Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Μήπως οι μίζες στα εξοπλιστικά εξηγούν το "φοβικό σύνδρομο" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;...

    Οι αποκαλύψεις γιά τα εξοπλιστικά στην πραγματικότητα επιβεβαίωσαν την κοινή  πεποίθηση: ότι στην διαδικασία παραγγελιών στρατιωτικού υλικού εμφιλοχωρούσε εδώ και χρόνια αθρόος χρηματισμός των αρμοδίων αξιωματούχων. "Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι", κατά την λαϊκή παροιμία. Η τεραστίων διαστάσεων, όπως αποδεικνύεται τώρα, διαφθορά, ήταν διακομματική. Στην ουσία, το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησε τις μίζες α...

18-01-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-03-17. Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου ...

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου». Sir Halford J. Mackinder ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο....

17-03-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. Εξωτερική πολιτική ντροπής...

Η σημερινή μέρα είναι άλλη μια μέρα που οι Έλληνες θα την θυμόμαστε με θλίψη. Ο λόγος είναι η κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας που την απογυμνώνει από τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειάς της.Μετά το απίθανο ότι «η μουσουλμανική, η οθωμανική κληρονομιά είναι μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς», το οποίο ξεστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πριν από λίγες μέρες, υφιστάμεθα σήμερα την ταπεινωτική επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού και...

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων...

ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση ΚρίσεωνΑναδημοσίευση από το περιοδικό ‘Νέα Πολιτική’, Τεύχος 12, Νοε-Δεκ 2014Η διαχείριση κρίσεων πρέπει να θεσμοθετηθεί και να γίνει μέρος μίας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης.Η διαχείριση κρίσεων αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και εμπειρία, σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της πρόληψης, της πρόγνωσης και της εκτίμησης κινδύνου το έργο αυτό είναι καθήκον ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που είναι ανύπαρκτο...

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-06. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ!...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! Θα ακολουθήσουν:-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας κ...

06-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-18. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

18-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. H Εθνική Αξιοπρέπεια...

Υπάρχει ένα άυλο αγαθό, απαραίτητο για την επιβίωση και την ιστορική συνέχεια των λαών, ιδίως αυτών που δεν διαθέτουν άφθονους υλικούς πόρους και πλούτο. Το αγαθό αυτό είναι η Εθνική Αξιοπρέπεια, που διασώζει ατομικά και συλλογικά τους πολίτες μίας χώρας από την απαξίωση, την ταπείνωση, τον εξευτελισμό, το ψυχικό σκότιος, και μεσοπρόθεσμα από την δουλεία και μακροπρόθεσμα από τον εκμηδενισμό τους.  Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια....

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΑΣΙΑ

2015-04-05. ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ, ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

on Tuesday, 07 April 2015. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

2015-04-05. ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ, ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ, ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Την Πέμπτη 02 Απριλίου και μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις και προσπάθειες επετεύχθηκε μια κατ'αρχή συμφωνία πλαίσιο για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Οι λεπτομερείς όροι της συμφωνίας αυτής θα πρέπει να προσδιοριστούν επακριβώς και να συμφωνηθούν αμοιβαία ώστε να καταστεί δυνατή η υπογραφή της τελικής και πλήρους συμφωνίας μέχρι τις 30 Ιουνίου 2015. Τότε και μόνο τότε και με την προϋπόθεση της ιρανικής συμμόρφωσης, θα αρχίσει η σταδιακή άρση των οικονομικών περιορισμών που εδώ και χρόνια έχουν επιβληθεί στο Ιράν και έχουν καταστροφικές συνέπειες για την οικονομία του. Οι αρχικές εντυπώσεις περιγράφουν μια ολοκληρωμένη αρχική συμφωνία πλαίσιο που θα απαιτήσει εντατικές διαπραγματεύσεις για την ολοκλήρωση της και για τον και καθορισμό των κρίσιμων διαδικαστικών λεπτομερειών εφαρμογής, επαλήθευσης και σταδιακής άρσης των περιορισμών.
ΕΔΩ! η συνέχεια.

 

KARNEGIE Europe: THE CHANGING ROLE OF DEMOCRACY IN ASIAN GEOPOLITICS

on Tuesday, 31 October 2017. Posted in Μελέτες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

KARNEGIE Europe: THE CHANGING ROLE OF DEMOCRACY IN ASIAN GEOPOLITICS

M A I K O I C H I H A R A S E P T E M B E R 1 4 , 2 0 1 7


Security issues like North Korea’s latest nuclear test dominate policy conversations about Asia, shifting the region’s changing geopolitical landscape once more to the forefront of the international agenda. Feeding into such challenges is the structural question of what strategic impact China’s rise will have. Significantly, amid Asia’s high-profile security concerns, the role of democracy in the region’s geopolitics seems to be gaining resonance.

Continue Reading!

10/10/2017. ΜΙΑΝΜΑΡ : ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΡΟΧΙΝΓΚΙΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

on Tuesday, 10 October 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Ευάγγελος Γριβάκος, Αντιστράτηγος ε.α – Νομικός, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

10/10/2017. ΜΙΑΝΜΑΡ : ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΡΟΧΙΝΓΚΙΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Η Μιανμάρ ( Myanmar), η οποία πριν το 1989 ονομάζονταν Βιρμανία ή Μπούρμα, είναι μια μεγάλη χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας με πληθυσμό 51,5 εκατομμυρίων που συνορεύει δυτικά με το Μπαγκλαντές (πρώην ανατολικό Πακιστάν) και βορειοδυτικά με την Ινδία, ενώ προς Νότο βρέχεται από την Θάλασσα του Ανταμπάν, εντός του κόλπου της Βεγγάλης.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

12/5/2017. Μπροστά στο Κορεατικό Πρόβλημα

on Friday, 12 May 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

12/5/2017. Μπροστά στο Κορεατικό Πρόβλημα

Στην επικαιρότητα και πάλι η κορεατική χερσόνησος με το καθεστώς της Pyongyang να συνεχίζει προκλητικά τις δοκιμές του πυρηνικού και βαλλιστικού του προγράμματος και παράλληλα να απαντά σε υψηλούς τόνους στις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ. Στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού, ο Πρόεδρος Trump αντιλαμβάνεται ότι (και) η περίπτωση της Κορέας είναι περισσότερο σύνθετη από ότι αρχικά νόμιζε!

Για να μην αδικούμε όμως το νέο Πρόεδρο πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι την παρελθούσα εικοσιπενταετία, η κατάσταση στην κορεατική χερσόνησο δεν αποτέλεσε προτεραιότητα της αμερικανικής πολιτικής. Επίσης, οι τρεις Πρόεδροι που προηγήθηκαν, δεν κατόρθωσαν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία την επίμονη βορεοκορεατική προσπάθεια  απόκτησης πυρηνικών όπλων. Μάταια, οι ΗΠΑ, αλλά και η διεθνής κοινότητα, προσπάθησαν να αποτρέψουν τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Pyongyang με προσφορά οικονομικής βοήθειας και υποστήριξη ελεγχόμενων προγραμμάτων πυρηνικής ενέργειας εναλλασσόμενα με κυρώσεις. Οι διαδοχικές συμφωνίες που ακολούθησαν κατέρρευσαν διαδοχικά και το 2006, η Βόρειος Κορέα προχώρησε στην πρώτη της πυρηνική δοκιμή (αμφιλεγόμενη). Ακολούθησαν αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας με κυρώσεις κατά της  Pyongyang που σε γενικές γραμμές εφαρμόζονται χαλαρά όχι μόνο από την Κίνα, τη μοναδική χώρα «σύμμαχο» της Βορείου Κορέας, αλλά ακόμη και από τη Δύση. Ο αποκλεισμός της Pyongyang από το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν ήταν πλήρης γεγονός που της επέτρεψε να εξασφαλίσει το απαραίτητο συνάλλαγμα για αγορά των απαραίτητων υλικών και τεχνογνωσίας από πρόθυμες κρατικές και μη πηγές. Τρεις Πρόεδροι των ΗΠΑ, Clinton, Bush και Obama, προχώρησαν σε ισάριθμες συμφωνίες με την Βόρειο Κορέα που, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ναυάγησαν.

Σήμερα, ο Πρόεδρος Trump καλείται να αντιμετωπίσει ένα προσωποπαγές δικτατορικό καθεστώς που έχει προχωρήσει σε 5 πυρηνικές δοκιμές, πολυάριθμες εκτοξεύσεις βαλλιστικών βλημάτων και δεν διστάζει να απειλήσει γειτονικές και μη χώρες με καταστρεπτικά πλήγματα. Αναμφισβήτητα η Βόρειος Κορέα διαθέτει περιορισμένο αριθμό πυρηνικών όπλων μικρής ισχύος με χαμηλής αξιοπιστίας πυραυλικούς φορείς. Ικανότητα πυρηνικής προσβολής αμερικανικού εδάφους δεν υφίσταται επί του παρόντος. Το επίμονο όμως και μεθοδικό πρόγραμμα απόκτησης δυνατότητας πυρηνικών πληγμάτων της Pyongyang, παρά τις δυσκολίες και τεχνικά προβλήματα, σημειώνει προόδους. Ήδη έχει αρχίσει δοκιμές, των  πλέον αποτελεσματικών και τεχνολογικά «απαιτητικών», βαλλιστικών βλημάτων στερεών καυσίμων. ΟΙ αμερικανικές αναλύσεις θεωρούν ότι η απόκτηση εκ μέρους της Βορείου Κορέας, περιορισμένης ικανότητας πυρηνικής προσβολής του αμερικανικού εδάφους (έστω και Χαβάης) αποτελεί απλά ζήτημα χρόνου. Με αυτή τη λογική μια δυναμική επίλυση του προβλήματος (συμβατική ή πυρηνική προσβολή επιλεγμένων στόχων) είναι εφικτή όσο ο αντίπαλος δεν διαθέτει, την ικανότητα ενός ανταποδοτικού πυρηνικού πλήγματος. Βέβαια, η υφιστάμενη σήμερα αδυναμία πυρηνικής προσβολής των ΗΠΑ δεν σημαίνει ότι και η Νότιος Κορέα είναι απρόσβλητη από ένα βορειοκορεατικό πυρηνικό πλήγμα. Ακόμη και η Ιαπωνία ευρίσκεται πλέον στη ζώνη υψηλού κινδύνου. Με την πολυπληθή πρωτεύουσα της Νοτίου Κορέας, Σεούλ, να βρίσκεται στο βεληνεκές του ισχυρού πυροβολικού των Βορείων, ο φόβος ενός ανελέητου συμβατικού βομβαρδισμού θα συνεχίσει να επικρέμεται. Το καθεστώς της Βορείου Κορέας έχει αποδείξει ότι δεν διστάζει να καταφύγει σε επικίνδυνα δυναμικές και αποσταθεροποιητικές ενέργειες. Καίτοι ο βορειοκορεάτης ηγέτης Kim Jong Un έχει χαρακτηριστεί και ως απρόβλεπτος, εκτιμάται ότι η επιβίωση του προσωποπαγούς δυναστικού δικτατορικού καθεστώς αποτελεί την πρωταρχική επιδίωξη του.

Η Βόρειος Κορέα παρά τις διακηρυκτικές «κορώνες» γνωρίζει ότι δεν εφικτή η βίαιη εκ μέρους της ενοποίηση της χερσονήσου (όπως επεδίωξε το 1950) και μάλλον δεν διαθέτει παρόμοιες προθέσεις ούτε και ικανότητες. Η απόκτηση περιορισμένου πυρηνικού οπλοστασίου αποτελεί την καλύτερη εγγύηση μακροημερεύσεως του οικογενειακού καθεστώτος, που έχει δημιουργήσει και τη δική του προνομιούχο και πιστή νομενκλατούρα. Η περίπτωση του καθεστώτος Καντάφι που ανατράπηκε βίαια λίγα χρόνια μετά την «παράδοση» του χημικού του οπλοστασίου, στοιχειώνει τον βορειοκορεάτη δικτάτορα.

Παρακινδυνευμένη λοιπόν κάθε προσπάθεια καταστροφής του πυρηνικού οπλοστασίου της Βορείου Κορέας από ένα αιφνιδιαστικό προληπτικό κτύπημα των ΗΠΑ. Ακόμη και ο ταυτόχρονος «αποκεφαλισμός» της ηγεσίας πιθανόν να μην αποτρέψει μια γιγάντιας κλίμακας αιματοχυσία στην χερσόνησο. Επίσης μια τέτοια ενέργεια, δεν θα είχε την απαιτούμενη νομιμοποίηση και σίγουρα θα συναντούσε σφοδρή αντίδραση Μόσχας και κυρίως του Πεκίνου. Το τελευταίο, αποτελεί τον κύριο εμπορικό εταίρο της απομονωμένης Βορείου Κορέας (80% του εμπορίου) καίτοι βλέπει την επιρροή του στο νευρικό «σύμμαχο» του να μειώνεται σταδιακά. Όμως η κατάρρευση του καθεστώτος της Pyongyang προκαλεί ρίγη τρόμου στο Πεκίνο για μια πηγή αστάθειας στα σύνορα του και για ανεξέλεγκτα κύματα προσφύγων. Ούτε όμως και μια ενδεχόμενη ενοποίηση της κορεατικής χερσονήσου, υπό τη Σεούλ, που θα έφερνε και πάλι τους Αμερικανούς στο ποταμό Γιαλού θα χαροποιούσε το Πεκίνο.
Έχει πολλάκις και ορθά επισημανθεί, ότι κάθε λύση στο κορεατικό ζήτημα διέρχεται αναγκαστικά από το Πεκίνο. Ένα Πεκίνο, που τα τελευταία χρόνια υιοθετεί με «βαριά καρδιά» τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για κυρώσεις κατά της Pyongyang, για να τις παραβιάσει, με ή χωρίς προφάσεις, εν συνεχεία. Μια όμως αμερικανική πολιτική που θα αποσκοπεί σε εξαναγκασμό του Πεκίνου, για υιοθέτηση σκληρότερης συμπεριφοράς κατά της Βορείου Κορέας, μάλλον αποτελεί ανεδαφική πρόταση. Αντιθέτως, μπορεί να επιδιωχθεί μια συνταύτιση συμφερόντων μέσω ενός ειλικρινούς διαλόγου και αλληλοκατανόησης των επιμέρους ευαισθησιών και αμοιβαίων υποχωρήσεων. Η ταυτόχρονη συνεπής και πολύπλευρη πίεση της Pyongyang, από Δύση και Κίνα, μέσω πολλαπλών στοχευμένων κυρώσεων εκτιμάται ότι θα οδηγήσει στη διεθνή της απομόνωση, στην αδυναμία συνέχισης του πυρηνικού προγράμματος, σε άνοδο της λαϊκής δυσαρέσκειας και τελικά σε πιθανή κατάρρευση του καθεστώτος (δυστυχώς μάλλον βίαιη).

Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να αποτελεί τη μοναδική λύση, επιβάλλει όμως την επίλυση σειράς προβλημάτων που αφορούν το μέλλον της επανενοποιημένης κορεατικής χερσονήσου, πιθανόν αποστρατικοποιημένης, μάλλον χωρίς αμυντικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και που δεν θα δημιουργεί διλήμματα ασφαλείας στους γείτονες της. Είναι όμως έτοιμες οι ΗΠΑ να προχωρήσουν σε παρόμοιες διαβουλεύσεις και παραχωρήσεις έναντι μιας ανερχόμενης ανταγωνιστικής δύναμης (Κίνα) στη λεκάνη του Ειρηνικού;
Liberal, 01 Μαΐου 2017

13/4/2016. Ναγκόρνο – Καραμπάχ. Η επόμενη δυστοκία της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

on Wednesday, 13 April 2016. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

13/4/2016. Ναγκόρνο – Καραμπάχ. Η επόμενη δυστοκία της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Ο πόλεμος Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο –Καραμπάχ ξεκίνησε το 1988, αποτελώντας ένα από τα πρώτα ορατά ρήγματα της κραταιής Σοβιετικής Ένωσης. Οι εσωτερικές αδυναμίες και παθογένειες του καθεστώτος συσσωρευτήκαν, καταλήγοντας μετά από 4 έτη στην κατάρρευσή του. Η εν λόγω σύγκρουση, ως διακρατική μετά το 1992, διήρκησε μέχρι το 1994, με την στρατιωτική επικράτηση της Αρμενίας, δίχως όμως την οριστική πολιτική διευθέτηση του ζητήματος, το οποίο έκτοτε παραμένει εκκρεμές. Η περιοχή του Ναγκόρνο –Καραμπάχ έχει ανακηρυχθεί αυτόνομο κράτος το όποιο έχει αναγνωριστεί μόνο από το Ερεβάν. Η γεωγραφική του ασυνέχεια με την Αρμενία οδήγησε στην κατάληψη και κατοχή, εκ μέρους της, περιοχών της επικρατείας του Αζερμπαϊτζάν, που καλύπτουν τον ενδιάμεσο χώρο, ενισχύοντας έτι περεταίρω τον συγκρουσιακό χαρακτήρα της αντιπαράθεσης. Η διεύρυνση των συντελεστών ισχύος και των στρατιωτικών ικανοτήτων του Αζερμπαϊτζάν τα τελευταία έτη, λόγω της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων, ενεργοποίησε την διαδικασία άνισης ανάπτυξης ανάμεσα στα δύο κράτη, δημιουργώντας την πεποίθηση στο Μπακού πως δύναται να αλλάξει το υπάρχον καθεστώς με την χρήση στρατιωτικών μέσων.    
Είναι γεγονός πως η τουρκική εξωτερική πολιτική, των κεμαλίκων κομμάτων της πρώτης μεταψυχροπολεμικής περιόδου, στην περιοχή του Καυκάσου χαρακτηρίστηκε από αποτυχία υλοποίησης των αρχικών της στοχεύσεων. Αχίλλειος πτέρνα της τουρκικής διπλωματίας αποτέλεσε το ζήτημα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Η αναφανδόν τουρκική στάση υπέρ του Αζερμπαϊτζάν, που όμως περιορίστηκε σε ρητορικό επίπεδο μετά την στρατιωτική του ήττα, υπονόμευσε συνολικά την αξιοπιστία της Άγκυρας και εν γένει την πολιτική της στον Καύκασο.
Ο γενικός αναστοχασμός της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, μετά την ανάληψη της εξουσίας από το «Κόμμα της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης», υπό την ηγεσία του Ταγίπ Ερντογάν, δεν διαφοροποίησε τις τουρκικές στοχοθεσίες για τον ρόλο που οφείλει να διαδραματίσει στην περιφέρεια του Καυκάσου. Η πολιτική των «μηδενικών προβλημάτων» που δρομολόγησε ο Αχμέτ Νταβούτογλου ιεραρχεί την εν λόγω περιοχή ως σημαντική για την εκπλήρωση των τουρκικών επιδιώξεων, εξασφαλίζοντας μέχρι τώρα τον ανταγωνισμό της Ρωσσίας και οσονούπω του επανακάμψαντος Ιράν.
Η επανέναρξη των εχθροπραξιών στο Ναγκόρνο – Καραμπάχ αντιμετωπίστηκε από την Άγκυρα με την υιοθέτηση υψηλών τόνων, όπως και στο παρελθόν. Ο Ερντογάν δήλωσε ότι: «Θα στηρίξουμε το Αζερμπαϊτζάν μέχρι τέλους». Αυτό που μένει να δούμε είναι κατά πόσο το εννοεί στην παρούσα συγκυρία; Αν η Τουρκία επεδίωκε αναζωπύρωση της παλαιάς σύγκρουσης, για να υποβαθμίσει τη θέση της Ρωσσίας στην περιοχή, μάλλον δεν τα κατάφερε, διότι επήλθε εκεχειρία η οποία σε γενικές γραμμές τηρείται. Επομένως, εφ’ όσον υπάρχει τουρκικός δάκτυλος, ο αρχικός στόχος φαίνεται να αποτυγχάνει. Αν, εν τέλει, υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση η τουρκική διπλωματία, κατά πάσα πιθανότητα, θα βρεθεί ενώπιον τριών επιλογών, βάσει της τροπής που θα λάβει η νέα αντιπαράθεση.
Πρώτο ενδεχόμενο, αν επικρατήσει στην νέα σύγκρουση πάλι η Αρμενία τότε οφείλει να επέμβει εναντίον της για να υποστηρίξει το Αζερμπαϊτζάν, όπως δήλωσε ο τούρκος πρόεδρος. Ταυτόχρονα η προάσπιση του Ερεβάν, εκ μέρους της Μόσχας, συνιστά εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για να συνεχιστεί η φιλορωσσική του πολιτική. Σ’ αυτή την περίπτωση η Άγκυρα θα έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Ρωσσία, η οποία έχει υπογράψει αμυντική συμφωνία και διατηρεί δυνάμεις στην Αρμενία. Δεν γνωρίζω κατά ποσό αυτό είναι επιθυμητό και εφικτό για την τουρκική στρατηγική˙ απέφυγε να επέμβει έναντι της Μόσχας στην πιο απομακρυσμένη  Συρία, θα το πράξει εγγύτατα στα σύνορα της Ρωσσίας;
Δεύτερο, αν επικρατήσει το φιλοδυτικό Αζερμπαϊτζάν είναι σίγουρο πως θα επέμβει η Μόσχα για τους λογούς που αναλύσαμε ακροθιγώς μόλις πριν. Επίσης σ’ αυτή την περίπτωση η Τουρκία θα βρεθεί στο δίλημμα να παρέμβει εναντίον της Ρωσσίας, η οποία, όπως έχει αποδείξει σε μια σειρά κρίσεων (Γεωργία 2008, Ουκρανία 2014, Συρία 2015), δεν φείδεται της χρήσης στρατιωτικής βίας για την επίτευξη των πολιτικών της στοχεύσεων!
Τρίτο, αν η σύγκρουση δεν αλλάξει την υπάρχουσα κατάσταση, τότε το Μπακού θα αισθάνεται ηττημένο, αφού εκείνο επεδίωξε να αλλάξει το status quo με τη χρήση στρατιωτικών μέσων, και κατ’ επέκταση και η Άγκυρα. Επομένως θα συνιστά, μια ακόμη, διπλωματική ήττα για την Τουρκία.
Γενικότερα, στο βαθμό που η πολιτική ελίτ που κυβερνά τη γείτονα εδώ και 14 έτη επιθυμεί να καταστεί περιφερειακή δύναμη οφείλει να καταθέσει τα “διαπιστευτήρια” της, ιδιαίτερα τώρα που η επανακάμψασα Ρωσσία δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνειών για τις προθέσεις και την αποφασιστικότητά της. Η “κατανόηση” που συναντά ο τουρκικός αναθεωρητισμός προς δυσμάς, δεν βρίσκει ανάλογη αποδοχή προς ανατολάς!  Σχετικά με το ζήτημα της περιφερειακής τάξης στον Καύκασο αυτό θα είναι απόρροια ενός ηγεμονικού διακανονισμού μεταξύ Δύσης και Ρωσσίας, που όπως όλα τα ηγεμονικά σχήματα προϋποθέτει έναν αποδεκτό καταμερισμό ισχύος ανάμεσα στους κύριους δρώντες και μια ταυτόχρονη ανεκτή ιεραρχία μεταξύ ηγετικών και υποδεέστερων δυνάμεων. Σ’ αυτό το σημείο έγκειται η τουρκική αντίδραση, ενώ επιθυμεί να είναι με τις πρώτες, τα γεγονότα την ωθούν προς τις δεύτερες.
*Αναδημοσίευση από τη Νέα Πολιτική

2014-11-14. Ο χρόνος κυλάει επικίνδυνα στο Αφγανιστάν

on Friday, 14 November 2014. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Δρ Ευάγελος Βενέτης, Συνεργάτης μας.

2014-11-14. Ο χρόνος κυλάει επικίνδυνα στο Αφγανιστάν

Δεκατρία χρόνια μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους και την εμπλοκή του ΝΑΤΟ στον πόλεμο του Αφγανιστάν, τα πράγματα παραμένουν λίγο-πολύ αμετάβλητα: αστάθεια πολιτική και ασφαλείας με τους Ταλιμπάν να παραμένουν στα όρη της χώρας αλλά και του γειτονικού Πακιστάν και να διεξάγουν στοχευμένες ασύμμετρες επιθέσεις σε κάθε μέρος του Αφγανιστάν, κυρίως στα νοτιοανατολικά της χώρας.

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια.

2016-01-15. Πυρηνικό πρόγραμμα: Στόχος η αποτροπή ή η... επιβίωση του καθεστώτος

on Friday, 15 January 2016. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

2016-01-15. Πυρηνικό πρόγραμμα: Στόχος η αποτροπή ή η... επιβίωση του καθεστώτος

Η επαλήθευση των πραγματικών στοιχείων της μετά τυμπανοκρουσιών ανακοινωθείσης τέταρτης πυρηνικής δοκιμής (και πρώτης θερμοπυρηνικής) της Pyongyang (πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας) θα απαιτήσει αρκετές ημέρες και πιθανόν να παραμείνουν αδιευκρίνιστα ερωτηματικά. Γεγονός είναι ότι το καθεστώς της Βορείου Κορέας για άλλη μια φορά προκάλεσε τις αντιδράσεις σύσσωμης της διεθνούς κοινότητας με τις εναλλασσόμενες κινήσεις προσωρινής διακοπής και εν συνεχεία επιτάχυνσης των προγραμμάτων απόκτησης πυρηνικών όπλων και φορέων μεταφοράς τους.
Η Βόρειος Κορέα επικύρωσε τη συμφωνία «Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons» (NPT) το 1985 (1). Αποχώρησε όμως το 2003 μετά την κατάρρευση της «Agreed Framework» (1994) (2), ένεκα κατηγοριών εκ μέρους των ΗΠΑ ότι διατηρούσε μυστικό πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου, παραβιάζοντας τις συμβατικές υποχρεώσεις της. Έκτοτε και εν μέσω λεκτικών κατηγοριών, συμβιβαστικών προτάσεων και θερμών συνοριακών επεισοδίων, ακολούθησαν τέσσερις πυρηνικές δοκιμές (συμπεριλαμβανομένης αυτής της 5ης Ιανουαρίου 2016), αρκετές εκτοξεύσεις πυραυλικών φορέων και τρεις προσπάθειες τοποθέτησης δορυφόρου σε τροχιά (η τελευταία μόνο το 2013 θεωρείται επιτυχημένη).
Άλλο η αγορά πυρηνικών όπλων, άλλο η ικανότητα χρήση τους
Η επιτευχθείσα πρόοδος της Pyongyang για απόκτηση πυρηνικών όπλων και μέσων μεταφοράς τους, αναλογιζομένων των δυσκολιών, του κόστους και των περιορισμών μεταφοράς της σχετικής τεχνολογίας, θεωρείται εντυπωσιακή και βαίνει αυξάνουσα. Οι πραγματικές όμως δυνατότητες της χώρας να εξαπολύσει πυρηνικό «Αρμαγεδδώνα» σίγουρα είναι περιορισμένες ίσως και υπερτονισμένες από το καθεστώς αλλά και από άλλες δυνάμεις για ευνόητους λόγους.
Διευκρινίζουμε ότι η απόκτηση ικανότητας πυρηνικών πληγμάτων αναφέρεται κυρίως στην ύπαρξη πυρηνικών κεφαλών (nuclear warhead) προσαρμοζόμενες σε αξιόπιστους πυραυλικούς φορείς ή μεταφερόμενες από κατάλληλα αεροσκάφη. Η επιτυχής δοκιμή πυρηνικών όπλων αποτελεί σίγουρα αποφασιστικό βήμα, αλλά δεν συνεπάγεται και την ικανότητα αξιόπιστου πυρηνικού πλήγματος, καθόσον η εγγυημένη τροχιά του φορέα αποτελεί δύσκολο τεχνολογικό επίτευγμα. Ανεξάρτητα των πραγματικών ικανοτήτων, η Βόρεια Κορέα έχει πετύχει να θεωρείται όχι μόνο ως χώρα που έχει την ικανότητα πυρηνικού πλήγματος (δυνατότητα), αλλά και ως έχουσα και τη βούληση (πρόθεση) χρήσης αυτού του όπλου. Ο συνδυασμός πυρηνικών δυνατοτήτων, διαφαινόμενης πρόθεσης χρησιμοποίησης και ενός τεραστίων διαστάσεων συμβατικού στρατού υπό την ηγεσία ενός προσωποπαγούς αυταρχικού καθεστώτος δημιουργούν βάσιμες ανησυχίες για την ασφάλεια και σταθερότητα της περιοχής.
Ο πραγματικός λόγος της αγοράς των πυρηνικών
Αναλυτές, εδώ και χρόνια, προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις αιτίες απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Pyongyang. Η συντριπτική συμβατική αριθμητική υπεροχή (όχι τεχνολογική) της Βορείου Κορέας έναντι του αδελφού και αντιπάλου καθεστώτος της Σεούλ δεν δικαιολογεί την ανάληψη του ρίσκου και κόστους απόκτησης πυρηνικών όπλων. Η επίσημη δικαιολογία της Pyongyang αναφέρεται στην ανάγκη αποτροπής της επεκτατικότητας των ΗΠΑ, που, σε συνεργασία με τη Σεούλ, επεξεργάζονται σχέδια εισβολής και ανατροπής του καθεστώτος. Με βάση και τις εμπειρίες του πολέμου της Κορέας, μια στρατιωτική επέμβαση ανατροπής του καθεστώτος, ανεξαρτήτως της τελικής έκβασης, θα οδηγούσε στην καταστροφή της Σεούλ και την οπισθοδρόμηση της χερσονήσου για δεκαετίες. Μια παρόμοια πρόθεση μάλλον είναι μακρά των σκέψεων των αναλυτών της Ουάσινγκτον και της Σεούλ. Ο πραγματικός φόβος του καθεστώτος της Pyongyang είναι μια υποκινούμενη ή μη λαϊκή εξέγερση εναντίον του, στα πρότυπα των εξεγέρσεων που κατακρήμνισαν κομμουνιστικά και ολοκληρωτικά καθεστώτα τα τελευταία χρόνια. Έναντι μιας παρόμοιας προοπτικής και χωρίς την ύπαρξη εξωτερικών συμμάχων, η αποτρεπτική δύναμη των πυρηνικών όπλων αποτελεί ίσως εγγύηση για τη μακροημέρευση του καθεστώτος. Τα γεγονότα στο Ιράκ, Λιβύη και Συρία μάλλον ενισχύουν αυτήν τη θεώρηση.
Η απόκτηση ικανότητος πυρηνικού πλήγματος αποτελεί ακόμη και μια προειδοποίηση προς τη –συχνά απρόθυμα συμπλέουσα– Κίνα. Όχι φυσικά απειλώντας τη φυσική ασφάλεια της, αλλά δηλώνοντας ότι η Pyongyang δεν είναι διατιθεμένη να δεχθεί πιέσεις εκ μέρους του Πεκίνου για τις πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές επιλογές της. Ας μην ξεχνάμε ότι η Κίνα είναι ο καλύτερος εμπορικός εταίρος της Βορείου Κορέας, προμηθευτής ενέργειας και πολεμικού υλικού. Οι πυρηνικές δυνατότητες της Pyongyang της προσδίδουν μια άνεση ανεξαρτησίας από την ενεργειακή, εμπορική και επισιτιστική εξάρτηση της από την Κίνα. Η τελευταία φαίνεται ότι έχει αρχίσει να δυσανασχετεί βλέποντας την επιρροή της να μειώνεται στον γειτονικό της εξαρτώμενο αλλά ανήσυχο και ατίθασο «πελάτη».
Πρόβλεψη για το μέλλον είναι δύσκολη να γίνει, καθόσον υπάρχει τεράστια άγνοια για τα πραγματικά αισθήματα, διαθέσεις και κατάσταση του απομονωμένου λαού της Βορείου Κορέα. Αναμφισβήτητα η «πυρηνική στρατηγική της διατήρησης του καθεστώτος» και η στρατηγική της κατασκευής εσωτερικών και εξωτερικών αντιπάλων είναι επί του παρόντος επιτυχής. Παρήγορο είναι ότι το καθεστώς δε διαπνέεται από επαναστατικές διαθέσεις επιβολής της ιδεολογίας του και αρκείται στη διακήρυξη προθέσεων ενοποίησης της χερσονήσου –υπό την εξουσία του φυσικά– και με τελικό απώτερο στόχο τη διαιώνιση του στην εξουσία του βορείου τμήματος. Η μεγίστη απειλή για τη σταθερότητα της περιοχής θα είναι όταν –αργά ή γρήγορα– επέλθει η στιγμή του αναπόφευκτου κλυδωνισμού του καθεστώτος, οπότε η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να δράσει ομόφωνα, αποφασιστικά και βάσει προαποφασισμένου σχεδίου.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
(1) Τα κυριότερα δύο άρθρα της Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons αναφορικά με τα κράτη-μέλη που δε διαθέτουν πυρηνικά όπλα:
Article II: Each non-nuclear weapons state (NWS) party undertakes not to receive, from any source, nuclear weapons, or other nuclear explosive devices; not to manufacture or acquire such weapons or devices; and not to receive any assistance in their manufacture.
Article III: Each non-NWS party undertakes to conclude an agreement with the IAEA for the application of its safeguards to all nuclear material in all of the state's peaceful nuclear activities and to prevent diversion of such material to nuclear weapons or other nuclear explosive devices.
(2) Η Agreed Framework, μεταξύ ΗΠΑ και Βορείου Κορέας, προέβλεπε την υπό προϋποθέσεις και ελέγχους συνέχιση του προγράμματος χρήσης της πυρηνικής ενέργειας της δεύτερης για ειρηνικούς σκοπούς, με αντάλλαγμα τη βελτίωση των μεταξύ τους διμερών εμπορικών σχέσεων και γενικότερη σταθερότητα στην περιοχή.

2016-02-01. Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΤΙΤΑΝΩΝ ΙΡΑΝ –ΣΑΟΥΔΙΚΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ. Ανάλυση!!

on Monday, 01 February 2016. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

2016-02-01. Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΤΙΤΑΝΩΝ ΙΡΑΝ –ΣΑΟΥΔΙΚΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ. Ανάλυση!!

Τα γεγονότα στην καυτή περιοχή της Μέσης Ανατολής συνεχίζουν να εξελίσσονται με ραγδαίους και άγριους ρυθμούς, που συχνά επικαλύπτουν άλλα σημαντικά που συμβαίνουν σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Το τελευταίο διάστημα είχαμε τρία πολύ σημαντικά γεγονότα , που σαφώς  θα επηρεάσουν   τις επερχόμενες εξελίξεις και ίσως να οδηγήσουν την κατάσταση σε επικίνδυνους για την παγκόσμια ασφάλεια ατραπούς.  Αυτή η Σουνιτικο-Σιϊτική διαμάχη των Τιτάνων της Μέσης Ανατολής που διεξάγεται σε όλη την ανατολική πλευρά του αραβικού κόσμου αφορά το Ιράν και την Σαουδική Αραβία και αυτά που συνέβησαν οδηγούν  τις νέες γεωπολιτικές εξελίξεις που αναμένονται  στο άμεσο μέλλον.
Το πρώτο και  πιο  σημαντικό γεγονός φυσικά  είναι η άρση των κυρώσεων της παγκόσμιας κοινότητας κατά του Ιράν. Ως μέρος μιας διαδικασίας που ξεκίνησε όταν υπεγράφη η συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, για  το Ιράν είναι η  θριαμβευτική επιστροφή του στην διεθνή κοινότητα και νομιμότητα,  με την  αμερικανική σφραγίδα έγκρισης ως μεγάλης πλέον  περιφερειακής   δύναμης στην περιοχή. Το γεγονός αυτό  ήταν μια σαφής δικαίωση  των Ιρανών, που προσδίδει τεράστια  σημασία,  δύναμη, ιστορικό υπόβαθρο, αναγνώριση των σημαντικών επιτευγμάτων στο Ιράν και τοποθέτηση του Ιράν στην θέση που ιστορικά του αξίζει. Ας μην ξεχνάμε ότι οι Ιρανοί δεν είναι Άραβες, αλλά Πέρσες, με χιλιετίες στην περιοχή και αξιοθαύμαστη ιστορία.  Η σημασία της άρσης των κυρώσεων σημαίνει, ότι από τώρα και στο εξής, το Ιράν θα γνωρίσει μια  ραγδαία οικονομική εκτόξευση   και   θα καταστεί ο νέος ισχυρός γεωπολιτικός πυλώνας σε ολόκληρη την Μέση Ανατολή, προς μεγάλη απογοήτευση  Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ, που έχουν ενοχληθεί σφόδρα και προσπαθούν συνεταιριζόμενοι (απίστευτο για άλλοτε ορκισμένους εχθρούς) να αντιδράσουν και να προλάβουν τις εξελίξεις.  Εδώ να αναφέρουμε κάποια οικονομικά δεδομένα για να αντιληφθούμε τις σπουδαίες οικονομικές εξελίξεις που αναμένονται και την δημιουργία ενός γιγαντιαίου Ιράν, κυρίαρχου πλέον στην Μέση Ανατολή, προς μεγάλη θλίψη των εχθρών του. Το Ιράν, με πληθυσμό 80 εκατομμυρίων και ετήσιο ΑΕΠ 400 δις. δολαρίων, είναι η μεγαλύτερη οικονομία που θα επανενταχθεί στο διεθνές σύστημα εμπορίου μετά την διάσπαση της Σοβιετικής Ένωσης πριν από δύο δεκαετίες,γι' αυτό η επαναφορά του σε αυτή δημιουργεί μεγάλες οικονομικές ευκαιρίες σε πολλούς τομείς.
Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι η ετήσια ανάπτυξη της χώρας θα εκτοξευτεί στο 5% από σχεδόν μηδέν σήμερα, ενώ τα έσοδα από το πετρέλαιο, παρά τις χαμηλές τιμές, θα αυξηθούν κατά 10 δισ. δολάρια
Η Airbus ήδη έλαβε μια τεράστια παραγγελία για 114 αεροπλάνα από τον κρατικό αερομεταφορέα Iran Air. Σύμφωνα με τους ειδικούς στις αερομεταφορές, θα ακολουθήσουν και άλλες, καθώς υπολογίζεται ότι η χώρα θα χρειαστεί γύρω στα 600 καινούργια αεροπλάνα την επόμενη δεκαετία. Το Νότιο Παρς είναι το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο και μεγάλο μέρος του βρίσκεται στα ιρανικά ύδατα
Η ιρανική κυβέρνηση αναμένει «τσουνάμι τουριστών» ως αποτέλεσμα της άρσης των κυρώσεων. Εκτός από τους διάσημους τουριστικούς προορισμούς - Περσέπολη, Σιράζ και Ισφαχάν, υπάρχουν πολλά ενδιαφέροντα τουριστικά και ιστορικά μέρη που θα προσελκύσουν τουρίστες.
Έτσι μετά την πρόσφατη μεγάλη συμφωνία με την Κίνα για την προμήθεια υδρογονανθράκων αξίας 600 δις $, όλοι οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι από όλο τον κόσμο σπεύδουν να εγκαθιδρυθούν στο Ιράν μετά την άρση των κυρώσεων σε βάρος της χώρας. Ενδεικτικά αναφέρονται:  Η γαλλική CMA CGM και η ταϊλανδική Evergreen, η ιταλική Saipem, οι εταιρίες Ansaldo Energia, Fincantieri και η Itinera, η Volkswagen, η δεύτερη μεγαλύτερη γερμανική τράπεζα, η Commerzbank, η Daimler Benz, η British Airways, η ιταλική Danieli & C Officine Meccaniche, ο κρατικός όμιλος αλουμινίου της Ινδίας (NALCO), η γαλλική αυτοκινητοβιομηχανία Peugeot, η νοτιοκορεάτικη Posco  και πολλές πολλές άλλες. Δηλαδή μια οικονομική κοσμογονία που θα καταστήσει το Ιράν τον ισχυρότερο οικονομικό παράγοντα της περιοχής.
Τελευταίο αλλά πολύ σημαντικό για μας, που έχουμε μακροχρόνιες εξαιρετικές σχέσεις με το Ιράν,  να αναφέρουμε ότι  ο όμιλος των Ελληνικών Πετρελαίων (ΕΛΠΕ) συμφώνησε την περασμένη εβδομάδα την προμήθεια αργού πετρελαίου από το Ιράν, την μόνη χώρα που πριν τις κυρώσεις της Ε.Ε. μας προμήθευε πετρέλαιο με πίστωση!!!
Το  δεύτερο πιο σημαντικό γεγονός ήταν η αντίδραση  της Σ. Αραβίας για την άρση των κυρώσεων.  Το απολυταρχικό φονταμελιστικό  Ουαχαμπιστικό καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας,   σε μια ακραία πολιτική αντίδραση,  εκτέλεσε δια αποκεφαλισμού τον Σιίτη θρησκευτικό ηγέτη Νιμρ Μπάκερ αλ-Νιμρ,  τον ηγέτη των Σιιτών στην χώρα,  ο οποίος είχε φυλακιστεί μετά από μια δίκη (η ποινή εκδόθηκε ένα και ενάμιση χρόνο πριν), που δεν είχε καμιά σχέση με την τρομοκρατία, μόνο που  καυτηρίαζε το απολυταρχικό καθεστώς των Σαούντ,  για να στείλει ένα σαφές μήνυμα προς τους Ιρανούς, καθώς και στους  δικούς  τους συμμάχους καθώς και σε όλο το Σουνιτικό Ισλάμ, ότι το Ριάντ θα δεν εγκαταλείψει  τον αγώνα της κατά των Ιρανών Σιιτών.  Η απόφαση αυτή , έργο και αυτή του ισχυρού άνδρα της Σαουδικής Αραβίας, όχι του βασιλιά Σαλμάν, αλλά του υιού του Μωχάμεντ και Υπουργού Άμυνας της χώρας, ενός φιλόδοξου , άπειρου και πολύ επικίνδυνου ανθρώπου με υπερβολική εξουσία στα χέρια του, σύμφωνα με απόρρητη έκθεση της ΒΝD (Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Γερμανίας).
Είναι ο ίδιος άνθρωπος που έπεισε τον πατέρα του τον Βασιλιά Σαλμάν να εμπλακεί η χώρα του σε έναν πόλεμο χωρίς ουσία και προοπτική στην Υεμένη  κατά των Χούτις, τους οποίους οι Σαουδάραβες  θεωρούν  πράκτορες του Ιράν(!!). Η Σαουδική Αραβία έχει αλλάξει αναμφίβολα συμπεριφορά υπό τον νέο βασιλιά της, τον γηραιότατο   Σαλμάν μπιν Αμπντούλ-Αζίζ Αλ Σαούντ, καθόσον την πραγματική εξουσία ασκεί ο υιός  του και θα λέγαμε ότι αυτό σημαίνει ότι η Σαουδική Αραβία πλέον αναλαμβάνει  κινδύνους και  αναμένεται να καταβάλλει τιμήματα ,όχι μόνο οικονομικά,  που δεν ήταν διατεθειμένη να καταβάλει στο παρελθόν. Στην περίπτωση αυτή, η τιμή της  άφρονης αυτής πράξης ήταν η άμεση διακοπή των σχέσεων με το Ιράν, με ότι αυτό συνεπάγεται για την περιοχή. Και είδαμε τις συνέπειες με την πυρπόληση της σαουδικής πρεσβείας στην Τεχεράνη και τις αντιδράσεις των Σουνιτικών κρατών, φίλων και συμμάχων της Σαουδικής Αραβίας, όπως  τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Σουδάν και να διακόψουν διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν, κάνοντας έτσι την περιοχή του Περσικού κόλπου ένα καζάνι έτοιμο να εκραγεί. Οι Σαουδάραβες είναι η αιχμή του δόρατος των Σουνιτών στην αέναη διαμάχη με τους Σιίτες, που εκπροσωπούνται από το Ιράν και χαρακτηριστικά θα λέγαμε ότι τα αποτελέσματα αυτής της σύγκρουσης σήμερα  είναι σαφή στο Ιράκ και το Λίβανο, και είναι η βασική αιτία του  συνεχιζόμενου πολέμου στη Συρία και τη σύγκρουση στην Υεμένη.
Το τρίτο γεγονός που διέλαθε της προσοχής των πάντων  και γλίστρησε κάτω από τα ραντάρ των περισσότερων ΜΜΕ ήταν μια ανακοίνωση-σοκ  του Πακιστάν που έγινε  κατά την επίσκεψη στη χώρα αυτή του ισχυρού άνδρα και ΥΕΘΑ της Σαουδικής Αραβίας του πρίγκιπα Μωχάμεντ.  Ο οικοδεσπότης Πακιστανός , δήλωσε ότι το Πακιστάν θα απαντήσει σε οποιαδήποτε σοβαρή επίθεση κατά της Σαουδικής Αραβίας, από οιαδήποτε χώρα,  κάνοντας χρήση όλων των στρατιωτικών δυνατοτήτων του, εννοώντας σαφώς το Ιράν και την πιθανή χρήση πυρηνικών όπλων.  Η δήλωση αυτή είναι υψίστης σημασίας, δεδομένου ότι το Πακιστάν  είναι η μόνη μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα. Είναι  γνωστό άλλωστε,  ότι το Πακιστάν έχει μια ιδιαίτερη υποχρέωση στη Σαουδική Αραβία στον τομέα των πυρηνικών όπλων, διότι η Σαουδική Αραβία χρηματοδότησε ένα μεγάλο  τμήμα των διεργασιών  του Πακιστάν στην ανάπτυξη  πυρηνικής βόμβας.
Έτσι η πακιστανική απειλή περιλαμβάνει πλέον  μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Μέχρι τώρα  τα πυρηνικά όπλα του Πακιστάν έχουν καταγραφεί  ως ένα στοιχείο της μακροχρόνιας   αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Πακιστάν και την Ινδία,  που είναι και αυτή πυρηνική  και ως ο κύριος αποτρεπτικός παράγοντας για μια ευρεία πολεμική αντιπαράθεση των δύο χωρών. Τώρα τα δεδομένα αλλάζουν για την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Τα πυρηνικά όπλα μπαίνουν  με άγριο και συνάμα επικίνδυνο για την παγκόσμια ασφάλεια τρόπο στην Μέση Ανατολή  και δη  στο συγκρουσιακό πεδίο Σουνιτών και Σιϊτών, που εκπροσωπούνται από την Σαουδική Αραβία και το Ιράν αντίστοιχα. Αυτή είναι μια πραγματική αλλαγή στην ισορροπία δυνάμεων σε όλη τη Μέση Ανατολή και συνάμα η πλέον επικίνδυνη.  Αν τo Πακιστάν κινείται από μια  χρονική δήλωση, στην ειλικρινή διάθεση για  πραγματική παρέμβαση σε αυτές τις διαμάχες, η περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων θα αλλάξει δραστικά  και επικίνδυνα την περιοχή.
Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις της εντεινόμενης διαμάχης; Για το Ιράν είναι σαφές ότι δεν θα είναι εύκολο να ασχοληθεί με τον πόλεμο στη Συρία ακόμη πιο ενεργά. Είναι γνωστό ότι ο φοβερός αυτός  πόλεμος δεν είναι μόνο ένας εμφύλιος πόλεμος μεταξύ διαφορετικών φατριών της συριακής κοινωνίας. Είναι ένας πόλεμος μεταξύ Σιϊτών και Σουνιτών, με το Ιράν να στέκεται πίσω από τη μία πλευρά και την  Σαουδική Αραβία, τα κράτη του Κόλπου και την Τουρκία από την άλλη. Ακόμη,  με την έναρξη των συνομιλιών για το Συριακό στην Γενεύη, η  Σαουδική Αραβία  και η Τουρκία με διάφορα προσχήματα θα επιδιώξουν,  ώστε ο πόλεμος στη Συρία να συνεχιστεί. Το Ιράν  θα επιδιώξει να «κτυπήσει»  το μαλακό υπογάστριο της Σαουδικής Αραβίας,  πιθανώς μέσω των πολλών Σιϊτών που υπάρχουν στην χώρα και ευρίσκονται στις Ανατολικές περιοχές και ΒΑ περιοχές, όπου ευρίσκονται και τα τεράστια κοιτάσματα υδρογονανθράκων, επηρεάζοντάς τους και υποκινώντας τους  καθώς  και σε ορισμένες χώρες του Κόλπου, που  ευρίσκονται στο φιλικό τους φάσμα. Οι δε  Σαουδάραβες θα ανταποκριθούν με όλες τους τις δυνάμεις, κυρίως μέσω της οικονομικής τους δύναμης και επιρροής καθώς και με  άλλες μορφές επεμβάσεων σε οποιονδήποτε στη Μέση Ανατολή, που  αντιτίθεται  στους Σιϊτες . Βέβαια η αναμενόμενη οικονομική ανάπτυξη του Ιράν καθιστά το έργο της Σαουδικής Αραβίας δύσκολο στον τομέα αυτό, μετά την ραγδαία πτώση των τιμών πετρελαίου που η ίδια ευθύνεται και τώρα πληρώνει, καθόσον για πρώτη φορά φέτος, ο προϋπολογισμός της είναι ελλειμματικός.
Η πιθανότητα ότι ένα πυρηνικό έθνος  ενδέχεται  να εμπλακεί  σε μια πικρή διαμάχη  στην Μέση Ανατολή, μας δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα και μας προκαλεί  μεγάλες ανησυχίες για τις συνέπειες, δεδομένου ότι είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθεί η να χειραγωγηθεί μια κατάσταση που εμφορείται και χρωματίζεται από θρησκευτικές αντιπαραθέσεις. Έτσι η πρόθεση του Πακιστάν να  κινηθεί  στην καρδιά της Μέσης Ανατολής,  δεν αποτελεί καλό οιωνό για μια ήδη σύνθετη και συγκρουσιακή  περιοχή, με τόσα προβλήματα και περίπλοκες καταστάσεις.  Εν τω μεταξύ, μέχρι τώρα,  φαίνεται να είναι ένα συμβάν εφάπαξ και όχι ένα σημείο καμπής στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής, ακόμη και αν  αυτό καθεαυτό είναι σημαντικό από μόνο του και αυτό είναι ενθαρρυντικό, μέσα στα τόσα θλιβερά που συμβαίνουν στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Και ας ευχηθούμε οι συνομιλίες της Γενεύης, για το μέλλον της Συρίας και όλης της περιοχής θα ευοδωθούν τελικά, μετά από τόσα χρόνια ανθρωποσφαγής!
*Ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης είναι Αντγος  (ε.α.) , πρώην ΑΚΑΜ Τελ Αβίβ και ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής. Πηγές: BESA Center, Israel,  Εφημερίδα «Το Βήμα»

25/5/2016. Η σινική πρόκληση στον ηγεμόνα

on Wednesday, 25 May 2016. Posted in Διάφορα Θέματα

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

Αναντίρρητα οι σινοαμερικανικές σχέσεις αποτελούν ήδη το κυρίαρχο διεθνοπολιτικό θέμα, όσον αφορά τον πλανητικό καταμερισμό ισχύος, κατά την επόμενη 25ετία. Η Κίνα υποστασιώνει την αναδυόμενη περιφερειακή και πλανητική δύναμη, γεγονός που επηρεάζει αναπόδραστα και τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αμέσως μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η Ουάσιγκτον πρωτοστάτησε ώστε να καταλάβει η Κίνα θέση μονίμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η κατάληψη της εξουσίας από τις δυνάμεις του Μάο σηματοδότησε την, μεταξύ των δύο χώρων, ρήξη και έναρξη της  αντιπαράθεσής τους εντός του ευρύτερου, τότε, ανταγωνισμού, ανάμεσα στην φιλελεύθερη Δύση και την σοσιαλιστική Ανατολή.
Οι τεταμένες σινοσοβιετικές σχέσεις δρομολόγησαν, στις αρχές της δεκαετίας του ’70, το περίφημο «άνοιγμα» των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Κίνα, μεταβάλλοντας σημαντικά τον συσχετισμό ισχύος στο ψυχροπολεμικό διεθνές σύστημα. Η ρεαλιστική προσέγγιση του προέδρου Richard Nixon  στηρίχτηκε εξ’ ολοκλήρου στην εχθρική προδιάθεση αμφοτέρων έναντι της Σοβιετικής Ένωσης. Μετά την πτώση της σοβιετικής ηγεμονίας οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Πεκίνου απώλεσαν το βασικό ενοποιητικό τους στοιχείο, που συνίστατο στην σοβιετική απειλή.
Μέχρι την τρέχουσα συγκυρία η Κίνα προδίδει μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομική της ανάπτυξη και ιεραρχώντας ως σημαντικότερα τα εσωτερικά θέματα, που άπτονται της συνοχής και νομιμοποίησης προς την κρατική εξουσία, αποφεύγει την άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μεταψυχροπολεμική κινεζική εξωτερική πολιτική χρησιμοποίησε επιτυχώς τις πολιτικές και οικονομικές διευθετήσεις της αμερικανοβαρούς διεθνούς τάξης, την εν λόγω περίοδο, βελτιώνοντας καίρια τους συντελεστές ισχύος της. 
Παράλληλα η συνεχόμενη βελτίωση της θέσης της Κίνας, στον περιφερειακό αλλά  και ευρύτερο καταμερισμό ισχύος, σε συνδυασμό με τα εκκρεμή ζητήματα κυριαρχίας με βασικούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στην ανατολική Ασία εντείνουν τις συνθήκες πόλωσης των σχέσεων των δύο χωρών. Η οικονομική και στρατιωτική  ανάπτυξη του Πεκίνου έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό,  ως προς την μελλοντική του συμπεριφορά, και στις υπόλοιπες περιφερειακές δυνάμεις της Ασίας, όπου σταδιακά μετατοπίζεται το επίκεντρο της διεθνούς πολιτικής. Πέραν της Κίνας, η Ιαπωνία, η Ρωσσία και η Ινδία αποτελούν σημαντικότατους περιφερειακούς δρώντες που βελτιώνουν διαρκώς τις παραμέτρους ισχύος τους, παρουσιάζοντας μια ποικιλία σχέσεων συνεργασίας και αντιπαράθεσης, τόσο μεταξύ τους, όσο και με το Πεκίνο αλλά και την Ουάσιγκτον. Επιπρόσθετα ο ασιατικός χώρος καλύπτεται από ένα σημαντικό αριθμό ελάσσονων δυνάμεων όπως το Ιράν, το Πακιστάν, η Μαλαισία, η Νότιος Κορέα, η Ινδονησία και άλλες, συνθέτοντας μια ποικιλόμορφη γεωπολιτική πραγματικότητα.
Η φιλελεύθερη πεποίθηση πως η οικονομική αλληλεξάρτηση θα αμβλύνει το συγκρουσιακό στοιχείο των σχέσεων ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις έχει απολέσει την αρχική του αισιοδοξία, ως αναπόφευκτη προοπτική και των πολιτικοικονομικών διαδράσεων μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον. Η αμφισβήτηση εκ μέρους της Κίνας της παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στην νοτιοανατολική Ασία δεν αποτελεί απειλή μόνο για τα αμερικανικά συμφέροντα, αλλά συνιστά και απευκταία προοπτική για τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στην περιοχή, όπως την Ιαπωνία, την Νότιο Κορέα, την Ταϊβάν,  ακόμη δε και για την Ρωσία και την Ινδία. Εφόσον η Κίνα αποφασίσει να καταστεί κυρίαρχη στην Ασία, η όλη διαδικασία θα αποτελέσει ένα εξόχως δυσεπίτευκτο εγχείρημα. Η ύπαρξη σημαντικών δυνάμεων στην περιοχή και η απροθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να αποχωρήσουν από την στρατηγικά και οικονομικά σημαντικότατη περιφέρεια, προδίδει αυξημένες δυνατότητες εξισορρόπησης. Η αμφισβήτηση της αμερικανικής ηγεμονίας από την Κίνα σε πλανητικό επίπεδο προϋποθέτει κυριαρχία στην σινική  θάλασσα. Τα τεκταινόμενα, στον εν λόγω θαλάσσιο χώρο, δημιουργούν εύλογους προβληματισμούς.

9/4/2017. Το βορειοκορεατικό ζήτημα

on Sunday, 09 April 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

9/4/2017. Το βορειοκορεατικό ζήτημα

Μετά την λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η κορεατική χερσόνησος εξελίχθηκε σε ένα ακόμη πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων του μεταπολεμικού διεθνούς συστήματος, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης. Τον Ιούνιο του 1950 ξεκίνησε ο πόλεμος στην Κορέα, με την άμεση συμμετοχή της -νεοσύστατης τότε- Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και των δυτικών κρατών, τα οποία έδρασαν κατόπιν αποφάσεως του ΟΗΕ. Η σύγκρουση τερματίστηκε μετά από 3 έτη με τον διαμελισμό της χώρας σε Βόρεια και Νότια Κορέα, κατάσταση που υφίσταται μέχρι και σήμερα. Η μεταψυχροπολεμική πραγματικότητα συνιστούσε μία δυσοίωνη εξέλιξη για την ηγεσία της Πιονγκγιάνγκ, στον βαθμό που η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού έθετε σε κίνδυνο την σταθερότητα του σταλινικού καθεστώτος, μέσω της επαπειλούμενης κατάρρευσής του και ενσωμάτωσης της χώρας στο οικονομικά και πολιτικά πιο προηγμένο νότιο τμήμα˙ κατά το πρότυπο της Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας.  

Η Βόρεια Κορέα κατόρθωσε να επιβιώσει, κατά την μεταψυχροπολεμική περίοδο, βασιζόμενη στην μιλιταριστική οργάνωση της κοινωνίας και στο ολοκληρωτικό σύστημα εξουσίας εσωτερικά, καθώς και στους περιφερειακούς συσχετισμούς ισχύος˙ η ανατροπή του βορειοκορεατικού καθεστώτος αποτελούσε αρνητική προοπτική για τουλάχιστον δύο πολύ σημαντικούς δρώντες της περιοχής, την Κίνα και την Ρωσσία. Τόσο η Μόσχα, όσο και το Πεκίνο εκλαμβάνουν την πιθανή επανένωση των δύο κρατών της κορεατικής χερσονήσου ως μία ακόμη περίπτωση επέκτασης της αμερικανικής επιρροής κατά την μεταψυχροπολεμική περίοδο. Στην δική τους συλλογιστική η επανένωση των δύο χωρών, εφ’ όσον πραγματοποιηθεί, πρέπει να συνοδευτεί και με την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τον Νότο.

Η ανάπτυξη του πυρηνικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας ξεκίνησε την δεκαετία του ’90, θεωρώντας πως μέσω της «πυρηνικοποίησης» θα επιβίωνε στο εχθρικό μεταψυχροπολεμικό διεθνές σύστημα, όπου τέτοιου είδους καθεστώτα γίνονταν όλο και λιγότερο αποδεκτά. Κατά την μεταψυχροπολεμική εποχή η Πιονγκγιάνγκ επιδίωξε, παρά τις έντονες αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, και τελικά απέκτησε ένα περιορισμένο ποσοτικά και ποιοτικά πυρηνικό οπλοστάσιο. Η πυρηνικοποίηση της χώρας αντικειμενικό σκοπό είχε την καθεστωτική της επιβίωση. Στην συλλογιστική της Πιονγκγιάνγκ η ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικών κεφαλών αποτελούν μέσο διαπραγμάτευσης με τις μεγάλες δυνάμεις και απειλής για την ακμάζουσα κοινωνικά και οικονομικά Νότια Κορέα. Αναμφίβολα η πυρηνική επιλογή αποτελεί για κάθε κράτος μία ιδιαίτερα δύσκολη απόφαση, τόσο από οικονομική και τεχνολογική, όσο κυρίως και από πολιτική σκοπιά.

Μέχρι σήμερα ο ανταγωνισμός Πεκίνου, Ουάσιγκτον και Μόσχας απέτρεψε την λήψη απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για εξαναγκαστικά μετρά, βοηθώντας το καθεστώς της Πιονγκγιάνγκ να επιβιώσει. Μετά τον θάνατο  του  Κιμ Τζόνγκ-ιλ, το 2011 – ο οποίος άσκησε τα καθήκοντα του Ανώτατου Ηγέτη της Χώρας από το 1994, δρομολόγησε το πυρηνικό πρόγραμμα και απέσυρε την χώρα το 2003 από την Συνθήκη Μη-Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων- ανέλαβε ο Κιμ Τζονγκ-ουν, ο ιδιόμορφος χαρακτήρας του οποίου αναμφίβολα δημιουργεί προβληματισμό στην διεθνή κοινότητα για τις πραγματικές του στοχεύσεις. Η διεύρυνση των πυρηνικών δυνατοτήτων της Βορείου Κορέας δημιουργεί προβλήματα στην περιφερειακή σταθερότητα και πιθανόν να δρομολογήσει την είσοδο της Ιαπωνίας στην ολιγομελή ομάδα των πυρηνικών κρατών˙ ιδιαίτερα αν συνδυαστεί το εν λόγω γεγονός με τον διαρκώς αναβαθμισμένο ρόλο της Κινάς στην περιοχή.

Στο βαθμό που η φύση του βορειοκορετικού καθεστώτος παραμένει ως έχει, αυτό που ενδέχεται να αλλάξει είναι η στάση των μεγάλων δυνάμεων. Εφ’ όσον ο Κιμ Τζονγκ-ουν εξακολουθήσει να ασκεί εξουσία με το μοναδικό του στυλ και κυρίως  εντατικοποιήσει το πυρηνικό πρόγραμμα της Πιονγκγιάνγκ υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ο ηγεμονικός ανταγωνισμός, για την συγκεκριμένη περίπτωση, να μετεξελίχθη σε από κοινού ηγεμονική «ρύθμιση». Η προοπτική μιας πιθανής συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων θα έχει αρνητικές συνέπειες για την Βόρεια Κορέα. Πρόσφατα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι: «Εάν η Κίνα δεν ρυθμίσει το βορειοκορεατικό, θα το κάνουμε εμείς», δίδοντας στην Κίνα την πρωτοβουλία, όχι όμως και το αποκλειστικό προνόμιο διαχείρισης της κατάστασης. Η δήλωση συνιστά μία μορφή πίεσης και προς το Πεκίνο, το οποίο επιθυμεί να διαδραματίσει έναν διαρκώς πιο αναβαθμισμένο ρόλο στην ασιατική ήπειρο και όχι μόνο, αλλά και έκφραση αποφασιστικότητας προς τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή. Το βορειοκορεατικό ζήτημα «εμπλουτίζει» τις διαρκώς διευρυνόμενες σινο-αμερικανικές σχέσεις, για τις οποίες ακόμη κι αν υπάρξει ηγεμονική «συνδιαχείριση» στο εν λόγω θέμα, δεν θα ανατρέψει τον εκκολαπτόμενο ηγεμονικό ανταγωνισμό.

NEA ΠΟΛΙΤΙΚΗ

BESA: The Puzzle of the North Korean ICBM

on Wednesday, 15 November 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

EXECUTIVE SUMMARY: Uncertainty remains about North Korea’s technological maturity and ability to launch nuclear warheads that could hit the US homeland, even after its recent success at launching the Hwasong-14 missile and the conducting of its most powerful nuclear test yet. The first-stage engine of the Hwasong-14 is a critical component in its possible operation as an intercontinental ballistic missile, but there are questions about how Pyongyang came by this engine, how many it possesses, and whether or not it can produce them on its own. These uncertainties are troubling not only with regard to North Korea, but also with regard to Iran. They have sobering implications about the possibility of monitoring and preventing the proliferation of weapons of mass destruction worldwide.


Kim Jong-un with alleged miniaturized thermonuclear device, screen capture from YouTube video by Right Wing

View PDF

Lt. Col. (ret.) Dr. Raphael Ofek is an expert in the field of nuclear physics and technology, who served as a senior analyst in the Israeli intelligence community.

BESA Center Perspectives Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family