτικού των ΗΠΑ, σύμφωνα με τις ενδείξεις του  GPS, ξαφνικά εμφανίστηκε  32 μίλια μακρύτερα  από τις πραγματικές συντεταγμένες,  στη ρωσική πόλη Γκελεντζίκ.
Παρόμοιες ιδιαιτερότητες παρατηρήθηκαν και από άλλα 20 πλοία, τα οποία βρίσκονται κοντά στη ρωσική ακτή.
Αυτή τη στιγμή, η ρωσική τεχνολογία είναι ικανή να δημιουργεί μόνο τοπικές ζώνες «μπλοκαρίσματος», δημιουργώντας  μια ομπρέλα μέσω της οποίας τα ηλεκτρονικά σήματα δεν περνούν‘‘, εξήγησε ο ειδικός. Στο μέλλον, το σύστημα θα εξελιχθεί ώστε να καλύπτει το μέγιστο έδαφος.

Για να απαντήσει στις επιθέσεις και τις πιέσεις με τον οποίο τον αντιμετωπίζει η διεθνής Κοινότητα, ο κ. Ερντογάν κατέφυγε σε ένα απόφθεγμα του Πασά Μεχμέτ το 1573 για το Νησί της Αφροδίτης. Είπε:“Εμείς, με την κατάκτηση της Κύπρου, σάς κόψαμε το χέρι, ενώ εσείς, στον πόλεμο του 1571, μάς ξυρίσατε απλά τα γένια».
Παρατίθεται η δ’ηλωσή του , όπως τα μετέδωσε η τηλεόραση του ΑΝΤΕΝΝΑ στο δελτίο του Νίκου Χατζηνικολάου:
«Υπάρχει μια έκφραση που έγραψε ο Πασάς Μεχμέτ προς τον πρέσβη της Βενετίας: Εμείς, με την κατάκτηση της Κύπρου, σάς κόψαμε το χέρι, ενώ εσείς, στον πόλεμο του 1571, μας ξυρίσατε απλά τα γένια. Το χέρι που κόβεται δεν φυτρώνει ξανά, αλλά το μούσι που ξυρίζεται, ξαναβγαίνει πιο δυνατό. Δεν θα σταματήσουμε, θα τα ξεπεράσουμε όλα. Το αίμα ενός ήρωά μας, δεν συγκρίνεται ούτε με το αίμα χιλίων τρομοκρατών. Αυτό να το γνωρίζουν», ισχυρίστηκε ο πρόεδρος της Τουρκίας.
Η προκλητική δήλωση πρέπει να απαντηθεί από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Για εθνικούς και μόνο λόγους η Αθήνα πρέπει να αποσύρει την πρόσκλησή της προς τον κ. Ερντογάν. Πρόκειται για μεγάλη προσβολή προς τον ελληνικό και τον κυπριακό λαό, να υποδεχθεί επίσημα η Ελλάδα ένα ηγέτη που σκέφτεται με αυτόν τον τρόπο. Εάν δεν το πράξει, θα δείξει αδυναμία και απίστευτη υποχωρητικότητα. Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ένας απρόβλεπτος ηγέτης με μύρια ψυχιατρικά και άλλα προβλήματα. Νοιώθει πίεση από παντού. Η δίκη του ταμία του στη Νέα Υόρκη τον έχει βγάλει εκτός εαυτού. Εάν ο ταμίας μιλήσει στο δικαστήριο εναντίον του Ερντογάν, η Αμερική πρέπει να του απαγγείλει κατηγορίες.
Η θέση ότι «πρέπει να τα βρούμε» εκλαμβάνεται στην Τουρκία ως αδυναμία.

Και να που στην κατεστραμμένη Μέση Ανατολή η νέα  έκπληξη προήλθε από το Ριάντ. Η βασιλική οικογένεια δεν επιδίωξε να επιβάλει μια νέα περιφερειακή τάξη, αλλά ο ουσιαστικός κυβερνήτης  πρίγκιπας MohammedbinSalman ("MBS") ανέτρεψε τη σκληροπυρηνική τάξη του βασιλείου του. Ας πάρουμε τα γεγονότα από την αρχή.
Η παραίτηση του ΣαάντΧαρίρι
Στις 4 Νοεμβρίου, ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, μιλώντας ζωντανά στο τηλεοπτικό κανάλι του Al-Arabiya, από το RiyadRitzHotel και παρουσία του Σαουδάραβα Διάδοχου του Θρόνου MBS, ανακοίνωσε την παραίτησή του. Με αυστηρή ανάγνωση του κειμένου που είχε συνταχθεί από άλλους και του είχε δοθεί, ο ΣαάντΧαρίρι ξέχασε ξαφνικά ότι ήταν πρωθυπουργός μιας χώρας, με κυβέρνηση που συμμετείχε και η οργάνωση Χεζμπολάχ.
Εκφράστηκε με τα ακόλουθα λόγια: «Όπου υπάρχει το Ιράν, σπέρνει τη διαίρεση και την καταστροφή. Η απόδειξη είναι η παρέμβαση του στις αραβικές χώρες, για να μην αναφέρουμε την βαθιά μνησικακία του εναντίον του αραβικού έθνους (...) το Ιράν έχει τον έλεγχο για την τύχη των χωρών της περιοχής (...) Η Χεζμπολάχ είναι ο βραχίονας του Ιράν όχι μόνο στο Λίβανο, αλλά και σε άλλες αραβικές χώρες (...)
Δυστυχώς, συνειδητοποίησα ότι ορισμένοι συμπατριώτες είναι χέρι-χέρι με το Ιράν το οποίο επιδιώκει να απομακρύνει το Λίβανο από το αραβικό περιβάλλον του. Ένδοξε Λαέ του Λιβάνου, η Χεζμπολάχ πέτυχε, χάρη στα όπλα της, να επιβάλει μια πραγματική κατάσταση…Θέλω να πω στο Ιράν και στους κολλητούς του ότι είναι χαμένοι. Τα χέρια που επιτίθενται στα αραβικά Κράτη θα κοπούν. Και το κακό θα στραφεί εναντίον εκείνων που το ασκούν».
Αυτό το δραματικό κείμενο θάβει τη σουνιτική/σιιτική θρησκευτική σύγκρουση για να αναβιώσει  την ρατσιστική πλέον σύγκρουση, των Άραβων ενάντια στους Πέρσες.Το Αλ-Αραμπίγια  ισχυρίστηκε ότι ο ΡαφίκΧαρίρι, πατέρας του Σαάντ, δολοφονήθηκε το 2005 από το Ιράν, ενώ το ίδιοι το κανάλι για χρόνια κατηγορούσε  τους πρόεδρους του Λιβάνου και της Συρίας, ΕμίλΛαχούντ και Μπασάρ Άσαντ, ότι εκείνοι είχαν διατάξει τη δολοφονία.Μετά το τέλος της ομιλίας του, ο ΣαάντΧαρίρι τηλεφώνησε στον Λιβανέζο πρόεδρο Μισέλ Αούν  και του ανακοινώσε επίσημα την παραίτησή του. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο Χαρίρι είναι ένας από τους πιο χρεωμένους ανθρώπους στον κόσμο  -χρωστάει προσωπικά περίπου 4 δις δολάρια στη σαουδαραβική κυβέρνηση-, δεν φαίνεται σε θέση να λάβει οποιαδήποτε απόφαση αντίθετη προς τα συμφέροντα του δανειστή του.
Εκτόξευση πυραύλου
Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, οι επαναστάτες Χούθι εκτόξευσαν έναν βαλλιστικό πύραυλο από τη Υεμένη προς το αεροδρόμιο KingKhaled του Ριάντ. Αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε την αντιεροπορική άμυνα της Σ. Αραβίας και δη από πυραύλουςPatriot. Δεδομένου ότι τα σύγχρονα οπλικά συστήματα  των Χούθιπαρεδόθησαν από το Ιράν, όλοι συνέδεσαν την παραίτηση του Χαρίρι με την εκτόξευση του πύραυλου ως απάντηση στην αντι-ιρανική ομιλία του ΣαάντΧαρίρι.
Η ανάληψη πλήρως της εξουσίας από τον «MBS»
Λίγα λεπτά αργότερα, ο βασιλιάς Σαλμαν υπέγραψε δύο διατάγματα. Το πρώτο έθετε τον αρχηγό του επιτελείου του Ναυτικού σε πρόωρη συνταξιοδότηση και απομάκρυνε τον υπουργό Οικονομίας και αυτόν της Βασιλικής Φρουράς, τον πολύ ισχυρό γιο του πρώην βασιλιά Αμπντουλάχ, τον πρίγκιπα Μουτέμπ. Το δεύτερο διάταγμα καθιέρωνε μια επιτροπή για την καταπολέμηση της διαφθοράς υπό την προεδρία του «MBS». Ο Τύπος ανακοίνωσε επίσης την έναρξη ισχύος του νέου νόμου κατά της τρομοκρατίας, ο οποίος περιλαμβάνει παρεμπιπτόντως διατάξεις που επιβάλλουν ποινές φυλάκισης 5 έως 10 ετών για συκοφαντική δυσφήμιση ή δημόσια προσβολή κατά του βασιλιά ή του πρίγκιπα διάδοχου .
Μέσα σε μια ώρα, η Επιτροπή Καταπολέμησης της Διαφθοράς συναντιόταν και υιοθέτησε μια μακρόχρονη σειρά μέτρων. 11 πρίγκιπες, 4 ενεργοί υπουργοί και δεκάδες πρώην υπουργοί κατηγορήθηκαν για υπεξαίρεση. Συνελήφθησαν αμέσως από τον νέο διοικητή της Βασιλικής Φρουράς και διώχθηκαν, για ορισμένους από αυτούς, σύμφωνα με τον νέο αντιτρομοκρατικό νόμο. Στο κάρο των καταδικασθέντων ήταν οι τρεις προσωπικότητες που απομακρύνθηκαν προηγουμένως από τον βασιλιά, συμπεριλαμβανομένου του πρώην διοικητή της Βασιλικής Φρουράς, πρίγκιπα Μουτέμπ. Ακόμη κατασχέθηκαν οι τραπεζικοί λογαριασμοί των υπόπτων και ότι, αν κριθούν ένοχοι -που είναι μόνο μια τυπικότητα-, οι περιουσίες τους θα καταβληθούν στο δημόσιο ταμείο. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι κατασχέθηκαν 1.200 λογαριασμοί, αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
 Σύμφωνα με το Σαουδαραβικό  Πρακτορείο Ειδήσεων, οι ύποπτοι φέρονται να έχουν υπεξαιρέσει χρήματα κατά τις πλημμύρες του 2009 και το Αναπνευστικό Σύνδρομο στη Μέση Ανατολή (MERS),  το Middle East RespiratorySyndrome .
Παρότι δεν έχει δημοσιευτεί επισήμως καμία ονομαστική λίστα των υπόπτων, έχει γίνει γνωστό  ότι περιέχει τον πρίγκιπα WalidBenTalal, ο οποίος  θεωρείται  ως ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο και  ήταν ο μυστικός πρεσβευτής του βασιλείου στο Ισραήλ. Η εταιρεία του KingdomHoldingCompany είναι μέτοχος της Citygroup, της Apple, του Twitter και της Euro-Disney. Ένα άλλος συλληφθείς  είναι ο BakrbinLaden, αδελφός του Οσάμα Μπιν Λάντεν, πρόεδρος του Σαουδικού Ομίλου Binladin και πέμπτος πλουσιότερος άνθρωπος της χώρας.
Αυτό δεν είναι πλέον "Σαουδική Αραβία". Γίνεται "SalmanArabia". Στην τελευταία σειρά συλλήψεων, ο M.B.S. ουσιαστικά εξάλειψε την "νεαρή ηλικιωμένη φρουρά" - τους βασικούς γιους και τους φυσικούς αντιπάλους της από τις άλλες κύριες βασιλικές γραμμές της Σαουδικής Αραβίας. Επίσης, συνέλαβε τους ιδιοκτήτες των τριών κύριων σχεδόν ανεξάρτητων ιδιωτικών τηλεοπτικών δικτύων, της MBC, της ART και της Rotana.
Έχοντας εξουδετερώσει όλους εκείνους που θα μπορούσαν να του έχουν αντιταχθεί στη βασιλική οικογένεια, ο "MBS" θα πρέπει να εξασφαλίσει τη λαϊκή υποστήριξη για να ασκήσει την εξουσίας. Έχει ήδη λάβει διάφορα μέτρα υπέρ των νέων (70% του πληθυσμού) και των γυναικών (51% του πληθυσμού). Για παράδειγμα, έχει ανοίξει κινηματογράφους και έχει οργανώσει συναυλίες - οι οποίες ήταν απαγορευμένες μέχρι τώρα. Έχει επιτρέψει στις γυναίκες να οδηγούν από το 2018. Θα πρέπει να καταργήσει σύντομα από τη μία πλευρά την σκοτεινή θρησκευτική αστυνομία και, δεύτερον, τη κηδεμονία για να ικανοποιήσει ταυτόχρονα τις γυναίκες και να απελευθερώσει τους άνδρες από αυτό το φορτίο για να μπορεί να αναζωογονήσει την οικονομία. Προπαντός, ο "MBS" ανακοίνωσε ότι θέλει να μετατρέψει το Ισλάμ της χώρας του σε μια "κανονική" θρησκεία. Δήλωσε ότι όχι μόνο θέλει να εκσυγχρονίσει τον ουαχαμπισμό, αλλά και να καθαρίσει τα Χαντίθ - ο χρυσός μύθος του Μωάμεθ - από τα βίαια ή αντιφατικά αποσπάσματα τους, ένα κοσμικό σχέδιο που έρχεται σε αντίθεση με την πρακτική ολόκληρης της μουσουλμανικής κοινότητας των τελευταίων αιώνων.
Είναι φυσικά αδύνατο η πτώση της κυβέρνησης του Λιβάνου και ο αποκεφαλισμός της Σαουδικής βασιλικής οικογένειας να έχουν οργανωθεί χωρίς την έγκριση της Ουάσινγκτον. Μια συμφωνία ολοκληρώθηκε διακριτικά με τον "MBS", προβλέποντας ότι η προσφορά εξαγοράς της Aramco θα ξεκινήσει, όχι στο Ριάντ, αλλά στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Εξάλλου, η αντι-Ιρανική ομιλία του ΣαάντΧαρίρι προηγήθηκε από μια εκστρατεία της Ουάσινγκτον. Από τις 10 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση Τραμπ υποσχέθηκε ανταμοιβές για τη σύλληψη δυο διοικητών της Λιβανικής Αντίστασης και παρουσίασε ένα σχέδιο κατά των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης, ενώ το Κογκρέσο ψήφισε πέντε νόμους κατά της Χεσμπολλάχ.   Η βασιλική οικογένεια χωριζόταν σε τρεις φατρίες: εκείνη του γιου του Αμπντουλάχ,  πρίγκιπα Μουτέμπ , εκείνη του γιου του υπουργού Εσωτερικών Neyef, και εκείνη του γιου του βασιλιά Σαλμάν, ο «MBS». Να υπενθυμίσουμε  επίσης, ένα κοινό μυστικό: Ο ΣαάντΧαρίρι δεν είναι βιολογικός γιος του επισήμου πατέρα του, αλλά ένας μπάσταρδος της οικογένειας των Σαούντ, από τη φατρία των Αμπντουλάχ.
Τον Απρίλιο του 2015, ο πρίγκιπας Μουκρίν απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του. Ο MohamedBenNayef τον διαδέχτηκε και ο "MBS" έμπαινε στη πολιτική ξαφνικά, γινόμενος ο δεύτερος διάδοχος του θρόνου κατά σειρά. Τον Ιούνιο του 2017, ο "MBS" κατάφερε να απομακρύνει τον Nayef και να τον θέσει σε κατ 'οίκον περιορισμό. Για να μην είναι απλά ο πρώτος διάδοχος,  αλλά ο μοναδικός διεκδικητής, έπρεπε από τότε και στο εξής να εξαλείψει τη φατρία των Αμπντουλάχ. Για το σκοπό αυτό, έπρεπε να καθαιρέσει τον πρίγκιπα Μουτέμπ , παρά τον έλεγχο του της Βασιλικής Φρουράς, χωρίς να ξεχάσει τον ΣαάντΧαρίρι, ο οποίος θα μπορούσε να παρέχει βοήθεια στα μέλη της φατρίας του, υπό την ιδιότητά του ως πρωθυπουργός του Λιβάνου.

Ιωάννης Μπαλτζώης: Η Υβρις και η Κουρδική Τραγωδία!!

on Tuesday, 07 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ιωάννης Μπαλτζώης: Η Υβρις και η Κουρδική Τραγωδία!!

Μετά τα τελευταία γεγονότα στο Ιρακινό Κουρδιστάν, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, ας προσπαθήσουμε να δούμε με μια ψύχραιμη ματιά τις εξελίξεις, τα λάθη ενός ηγέτη και την αμερικανική και ευρωπαϊκή «προδοσία», όπως θεωρούν πολλοί αναλυτές, που τελικά οδήγησαν σε επιτυχία και προβολή ισχύος και επιρροής της Ρωσίας και του Ιράν, μετά την Συρία και στο Ιράκ.

Και αν συνεξεταστούν το Κουρδικό δημοψήφισμα με το Καταλονικό, θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα, ότι τα αποκεφαλιστικά από ηγεσίες πλέον δημοψηφίσματα, που έχουν δημιουργήσει τόσο μεγάλη διαμάχη τις τελευταίες εβδομάδες, προκλήθηκαν από μια λανθασμένη και καταστροφική αυτοπεποίθηση των αυτονομιστών, η οποία κατέληξε τελικά σε αυτό που στην αρχαιότητα ονομαζόταν… Ύβρις!

Πολλά έχουν ειπωθεί για τα Καταλoνικά γεγονότα, ιδιαίτερα για την υπερβολική αστυνομική βία, σε μια Ευρωπαϊκή χώρα, που ξέσπασε εναντίον ανθρώπων που περίμεναν ειρηνικά για να ψηφίσουν. Ακόμη και για την έλλειψη κρίσης των αντιπάλων της ανεξαρτησίας, τους Καταλανούς που προφανώς σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις ήταν η πλειοψηφία, που μποϊκοτάρισαν την ψηφοφορία, αντί απλώς να μεταβούν και να ψηφίσουν, ώστε τελικά το αποτέλεσμα να είναι αρνητικό για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, όπως έκαναν στο Κεμπέκ και τη Σκωτία. Αποτέλεσμα, οι δραματικές εξελίξεις που παρακολουθούμε σήμερα, με τις διώξεις εκλεγμένων αντιπροσώπων της Καταλανικής Βουλής και την φυγή και αυτοεξόριση του Καταλανού ηγέτη στις Βρυξέλλες.

Όμως στο Ιρακινό Κουρδιστάν, τα πράγματα είναι διαφορετικά και διαδραματίζεται πλέον μια πραγματική τραγωδία. Ας ξεκινήσουμε με την Ύβρι!! Αγνοώντας σχεδόν τις καθολικές αντιρρήσεις και αιτιάσεις της διεθνούς κοινότητας για την ακύρωση ή την αναβολή του δημοψηφίσματος, η κυβέρνηση Barzani με υπεροψία προχώρησε σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, παρά το γεγονός ότι επί σειρά ετών το Ιρακινό Κουρδιστάν ήταν ήδη ανεξάρτητο σε όλα εκτός από το όνομα, με αποτέλεσμα να επιτύχει μια καλή για τα δεδομένα της περιοχής πολιτική και στρατιωτική οντότητα που βοήθησε πάρα πολύ στην καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους, σταθερός και πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ, καθώς και του Ισραήλ, που βοηθούσε ποικιλοτρόπως στον στρατιωτικό και πολιτικό τομέα.

Έτσι ο Barzani, όπως σωστά επισημαίνει σε άρθρο του στο Liberal.gr, ο Δρ. Σπύρος Πλακούδας, Επίκουρος Καθηγητής στο American University in the Emirates, εξέλαβε ως δεδομένη την δίχως όρους υποστήριξη των ΗΠΑ προς αυτόν και υποτίμησε τις υπόλοιπες μεταβλητές της εξίσωσης: το Ιράκ, το Ιράν και τον εσωτερικό του αντίπαλο τον Τalabani, υιό του προσφάτως αποθανόντα ιστορικού ηγέτη των Κούρδων. Ο Τalabani ποτέ δεν απέκρυψε την απέχθειά του προς τον Barzani και την συμπάθειά του και τον προσανατολισμό του προς το Ιράν, με αποτέλεσμα να υπονομεύσει κάθε προσπάθεια του Barzani. Στηρίχθηκε ο Barzani, μόνο στην Ισραηλινή υποστήριξη, που τελικά αποδείχθηκε άνευ ουσίας, αφού δεν απέδωσε τίποτα. Έτσι οι ΗΠΑ, θεώρησαν τυχοδιωκτικό το δημοψήφισμα του Barzani, καθόσον σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των, υπονόμευε τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της πολυσυλλεκτικής συμμαχίας, για την τελική καταστροφή και εξάλειψη του ISIS.

Και ερχόμαστε στον παράγοντα της στρατιωτικής ισχύος του Ιρακινού Κουρδιστάν, παράγοντας πολύ σοβαρός για την άσκηση και υλοποίηση της εξωτερικής πολιτικής μιας έστω και υβριδικής μορφής κρατικής οντότητας, όπως ήταν το Ιρακινό Κουρδιστάν. Οι Πεσμεργκά (ο στρατός των Κούρδων), του Barzani αποδείχτηκαν τελικά «Χάρτινη Τίγρης». Να θυμίσουμε ότι το 2014 , κατά την προέλαση των τζιχαντιστών του ISIS στο Ιράκ, οι Πεσμεργκά του Barzani υποχώρησαν από την περιοχή του Σιντζάρ, χωρίς να ρίξουν μια τουφεκιά και άφησαν στο έλεος των τζιχαντιστών τους Γιεζίντι, περικυκλωμένους και αβοήθητους, αφήνοντάς τους στα όρια της εθνικής κάθαρσης. Οι τραγικές σκηνές των περικυκλωμένων από τους τζιχαντιστές Γιεντίζι, στο όρος Σιντζάρ και η αιχμαλωσία των γυναικών Γιεντίζι, για να χρησιμοποιηθούν ως ερωτικές σκλάβες στα ανθρωπόμορφα θρησκόληπτα κτήνη του ISIS, σοκάρισε και συγκίνησε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Και σώθηκαν τελικά χάρις στην επέμβαση του ΡΚΚ, δηλαδή των Κούρδων της Τουρκίας και της Συρίας (YPG).

Ε λοιπόν, έτσι ακριβώς έδρασαν και πρόσφατα μετά το δημοψήφισμα, όταν ο Ιρακινός στρατός κινήθηκε εναντίον τους καταλαμβάνοντας την περιοχή του Κιρκούκ πανεύκολα, που οι Κούρδοι είχαν καταλάβει παράνομα αλλά ειρηνικά από το 2014, επειδή απλά η αεροπορία των ΗΠΑ αρνήθηκε να τους συνδράμει και να τους υποστηρίξει. Έτσι εξαιτίας του ηγέτη τους Barzani, οι Κούρδοι του Ιράκ ευρίσκονται στο χειρότερο σημείο από το 2003. Με την ολέθρια αυτή πολιτική αυτή, ο Barzani απομονωμένος από τη διεθνή κοινότητα και μη αποδεκτός από ένα μέρος των ίδιων των ομοφύλων του, υποχρεώθηκε τελικά να παραιτηθεί τη 1η Νοεμβρίου και να παραχωρήσει τον έλεγχο των δύο συνοριακών διαβάσεων με την Τουρκία στο Ιράκ, στερώντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, σημαντικά έσοδα για το Ιρακινό Κουρδιστάν.

Στο Ισραήλ τώρα υπάρχει προβληματισμός και ασκείται κριτική για την πολιτική στάση του Ισραήλ, στο Κουρδικό δημοψήφισμα. Θεωρούν ότι το Ισραήλ, θα έπρεπε να είχε συμβουλεύσει τους Κούρδους να αναβάλουν το δημοψήφισμα τους . Θεωρούν ακόμη ότι το Ιράν είναι ο μεγάλος νικητής με τις εξελίξεις αυτές, καθόσον εξασφάλισαν ήδη την συνοχή του «Σιιτικού Άξονα» (Ιράν-Ιράκ-Συρία-Λίβανος) και ότι οι Ιρανοί εξουδετέρωσαν, σύμφωνα με την Ιρανική οπτική, την ανάδυση ενός «δεύτερου Ισραήλ» εντός του Ιράκ. Σύμφωνα δε με αμερικανική ιστοσελίδα «δεν παίζεις σκάκι με τους Πέρσες, γιατί αυτοί το εφεύραν». Ένας ακόμη μεγάλος ωφελημένος από τις εξελίξεις είναι και η Ρωσία, η οποία υπογράφοντας συμφωνίες τόσο με το Ερμπίλ όσο με τη Βαγδάτη, η Μόσχα αποφεύγει καθαρά να ταχθεί υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς, εφαρμόζοντας μια αριστοτεχνική εξωτερική πολιτική, εις βάρος των ΗΠΑ, η οποία θα λέγαμε ότι δεν έχει ξεκάθαρη και ενιαία αλλά αμφιταλαντευόμενη πολιτική στην περιοχή, αφού στην ουσία «εγκατέλειψαν» έναν πιστό και αταλάντευτα φιλικό και σημαντικό εταίρο στην περιοχή, το Κουρδικό Ιράκ. Μια κουρδική οντότητα στην περιοχή συμφέρει πρωτίστως τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Δείχνει, όμως, μια αδυναμία πολιτικής αντίληψης της Ουάσινγκτον, με αποτέλεσμα να κάνει σκεπτικούς τωρινούς ή μελλοντικούς συμμάχους της.

Εκτός από την ηθική οργή, η στάση των ΗΠΑ (και της Ευρώπης) είναι απίστευτα αντιπαραγωγική, σύμφωνα με Ισραηλινούς αναλυτές, οι οποίοι συνεχίζουν να ανησυχούν για την Ιρανική προβολή ισχύος σε μια περιοχή που θεωρείται ότι ανήκει στην δική τους σφαίρα επιρροής και αποτελεί την Ισραηλινή προβολή ισχύος, δηλαδή το Ιρακινό Κουρδιστάν. Οι καλύτερες πιθανότητες να δημιουργηθεί φραγμός στην ιρανική δημιουργία γέφυρας κρατών-πελατών μεταξύ του Ιράν και του Λιβάνου ήταν σύμφωνα με την Ισραηλινή πολιτική, η αναβίωση των Κούρδων του Ιράκ και της Συρίας. Και το Ισραήλ είχε την καλύτερη ευκαιρία να ξεπεράσει τους αραβικούς και περσικούς εχθρούς του στα βόρεια και στα ανατολικά, πλην όμως οι αμερικανικοί χειρισμοί δεν το επέτρεψαν, αλλά όλα αυτά είναι ιστορία. Αυτοί που κέρδισαν ήταν το Ιράν, η Ρωσία και το Ιράκ το οποίο πλέον βρίσκεται υπό μεγαλύτερο Ιρανικό έλεγχο, γεγονός που έχει ανησυχήσει σφόδρα το Ισραήλ. Αυτό είναι που έχουν «επιτύχει» οι ΗΠΑ από το 2003 μέχρι σήμερα, με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και εκατοντάδες δισεκατομμυρίων δολαρίων. και που ακόμη συνεχίζεται, σύμφωνα με τον καθηγητή Οικονομίας και Εθνικής Ασφάλειας Norman A. Bailey, Ph.D, του Πανεπιστημίου της Χάιφα, σε άρθρο του στην οικονομική Ισραηλινή ιστοσελίδα Globes. Και ο Ισραηλινός καθηγητής καταλήγει: «Ας ελπίσουμε ότι κάτι μπορεί να σωθεί από τα συντρίμμια, ειδικά τώρα που ο Massoud Barzani παραιτήθηκε ως πρόεδρος του KRG. Ίσως ίσως και το Ισραήλ να μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στην παραλαβή των κομματιών. Ο χρόνος θα δείξει».

Καταλήγοντας θα λέγαμε ότι στην Κουρδική τραγωδία έχουμε έναν συνδυασμό Ύβρεως, διαλυτικότητας, δειλίας και προδοσίας, με αποτέλεσμα να καταστρέψει σοβαρά την Δυτική θέση στη Μέση Ανατολή και να διαλύσει τις ελπίδες τριάντα εκατομμυρίων Κούρδων στο Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και την Τουρκία. Αυτό ήταν χειρότερο από ένα λάθος. Ήταν έγκλημα. Οι ένοχοι αναζητούνται και υπάρχουν σε όλες τις πλευρές, εκτός του μονίμως προδομένου Κουρδικού λαού.

George N. Tzogopoulos: Can Europe Restrain China’s Influence?

on Tuesday, 07 November 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

George N. Tzogopoulos: Can Europe Restrain China’s Influence?

BESA Center Perspectives Paper No. 630, October 30, 2017

Jean-Claude Juncker, President of the European Commission, Chinese President Xi Jinping, and Donald Tusk, President of the European Council at 18th EU-China Summit in Beijing, 2016

EXECUTIVE SUMMARY: In recent months, Germany and France have expressed skepticism and raised security concerns about the implications of Chinese investments in Europe. The 2017 State of the Union speech by the President of the European Commission, Jean Claude Juncker, reflected those voices, marking the beginning of a new period in Sino-European relations. The EU seems determined to be more careful about welcoming future Chinese business interests and is devising a screening model. However, it remains to be seen whether or not the new European strategy will be efficient, as the EU needs foreign cash and investment.
The more China grows, the more its presence is felt in the West. The new landscape is marked by the acquisition of companies by Chinese state-owned or private enterprises, Chinese investments, the buying of treasuries, and tough competition from cheap Chinese products. Alarm is growing over the potential political and geopolitical gains that could accrue to Beijing as a result of the Belt and Road Initiative, which is being dynamically rolled out. The US is insisting that “China should be kept out,” and the EU is embarking on a few belated steps to manage Beijing’s growing influence.
On the initiative of German Chancellor Angela Merkel, the EU has grown more cautious about approving business deals with China. In October 2016, the German government withdrew its approval for the takeover by China’s Grand Chip Investment GmbH of Aixtron SE, which supplies equipment to the semiconductor industry. Beijing saw American interference in the thwarting of the deal and openly criticized Washington.
Whether the US was involved in that instance or not, signs of a rift in Sino-European relations had already become evident. Last June, France’s newly elected president, Emmanuel Macron, encouraged his European partners not to be naïve about global trade.
President of the European Commission Jean Claude Juncker took the position of Berlin and Paris into account in his 2017 State of the Union address, in which he proposed a new EU framework for investment screening. Without directly referring to China, he talked about the need for transparency, scrutiny, and debate when “a foreign, state-owned company wants to purchase a European harbor, part of energy infrastructure, or a defense technology firm.” Despite the relative lack of understanding in transatlantic relations during the first months of the Trump presidency, the EU and the US share similar concerns vis-à-vis Chinese investments. The day of Juncker’s speech found Trump blocking the takeover of the American semiconductor maker Lattice by a Chinese consortium.
The most important tool in the EU’s effort to restrain China’s involvement is the organization of tenders to prevent the direct awarding of contracts to foreign companies. This means that if no competition is taking place, no public contract should be assigned by an EU member state.
This mechanism is yielding some results. The European Commission is currently blocking an important Chinese plan aimed at constructing a high-speed railway between Budapest and Belgrade. The probe is looking into the financial viability of the $2.89 billion project, and is making the contention that Hungary is in breach of European law by not having initiated a proper public tender.
The screening of investments can create delays, but is not sufficient to cancel the plans of Chinese public and private companies. These companies are slowly acquiring Western investment know-how and are patiently aligning their business strategies with Western norms and participating in public competitions. The natural question is what happens when a Chinese company submits a bid that is higher than that of a Western company, or when its competitors withdraw or show no interest. The Greek experience is telling: in 2016, COSCO Shipping managed to buy a majority stake in the Piraeus Port Authority as it was the only player in the privatization.
The EU is searching for an efficient patch for this flaw. To prevent overdependence on China, it is counting on strengthening the transatlantic relationship and enhancing coordination among the national governments of the EU member states. While the first will depend greatly on the idiosyncrasies of Donald Trump, the second is an entirely European affair. Member states participating in the ‘16+1’ format are stigmatized for acting outside the European framework. Others, such as Greece and Hungary, are warned not to handle China alone, which could lead to their being its Trojan Horse in the West. When Macron visited Athens in September, he made a point of telling Greek Prime Minister Tsipras to preserve Greece’s independence from non-European investors.
Germany, which sets the tone in the EU, sees China not only as a partner and competitor but also as an adversary. Foreign Minister Sigmar Gabriel went further, saying that if the EU fails to develop “a single strategy towards China, then China will succeed in dividing Europe.” The Beijing administration was “shocked” at this comment.
Sino-German and Sino-European discussions are expected to be difficult after the formation of the new German government. The German ambassador to China, Michael Clauss, wrote an article in the Global Times arguing that occasional disagreements do not diminish the progress that has been achieved between the two countries over the past decades – but the honeymoon is over.
After Juncker’s State of the Union address, the EU – under German leadership – is opening a new chapter in its relationship with China. It does not necessarily have the upper hand, though. Europe lacks the foreign policy power and prestige of the US. Also, it could see its demand for reciprocity and openness within China weaken as it opts for a special type of protectionism for security reasons. More significantly, the EU is targeting China and attempting to apply strict rules during a period when it needs foreign cash and investments as well as synergies with Chinese banks and financial institutions.
Time will tell if the EU will improve its bargaining position vis-à-vis China with its developing new strategy and aggressive rhetoric. The symptoms of previous foreign policy failures do not allow for much optimism. The Commission’s reaction to China’s business expansion was long delayed and, unsurprisingly, finds the EU unable to speak with a single voice.
The EU is not looking at the root of the problem and seeks only to mitigate consequences. China’s critical advantage remains its ability to persuade politicians and societies to enter into “win-win” partnerships and investments in fields where the EU, the US, and Western companies are absent.

View PDF
George N. Tzogopoulos is a Lecturer at the Democritus University of Thrace and Visiting Lecturer at the European Institute of Nice.
BESA Center Perspectives Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family

Χρήστος Ζιώγας: Ενδογενείς κρίσεις και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

on Tuesday, 31 October 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

Χρήστος Ζιώγας: Ενδογενείς κρίσεις και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση

Η Συνθήκη του Μάαστριχ το 1992 εγκαθίδρυσε την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως το επόμενο θεσμικό βήμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διαδικασία που ολοκληρώθηκε με την Συνθήκη της Λισσαβώνας το 2007. Το ευρωπαϊκό εγχείρημα δρομολογήθηκε την δεκαετία του '50, σφυρηλατήθηκε, όσον φορά τον χαρακτήρα του, την επόμενη δεκαετία και επικράτησε, ως βασικός ενοποιητικός θεσμός στη Δυτική Ευρώπη τις δεκαετίες του΄70 και του '80. Η Κοινότητα, μέσω διαδοχικών διευρύνσεων σε λιγότερο από 30 χρόνια από την ίδρυσή της, διπλασίασε τα μέλη της. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η αποκοπή του υπαρκτού σοσιαλισμού από το ιστορικό γίγνεσθαι στα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, έδωσε στο συσσωματικό εγχείρημα μία ακόμη προοπτική: την επιτυχή πολιτική και οικονομική μετάβαση των εν λόγω κρατών προς τον φιλελευθερισμό.

Αναμφισβήτητα, η ΕΕ μαζί με την Ατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ) συνέβαλαν με τις πολιτικές τους στην ομαλή καθεστωτική μετάβαση των περισσοτέρων πρώην σοσιαλιστικών κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Σταδιακά, και μέσω καλά σχεδιασμένων πολιτικών διεύρυνσης, οι συγκεκριμένες χώρες εντάχθηκαν στους δύο οργανισμούς. Η ΕΕ αποτελούσε το επιτυχημένο πρότυπο για την πολιτική και οικονομική μεταρρύθμιση των πρώην σοσιαλιστικών κρατών και το ΝΑΤΟ τον νέο εγγυητή για την ασφάλειά τους. Σήμερα, όντας πολυπληθείς οργανισμοί, η ΕΕ αποτελείται από 27 (λόγω Brexit) και το ΝΑΤΟ από 29 μέλη, συνιστούν η μεν πρώτη την σημαντικότερη προσπάθεια περιφερειακής ολοκλήρωσης, η δε Ατλαντική Συμμαχία τον ισχυρότερο στρατιωτικό οργανισμό παγκοσμίως.

Η ΕΕ κατά την πρώτη μεταψυχροπολεμική δεκαετία ενίσχυσε τις πολιτικές ολοκλήρωσης. Η δημιουργία της ΟΝΕ και η κυκλοφορία του ευρώ αποτέλεσαν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Παράλληλα όμως, αναδείχθηκε και η διστακτικότητα αρκετών κρατών να προχωρήσουν περαιτέρω προς την πολιτική ολοκλήρωση. Η καταψήφιση του προτεινόμενου Ευρωπαϊκού Συντάγματος, στην Ολλανδία και την Γαλλία το 2005, κατέδειξαν την απροθυμία τους για υπερεθνικές επιλογές στον πολιτικό τομέα. Ενώ μέχρι τότε η ΕΕ είχε να διαχειριστεί κατά βάση εξωγενείς κρίσεις, την τρέχουσα δεκαετία παρατηρούνται και ενδογενείς, οι οποίες λειτουργούν ανασταλτικά ως προς την εμβάθυνση της ενωσιακής διαδικασίας.

Στα πλαίσια και επ' ωφελεία του ενοποιητκού εγχειρήματος υποστηρίχθηκε, από ορισμένες πολιτικές, οικονομικές και πνευματικές ελίτ, η «αναγκαιότητα» άμβλυνσης των εθνικών ταυτοτήτων, ώστε να διευκολυνθεί η ανάδειξη μίας κοινής ευρωπαϊκής. Ταυτοχρόνως, θεωρήθηκε ότι η διαρκώς αυξανόμενη οικονομική αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών-μελών θα επιφέρει μονοσήμαντα θετικές επενέργειες, επιταχύνοντας την πορεία ολοκλήρωσης Οι παρούσες συνθήκες δεν επαληθεύουν τους προηγούμενους ισχυρισμούς σχετικά την εξελικτική τους δυναμική, πόσο μάλλον με την τελική τους κατάληξη. Οι προαναφερθείσες διαδικασίες όχι μόνο δεν απέτρεψαν την εμφάνιση εθνικιστικών τάσεων εντός της ΕΕ, αλλά ως έναν βαθμό τις ενεργοποίησαν.

Η δημοσιονομική κρίση επηρέασε δυσμενώς την ενοποιητική διαδικασία. Αν και η διαχείριση της κρίσης απέτρεψε την διάχυσή της σε άλλα κράτη της ΕΕ και υπό αυτό το πρίσμα δύναται να θεωρηθεί ως επιτυχημένη, σημαντικό τμήμα των κοινωνιών των πληττόμενων κρατών-μελών την προσέλαβαν ως ένα σύνολο δράσεων που δεν συνάδουν με την κοινοτική μέθοδο, όντας προϊόν επιβολής των οικονομικά ισχυρότερων χωρών. Παράλληλα, σημαντικά τμήματα των κοινωνιών των δανειοδοτών κρατών ήταν αντίθετα με τις πολιτικές διάσωσης των χωρών, οι οποίες βρέθηκαν σε δημοσιονομικό αδιέξοδο. Εν γένει, δύναται να υποστηριχθεί ότι οι διευρυνόμενες οικονομικές αποκλίσεις και η διαχείριση της οικονομικής κρίσης ανέστειλαν και υπονόμευσαν τις προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Η υπό διαπραγμάτευση αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, συνιστά όχι μόνο μια καινοφανή εξέλιξη, αλλά θα εντείνει τις στρατηγικές αποκλίσεις στον ευρωπαϊκό χώρο. Το προσφυγικό ζήτημα κατέδειξε την περιορισμένη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών στον πολύ σημαντικό τομέα της ασφάλειας. Οι αποσχιστικές τάσεις της Καταλονίας δημιουργούν ακόμη μια νέα δύσκολη κατάσταση την οποία οφείλει να διαχειριστεί, εκτός από την ισπανική κυβέρνηση, και η ΕΕ. Η ενοποιητική διαδικασία βασίστηκε στην ανατίμηση της οικονομίας, ως κυρίαρχου διαμορφωτικού της παράγοντα, σε συνδυασμό με την προώθηση αντιλήψεων περί πολλαπλών ταυτοτήτων, γεγονός που θα μετατοπίσει σταδιακά το εστιακό σημείο αυτοπροσδιορισμού των ανθρώπων από το έθνος σ' ένα ευρύτερο πολιτικό υποκείμενο (ΕΕ). Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρήθηκε ότι η συσσωμάτωση θα επέλθει τόσο από λειτουργικούς παράγοντες σε επίπεδο οικονομίας, οι οποίοι συν τω χρόνω θα δρομολογήσουν και την πολιτική, όσο και από τις ανανοηματοδοτικές διεργασίες σε επίπεδο κοινωνιών.

Οι οικονομικές συνθήκες και οι ιδέες αποτελούν βασικούς διαμορφωτικούς παράγοντες της ιστορικής διαδικασίας. Οι ενέργειες των υποκειμένων, συλλογικών και ατομικών, είναι συνάρτηση αυτών που βιώνουν ως πραγματικότητα σε συνδυασμό με τις βασικές κατευθυντήριες αντιλήψεις τους. Κανένα συλλογικό υποκείμενο δεν δύναται να διατηρηθεί μόνο ως διανοητική κατασκευή αν δεν μπορεί να συντηρηθεί και σπανίως έως ποτέ οι πολιτικές οντότητες δεν ενεργούν προσμετρώντας μόνο τα υλικά κίνητρα. Προσπαθώντας να ερμηνεύσουμε τα πεπραγμένα της Καταλονίας, διαπιστώνουμε τον διφυή χαρακτήρα των κίνητρων των συλλογικών υποκειμένων. Αμιγώς υλιστικές προσεγγίσεις, πως οι Καταλανοί επιθυμούν να αποσχιστούν για οικονομικούς λόγους, προσκρούουν στο βάσιμο ερώτημα: τί θα κάνουν αν γίνουν αποδεκτές οι απαιτήσεις τους για μικρότερη αναδιανομή στα πλαίσια του ισπανικού προϋπολογισμού; Επίσης, στις αιτιάσεις ότι μόνο με οικονομικά αντίμετρα μπορεί να αποτραπεί η απόσχιση, τί θα απαντήσουν όλοι όσοι προσμετρούν μόνο τον οικονομικό παράγοντα, αν οι Καταλανοί συμφωνήσουν να αποπληρώσουν το κόστος για την ανεξαρτησίας τους;

Η προσπάθεια οικοδόμησης μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας, που ως έναν βαθμό προϋπέθετε και την μερική αποδόμηση των εθνικών ταυτοτήτων, στην περίπτωση της Καταλονίας μετατόπισε το εστιακό σημείο του αυτοπροσδιορισμού στο τοπικό και όχι στο υπερεθνικό επίπεδο. Οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες στην Ισπανία σε συνδυασμό με τις ιστορικές, πολιτικές και θεσμικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, λειτούργησαν καταλυτικά ως προς την εκδήλωση του αιτήματος για ανεξαρτησία. Στην τωρινή συγκυρία, όπου εντός της ΕΕ τέθηκαν ζητήματα ασφάλειας -προσφυγικές ροές και τρομοκρατία- και διαχείρισης της οικονομικής κρίσης πρυτάνευσαν οι διακυβερνητικές λογικές και πρακτικές. Κατά πόσο οι ενδοευρωπαϊκές, όπως και περιφερειακές, κρίσεις δύνανται να λειτουργήσουν επ' ωφελεία του ενοποιητικού εγχειρήματος στην Γηραιά Ήπειρο, συνιστά μία πιθανή και όχι μία γραμμική εξέλιξη. Διαχρονικά, η ανάγκη κινητοποιεί ατομικά και συλλογικά υποκείμενα˙ στην περίπτωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης το δύσκολο έγκειται στο να προσδιοριστούν και να ιεραρχηθούν τοιουτοτρόπως οι ανάγκες ως κοινές.

<<  1 2 [34 5 6 7  >>