Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Μήπως οι μίζες στα εξοπλιστικά εξηγούν το "φοβικό σύνδρομο" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;...

    Οι αποκαλύψεις γιά τα εξοπλιστικά στην πραγματικότητα επιβεβαίωσαν την κοινή  πεποίθηση: ότι στην διαδικασία παραγγελιών στρατιωτικού υλικού εμφιλοχωρούσε εδώ και χρόνια αθρόος χρηματισμός των αρμοδίων αξιωματούχων. "Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι", κατά την λαϊκή παροιμία. Η τεραστίων διαστάσεων, όπως αποδεικνύεται τώρα, διαφθορά, ήταν διακομματική. Στην ουσία, το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησε τις μίζες α...

18-01-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-03-17. Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου ...

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου». Sir Halford J. Mackinder ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο....

17-03-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. Εξωτερική πολιτική ντροπής...

Η σημερινή μέρα είναι άλλη μια μέρα που οι Έλληνες θα την θυμόμαστε με θλίψη. Ο λόγος είναι η κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας που την απογυμνώνει από τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειάς της.Μετά το απίθανο ότι «η μουσουλμανική, η οθωμανική κληρονομιά είναι μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς», το οποίο ξεστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πριν από λίγες μέρες, υφιστάμεθα σήμερα την ταπεινωτική επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού και...

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων...

ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση ΚρίσεωνΑναδημοσίευση από το περιοδικό ‘Νέα Πολιτική’, Τεύχος 12, Νοε-Δεκ 2014Η διαχείριση κρίσεων πρέπει να θεσμοθετηθεί και να γίνει μέρος μίας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης.Η διαχείριση κρίσεων αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και εμπειρία, σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της πρόληψης, της πρόγνωσης και της εκτίμησης κινδύνου το έργο αυτό είναι καθήκον ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που είναι ανύπαρκτο...

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-06. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ!...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! Θα ακολουθήσουν:-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας κ...

06-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-18. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

18-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. H Εθνική Αξιοπρέπεια...

Υπάρχει ένα άυλο αγαθό, απαραίτητο για την επιβίωση και την ιστορική συνέχεια των λαών, ιδίως αυτών που δεν διαθέτουν άφθονους υλικούς πόρους και πλούτο. Το αγαθό αυτό είναι η Εθνική Αξιοπρέπεια, που διασώζει ατομικά και συλλογικά τους πολίτες μίας χώρας από την απαξίωση, την ταπείνωση, τον εξευτελισμό, το ψυχικό σκότιος, και μεσοπρόθεσμα από την δουλεία και μακροπρόθεσμα από τον εκμηδενισμό τους.  Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια....

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Γεώργιος Λυκοκάπης*: Είναι πρόθυμες οι ΗΠΑ "να χάσουν" την Τουρκία

on Saturday, 01 June 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Οι επικείμενες εκλογές θα απασχολήσουν, αναπόφευκτα, τα επιτελεία των κομμάτων και θα μονοπωλήσουν την επικαιρότητα. Όμως, η προοπτική σχηματισμού μίας σταθερής κυβέρνησης, δεν αφορά μόνο τα κομματικά επιτελεία. Πρωτίστως αφορά την ίδια χώρα. Μην ξεχνάμε πως η απειλή της Τουρκίας, μίας χώρας που ομνύει στον αναθεωρητισμό, παραμένει.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας προειδοποίησε πως η Άγκυρα "δεν θα επιτρέψει τετελεσμένα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο". Ο Χουλουσί Ακάρ ζήτησε να κατανεμηθούν τα κέρδη από τις γεωτρήσεις που πραγματοποιεί η Κυπριακή Δημοκρατία και στην "Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου". Η Άγκυρα, όλο και περισσότερο, προχωρά σε ανατριχιαστικούς παραλληλισμούς, με την εισβολή στην Κύπρο το 1974.

Παγίως η Τουρκία εκμεταλλεύεται την πολιτική αστάθεια στην Ελλάδα, προκειμένου να επιβάλει τις μονομερείς διεκδικήσεις της, όπως στα Ίμια το 1996. Είχε προηγηθεί η παραίτηση, για λόγους υγείας, του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και η εκλογή του Κώστα Σημίτη, εν μέσω σφοδρών εσωκομματικών αντιδράσεων. Ακολούθησε η πιο σοβαρή ελληνοτουρκική κρίση στην νεότερη ιστορία, που έφερε τις δύο χώρες ένα βήμα πριν τον πόλεμο.

Ας εξετάσουμε τώρα ένα υπαρκτό σενάριο, το οποίο μας αφορά. Στις επερχόμενες εκλογές, κανένα κόμμα δεν καταφέρνει να κερδίσει αυτοδυναμία. Επικρατεί πολιτική πόλωση, η οποία αποτρέπει τον σχηματισμό μίας κυβέρνησης συνεργασίας. Ακολουθούν νέες εκλογές, αυτή την φορά με το σύστημα της απλής αναλογικής. Για να σχηματιστεί κυβέρνηση με το συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα, προϋποθέτει την υπέρβαση των κομματικών εγωισμών. Εάν αυτοί κυριαρχήσουν, δεν αποκλείεται να πάμε και σε τρίτες εκλογές!

Σε αυτή την περίπτωση, ο κίνδυνος ενός θερμός επεισοδίου δεν πρέπει να αποκλειστεί. Με μία πρώτη ανάγνωση, τα γεωπολιτικά δεδομένα έχουν πλέον αλλάξει. Η Τουρκία δεν θα τολμήσει να αναλάβει το ρίσκο μιας νέας κρίσης, την στιγμή που βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης με την Δύση, ειδικότερα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επομένως, η σημερινή Τουρκία είναι παντελώς απομονωμένη, σε αντίθεση με την Τουρκία της δεκαετίας του '90.

Για συμφωνία “win-win”, μιλά ο Αμερικανός πρέσβης
Όμως η γεωπολιτική πραγματικότητα είναι περισσότερο πολύπλοκη. Συγκεκριμένα, θα εστιάσουμε σε μία δήλωση του Αμερικανού πρέσβη, κατά την διάρκεια του Συνέδριου Αεροπορικής ισχύος της Πολεμικής Αεροπορίας. Ο Τζέφρι Πάϊατ απάντησε σε ερώτηση του πτέραρχου ε.α. Αναστάσιου Μπασαρά, αντιπροέδρου του ΕΛΙΣΜΕ και τέως ανώτερου αξιωματούχου του ΝΑΤΟ. Ο κύριος Μπασαράς ζήτησε ένα σχόλιο του Αμερικανού διπλωμάτη, για τις παράνομες γεωτρήσεις της Τουρκίας εντός της κυπριακής ΑΟΖ.

    

Οι γεωτρήσεις αυτές παραβιάζουν την κυριαρχία ενός διεθνώς αναγνωρισμένου ανεξάρτητου κράτους, το οποίο αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνοδεύονται από την αποστολή πολεμικών πλοίων και τις συνεχιζόμενες πολεμικές απειλές ανώτατων Τούρκων αξιωματούχων, όπως του ίδιου του Τούρκου προέδρου. Ο κύριος Μπασαράς επεσήμανε πως οι προκλήσεις της Τουρκίας, προκαλούν “ανησυχίες” σε Ελλάδα και Κύπρο. Ο Αμερικανός πρέσβης, στην απάντηση του, κράτησε ισορροπίες.

Δήλωσε πως η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει την τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και δεν επιθυμεί ενέργειες “πρόκλησης και κλιμάκωσης” στην περιοχή. Όμως επεσήμανε πως, μακροπρόθεσμα, η Ουάσιγκτον βλέπει τα ενεργειακά ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου ως “οδηγό συνεργασίας” και “αμοιβαίας νίκης” (win-win). Η συγκεκριμένη δήλωση δεν απέχει από την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Ενέργειας στις 8 Μαίου, που ζητούσε συμφωνία “win-win” στα ενεργειακά ζητήματα της Μεσογείου.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος υπενθύμισε πως ο ίδιος ο Κύπριος πρόεδρος έχει προτείνει την δημιουργία ενός “δεσμευμένου λογαριασμού”, ο οποίος θα διαμοιράσει τα κέρδη στην ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Όμως, σε αντίθεση με τον πρόεδρο Αναστασιάδη, ο πρεσβευτής δεν ανέφερε ως προϋπόθεση την επίλυση του κυπριακού ζητήματος. Μοιάζει παράδοξο η Κυπριακή Δημοκρατία να διαπραγματευτεί μία συμφωνία "win-win" με την Τουρκία, την στιγμή που αποτελεί δύναμη κατοχής στην Μεγαλόνησο.

Ο Αμερικανός πρεσβευτής διευκρίνισε πως η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες της Αθήνας για την εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη, όπως και στις πρωτοβουλίες του υπουργού Άμυνας Ευάγγελου Αποστολάκη για την οικοδόμηση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (Μ.Ο.Ε.) με την γείτονα χώρα.

Τακτική "μαστίγιου και καρότου"
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτηση του ο Τζέφρι Πάϊατ έκανε μία πολύ ενδιαφέρουσα επισήμανση. Χαρακτήρισε την Τουρκία "σύμμαχο" στο ΝΑΤΟ. Δήλωσε πως η προσδοκία "όλων" είναι να παραμείνει η Τουρκία "ευθυγραμμισμένη" με τους ευρωατλαντικούς θεσμούς και, γενικότερα, την Δύση. Δεν έκανε την παραμικρή αναφορά στις σοβαρές διαφωνίες Ουάσιγκτον-Άγκυρας για επιμέρους ζητήματα, όπως στα σχέδια της τουρκικής κυβέρνησης για την προμήθεια ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.

Οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας έχουν επιδεινωθεί το τελευταίο διάστημα. Ο Τούρκος πρόεδρος βλέπει με οργή την αμερικανική υποστήριξη στους Κούρδους της οργάνωσης YPG στην Συρία, την οποία η Άγκυρα θεωρεί "τρομοκρατική οργάνωση". Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι πεπεισμένος πως οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες υποκίνησαν την απόπειρα πραξικόπηματος του 2016. Είναι ο βασικός λόγος που έχει προσεγγίσει την Ρωσία, προκαλώντας μεγάλες αντιδράσεις στις ΗΠΑ.
Όμως, ταυτόχρονα, οι δύο πλευρές αποφεύγουν μία ολοκληρωτική ρήξη. Μοιάζει περισσότερο να ακολουθούν την διαπραγματευτική τακτική του "καρότου και του μαστιγίου". Η αμερικανική κυβέρνηση θέλει να αποσπάσει την Τουρκία από την αυξανόμενη επιρροή της Ρωσίας. Η Τουρκία, από την πλευρά της, εμφανίζεται να επιδιώκει την εξασφάλιση ανταλλαγμάτων από τους Αμερικανούς. Τα ανταλλάγματα μπορεί να είναι στην Συρία, στο Αιγαίο ή στην Μεσόγειο.
Ειδικότερα, όσον αφορά τους S400, βλέπουμε πως ο Τούρκος υπουργό Άμυνας αναφέρεται σε "αναβολή" στην επικείμενη παράδοση τους στην Τουρκία. Όμως λίγες ώρες μετά, διαψεύδεται από την ίδια την κυβέρνηση του! Αυτή η αλληλουχία των αντιφατικών δηλώσεων, ουσιαστικά εντάσσεται στην διαπραγματευτική τακτική που προαναφέραμε.

Παραμένει σημαντική για τις ΗΠΑ
Βλέπουμε πως ο Αμερικανός πρεσβευτής υπενθύμισε την σπουδαιότητα της Τουρκίας για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Είναι πολύ σημαντική η γεωπολιτική αξία της, (έχει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ), για την απωλέσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Το πρόβλημα για την αμερικανική κυβέρνηση μοιάζει να είναι περισσότερο ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, όχι η Τουρκία. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως το ίδιο ισχύει και για το Ισραήλ.

Μία από τις προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης είναι να περιοριστεί η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από την Μόσχα. Είναι ο βασικός λόγος για την υποστήριξη της στην τριμερή συμμαχία Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου (ουσιαστικά τετραμερή, με την "άτυπη" συμμετοχή της Αιγύπτου). Η Τουρκία θεωρεί πως η συγκεκριμένη συμμαχία την "αποκλείει" από την Μεσόγειο. Έχοντας κάκιστες σχέσεις με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, η Τουρκία καταφεύγει στις πολεμικές απειλές προς επιβολή τετελεσμένων.

Ο Αμερικανός πρεσβευτής (ουσιαστικά η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση) κατανοεί τους ισχυρισμούς της Τουρκίας. Μπορεί μην εγκρίνει τις μεθόδους της, αλλά δικαιώνει την πάγια θέση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Το "win-win" του Αμερικανού πρεσβευτή θυμίζει το περίφημο "καζάν-καζάν" του Τούρκου προέδρου Ερντογάν. Δηλαδή οι ελληνοτουρκικές διαφορές στην Μεσόγειο (πιθανών αργότερα και στο Αιγαίο) να επιλυθούν μέσω "αμοιβαίων υποχωρήσεων". Προφανώς εις βάρος του διεθνούς δικαίου και των ελληνικών συμφερόντων.

Όπως έδειξε η δήλωση του Τζέφρι Πάϊατ, η Ουάσιγκτον επιθυμεί την παραμονή της Τουρκίας στην Δύση. Προφανώς περιμένει ένα "σημάδι" από την Τουρκία. Θα μπορούσε να είναι μία υπαναχώρηση στην παραλαβή των S-400? Είναι δύσκολο να προβλέψουμε την τελική στάση της Τουρκίας, με δεδομένη την εκρηκτική ιδιοσυγκρασία του Τούρκου προέδρου. Σίγουρα ο Ταγίπ Ερντογάν θα αξιοποιήσει στο έπακρο την γεωπολιτική θέση της Τουρκίας, μέχρι την τελική του απόφαση.

Τα προηγούμενα χρόνια, η Ελλάδα είχε επαναπαυτεί στην επικείμενη ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Θεωρούσε πως προοπτική ένταξη της θα "κατεύναζε" τις αναθεωρητικές βλέψεις της Άγκυρας. Όπως είδαμε, η εκτίμηση αυτή δεν επιβεβαιώθηκε. Τώρα το ελληνικό πολιτικό σύστημα κινδυνεύει να προσανατολιστεί στην πόλωση των επικείμενων εκλογών και να αγνοήσει την τουρκική απειλή. Δεν πρέπει να κάνει το λάθος να επαναπαυτεί στις καλές προθέσεις των συμμάχων μας. Οφείλει να θυμάται πως αυτές δεν θα είναι δεδομένες για πάντα.

*Διεθνολόγος