Εθνική Στρατηγική

 1  2  3 

Συμμαχίες - διπλωματία - δύναμη, η απάντηση στην Τουρκία!...

ΑΜΥΝΑ & ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ Παρασκευή 26 Ιουνίου 2020, 00:03 Συμμαχίες - διπλωματία - δύναμη, η απάντηση στην Τουρκία! Παναγιώτης Μπαλακτάρης         Γαλλία Στις 18 Ιουνίου η γαλλική φρεγάτα «Le Courbet» έγινε αποδέκτης μιας «εξαιρετικά επιθετικής ενέργειας» σύμφωνα με τη δήλωση της Γαλλίδας Υπουργού Αμύνης Φλωρένς Παρλύ. Η Υπουργός αποκάλυψε στην Γερουσία ότι η ανωτέρω φρεγάτα, η οποία εκτελούσε καθήκοντα στο πλαίσι...

27-06-2020   Εθνική Στρατηγική

Ο επικείμενος ελληνοτουρκικός πόλεμος και οι αθηναϊκές ελίτ...

Ο επικείμενος ελληνοτουρκικός πόλεμος και οι αθηναϊκές ελίτ (Αντιγραφή από το άρθρο της εφημερίδας "Καθημερινή": https://www.kathimerini.gr/1082699/opinion/epikairothta/politikh/ka8ara-mhnymata-me-a8oryvo-tropo του Κώστα Κουτσουρέλη* Όταν ο Αλέξης Παπαχελάς διαπιστώνει αίφνης ότι απέναντι στην Τουρκία έφτασε η «στιγμή της αλήθειας», καταλαβαίνει κανείς πλέον ότι τους ανθρώπους που μας κυβερνούν τούς λούζει κρύος ιδρώτας. Όταν ο διευθυντής...

18-06-2020   Εθνική Στρατηγική

ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΝΗ (ΑΟΖ). ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ;...

ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΝΗ (ΑΟΖ). ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ;   Εισαγωγή:Με μια πρώτη ανάγνωση και  μελέτη βιβλίων, συγγραμμάτων και αναλύσεων, στην προσπάθεια κατανόησης της έννοιας της στρατηγικής, συναντούμε πολλές και  διαφορετικές απόψεις. Παράλληλα η συνεχιζόμενη φιλολογία γύρω από την σημασία της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) καθιστά την έννοια αυτή όλο και πιο επίκαιρη, δεδομένων των εξελίξεων στην περιοχή μας αλλ...

16-06-2020   Εθνική Στρατηγική

Η ερμηνεία της Επανάστασης ως διαμορφωτικός παράγων πολιτικής...

 Η ερμηνεία της Επανάστασης ως διαμορφωτικός παράγων πολιτικής   Η (αυθ)υπέρβαση της ιστορίας, ως μέσο εξομάλυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων που διαλαλούν ορισμένοι, δεν συνάδει με τον καλπάζοντα τουρκικό αναθεωρητισμό. Δρ. Χρήστος Ζιώγας Διδάσκων Διεθνείς Σχέσεις στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Παν/μιου Αιγαίου και εντεταλμένος Λέκτορας στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων   NASTASIC VIA GETTY IMAGESΗ ναυμαχία του Ναυαρίνο...

14-06-2020   Εθνική Στρατηγική

Η στρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας...

  Η στρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας     Μάνος Καραγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής στο King's College London και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μάνος Καραγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής στο King's College London και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας AddThis Sharing Buttons Share to Facebook1.1KShare to TwitterShare to E-mailShare to Περισσότερα...45 -A +A Η δημόσια συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε μεγάλο βαθμό επικεντρώνεται στην...

11-06-2020   Εθνική Στρατηγική

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Χρήστος Μηνάγιας: Τα μηνύματα της επίσκεψης Erdoğan, που δεν έτυχαν προσοχής!...

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο liberal.gr ο Ταξίαρχος ε.α., ειδικός σε θέματα Τουρκίας, κ. Χρήστος Μηνάγιας, μας αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές του παρασκηνίου που προηγήθηκε της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Tayyip Erdoğan στην Ελλάδα, καθώς και των όσων είπε στην Κομοτηνή απευθυνόμενος σε Έλληνες Μουσουλμάνους της εκεί μειονότητας. Τα όσα μας είπε είναι εξόχως διαφωτιστικά για το που οδηγούνται οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις! Συνέντευξη στον Βασ...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης*: «Η τουρκική παρεμβατικότητα στην Θράκη: Από την ισλαμοδημοκρατία στον νε...

Η πολιτική εκκίνηση του Ταγίπ Ερντογάν ως ευρωπαϊστή μεταρρυθμιστή ηγέτη που επεδίωκε την εδραίωση ενός νέου τύπου «Ισλαμοδημοκρατίας» (κατά την αντιστοιχία με την «Χριστιανοδημοκρατία») στην Τουρκία, πρότυπο και για άλλα μουσουλμανικά κράτη, δημιούργησε μετρημένη αισιοδοξία, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα. Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΗ «εμπιστοσύνη» υπήρξε το κλειδί για την βελτίωση των διμερών σχέσεων και για την...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

8/12/2016. ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-ΙΣΡΑΗΛ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΜΑΖΟΥΝ!!!! ...

Η δεύτερη τριμερής διάσκεψη των ηγετών Ελλάδος , Κύπρου και Ισραήλ,  λαμβάνει χώρα σήμερα , Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  στην Ιερουσαλήμ. Είναι   η δεύτερη τριμερής συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών, Τσίπρα, Αναστασιάδη και Νετανιάχου , που πραγματοποιείται 11 μήνες μετά τη στρατηγική συμμαχία,  που ανακοινώθηκε στη Λευκωσία και αποδεικνύει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών, η οποία κρίνεται σημαντική, λόγω αφενός των εξελίξεων στο κυπριακό,...

08-12-2016   Εθνική Στρατηγική

7/12/2016. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ...

      Είναι πλέον γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας συναγωνίζεται σε εθνικισμό και στην αύξηση της έντασης με την Ελλάδα και την συντήρηση αυτής. Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτή η έξαρση του τουρκικού εθνικισμού έναντι της Χώρας μας, δεν είναι άμοιρη των εσωτερικών προβλημάτων που η χώρα αυτή αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, αλλά και των σε εξέλιξη ανακατατάξεων στη Συρία και το Ιράκ.   Με αυτή τ...

07-12-2016   Εθνική Στρατηγική

29/11/2016. Εθνική άμυνα – Στρατηγική χωρίς αποτίμηση...

Γράφει ο Γεώργιος Νικολάκος*Η στρατηγική είναι ένας όρος που ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και η αρχική της έννοια ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την στρατιωτική ορολογία, την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και την απαραίτητη σχεδίαση έτσι ώστε να υπάρχει βέλτιστη χρησιμοποίηση των έμψυχων και άψυχων πόρων με απώτερο σκοπό την επίτευξη των τεθέντων στόχων.Αναφερόμενοι κυρίως στην εθνική άμυνα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρατηγικ...

29-11-2016   Εθνική Στρατηγική

16/11/2016. ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ...

ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ"Η κρίση δεν είναι αφηρημένη έννοια, ανέτρεψε τις ζωές των πολιτών της χώρας. Συζητήσαμε για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις και θα περιορίσουν τις ανισότητες. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο. Η λιτότητα δεν μπορεί να είναι συνταγή ανάπτυξης, οι Έλληνες πρέπει να δουν αλλαγή στην καθημερινή τους ζωή. Το ΔΝΤ είπε πως η ελάφρυνση είναι ζωτικής σημασίας και προσωπικά θα συνεχίσω να πιέζω προς...

16-11-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική
 1  2  3 

Γράφει ο Ιωάννης Μπαλτζώης*: Γκολάν, η Συνθήκη που θα έσωζε την Συρία

on Wednesday, 03 April 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Τα Υψώματα ή Υψίπεδα του Γκολάν (Γαυλανίτις στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο) είναι το νέο μέτωπο αντιπαράθεσης στην Μέση Ανατολή. Η απόφαση του προέδρου Τραμπ να υπογράψει το σχετικό διάταγμα, όπου οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν πλέον την Ισραηλινή κυριαρχία στο Γκολάν, πυροδότησε τις αναμενόμενες θα λέγαμε νέες εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή. Ήδη Ιράν, Ρωσία και Τουρκία, ως άμεσα εμπλεκόμενες στον πόλεμο της Συρίας, όπως και ορισμένες Αραβικές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία εξέφρασαν ήδη την αντίδρασή τους στην απόφαση αυτή του προέδρου των ΗΠΑ. Μέχρι τώρα η ΕΕ, αρνείται να ακολουθήσει τις ΗΠA στην αλλαγή του καθεστώτος των υψωμάτων Γκολάν.


Μια περιοχή που κατέλαβε το Ισραήλ από το 1967 με τον αστραπιαίο πόλεμο των έξι ημερών και τελικά την προσάρτησε το 1981, γεγονός που δεν έτυχε της αποδοχής της διεθνούς κοινότητας. Γιατί όμως αυτά τα υψώματα έχουν τόση ιστορική και πολιτική σημασία;
Μερικές φορές η ιστορία παίζει παράξενα παιχνίδια και οι τελικές αποφάσεις των ηγετών καθορίζουν και τον ρου της ιστορίας για τα έθνη, τις χώρες, τις περιοχές αντιπαράθεσης. Τα υψίπεδα του Γκολάν είναι μια περιοχή, ένα πλατό, ένα οροπέδιο 1800 τ.χλμ. ΚΜ, βορείως της λίμνης της Γαλιλαίας, εκ των οποίων η Συρία κατέχει τα 600 τ.χλμ και το Ισραήλ τα 1200 τ.χλμ. Το Ισραήλ κατέλαβε και κατέχει από το 1967 την περιοχή αυτή, που από άγονη περιοχή την μετέτρεψε σε θερμοκήπιο παραγωγής όλων των γεωργικών προϊόντων.



Τα Υψίπεδα του Γκολάν, έχουν στρατηγική σημασία, όχι μόνο διότι εκεί πηγάζει ο Ιορδάνης ποταμός, βασική πηγή νερού στο Ισραήλ, αλλά και γιατί η περιοχή των Υψιπέδων δεσπόζει στην κοιλάδα που οδηγεί στη Δαμασκό. Από το όρος Χερμόν που κατέχει στα Βόρεια του Γκολάν κατοπτεύει και απειλεί την Δαμασκό που απέχει 40 χλμ. Αποτελούν δε τα Γκολάν τον φυσικό προμαχώνα, το αμυντικό οχυρό του Ισραήλ στα βόρεια σύνορά του και θεωρείται δύσκολο να αποχωρήσουν και να παραχωρήσουν πλήρως τα υψώματα στην Συρία, αν και ιστορικά της ανήκουν.
Και όμως πριν από εννέα χρόνια, το 2010, πριν ακόμη αρχίσει η λεγόμενη «Αραβική Άνοιξη» και ο τρομακτικός πόλεμος στην Συρία, το Ισραήλ είχε αποφασίσει να παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος του Γκολάν, διατηρώντας κάποια εδάφη, στη νότια πλευρά των υψωμάτων, για λόγους ασφαλείας, καθώς και τον πλήρη έλεγχο του ποταμού Ιορδάνη, δυτικά των υψωμάτων, για τον έλεγχο των υδάτινων πόρων, στοιχείο απαραίτητο για το Ισραήλ.

Το σχέδιο του Ισραήλ
Έτσι το Ισραήλ προτείνει στη Συρία το 2010 την αποχώρηση των Ισραηλινών δυνάμεων, μέχρι τη λεγόμενη γραμμή Ridge (Ridge Line), παραχωρώντας στην Συρία, σχεδόν όλο το Γκολάν, μαζί με όλες τις υφιστάμενες κατοικημένες περιοχές. Οι προτάσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου, δηλαδή για αποχώρηση μέχρι την γραμμή Ridge, όπως βλέπουμε και στον χάρτη, περιλαμβάνει και την ανατολική όχθη του Ιορδάνη ποταμού και μάλιστα σε απόσταση 2,5 χλμ. από αυτή στα τελευταία Υψώματα του Γκολάν πριν την κοιλάδα του Ιορδάνη ποταμού, την κοιλάδα Χούλα και τη Θάλασσα (λίμνη) της Γαλιλαίας.

 

Προτάσεις Ισραήλ για αποχώρηση από τα Υψίπεδα του Γκολάν το 2010.
Παρατηρώντας τη γραμμή Ridge διαπιστώνουμε ότι παρέχει τουλάχιστον δύο στρατηγικά πλεονεκτήματα για το Ισραήλ, συγκρίνοντας την με την ολική αποχώρηση από το Γκολάν μέχρι τον Ιορδάνη ποταμό, που ήταν τα σύνορα το 1967:

Το Ισραήλ διατηρώντας τον έλεγχο της δυτικής και ανατολικής όχθης του Ιορδάνη ποταμού, διατηρεί τον έλεγχο των υδατίνων πόρων του ποταμού, που είναι η κύρια υδάτινη πηγή τροφοδοσίας για το Ισραήλ. Ακόμη, η στρατιωτική παρουσία του Ισραήλ και στις δύο όχθες του παρέχει την δυνατότητα να μεταφέρει την στρατιωτική του ισχύ εύκολα και γρήγορα ξανά πίσω στο υψίπεδο του Γκολάν, σε περίπτωση πολέμου.
Η γραμμή Ridge αποτελεί ένα φυσικό εμπόδιο για την είσοδο και έξοδο από το Γκολάν. Παρέχει δε στις κατοικημένες περιοχές των κοιλάδων Χούλα και Γαλιλαίας, κάτω από το Γκολάν ένα στρατιωτικό «τοίχο ασφαλείας» (military firewall), από στρατιωτικές ενέργειες, όπως συνέβαινε πριν από το 1967 και ακόμη αποτελεί ένα ουσιαστικό εμπόδιο σε ενδεχόμενη προέλαση των Συριακών αρμάτων μάχης, σε περίπτωση επιχειρήσεων, στην κατεύθυνση από το Γκολάν προς τις χαμηλότερες βορειοανατολικές περιοχές του Ισραήλ.

Παρέμβαση ΗΠΑ
Έτσι τον Σεπτέμβριο 2009 ο διαπραγματευτής για την Μέση Ανατολή Τζόρτζ Μίτσελ πραγματοποίησε μια αιφνίδια επίσκεψη στην Δαμασκό για την επίτευξη μιας σημαντικής διπλωματικής επιτυχίας: Την έναρξη των Σύρο–Ισραηλινών συνομιλιών ειρήνης. Μαζί του μετέφερε έναν λεπτομερή χάρτη, με τις επίσημες ισραηλινές προτάσεις απόσυρσης από τα Υψώματα του Γκολάν, το οποίο ενεχείρησε στον Σύρο Πρόεδρο Μπασάρ Άσσαντ.
Η Δαμασκός όμως είχε και έχει ιδιαίτερες σχέσεις φιλίας και στρατιωτικούς–στρατηγικούς δεσμούς με το Ιράν και ακόμη φιλοξενούσε στο έδαφός της ηγετικές τους ομάδες ή πυρήνες εξτρεμιστικών ισλαμιστικών οργανώσεων όπως οι Χεζμπολάχ, η Χαμάς, ο Ισλαμικός Τζιχάντ και μερικές άλλες λιγότερο γνωστές οργανώσεις, που θεωρούνταν από ΗΠΑ, Ισραήλ και Δύση ως τρομοκρατικές.
Στην προσπάθεια αυτή συμμετείχε και η Γαλλία, με τον τότε πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί ο οποίος όρισε τον διπλωμάτη Ζαν Κλώντ Κουσεράν ως ειδικό διαπραγματευτή για την προώθηση των Σύρο-Ισραηλινών συνομιλιών ειρήνης. Ο Κουσεράν ανάλαβε δουλειά και μετέβη στη Δαμασκό τον Σεπτέμβριο 2010 και είχε μυστικές και πολύ προσωπικές συνομιλίες με τον πρόεδρο Άσσαντ.
Μετά από αυτές τις συνομιλίες ο πρόεδρος Σαρκοζί ενημέρωσε τον πρόεδρο των ΗΠΑ και την υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ότι η πόρτα ήταν πλέον ανοικτή για τον διαπραγματευτή Τζόρτζ Μίτσελ, να παρουσιάσει στον Σύρο πρόεδρο τον χάρτη και τις προτάσεις του Ισραήλ, όπερ και εγένετο. Oι διαπραγματεύσεις, δυστυχώς τελικά δεν ευοδώθηκαν και κατά πολλούς αναλυτές αν είχε επιτευχθεί συμφωνία και είχε υπογραφεί συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ, το μέλλον της Συρίας θα ήταν σήμερα διαφορετικό.

Σχέδιο Φρέντερικ Χοφ
Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου θεωρούσε ότι οι προτάσεις του, ήταν παρεμφερείς με το σχέδιο του Φρέντερικ Χόφ, του ειδικού σε θέματα Συρίας, μέλους της ομάδας του Μίτσελ, ο οποίος πρότεινε την αποχώρηση των Ισραηλινών σε δύο στάδια και μέχρι την γραμμή Ridge. Έτσι κατά το πρώτο στάδιο ο Χοφ είχε προτείνει την απόσυρση των Ισραηλινών μέχρι το κεντρικό Γκολάν, ενώ το Ισραήλ θα διατηρούσε σταθμούς εγκαίρου προειδοποίησης και προχωρημένα φυλάκια επί του όρους Χερμόν στα Βόρεια του Γκολάν, 40 χλμ. από τη Δαμασκό. Ακόμη δε το Ισραήλ θα κατέχει και τις δύο όχθες του Ιορδάνη ποταμού.
Κατά το δεύτερο στάδιο το Ισραήλ θα κατείχε τις νότιες και νοτιοδυτικές υπώρειες του Γκολάν μέχρι τους ποταμούς Ιορδάνη και Γιαρμούκ, που είναι αδιάβατες σε άρματα και τεθωρακισμένα, αποτελώντας ακόμη ένα φυσικό εμπόδιο και παράλληλα μια φυσική προστασία από στρατιωτικές ενέργειες της άλλης πλευράς. Το Ισραήλ θα μπορούσε να αποσυρθεί δυτικά του Ιορδάνη ποταμού μετά από χρόνια, όταν η ειρήνη θα έχει εμπεδωθεί και οι σχέσεις εμπιστοσύνης με την Συρία θα έχουν αποκατασταθεί πλήρως.
Όπως βλέπουμε τα δύο σχέδια ήταν παρεμφερή και ο Νετανιάχου ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει τροποποιήσεις στο σχέδιό του, υιοθετώντας διάφορες προτάσεις από το σχέδιο Χοφ. Φυσικά ο Χοφ είχε ενημερώσει τον πρόεδρο Άσσαντ της Συρίας, ότι για την έναρξη και την πρόοδο των διεργασιών θα πρέπει να λάβει αποστάσεις από Οργανώσεις που οι Αμερικανοί (και οι Ισραηλινοί και η Δύση) θεωρούν τρομοκρατικές, όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς, Ισλαμικός Τζιχάντ κλπ.
Δυστυχώς όλες οι προσπάθειες των ΗΠΑ και Γαλλίας για την επίτευξη μιας συμφωνίας και την υπογραφή συνθήκης ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, στα πρότυπα των συμφωνιών με Αίγυπτο και Ιορδανία, τελικά ναυάγησαν και οι σχέσεις των δύο κρατών παρέμειναν όπως ήταν, δηλαδή εχθρικές και σε κατάσταση πολέμου, κάτι που τελικά απεδείχθη καταστροφικό για τη Συρία, με τα γεγονότα που ακολούθησαν την επόμενη χρονιά. Και ο λόγος;
Το Ιράν του ακραίου προέδρου Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ τότε, που στην κυριολεξία απαγόρευσε κάθε διαπραγματευτική επαφή με τον μεγάλο εχθρό των, το σιωνιστικό μόρφωμα, όπως ονόμαζαν το Ισραήλ. Και η μεγάλη ευκαιρία για ένα μεγάλο βήμα για την ειρήνευση στην περιοχή, αλλά και για ένα διαφορετικό μέλλον της Συρίας δυστυχώς χάθηκε οριστικά. Το τι ακολούθησε την επόμενη χρονιά με τον πόλεμο στην Συρία και την καταστροφή μιας πολύ ωραίας χώρας είναι γνωστό σε όλους μας.

Γιατί ναυάγησε το σχέδιο Χοφ
Οι Ισραηλινοί ήθελαν όντως σοβαρά να επιλύσουν αυτό το θέμα, παραχωρώντας το Γκολάν, εξασφαλίζοντας όμως θέματα εθνικής ασφαλείας και αποτροπής εχθρικών ενεργειών. Ακόμη το Ισραήλ ήθελε να διατηρήσει τον έλεγχο των υδάτινων πόρων του Ιορδάνη ποταμού, καθόσον το νερό είναι το υπό έλλειψη πρώτιστο αγαθό του Ισραήλ. Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί το Ισραήλ να παραχωρήσει μια περιοχή, που από άγονο υψίπεδο, το έχει μετατρέψει σε γη της επαγγελίας στην κυριολεξία, ένα κήπο της Εδέμ, με εξαίρετα προϊόντα όπως τα περίφημα κρασιά του;
Σύμφωνα με όλους τους αναλυτές με την παραχώρηση αυτή επέλυε τα περισσότερα προβλήματά του. Παραχωρώντας το Γκολάν εξασφάλιζε τα βόρεια σύνορα του και ταυτόχρονα αποδυνάμωνε και αποστερούσε από τους κυρίους εχθρούς και αντιπάλους του (Ιράν, Χεζμπολάχ, Χαμάς, Ισλαμικός Τζιχάντ κλπ) από φιλία, υποστήριξη, πόρους, φιλοξενία ηγετικών ομάδων και πολλών άλλων πλεονεκτημάτων.
Από την άλλη πλευρά, η Συρία του προέδρου Άσσαντ ήταν εγκλωβισμένη στην επιθυμία της να ανακτήσει χωρίς πόλεμο τα εδάφη της που είχε απολέσει με πόλεμο υπογράφοντας συνθήκη ειρήνης με έναν άσπονδο εχθρό και από την άλλη να συμμορφωθεί στην πολιτική και τις εντολές του κυριότερου συμμάχου της, του Ιράν, που θεωρεί ότι το Ισραήλ αποτελεί τον μεγαλύτερο εχθρό του, όπως και ολοκλήρου του Αραβικού κόσμου. Τελικά υιοθέτησε την «εντολή» του Ιράν. Τα υπόλοιπα είναι πλέον ιστορία.

Τα πάντα θα ήταν διαφορετικά
Εδώ όμως αναφύεται ένα ερώτημα. Αν η Συρία είχε αποδεχθεί τις κυοφορούμενες το 2010 εξελίξεις, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ και είχε δεχθεί την συμφωνία ειρήνης με το Ισραήλ, θα είχαμε τις εξελίξεις με την Αραβική άνοιξη; Σύμφωνα με πολλούς και έγκυρους αναλυτές της Μέσης Ανατολής, τις οποίες προσωπικά αποδέχομαι και συνηγορώ, η Συρία δεν θα βρισκόταν στην σημερινή κατάσταση.
Η συμφωνία με το Ισραήλ, υπό την έγκριση των ΗΠΑ, το τονίζουμε, γιατί γνωρίζουμε σήμερα ποιοι ήταν οι εμπνευστές και «χορηγοί» της χειρότερης μορφής πολιτικής των ΗΠΑ στην περιοχή, της Αραβικής Άνοιξης και της δημιουργίας και γιγάντωσης του μεγαλύτερου σήμερα εφιάλτη, του Τζιχαντισμού, θα αποτελούσε ένα πλέγμα ασφαλείας για την πολύπαθη αυτή χώρα. Μια αραβική χώρα, μοναδική, πανέμορφη, πολυπολιτισμική, πολυθρησκευτική, με ελευθερία λόγου, πίστης και έργων πρωτοπόρου για αραβική χώρα συγκρινόμενη με τις λοιπές Αραβικές χώρες της Μέσης Ανατολής.
Δυστυχώς για τον συριακό λαό, η απόφαση της ηγεσίας του ήταν καταστροφική για το μέλλον της χώρας, αλλά ποιος γνώριζε τότε τι θα επακολουθούσε σε μερικού μήνες; Έτσι διαπιστώνουμε ότι από τύχη, ή μια λανθασμένη εκτίμηση της πολιτικής ηγεσίας μιας χώρας, μπορεί να προκύψουν κολοσσιαία θέματα, που μπορούν να φθάσουν μέχρι την καταστροφή της.
Τέλος, θα λέγαμε ότι η αμερικανική ενέργεια έχει εξαιρετική σημασία και για τη διεθνή πολιτική, καθόσον έρχεται μετά από μια σειρά μονομερών πολιτικών κινήσεων, όπου οι μεγάλες δυνάμεις δια της βίας και της στρατιωτικής ισχύος επιβάλλουν ντε φάκτο αλλαγές συνόρων. Πρόσφατα παραδείγματα ο τρόπος που οι ΗΠΑ επέβαλλαν την «ανεξαρτοποίηση» του Κοσόβου, καταστώντας το προτεκτοράτο. Από την άλλη πλευρά είδαμε πως η Ρωσία με παρεμφερή τρόπο παρενέβη στο Ντονμπάς της Ουκρανίας και διέσπασε την περιοχή αυτή και ακόμη πιο εμφανές, ο τρόπος που απέσπασε και προσάρτησε την Κριμαία, περιοχές που ανήκουν στην Ουκρανία. Είναι χαρακτηριστικά δείγματα του πώς οι μεγάλες δυνάμεις αδιαφορούν και καταπατούν το Διεθνές Δίκαιο και τη βασική αρχή του απαραβίαστου των συνόρων των κρατών. Και μας αφορά, λόγω Κύπρου και της συμπεριφοράς της Τουρκίας επί αυτού.

* Ο Ιωάννης Αθαν. Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος ε.α., πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), με Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).