Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Χρήστος Μηνάγιας: Τα μηνύματα της επίσκεψης Erdoğan, που δεν έτυχαν προσοχής!...

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο liberal.gr ο Ταξίαρχος ε.α., ειδικός σε θέματα Τουρκίας, κ. Χρήστος Μηνάγιας, μας αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές του παρασκηνίου που προηγήθηκε της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Tayyip Erdoğan στην Ελλάδα, καθώς και των όσων είπε στην Κομοτηνή απευθυνόμενος σε Έλληνες Μουσουλμάνους της εκεί μειονότητας. Τα όσα μας είπε είναι εξόχως διαφωτιστικά για το που οδηγούνται οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις! Συνέντευξη στον Βασ...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης*: «Η τουρκική παρεμβατικότητα στην Θράκη: Από την ισλαμοδημοκρατία στον νε...

Η πολιτική εκκίνηση του Ταγίπ Ερντογάν ως ευρωπαϊστή μεταρρυθμιστή ηγέτη που επεδίωκε την εδραίωση ενός νέου τύπου «Ισλαμοδημοκρατίας» (κατά την αντιστοιχία με την «Χριστιανοδημοκρατία») στην Τουρκία, πρότυπο και για άλλα μουσουλμανικά κράτη, δημιούργησε μετρημένη αισιοδοξία, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα. Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΗ «εμπιστοσύνη» υπήρξε το κλειδί για την βελτίωση των διμερών σχέσεων και για την...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

8/12/2016. ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-ΙΣΡΑΗΛ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΜΑΖΟΥΝ!!!! ...

Η δεύτερη τριμερής διάσκεψη των ηγετών Ελλάδος , Κύπρου και Ισραήλ,  λαμβάνει χώρα σήμερα , Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  στην Ιερουσαλήμ. Είναι   η δεύτερη τριμερής συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών, Τσίπρα, Αναστασιάδη και Νετανιάχου , που πραγματοποιείται 11 μήνες μετά τη στρατηγική συμμαχία,  που ανακοινώθηκε στη Λευκωσία και αποδεικνύει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών, η οποία κρίνεται σημαντική, λόγω αφενός των εξελίξεων στο κυπριακό,...

08-12-2016   Εθνική Στρατηγική

7/12/2016. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ...

      Είναι πλέον γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας συναγωνίζεται σε εθνικισμό και στην αύξηση της έντασης με την Ελλάδα και την συντήρηση αυτής. Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτή η έξαρση του τουρκικού εθνικισμού έναντι της Χώρας μας, δεν είναι άμοιρη των εσωτερικών προβλημάτων που η χώρα αυτή αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, αλλά και των σε εξέλιξη ανακατατάξεων στη Συρία και το Ιράκ.   Με αυτή τ...

07-12-2016   Εθνική Στρατηγική

29/11/2016. Εθνική άμυνα – Στρατηγική χωρίς αποτίμηση...

Γράφει ο Γεώργιος Νικολάκος*Η στρατηγική είναι ένας όρος που ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και η αρχική της έννοια ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την στρατιωτική ορολογία, την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και την απαραίτητη σχεδίαση έτσι ώστε να υπάρχει βέλτιστη χρησιμοποίηση των έμψυχων και άψυχων πόρων με απώτερο σκοπό την επίτευξη των τεθέντων στόχων.Αναφερόμενοι κυρίως στην εθνική άμυνα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρατηγικ...

29-11-2016   Εθνική Στρατηγική

16/11/2016. ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ...

ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ"Η κρίση δεν είναι αφηρημένη έννοια, ανέτρεψε τις ζωές των πολιτών της χώρας. Συζητήσαμε για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις και θα περιορίσουν τις ανισότητες. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο. Η λιτότητα δεν μπορεί να είναι συνταγή ανάπτυξης, οι Έλληνες πρέπει να δουν αλλαγή στην καθημερινή τους ζωή. Το ΔΝΤ είπε πως η ελάφρυνση είναι ζωτικής σημασίας και προσωπικά θα συνεχίσω να πιέζω προς...

16-11-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΒΑΛΚΑΝΙΑ

Γιώργος Χατζηθεοφάνους*: Ανταλλαγή εδαφών μεταξύ Σερβίας και Κοσσόβου; Γιατί πρέπει να προτιμηθεί η λύση της αυτονομίας του σερβικού θύλακα

on Sunday, 23 September 2018. Posted in Απόψεις μη Μελών

Το Κόσσοβο, τον Φεβρουάριο του 2008, κήρυξε την ανεξαρτησία του και μέχρι σήμερα έχει αναγνωριστεί ως ανεξάρτητο κράτος από 112 χώρες μεταξύ των οποίων όλες οι μεγάλες δυνάμεις του Δυτικού κόσμου. Η Σερβία προσέφυγε μέσω του ΟΗΕ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο τον Ιούλιο του 2010 εξέδωσε σχετική γνωμοδότηση σύμφωνα με την οποία η μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.


Η γνωμοδότηση αυτή δεν έπεισε πέντε ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα, Ισπανία, Σλοβακία, Κύπρος, Ρουμανία) ούτε την Ρωσία και την Κίνα οι οποίες παραμένουν σταθερές στις θέσεις τους σύμφωνα με τις οποίες για την απόσχιση-ανεξαρτητοποίηση του Κοσσόβου απαιτείται η συναίνεση του κυρίαρχου κράτους, δηλαδή της Σερβίας. Ακολούθησε η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για την έναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ Σερβίας και Κοσσόβου με τελικό σκοπό την αναγνώρισή του από την Σερβία, γεγονός που θα οδηγήσει στην de jure αναγνώρισή του και στην ένταξή του στον ΟΗΕ. Αυτή την στιγμή, το κύριο εμπόδιο στην επίτευξη σημαντικής προόδου στις απ’ ευθείας μεταξύ των δυο πλευρών διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, αποτελεί ο σερβικός θύλακας στο βόρειο Κόσσοβο.

20082018-1.jpg

Ένα πανό μπροστά από το κτήριο του σερβικού κοινοβουλίου στο κέντρο του Βελιγραδίου, στην Σερβία, τον Μάρτιο του 2018. REUTERS/Marko Djurica
--------------------------------------------------------------------------------------

Οι προωθούμενες από την διεθνή κοινότητα λύσεις για την επίλυση αυτού του προβλήματος ήταν πάντα, όπως και σήμερα, ουσιαστικά δυο. Η προσάρτηση της περιοχής αυτής στην Σερβία με ή χωρίς ανταλλαγή με την κοιλάδα του Πρέσεβο, που αποτελεί αλβανικό θύλακα εντός της Σερβίας στα νοτιοδυτικά σύνορά της με το Κόσσοβο, καταγράφεται ως πιθανή λύση και σήμερα συζητιέται έντονα. Θεωρείται, όμως, μια επικίνδυνη επιλογή, διότι στην περίπτωση αυτή έχουμε αλλαγή συνόρων με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην ευαίσθητη και πάντα εύφλεκτη περιοχή των Βαλκανίων σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από μια επικίνδυνη για την παγκόσμια ειρήνη αστάθεια. Πέραν τούτου, δεν είναι πρακτικά μια εύκολη λύση.

Η δεύτερη λύση αφορά σε αυτονομία της περιοχής, η μορφή, το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της οποίας ποικίλουν. Αυτή η λύση ήταν πάντα η επικρατέστερη στους κύκλους της διεθνούς κοινότητας και, ας μην ξεχνάμε, αποτέλεσε μέρος του σχεδίου Αχτισαάρι το οποίο βέβαια απορρίφθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ εξαιτίας του βέτο της Ρωσίας.

Τι είναι, όμως, αυτό που θέλουν και επιδιώκουν οι δυο πλευρές; Για την Σερβία, υπό τις παρούσες συνθήκες, κάθε σκέψη για επιστροφή του Κοσσόβου των περίπου 2 εκατομμυρίων Μουσουλμάνων στην Σερβία των 7 εκατομμυρίων κατοίκων, εκ των οποίων το 4% είναι Μουσουλμάνοι, είναι εκτός πραγματικότητας. Λογικά, ούτε η Σερβία θα πρέπει να το επιθυμεί, καθόσον θα επιφέρει σημαντική πολιτιστική αλλαγή στην χώρα και θα αυξήσει τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα της μουσουλμανικής μειονότητας ενώ ουδείς μπορεί να παραβλέψει τη μεγάλη πιθανότητα εκλογής Μουσουλμάνου προέδρου ύστερα από χρόνια, εάν λάβουμε υπόψη τον συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό γεννήσεων στο Κόσσοβο που -αξίζει να σημειωθεί- αποτελεί την πλέον νεανική περιοχή της Ευρώπης.

Παρόλα αυτά είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον Πρόεδρο της Σερβίας να προβεί στην αναγνώριση του Κοσσόβου, ειδικά σήμερα που η Σερβία έχει στο πλευρό της και πάλι μια ισχυρή Ρωσία. Είναι πολλοί επίσης που αναρωτιούνται σήμερα το για ποια ακριβώς ευρωπαϊκή ιδέα θα πρέπει οι Σέρβοι να θυσιάσουν την πατριωτική τους ιδέα και, βέβαια, αναφέρονται σε μια Ευρώπη με σαφώς μειωμένη την αίγλη και το γόητρό της από όσο στο παρελθόν.

Ωστόσο, είναι γεγονός πως κάποια στιγμή πρέπει η Σερβία να ξεπεράσει το μοναδικό εμπόδιο στην πορεία της προς την Δύση και την ένταξή της στην ΕΕ. Ούτως ή άλλως, η διαμορφωθείσα κατάσταση φαίνεται να είναι μη αναστρέψιμη. Στην κατεύθυνση αυτή πολλοί θεωρούν πως ενδεχομένως ο Σέρβος πρόεδρος να εξασφάλιζε την απαραίτητη εσωτερική νομιμοποίηση αναγνώρισης του Κοσσόβου μέσω της ανταλλαγής των περιοχών βορείως του ποταμού Ιμπάρ (σερβικός θύλακας στο βόρειο Κόσσοβο) και της κοιλάδας του Πρέσεβο (αλβανικός θύλακας εντός της Σερβίας στα νοτιοδυτικά σύνορα με το Κόσσοβο).

Η λύση, όμως, της ανταλλαγής των εδαφών φαίνεται πως δεν υποστηρίζεται από όλους στην Σερβία. Ένας αυτόνομος σερβικός θύλακας θα εξασφάλιζε στην Σερβία σημαντική επιρροή εντός του Κοσσόβου με ό,τι αυτό συνεπάγεται στις διεθνείς σχέσεις στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον και τον ρόλο που η ίδια επιδιώκει στην περιοχή. Ταυτόχρονα, θα της επέτρεπε να οραματίζεται την επιστροφή του Κοσσόβου, έστω στο μακρινό μέλλον (ας μην ξεχνάμε ότι αποτελεί την κοιτίδα του πολιτισμού της), όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.

Την επιστροφή της περιοχής αυτής στην Σερβία φαίνεται πως δεν υποστηρίζει επίσης το Πατριαρχείο Σερβίας, το οποίο δεν επιθυμεί και δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το Κόσσοβο. «Η Σερβία χωρίς το Κοσσυφοπέδιο και τα ιερά προσκυνήματά του δεν είναι η Σερβία. Η Σερβία χωρίς το Κοσσυφοπέδιο είναι μια Σερβία χωρίς την ψυχή, τον νου και την καρδιά», είπε ο Προκαθήμενος της Σερβικής Εκκλησίας κατά την ενθρόνισή του το 2010, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πετς που βρίσκεται στο δυτικό Κόσσοβο και θεωρείται η έδρα του Πατριαρχείου, παρουσία του τότε προέδρου της Σερβικής Δημοκρατίας, Μπόρις Τάντιτς, την οποία παρακολούθησα ως διοικητής της Ελληνικής Δύναμης Κοσσόβου, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης.

*Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΘΕΟΦΑΝΟΥΣ είναι υποστράτηγος ε.α. - διοικητής ΕΛΔΥΚΟ 2009-2011. Είναι συν-συγγραφέας (με Μ. Γιαννάκου, Στ. Λυγερό, Ελ. Οικονόμου, Θ. Πάγκαλο, Αλ. Παπαδόπουλο, Α. Συρίγο και Αλ. Μαλλιά) του Συλλογικού τόμου «Ελλάδα και Αλβανία-Φυγή στο Μέλλον ή Επιστροφή στο Παρελθόν» που εκδόθηκε τον Νοέμβριο 2017 (εκδόσεις Ι.ΣΙΔΕΡΗ) και του βιβλίου «Εθνική Στρατηγική-Πρόταση για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο» (εκδόσεις Ι.ΣΙΔΕΡΗ).

Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*: Οι Τσάμηδες και η Ιστορική Αλήθεια.

on Friday, 16 February 2018. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ! Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, εκτός των άλλων αναφέρθηκε και στο θέμα των Τσάμηδων λέγοντας: «Ειλικρινά δεν πιστεύω ότι οποιοσδήποτε νουνεχής άνθρωπος θα διαφωνήσει με τη θέση ότι αυτοί οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να ταξιδέψουν και να επισκεφθούν την Ελλάδα ή ότι αυτοί και τα παιδιά τους πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν περιουσιακά δικαιώματα δια της δικαστικής οδού όπως κανονικά μπορεί κάθε ευρωπαίος πολίτης».

Το θέμα των Τσάμηδων, κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια στην Αλβανική πολιτική σκηνή, λόγω της πίεσης που ασκεί το κόμμα αλλά και οι λεγόμενες Τσάμικες οργανώσεις, δημιουργώντας αλυτρωτικές αντιλήψεις στην Αλβανική κοινωνία, αλλά και μια αναθεωρητική διάθεση της Αλβανίας, με την στήριξη και υποστήριξη, ποιανού άλλου, μα της Τουρκίας φυσικά, που υποδαυλίζει και υποστηρίζει (παντοιοτρόπως) τέτοιες αντιλήψεις και ενέργειες κατά της Ελλάδος. Έτσι ας προσπαθήσουμε να αναλύσουμε το εν λόγω θέμα και να δούμε τις μεγάλες αλήθειες που αποκρύπτονται και τα μεγάλα ψέματα που αναδύονται.
 
Αλβανία
 
Η δημιουργία του Αλβανικού κράτους, σύμφωνα με τον καθηγητή Ιωάννη Μάζη απετέλεσε τον καρπό του ανταγωνισμού της Αυστρουγγαρίας, η οποία έχοντας μαζί με την Γερμανία επεκτατικές βλέψεις προς το γεωπολιτικό σύμπλοκο της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, επεδίωκε την ανάσχεση της σλαβικής καθόδου προς την Αδριατική και την Μεσόγειο, όπως και την ανάσχεση των αντιστοίχων επεκτατικών βλέψεων της Ιταλίας προς το αυτό γεωπολιτικό σύμπλοκο. Αλλά οι ιταλικές βλέψεις ελέγχου του στομίου της Αδριατικής απαιτούσαν, από πλευράς Ρώμης, τον έλεγχο της Κέρκυρας και της Αλβανίας, με σκοπό τον έλεγχο του άξονος Οτράντο – Αυλώνος, αλλά και της Νήσου Σάσσωνος, την οποία ονόμαζαν «Γιβραλτάρ της Αδριατικής», αλλά και των Διαποντίων Νήσων, με στόχευση τους εμπορευματικούς διαύλους . Ταυτόσημες, σχετικά με την Αδριατική και την Μεσόγειο, άρα και ανταγωνιστικές ήταν και οι βλέψεις της Σερβίας, που επεδίωκε προβολή ισχύος επί της Αλβανίας.
Τα σύνορα του κράτους της Αλβανίας καθορίστηκαν με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας (17 Δεκ. 1913). Στο νεοσύστατο αλβανικό κράτος συμπεριελήφθη και τμήμα της Ηπείρου, το οποίο από τότε ονομάσθηκε «Βόρειος Ήπειρος», τμήμα της οποίας είχε ήδη απελευθερωθεί κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο (1912-13) από τον Ελληνικό στρατό. Ο όρος «Βόρεια Ήπειρος» είχε έννοια πολιτική και διπλωματική, δηλώνοντας το τμήμα εκείνο του Ηπειρωτικού εδάφους «το κείμενο εκείθεν της γραμμής, των δια του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας του 1913 καθορισθέντων Ελληνοαλβανικών συνόρων» (Ευσταθιάδης, Κ., Μελέται διεθνούς δικαίου 1929-1959).
Η ελληνικότητα της Ηπείρου, ως τον ποταμό Γενούσο (Σκούμπι) προς βορρά, έχει αποδειχτεί από όλες τις αρχαιολογικές πηγές και κορυφαίους επιστήμονες, ξένους, όπως οι: V. Georgier, P. Levedue, E. Leppore, N. G. L. Hammond, F. Papazoglou κ.α. αλλά και Έλληνες: Δ. Ευαγγελίδης, Φ. Πέτσας, Σ. Δάκαρης κ.α Με τις ενέργειες των Μεγάλων Δυνάμεων, παραχωρήθηκε στο Αλβανικό κράτος μια περιοχή (Βόρεια Ήπειρος), όπου έγινε καταφανής παράβλεψη των δημογραφικών στοιχείων, με την πλειοψηφία των κατοίκων να είναι Έλληνες, με ισχυρά εθνική συνείδηση και μάλιστα αυτόχθονες!!!! Παρά του ότι είχαμε διανύσει μισή περίπου χιλιετία κατοχής και εξισλαμισμών, η ενιαία Ήπειρος στις αρχές του 20ου αιώνα εμφάνιζε Ελληνική πλειοψηφία. Σε τουρκική απογραφή του 1908, από τους 500.000 κατοίκους της Ηπείρου, οι 308.000 δήλωσαν Έλληνες Χριστιανοί. Ακόμη το 1914, η Διεθνής Επιτροπή Εθνολογικού Ελέγχου έδωσε στοιχεία που καταδείκνυαν την συντριπτική υπεροχή του Ελληνικού πληθυσμού (Μαλκίδης, Θ., ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ).
 
Τσάμηδες - Τσαμουριά
 
Η ιστορία ενός λαού εάν δεν τύχει του απαραίτητου σεβασμού μπορεί να στοιχειώσει τις γενιές που μέλλει να έρθουν. Ένας λαός με ιστορικό Αλτσχάιμερ δεν μπορεί παρά να οδηγηθεί σε επώδυνες περιπέτειες. Τσαμουριά ονομάζεται η περιοχή εκείνη της Ηπείρου, που εκτείνεται κατά μήκος της ακτής ανάμεσα στις εκβολές του ποταμού Αχέροντα και μέχρι το Βουθρωτό και ανατολικά μέχρι τους πρόποδες του όρους Ολύτσικας (Τόμαρος). Η περιοχή ταυτίζεται με τη Θεσπρωτία και ένα μικρό της τμήμα ανήκει σήμερα στην Αλβανία με κέντρο την κωμόπολη Κονίσπολη. Για την προέλευση της ονομασίας υπάρχουν πολλές εκδοχές. Η περισσότερο ανταποκρινόμενη στην πραγματικότητα φαίνεται να είναι η εκδοχή που κάνει λόγο για παραφθορά του ονόματος του ποταμού Θύαμις (Καλαμάς), με παραφθορά του με την πάροδο του χρόνου: Θύαμις, Θυάμις, Τσ(ι)άμης, δηλ. ο κάτοικος που βρίσκεται κοντά στον Θύαμη ποταμό, την Θυαμυρία (Θιαμουρία), την Τσ(ι)αμουριά. Στο ελληνικό τμήμα της Τσαμουριάς, δηλαδή στην Θεσπρωτία, ζούσαν το 1923 περίπου 20.000 μουσουλμάνοι που είχαν την αλβανική ως μητρική γλώσσα. Για την καταγωγή των Τσάμηδων υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις.
Οι Τσάμηδες , δεν ήταν μόνο Τουρκικής καταγωγής, ή Αλβανικής, αλλά προέκυψαν και από το γηγενές ελληνικό στοιχείο της Τσαμουριάς. Ειδικότερα, οι μεγάλοι Αλβανοί κτηματίες και οι Σπαχήδες (έφιπποι, μισθοφόροι) που είχαν εγκατασταθεί στη Θεσπρωτία από το 1700 εξαναγκάζονται να εξισλαμισθούν, για να διατηρήσουν τα τιμάριά τους, αξιοθέντες του τίτλου «Μπέη» κληρονομικά. Τούτους από ψυχολογικό εξαναγκασμό μιμήθηκαν και οι φτωχοί κολίγοι. Οι Τσάμηδες μουσουλμάνοι της Θεσπρωτίας ήταν απόγονοι και των ανωτέρω εξωμοτών. Ακόμη, μέρος του πληθυσμού της Ηπείρου, εξισλαμίστηκε (εκούσια ή ακούσια). Οι εξισλαμισμοί αυτοί έγιναν κυρίως στη νοτιοδυτική Ήπειρο και συνεχίστηκαν ως τα τέλη του 19ου αιώνα. Η μεταβολή αυτή δεν ήταν απότομη. Γράφει χαρακτηριστικά ο σπουδαίος ιστορικός και πολιτικός Σπυρίδων Λάμπρος (1851-1916): «Πολλοί αυτών συνδιαλλάσουσι τας δύο θρησκείας, δίδοντες εις τα τέκνα δύο ονόματα, ένα μεν τουρκικό, που επιβάλλει ο ιμάμης κατά τα θρησκευτικά έθιμα του ισλαμισμού, ένα δε χριστιανικό, διδόμενο από ιερέα Χριστιανό». Ωστόσο με την πάροδο του χρόνου οι εξισλαμισμένοι Έλληνες, αποκόπηκαν από τον κοινό εθνοφυλετικό κορμό και έγιναν φανατικότεροι μισέλληνες κι από τους ίδιους τους Τούρκους. Εξαντλητική μελέτη για την αναλογία εξισλαμισθέντων Ρωμιών μέσα στους Τσάμηδες μέχρι το 1913 δεν υπάρχει προς το παρόν. Βέβαιο είναι ότι ένα ποσοστό των αλβανόφωνων ή ελληνόφωνων ή δίγλωσσων “Τούρκων” της Θεσπρωτίας είχαν προγόνους χριστιανούς. Ποιο ήταν το ποσοστό ακριβώς, δεν γνωρίζουμε, αποφαίνεται στο εξαιρετικό βιβλίο του «Τσαμουριά», ο Αθαν. Γκότοβος, καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη (Παπαδόπουλος 1992, Παρόλας 2011), αρχικά η λέξη Τσάμηδες έχει γεωγραφικό περιεχόμενο και περιλαμβάνει τους κατοίκους μιας συγκεκριμένης διοικητικής περιοχής ανεξαρτήτως θρησκείας και καταγωγής. Αργότερα η λέξη συνδέθηκε με τους δίγλωσσους (αλβανόφωνους / ελληνόφωνους) ή αλβανόφωνους της ίδιας περιοχής, ανεξαρτήτως θρησκείας. Το εθνοτικό περιεχόμενο του όρου Τσάμης (=αλβανικής εθνότητας μουσουλμάνος κάτοικος της Θεσπρωτίας) είναι μεταγενέστερη εξέλιξη. Σε ό,τι αφορά τη λαϊκή γλώσσα για τον προσδιορισμό της θρησκευτικής ταυτότητας στην περιοχή της Θεσπρωτίας (όπως και αλλού), επικρατούσε, τουλάχιστον μέχρι την Κατοχή, ο όρος Τούρκοι για την αναφορά σε Μουσουλμάνους, ανεξαρτήτως καταγωγής, γλώσσας και εθνότητας. Ο ίδιος προσδιορισμός είναι σε χρήση ακόμα και σήμερα από άτομα της τρίτης ηλικίας που ζουν στην περιοχή». Εδώ να αναφέρουμε ένα ιστορικό λάθος της Ελλάδος. Από τον Δεκέμβριο του 1924 είχε ξεκινήσει (στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληθυσμών), η μετακίνηση των Τσάμηδων στην Τουρκία, με παράλληλη εγκατάσταση Ελλήνων του Πόντου στη Θεσπρωτία. Ο Θ. Πάγκαλος όμως, που ανέτρεψε στα μέσα του 1925 την κυβέρνηση Μιχαλακόπουλου, δέχτηκε την εξαίρεση από την ανταλλαγή, των μουσουλμάνων Τσάμηδων της Θεσπρωτίας, οι οποίοι παρέμεινα τελικά στην περιοχή και το πρόβλημα να μας ταλανίζει ακόμη και σήμερα.
 
Οι Τσάμηδες κατά την κατοχή
 
Είναι δεδομένο από τις ιστορικές μαρτυρίες των κατοίκων της Θεσπρωτίας και από τα παραπάνω, ότι οι Τσάμηδες ποτέ δεν αισθάνθηκαν Έλληνες. Με την απόβαση των Ιταλών στην Αλβανία (Απρίλιος 1939) και την προσφορά του αλβανικού στέμματος στον βασιλιά της Ιταλίας Βίκτωρα Εμμανουήλ, άρχισαν να δραπετεύουν στην Αλβανία νέοι στρατεύσιμοι μουσουλμάνοι από τη Θεσπρωτία. Από τον Μάιο του 1940, η φυγή πήρε ομαδικό χαρακτήρα. Οι φυγάδες, αποτέλεσαν, όπως αποδείχτηκε αργότερα, τους οδηγούς των ιταλικών τμημάτων κατά τη διάβασή τους από την Πίνδο και τον Καλαμά. Μάλιστα οι Θεσπρωτοί αυτοί φυγάδες, αποτελούσαν ξεχωριστή στρατιωτική Μονάδα (υπό τους επίσης φυγάδες Αζίζ Τσάμην και Μωχαρέφ Ντέμη), η οποία ενισχυόταν από 1.000 άτακτους Τουρκαλβανούς. Κατά την Κατοχή τάχθηκαν ανεπιφύλακτα όλοι στο πλευρό του Ιταλικού Στρατού Κατοχής, με την ελπίδα, ότι θα αποσπάσουν την συγκατάθεση της Ιταλικής Κυβερνήσεως για ενσωμάτωση της Θεσπρωτίας στο Αλβανικό Κράτος. Ένα χαρακτηριστικό ιστορικό γεγονός είναι ότι κατά την Ιταλική επίθεση της 28ης Οκτωβρίου, όταν ο Ελληνικός Στρατός υποχώρησε στο Νότιο Τομέα, οι Τσάμηδες που συμμετείχαν με τέσσερα Τάγματα στον Ιταλικό στρατό, αποτέλεσαν την εμπροσθοφυλακή του, πολεμώντας κατά του Ελληνικού Στρατού. Με γιορτές και πανηγύρια ύψωσαν στο Μαργαρίτι την Αλβανική σημαία. Με την αντεπίθεση όμως του Ελληνικού Στρατού και την υποχώρηση των Ιταλών, οι ένοπλοι Τσάμηδες της περιοχής, πυροβολώντας από τα νώτα τα προελαύνοντα Ελληνικά τμήματα, προξένησαν πολλά θύματα εις αυτά. H Ιταλική, αρχικά, και η Γερμανική Κατοχή συνοδεύτηκαν από βία. Στα τρία χρόνια της Κατοχής οι Τσάμηδες βοηθούσαν με ένοπλα τμήματα τα Ιταλικά κι αργότερα τα Γερμανικά στρατεύματα στις επιχειρήσεις εναντίον των Ελλήνων ανταρτών. Προέβησαν κατά το χρονικό αυτό διάστημα σε ανομολόγητα εγκλήματα κατά του χριστιανικού στοιχείου της περιοχής. Οι αναρίθμητοι φόνοι, οι βιασμοί των γυναικών, οι πυρπολήσεις των σπιτιών, η κλοπή ολοκλήρων ποιμνίων και άλλων κινητών πραγμάτων, οι λεηλασίες, οι καταστροφές, καταδόσεις και οι μαζικές εκτελέσεις ήταν συνηθισμένες πράξεις. Ο πολιτικός και στρατιωτικός νους των Τσάμηδων αυτή την περίοδο, είναι ο Dr. Nuri Dino (Νουρί Ντίνο), κτηνίατρος στο επάγγελμα, που κινείται ανάμεσα στα Τίρανα, τα Γιάννενα και την Παραμυθιά, μαζί του ο αδελφός του Μαζάρ Ντίνο και ο ανεψιός των Ρετζέπ Ντίνο. Αρχικά συνεργάστηκε με τις Ιταλικές αρχές κατοχής, σύντομα όμως άρχισε επαφές με το Ic, το Γραφείο Πληροφοριών της Γερμανικής μεραρχίας. Όλη η περίοδος από το 1941 μέχρι το καλοκαίρι του 1944 ήταν για τη Θεσπρωτία όντως ένα «ξήλωμα» του Ρωμαίικου. Διευθύνων νους για την συστηματοποίηση του έργου της εξολοθρεύσεως του ελληνικού στοιχείου ήταν η διαβόητη τρομοκρατική οργάνωση K-S-I-L-I-A δηλαδή το «Αλβανικό Σύστημα Πολιτικής Διοικήσεως» που συγκροτήθηκε προς τούτο τον Ιούλιο του 1942. Μετά την εκτέλεση του Αναπληρωτή Νομάρχη Γεώργιου Βασιλάκου τον Φεβρουάριο του 1942 στην Ηγουμενίτσα η Ελληνική (κατοχική) διοίκηση στο νομό παρέλυσε, ενώ μετά την καταστροφή των χωριών του Φαναρίου και τις εκτελέσεις των προκρίτων στην Παραμυθιά (Σεπτέμβριος 1943) έπαψε να υφίσταται και τυπικά. Στη θέση της λειτουργούσε με βάση συμφωνία της ηγεσίας των Τσάμηδων με τους νέους «εταίρους», τη γερμανική κατοχική δύναμη, μια άτυπη μεν, αλλά ουσιαστική αλβανική διοίκηση με πολιτικά, αστυνομικά και στρατιωτικά όργανα (Τσαμουριά, Γκότοβος).
Τηλεγράφημα αρχηγού Τσάμηδων στον Γερμανό στρατηγό.
 
Στις 29-9-1943, ύστερα από την απόφαση της Τσάμικης ηγεσίας, της Μιντζιλισί Ινταρέ, αποφασίζεται ο “αποκεφαλισμός” της Ελληνικής ηγεσίας της περιοχής. Επιλεκτικά, συλλαμβάνονται πενήντα δύο αξιόλογοι στην κοινωνία Έλληνες και δεμένοι οδηγούνται ενάμισι χιλιόμετρο έξω από την Παραμυθιά, στον Αη Γιώργη, με συνοδεία πενήντα Τσάμηδων και δεκαπέντε Γερμανών. Ο επικεφαλής Γερμανός αξιωματικός γλυτώνει τρεις και εκτελούνται οι υπόλοιποι σαράντα εννιά. Παπάς, γιατρός, Γυμνασιάρχης, Σχολάρχης, Δήμαρχος, καθηγητές, δάσκαλοι, επιχειρηματίες, αγρότες, έπεσαν τραγουδώντας το “Γέρο Δήμο” και το “Έχετε γειά”. Την ίδια μέρα της εκτέλεσης μπαίνει στην Παραμυθιά ο νέος Δεσπότης Δωρόθεος, παρόλο που ο Πρόεδρος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, Ελβετός Μπίκελ, τον προέτρεπε να μη πάει. Κανένας Χριστιανός δεν παραβρέθηκε στην υποδοχή. Παντού τρόμος θανάτου. Ο Δεσπότης, τριαντάχρονος τότε, μόνο με το Διάκο του, πηγαίνει κατ’ ευθείαν στον Γερμανό φρούραρχο, τον πείθει και αφήνει ελεύθερους τους πεντακόσιους Χριστιανούς, κρατούμενους Παραμυθιώτες και την επομένη, με συνοδεία δύο Γερμανούς στρατιώτες παίρνει και πέντε χριστιανούς, πηγαίνει στον τόπο της θυσίας και ενταφιάζει τους σαράντα εννιά άταφους μάρτυρες. Αυτό είναι το γεγονός που συγκλόνισε και στιγμάτισε την συνείδηση των Ελλήνων κατοίκων και έθεσε τους Τσάμηδες εκτός της Ελληνικής κοινωνίας της Θεσπρωτίας οριστικά. Η βία δεν εκδηλώνεται ούτε για να ικανοποιηθεί το μίσος, ούτε για να συσσωρευτούν περιουσιακά στοιχεία. Εκδηλώνεται για να αφανιστεί ή να απομακρυνθεί ο χριστιανικός πληθυσμός της περιοχής, ώστε να διευκολυνθεί η απόσπασή της από την Ελλάδα. Άλλωστε η φράση που έχει μείνει στις μνήμες των κατοίκων της Θεσπρωτίας εκείνης της περιόδου ως νομιμοποιητική βάση για την τσάμικη βία εκ μέρους των δραστών, είναι η φράση «χάλασε το Ρωμαίικο».
Γερμανός Αξιωματικός επιθεωρεί ένοπλα τμήματα Τσάμηδων
 
Αξίζει να αναφερθεί , ως ένα ακόμη χαρακτηριστικό-απόδειξη, της ανθελληνικής στάσης των Τσάμηδων και η περίφημη μάχη της Μενίνας (17/18-8-1944) , κατά την αποχώρηση των Γερμανών από την περιοχή, όπου μαζί με τα Γερμανικά τμήματα, συμμετείχαν και ένοπλα τμήματα των Τσάμηδων. Μαζί με τους 92 νεκρούς και 109 αιχμαλώτους Γερμανούς, υπήρχαν και 86 νεκροί και 7 αιχμάλωτοι Τσάμηδες, έναντι 6 ανδρών του ΕΔΕΣ και του Άγγλου Ταγματάρχου Δαβίδ Ουάλλας. Για τον ρόλο αυτό των Τσάμηδων, η συμμαχική αποστολή διέταξε τον Ζέρβα να διαλύσει τα Σώματα αυτά, με αντικειμενικό σκοπό στο να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις ενάντια στους Γερμανούς κατά την αποχώρησή τους προς την Αλβανία.
Αυτά το γεγονότα, το μίσος και την απέχθεια του τοπικού πληθυσμού εκμεταλλεύτηκαν και οι τοπικοί ηγέτες του ΕΔΕΣ, καταγόμενοι από την ευρύτερη περιοχή, οι οποίοι έδρασαν με υπερβάλλοντα ενθουσιασμό και με πρωτοβουλίες που αγνοούσε η ηγεσία του ΕΔΕΣ, πλην όμως δεν το απέτρεψε. Παρόλο που ο ΕΔΕΣ ήταν μια αποκεντρωμένη οργάνωση όπου, αντίθετα με το EAM, η κεντρική διοίκηση δύσκολα έλεγχε τους τοπικούς οπλαρχηγούς, τίποτε δεν δείχνει ότι η ηγεσία του είχε την παραμικρή (και πραγματική) διάθεση να τους συγκρατήσει. H υποχώρηση των Ιταλών και η επιστροφή των Ελλήνων κατοίκων έθεσε σε κίνηση μια δυναμική αντεκδικήσεων που κατέληξε στην εκδίωξη των Τσάμηδων το 1944, από τις ανταρτικές ομάδες του ΕΔΕΣ, που κυριαρχούσαν στην περιοχή, ίσως και με μη προβλεπόμενο και νόμιμο τρόπο θα λέγαμε. Έτσι, τον Σεπτέμβριο του 1944, οι Τσάμηδες αντιληφθέντες ότι θα λογοδοτούσαν στην Ελληνική Δικαιοσύνη, για την εν γένει εγκληματική και αντεθνική δράση τους, αντιλαμβανόμενοι και αισθανόμενοι την απειλή των ομάδων του ΕΔΕΣ, που κατήγοντο από την περιοχή και γνώριζαν από πρώτο χέρι τις εγκληματικές και προδοτικές δραστηριότητες των Τσάμηδων, με θύματα ακόμη και στο στενό συγγενικό τους περιβάλλον και κάποιες πράξεις αντεκδίκησης στα πρώτα στάδια, οι Τσάμηδες, αποφάσισαν να αποχωρήσουν για την Αλβανία οικειοθελώς, μαζί με τους υποχωρούντες Γερμανούς που έχασαν τον πόλεμο. H κοινωνική-τοπική-ιστορική-πολιτική συγκυρία τον Σεπτέμβριο του 1944 επέτρεπε την «τελική λύση» του τσαμικού ζητήματος στην περιοχή της Θεσπρωτίας. Με την εκδίωξη των Τσάμηδων από την περιοχή της Θεσπρωτίας, οι περιουσίες των διαμοιράστηκαν δια κλήρου στους Έλληνες κατοίκους.
Σύμφωνα με διάφορα στοιχεία ο αριθμός των αποχωρησάντων ανήρχετο περί τους 16.000-18.000 , ενώ η απογραφή του 1940, έτσι όπως τη γνωρίζουμε από την υπηρεσιακή έκθεση του Μοιράρχου Ευστράτιου Ζάκκα το 1948, τους υπολογίζει στις 16.661. Μεγάλος αριθμός μάλιστα Τσάμηδων μεταφέρθηκε στην Αλβανία με Γερμανικά μεταφορικά μέσα, σύμφωνα με αναφορά Αμερικανού αξιωματικού. Στην Αλβανία, το καθεστώς του Εμβέρ Χότζα τους εγκατέστησε στην πεδιάδα της Μουζακιάς και τους διατήρησε ως Έλληνες υπηκόους με την ελπίδα τυχόν επιστροφής τους στην Ελλάδα ή επανάκτησης των περιουσιακών τους στοιχείων, τα οποία είχαν δεσμευθεί στο μεταξύ από το ελληνικό κράτος. Συγκεκριμένα, με την υπ΄αρ. 344/23-4-1945 απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου Δωσίλογων Ιωαννίνων και περί τις 1.700 σχετικές καταδικαστικές αποφάσεις ερήμην που επακολούθησαν καταδικάστηκαν ως εγκληματίες πολέμου, ενώ οι περιουσίες τους δημεύτηκαν (Β.Δ. 2185/1952 και Ν.27891/1954), με βάση τη Συνθήκη της Λοζάνης και εκποιήθηκαν ή διανεμήθηκαν σε κατοίκους της περιοχής, όσους έπεσαν θύματα της θηριωδίας τους. Παράλληλα, με την υπ΄αρ. Α.Π. 50862/1947 απόφαση του Υπουργείου Στρατιωτικών οι Τσάμηδες στερήθηκαν της ελληνικής ιθαγένειας. Οι ελάχιστες δεκάδες Τσάμηδες που παρέμειναν στην Ελλάδα (όσοι θεωρούσαν εαυτούς αθώους), παρέμειναν ανενόχλητοι, εκχριστιανίστηκαν και αφομοιώθηκαν από το ελληνικό στοιχείο, διάγοντας έκτοτε φιλήσυχο και νομοταγή βίο.
 
Οι Τσάμηδες σήμερα
Όμως σήμερα οι Τσάμηδες έχουν ιδρύσει στην Αλβανία τον "Σύνδεσμο της Τσαμουριάς", μια 100μελή άτυπη βουλή. Συχνά κάνουν πορείες στα Τίρανα και επηρεάζουν τις εκάστοτε Αλβανικές κυβερνήσεις, που υιοθετούν τις αλυτρωτικές των αντιλήψεις και των λοιπών εθνικιστών, όπως η Μαυροκόκκινη Συμμαχία. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι στις 30 Ιουνίου 1994 η Αλβανική βουλή καθιέρωσε ομόφωνα την 27 Ιουνίου ως ημέρα "γενοκτονίας" των Τσάμηδων. Το θέμα των Τσάμηδων δεν έχει τελειώσει και συνεχίζεται σε διεθνές επίπεδο, σύμφωνα με τις πρόσφατες εξελίξεις.
Πρόσφατα, Φεβρουάριος 2016, οργανώσεις Τσάμηδων προσέφυγαν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης, που εξετάζει κυρίως εγκλήματα πολέμου, όπου κατατέθηκε ο φάκελος για τις διεκδικήσεις των Τσάμηδων στην Ελλάδα, ο οποίος έγινε δεκτός από τον Εισαγγελέα. Έτσι ένα θέμα, που έμενε ουσιαστικά κλειστό επί εβδομήντα και πλέον χρόνια, φαίνεται ότι ανοίγει με επίσημο τρόπο. Οι Τσάμηδες ζητούν πέρα από τις οικονομικές αποζημιώσεις, εδάφη της Ηπείρου, όπως της Ηγουμενίτσας, της Πάργας κι άλλων περιοχών. Στην παράδοση του φακέλου παραβρέθηκαν εκπρόσωποι πολλών εθνικιστικών συλλόγων από την Αλβανία αλλά και από περιοχές όπου ζουν αλβανόφωνοι πληθυσμοί.
Ο Αλυτρωτικός χάρτης των Αλβανών ειθνικιστών
 
Το (ψευδο)-ζήτημα των Τσάμηδων και της Τσαμουριάς, με την διεκδίκηση όχι μόνο της Θεσπρωτίας και των περιουσιών των στην περιοχή αυτή, αλλά και της περιοχής μέχρι του Αράχθου ποταμού παραμένει ακόμη, ως το κορυφαίο θέμα αλυτρωτισμού των Αλβανών ίσως και πιο οξυμένο το δηλητήριο, που δηλητηριάζει συνεχώς τις διμερείς σχέσεις των δύο κρατών. Το θέμα όμως έχει κλείσει. Οι Τσάμηδες ήταν αποδεδειγμένα ανθέλληνες, συνεργάστηκαν με τον κατακτητή, προέβησαν σε λεηλασίες, κακοποιήσεις κατοίκων της Θεσπρωτίας, δολοφονίες και αναγκάσθηκαν να αποχωρήσουν οικειοθελώς από την Ελλάδα, φοβούμενοι την άφιξη και τις διαθέσεις του ΕΔΕΣ. Έτσι, νομίμως και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, το Δικαστήριο Δωσίλογων των Ιωαννίνων, με αμετάκλητες αποφάσεις του καταδίκασε ως προδότες και δήμευσε την περιουσία των. Για τα εγκλήματα των Τσάμηδων αναλυτικά και λεπτομερώς μας πληροφορεί η εκτενέστατη Έκθεση 269 σελίδων του Ιανουαρίου του 1948 του διοικητή του Κέντρου Αλλοδαπών Ηπείρου, μοίραρχου Ευστράτιου Ζάκκα, όπου ενώ αναφέρει απίστευτες λεπτομέρειες (π.χ. πόσες κυψέλες είχαν κλαπεί), μόνο στο θέμα των βιασμών, κατά τον Ζάκκα η αναφορά του είναι πολύ κατώτερη της πραγματικότητας, καθόσον οι γυναίκες της Θεσπρωτίας δεν ανέφεραν τον βιασμό των, λόγω ντροπής και κοινωνικής κατακραυγής
 
ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ-ΑΛΒΑΝΙΑΣ-ΕΠΙΛΟΓΟΣ
 
Πάντως θα πρέπει να παραδεχθούμε, ότι μετά από μεγάλη περίοδο πολύ κακών σχέσεων με την Αλβανία τα τελευταία χρόνια, με ασυνήθιστη και περίεργη επιθετικότητα του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, αποτέλεσμα της εμπλοκής και επιρροής της Τουρκίας στην Αλβανία, φαίνεται και ελπίζουμε ότι τα πράγματα αλλάζουν. Να αναφέρουμε μόνο ένα παράδειγμα: Πριν τις πρόσφατες εκλογές στην Αλβανία, είχαμε μία άκρως προκλητική ενέργεια από πλευράς της γειτονικής χώρας. Πέτρες από τους Φιλιάτες (και άλλες περιοχές γειτονικών χωρών), τοποθετήθηκαν στην ανακαινισμένη κεντρική πλατεία των Τιράνων, σε μια ενέργεια καθαρά αλυτρωτικού χαρακτήρα. Συμβολίζουν οι πέτρες αυτές, «σκλαβωμένες» αλβανικές περιοχές. Σήμερα όμως οι συνομιλίες των δύο χωρών, με επικεφαλής τους δύο Υπουργούς Εξωτερικών, φαίνεται (καθόσον προς το παρόν είναι μυστικές) να οδηγούν σε μια νέα καλύτερη εποχή στις σχέσεις των δύο χωρών. Οι διμερείς συνομιλίες των δύο χωρών οδεύουν σε μια συνολική και κοινά αποδεκτή λύση των διαφορών που υπήρχαν και ότι όλα τα θέματα που μας απασχολούσαν τείνουν να επιλυθούν. Τόσο οι δηλώσεις των δύο ΥΠΕΞ, όσο και το κλίμα που αρχίζει να διαφαίνεται μας κάνουν επιφυλακτικά αισιόδοξους. Ήδη η Αλβανική κυβέρνηση σταμάτησε να προκαλεί με κατεδαφίσεις σπιτιών Ελλήνων ομογενών στην Χιμάρα και επιλύεται το χρόνιο αίτημα της Ελλάδος, για περισυλλογή και ταφή των διάσπαρτων «άταφων» νεκρών μας από το έπος του 1940, ως απόδοση των οφειλόμενων τιμών του Ελληνικού Έθνους στους ήρωες του πολέμου, που μέχρι τώρα δεν είχε γίνει. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία οι Έλληνες πεσόντες αξιωματικοί και στρατιώτες ανέρχονται στους 13.936 από τους οποίους οι 7.976, έπεσαν στην Βόρειο Ήπειρο και ελάχιστοι είναι σήμερα ενταφιασμένοι , σε μόνο δύο οργανωμένα Ελληνικά Στρατιωτικά Κοιμητήρια, στους Βουλιαράτες και την Κλεισσούρα. Ακόμη δόθηκε στον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο, αυτή την μεγάλη, σεπτή και «Άγια» μορφή της Χριστιανοσύνης, η Αλβανική υπηκοότητα. Ο δε Έλληνας ΥΠΕΞ σε πρόσφατη συνέντευξή του, ήταν αρκετά αισιόδοξος και ότι μια συμφωνία με την Αλβανία αναμένεται μέχρι τον ερχόμενο Απρίλιο. Μάλιστα στην συνέντευξή του ο Αλβανός πρωθυπουργός αναφέρθηκε και σε άλλα σημαντικά θέματα. Συγκεκριμένα, σε ότι αφορά το «ζήτημα των Τσάμηδων» και των εδαφικών διεκδικήσεων ο Αλβανός πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι «για εμάς εδώ στην Αλβανία υφίσταται μόνο ως θέμα στοιχειωδών δικαιωμάτων των Αλβανών συμπατριωτών μας, που κάποτε ζούσαν στη χώρα και τίποτε ευρύτερο. Εδαφικό ζήτημα μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας δεν μπορεί να σταθεί»!! Δηλαδή από τις δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού αντιλαμβανόμαστε ότι πολλά αλλάζουν προς το καλύτερο στις σχέσεις μας. Φαίνεται ότι οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σε όλα τα θέματα που αφορούν τις σχέσεις των, και ότι για την τελική επίλυση του Τσάμικου θέματος, θα πρέπει η Ελλάδα να καταβάλλει χρηματικές αποζημιώσεις στις οικογένειες των Τσάμηδων, για τις κατασχεμένες περιουσίες των, που εγκατέλειψαν την Ελλάδα, τον Σεπτέμβριο του 1944. Εκτιμούμε, εκείνων που δεν έχουν καταδικαστεί για εγκλήματα πολέμου και σύμφωνα και μέσα στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου. Οι εξελίξεις αυτές είναι ευπρόσδεκτες και για τους δύο λαούς και για την Ελληνική μειονότητα της Αλβανίας, η οποία να αποτελέσει την γέφυρα φιλίας και συνεργασίας, των δύο λαών, που έχουν βιώσει έχθρα και μίσος δεκαετιών.
 
* O Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης είναι Αντγος (ε.α.), πρώην ΑΚΑΜ Τελ Αβίβ, πρώην Αξκος επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του ΔΣ του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.
 
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.
·Μαλκίδης Θ., ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, Αθήνα, 2007
·Γκότοβος Αθαν., ΤΣΑΜΟΥΡΙΑ, Αθήνα 2017
·Αντωνόπουλος Η., ΑΛΒΑΝΙΑ & ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ (1912-1994), Αθήνα 1995
·Πέτιφερ Τ, Βίκερς Μ., Αλβανία: Από την αναρχία σε μια βαλκανική ταυτότητα, Αθήνα 1997
·Κόντης, Β., Ελληνισμός της Βορείου Ηπείρου και Ελληνοαλβανικές σχέσεις, Αθήνα, 1995.
·Ευσταθιάδης, Κ., Μελέται διεθνούς δικαίου 1929-1959, Κλεισούνη, Αθήνα 1959
·ΓΕΣ, Χάρτης εθνογραφικός της Βορείου Ηπείρου τω 1913, Αθήνα 1919.
·Καλλιβρετάκης, Λ., Ο Ελληνισμός της Αλβανίας, Αθήνα 1995
·Ντάγιος, Σ., ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΑ, 50 Χρόνια αμοιβαίας δυσπιστίας, Θεσσαλονίκη 2015.
·Διάλεξη Ι. Μάζη στο Αμφιθέατρο του ΥΠΕΞ, την 10-11-15.
·Χριστόπουλος, Δ., Τσιτσελίκης, Κ., Legal aspects of religious and linguistic otherness in Greece. Treatment of minorities and homogeneis in Greece: Relics and challenges
·ΑΧΑΡΙΣΤΕΣ ΓΕΝΕΕΣ ΟΙ ΤΣΑΜΗΔΕΣ Επιμέλεια Στίβενς Σμιθ (S. J. SMITH)
 
 

 

 
 
 

cfr, Jeffrey Mankoff: Πώς να διορθωθούν τα Δυτικά Βαλκάνια. Η ενσωμάτωση στην Ευρώπη είναι ακόμα η καλύτερη οδός προς την μεταρρύθμιση

on Thursday, 30 November 2017. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Τα Δυτικά Βαλκάνια έχουν αναδυθεί ξανά ως ένα γεωπολιτικό ρήγμα. Τα τελευταία χρόνια, καθώς μια σειρά από χώρες της περιοχής -η οποία περιλαμβάνει την Αλβανία, την Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την Κροατία, το Κοσσυφοπέδιο, την πΓΔΜ, το Μαυροβούνιο, την Σερβία και την Σλοβενία- έχουν έρθει αντιμέτωπες με την διαφθορά και την οικονομική στασιμότητα, μερικοί από τους ηγέτες τους έχουν επαναπροσεγγίσει τον εθνοτικό εθνικισμό, εκμεταλλευόμενοι την αχώνευτη κληρονομιά των συγκρούσεων [1] που τάραξαν την περιοχή στην δεκαετία του 1990, ώστε να εκτρέψουν την λαϊκή οργή από την διαφθορά και την οικονομική στασιμότητα.


Εν τω μεταξύ, οι πρόσφατες κρίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης [2] έχουν επιβραδύνει την διαδικασία με την οποία επεδίωκε να εντάξει τα βαλκανικά κράτη στην τροχιά της και να τα καθοδηγήσει προς την χρηστή διακυβέρνηση. Η Αλβανία, η πΓΔΜ, το Μαυροβούνιο και η Σερβία είναι επισήμως υποψήφιες [3] για ένταξη στην ΕΕ, αλλά οι αξιωματούχοι σε αυτές τις χώρες έχουν γίνει όλο και πιο σκεπτικιστές σχετικά με το ότι τα κράτη τους θα ενταχθούν στο ευρωπαϊκό μπλοκ οποτεδήποτε σύντομα. Αυτό, με την σειρά του, αποδυνάμωσε τα κίνητρά τους για να μεταρρυθμίσουν τα διεφθαρμένα, απαθή πολιτικά συστήματα των χωρών τους, επιδεινώνοντας την λαϊκή δυσαρέσκεια και τροφοδοτώντας τον εθνικισμό.

Μέλη των δυνάμεων ασφαλείας του Κοσσυφοπεδίου κατά την διάρκεια εορτασμού που σηματοδοτεί την όγδοη επέτειο της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου, στην Πρίστινα, τον Φεβρουάριο του 2016. MARKO DJURICA / REUTERS
---------------------------------------------------------------------------
Επίσης, η Ρωσία παραμένει δυσαρεστημένη με τον διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας και την προθυμία της Δύσης να χρησιμοποιήσει βία κατά των πελατών της [Ρωσίας] σε αυτή την χώρα την δεκαετία του 1990. Οι προσπάθειες της Μόσχας να αποκτήσει επιρροή στα Βαλκάνια [4] δημιουργεί τον κίνδυνο να επιδεινώσει τα προβλήματα της περιοχής, δίνοντας στις ελίτ των Βαλκανίων μια βολική δικαιολογία για να αναβάλλουν τις μεταρρυθμίσεις.
Εν ολίγοις, ένα μεγάλο μέρος της περιοχής κινδυνεύει να γίνει μια νέα γκρίζα ζώνη: Ένας χώρος πέρα από εκεί που θα μπορεί να φθάνει η ΕΕ, ευάλωτος στην επιρροή της Μόσχας, και με κίνδυνο εγχώριας κατάρρευσης. Για να αποτρέψει τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων να επιδεινωθούν περαιτέρω, η ΕΕ θα πρέπει να αναζωογονήσει τις προσπάθειές της για να ενσωματώσει την περιοχή ενθαρρύνοντας τους ηγέτες να καταπολεμήσουν την διαφθορά, και για να επιδείξει στους απλούς πολίτες τα πλεονεκτήματα της μεταρρύθμισης και των στενότερων δεσμών με την Ευρώπη.
ΜΙΑ ΧΑΜΕΝΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ
Οι βαλκανικοί πόλεμοι της δεκαετίας του 1990 παραμένουν το πιο σκοτεινό κεφάλαιο στην μετά τον Ψυχρό Πόλεμο ιστορία της Ευρώπης. Περισσότεροι από 130.000 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους και εκατομμύρια εκτοπίστηκαν λόγω των συγκρούσεων που τύλιξαν την Βοσνία, την Κροατία, το Κοσσυφοπέδιο, την πΓΔΜ, την Σερβία, και για λίγο την Σλοβενία. Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης επέστρεψαν στην Ευρώπη. Οι μάχες σταμάτησαν χάρη σε μια ποικιλία διπλωματικών και στρατιωτικών πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης μιας εκστρατείας βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ [5] που το 1999 βοήθησε να τεθεί ένα τέλος στον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο.
Μετά από αυτές τις συγκρούσεις, οι Δυτικές κυβερνήσεις προσπάθησαν να ενθαρρύνουν τα κράτη της περιοχής να απαλύνουν τις εθνοτικές τους διαιρέσεις μέσω ενός προγράμματος οικονομικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων, παροτρύνοντάς τα με το δέλεαρ της προοπτικής της βαθύτερης ενσωμάτωσης στην ευρωατλαντική κοινότητα. Η στρατηγική αυτή πέτυχε στις περιπτώσεις της Κροατίας και της Σλοβενίας, οι οποίες προσχώρησαν στην ΕΕ το 2013 και το 2004 αντίστοιχα, και σήμερα είναι κατά κύριο λόγο σταθερές δημοκρατίες με ισχυρές μεσαίες τάξεις.
Πιο νότια, όμως, η ευκαιρία που βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής έχει καταρρεύσει σε μεγάλο βαθμό. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ ήταν πολύ απασχολημένη με τις δικές της προκλήσεις -από την οικονομική κρίση του 2008 και την εισροή μεταναστών μέχρι την άνοδο του λαϊκιστικού εθνικισμού- για να διατηρήσει την πίεση στα κράτη των δυτικών Βαλκανίων να μεταρρυθμιστούν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, εν τω μεταξύ, ως επί το πλείστον αποσύρθηκαν [6] από την περιοχή μετά το τέλος της σύγκρουσης του Κοσσυφοπεδίου, προτιμώντας να αναθέσουν σε τρίτους την βαριά δουλειά στην Ευρώπη. Αυτό είναι ανησυχητικό γιατί τα δομικά προβλήματα στη ρίζα της αιματηρής κατάρρευσης της Γιουγκοσλαβίας δεν έχουν ακόμη διορθωθεί. Οι δυσαρέσκειες που συνδέονται με τις συγκρούσεις της δεκαετίας του 1990 παραμένουν κοντά στην επιφάνεια.
Μεταξύ αυτών των διαρθρωτικών προκλήσεων είναι η αναντιστοιχία μεταξύ των συνόρων της περιοχής και των τοποθεσιών των εθνικών πληθυσμών της, ιδίως των Σέρβων και των Αλβανών. Ο σερβικός αλυτρωτισμός -ή η πεποίθηση ότι τα σύνορα της πρώην Γιουγκοσλαβίας πρέπει να αναθεωρηθούν, έτσι ώστε όλοι οι Σέρβοι να ενωθούν σε ένα μόνο κράτος- ήταν μια σημαντική αιτία των πολέμων της δεκαετίας του 1990. Αυτό θα μπορούσε να είναι εξίσου επικίνδυνο σήμερα: Η συγκέντρωση όλων των Σέρβων σε ένα μόνο κράτος θα απαιτούσε τον ακρωτηριασμό αρκετών κρατών των δυτικών Βαλκανίων, στον οποίο οι κυβερνήσεις και οι μη σερβικοί πληθυσμοί πιθανώς θα αντισταθούν, εάν χρειαστεί. Εν τω μεταξύ, οι πλειοψηφικές εθνοτικές ομάδες στις πολιτείες με σερβικές μειονότητες μπορούν να αντλήσουν λαϊκή υποστήριξη υποστηρίζοντας αντισερβικά αισθήματα, συμβάλλοντας σε έναν φαύλο εθνικιστικό κύκλο.
Οι Σέρβοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% του πληθυσμού της Βοσνίας και αποτελούν την μεγάλη πλειοψηφία στην Δημοκρατία Σέρπσκα (Republika Srpska) ή RS, η οποία αποτελεί το ήμισυ της πολύπλοκης ομοσπονδιακής δομής της Βοσνίας. Η πΓΔΜ και το Κοσσυφοπέδιο, από την πλευρά τους, έχουν μικροσκοπικούς Σέρβους πληθυσμούς, αλλά αυτές οι κοινότητες είναι παρ' όλα αυτά πολιτικά σημαντικές, χάρη στην γεωγραφική τους συγκέντρωση και την αντίθεσή τους στην μεταπολεμική διευθέτηση της περιοχής. Πράγματι, σε αντίθεση με τις εντάσεις που έφεραν την βία στην Γιουγκοσλαβία την δεκαετία του 1990, μερικοί Σέρβοι ακτιβιστές στην RS και στο βόρειο Κοσσυφοπέδιο έχουν κινητοποιηθεί για ανεξαρτησία και ενδεχόμενη ενσωμάτωση [7] στην Σερβία -μια κίνηση που θα απαιτούσε περαιτέρω εδαφικές αναθεωρήσεις και πιθανώς να οδηγήσει σε σύγκρουση. Ένας από τους πιο ειλικρινείς υποστηρικτές μιας λεγόμενης Μεγάλης Σερβίας είναι ο πρόεδρος της RS, Μίλοραντ Ντόντικ, στον οποίο η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις [8] νωρίτερα φέτος για παρεμπόδιση της εφαρμογής της συμφωνίας του Ντέιτον, της συμφωνίας του 1995 που τερμάτισε τον βοσνιακό πόλεμο, και ο οποίος εξήγγειλε την διεξαγωγή δημοψηφίσματος το προσεχές έτος σχετικά με την απόσχιση της RS από την Βοσνία. Βόσνιοι και Κοσοβάροι αξιωματούχοι κατηγορούν την σερβική κυβέρνηση στο Βελιγράδι ότι παρέχει όπλα [9] σε Σέρβους μαχητές στις χώρες τους και ότι αναζωπυρώνει τον σερβικό μειονοτικό εθνικισμό.

Συγκέντρωση του υπερεθνικιστικού Ριζοσπαστικού Κόμματος στο Βελιγράδι, τον Ιανουάριο του 2008. MARKO DJURICA / REUTERS
--------------------------------------------------------------
Υπάρχουν επίσης μεγάλοι αλβανικοί πληθυσμοί εκτός της Αλβανίας -ειδικά στο Κοσσυφοπέδιο και την πΓΔΜ, όπου αποτελούν περίπου το 90% και το 25% του πληθυσμού, αντίστοιχα. Ο πολιτικός ακτιβισμός τους είναι λιγότερο εκρηκτικός από αυτόν των Σέρβων στην Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο, αλλά εξακολουθεί να έχει σημαντικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου του 2016 στην πΓΔΜ που απέτυχαν να δώσουν την αυτοδυναμία σε οποιοδήποτε κόμμα, η αλβανική κυβέρνηση μεσολάβησε για μια συμφωνία [10] μεταξύ τριών εκ των Αλβανικών κομμάτων της πΓΔΜ: Τα κόμματα αποφάσισαν ότι θα συμμετείχαν στον κυβερνητικό συνασπισμό μόνο αν εφαρμοζόταν μια σειρά εθνολογικά προσανατολισμένων παραχωρήσεων -μεταξύ αυτών, μια συνταγματική αναθεώρηση που θα καθιστούσε την αλβανική επίσημη εθνική γλώσσα σε όλη την πΓΔΜ.
Τα μη αλβανικά κόμματα της πΓΔΜ και ο πρόεδρος της χώρας, Gjorge Ivanov, αντέδρασαν με μανία στην πρόταση αυτή, την οποία είδαν ως προϊόν ξένης παρέμβασης. Ο Ιβανόφ και οι σύμμαχοί του ισχυρίστηκαν [11] ότι η συμφωνία που πρότειναν τα αλβανικά κόμματα, θα υπονόμευε την συμφωνία που τερμάτισε την εθνική βία στην χώρα κατά τα πρώτα χρόνια αυτού του αιώνα, δίνοντας στους εθνοτικούς Αλβανούς ειδικό καθεστώς. Εν τω μεταξύ, οι ηγέτες της Αλβανίας και του Κοσσυφοπεδίου καταδίκασαν αξιωματούχους της πΓΔΜ επειδή αρνήθηκαν να δεχτούν τις εθνοτικές αλβανικές απαιτήσεις. Ο πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου, Χασίμ Θάτσι, πρότεινε [12] ότι «οι Αλβανοί στην Μακεδονία θα πρέπει να πάρουν την μοίρα των δικαιωμάτων τους στα χέρια τους». Όταν τέτοιες εθνοτικές εντάσεις κλιμακώνονται σε ένα κράτος, μπορούν να αντηχούν πέρα από τα σύνορα -ειδικά όταν οι οπορτουνιστές πολιτικοί τούς χειραγωγούν για ίδιους σκοπούς.
ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ;
Η αναντιστοιχία μεταξύ των συνόρων και των εθνοτικών πληθυσμών δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ένα νέο πρόβλημα στα Βαλκάνια. Το γεγονός ότι έχει γίνει πιο σημαντικό πρόσφατα έχει πολλά να κάνει με τις επιλογές των ηγετών της περιοχής που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν το εθνικιστικό κλίμα για να αποσπάσουν την προσοχή από τα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα των χωρών τους και τις αμφιβολίες των πολιτών τους για τις προοπτικές της ενσωμάτωσης στην ΕΕ. Δεν είναι τυχαίο ότι ο εθνοτικός εθνικισμός αυξάνεται στα Βαλκάνια από την εποχή της οικονομικής κρίσης του 2008 και καθώς η πορεία των κρατών της περιοχής για την ένταξη στην ΕΕ γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
Οι περισσότερες από τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων έχουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Η ανεργία [13], ειδικά μεταξύ των νέων, είναι ένα από αυτά: Το 68% της νεολαίας της Βοσνίας είναι άνεργοι, όπως είναι και το 58% στο Κοσσυφοπέδιο, το 50% στην πΓΔΜ, το 41% στην Σερβία και το 17% στην Σλοβενία. Με τόσο λίγες ευκαιρίες εγχωρίως, οι νέοι μετακινούνται στο εξωτερικό [14], επιδεινώνοντας τις μακροπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές της περιοχής. Όσοι παραμένουν είναι συχνά απογοητευμένοι και θυμωμένοι.
Κι έπειτα υπάρχει το θέμα της διαφθοράς [15] -ένα μακροχρόνιο πρόβλημα. Το 2003, ο ηγέτης του Μαυροβουνίου, Μίλο Ντζουκάνοβιτς, κατηγορήθηκε [16] από την ιταλική Επιτροπή Κατά της Μαφίας ότι λειτουργούσε ένα λαθρεμπορικό κύκλωμα ενώ βρισκόταν στην εξουσία. Το 2015, το Πρόγραμμα Πληροφόρησης για το Οργανωμένο Έγκλημα και την Διαφθορά (Organized Crime and Corruption Reporting Project), μια ομάδα ελέγχου, κατονόμασε [17] τον Djukanovic ως «Το πρόσωπο της χρονιάς στο οργανωμένο έγκλημα». Ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ, Νίκολα Γκρουέφσκι, κατέλαβε την τρίτη θέση. Το κυβερνών κόμμα της Αλβανίας έχει επίσης κατηγορηθεί [18] ότι έχει δεσμούς με το οργανωμένο έγκλημα. Η εμμονή στα εθνικιστικά θέματα επιτρέπει στους πολιτικούς να αποσπούν την προσοχή των ψηφοφόρων από αυτά τα προβλήματα.
Από το τέλος των πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία, η προοπτική της ένταξης στην ΕΕ και, παρεπόμενα, τα οφέλη της υπήρξαν το πιο σημαντικό κίνητρο της Ευρώπης για την ενθάρρυνση των ηγετών των Βαλκανίων ώστε να κάνουν μεταρρυθμίσεις και να συνεργάζονται μεταξύ τους. Η αντίληψη ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση απομακρύνεται -ένα προϊόν της πρόσφατης εσωτερικής αναταραχής του μπλοκ- καθιστά τους αξιωματούχους λιγότερο πρόθυμους να κάνουν οτιδήποτε από αυτά τα πράγματα.
Δείτε τις εν εξελίξει συνομιλίες που υποστηρίζει η ΕΕ [19] μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας [20], οι οποίες ξεκίνησαν το 2011, για να αντιμετωπίσουν ορισμένα από τα πρακτικά προβλήματα που προέκυψαν από την απόσχιση του Κοσσυφοπεδίου από την Σερβία το 2008, όπως η συνεχιζόμενη εμπλοκή [21] των τηλεπικοινωνιακών δικτύων των δύο κρατών. Η Σερβία, η οποία δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, θεωρεί την συμμετοχή της σε αυτές τις συνομιλίες ως ένα είδος προκαταβολής για την ένταξή της στην ΕΕ. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, καθώς η ένταξη στην ΕΕ φαίνεται λιγότερο πιθανή, οι συνομιλίες έχουν γίνει λιγότερο παραγωγικές, καθώς οι Σέρβοι έκαναν μια σειρά από προκλητικά βήματα -κυρίως βάφοντας ένα τρένο [22] στα χρώματα της Σερβικής σημαίας και το σλόγκαν «Το Κοσσυφοπέδιο είναι Σερβία!» και στέλνοντάς το στα σύνορα.
ΟΤΑΝ «ΚΑΘΑΡΙΖΕΙ» Ο ΔΡΑΚΟΣ
Παρόλο που η ΕΕ εξακολουθεί τυπικά να είναι δεσμευμένη στην ενσωμάτωση των χωρών των δυτικών Βαλκανίων, η ορμή αυτού του σχεδίου έχει επιβραδυνθεί τα τελευταία χρόνια. Έχοντας επίγνωση του αυξανόμενου αντιευρωπαϊκού κλίματος σε πολλά κράτη-μέλη, οι αξιωματούχοι και οι πολιτικοί της ΕΕ έχουν γίνει απρόθυμοι να προωθήσουν την περαιτέρω επέκταση. Οι επίσημες ενταξιακές συνομιλίες με την Αλβανία, την Βοσνία, το Κοσσυφοπέδιο και την πΓΔΜ δεν έχουν αρχίσει ακόμη. Εν τω μεταξύ, οι δηλώσεις της ΕΕ για την περιοχή έχουν γίνει όλο και περισσότερο τυπικές [23] και οι Βρυξέλλες έχουν αναβάλει [24] την έκδοση της επόμενης αξιολόγησης της προόδου της περιοχής για το 2018. Σε απάντηση, οι πολίτες των δυτικών Βαλκανικών χωρών γίνονται όλο και πιο αβέβαιοι ότι τα κράτη τους θα γίνουν ποτέ μέλη της ΕΕ.
Καθώς η ΕΕ έχει αποστασιοποιηθεί από τα Βαλκάνια, η Ρωσία δραστηριοποιείται όλο και περισσότερο εκεί. Μέσω της οικονομικής βοήθειας, της διπλωματικής υποστήριξης και των στοχοθετημένων επικοινωνιών, οι Δυτικοί παρατηρητές ισχυρίζονται ότι η Μόσχα προσπάθησε να στρέψει την κοινή γνώμη και την άποψη των ελίτ κατά της ευρωατλαντικής ενσωμάτωσης. Ο στόχος [25] αυτών των προσπαθειών είναι να αποδυναμώσει την υποστήριξη προς την δημοκρατία και την ενσωμάτωση στην Δύση και να ενισχύσει την ιδέα ότι οι σλαβικοί Ορθόδοξοι λαοί των Βαλκανίων πρέπει να ταυτιστούν με τον «ρωσικό κόσμο» που επιδιώκει να χτίσει η Μόσχα γύρω από τα σύνορά της.

Διαδηλωτές που ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Νίκολα Γκρουέφσκι συγκρούονται με την αστυνομία στα Σκόπια, τον Μάιο του 2015. OGNEN TEOFILOVSKI / REUTERS
----------------------------------------------------
Οι Ρώσοι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν [26], επισκέπτονται συχνά τα ορθόδοξης πλειοψηφίας κράτη και οντότητες των Βαλκανίων -την πΓΔΜ, το Μαυροβούνιο, την Σερβία και την Δημοκρατίας Σέρπσκα της Βοσνίας- και οι ρωσικές επενδύσεις ρέουν [28] στην περιοχή, ιδίως στους τομείς της ενέργειας και των υποδομών. (Για παράδειγμα, οι ρωσικοί σιδηρόδρομοι υπέγραψαν [29] συμφωνία ύψους 940 εκατομμυρίων δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό των σιδηροδρόμων της Σερβίας). Η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων είναι κεντρική για τα σχέδια της Ρωσίας για την κατασκευή νέων ενεργειακών αγωγών [30] προς την Ευρώπη που θα παρακάμπτουν την Ουκρανία -μια πρωτοβουλία στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιτίθεται. Εν τω μεταξύ, η Μόσχα, αντλώντας από ένα σενάριο που μοιάζει με αυτό που προκάλεσε τον πόλεμο στην ανατολική Ουκρανία [31] το 2014, έχει εξαπλώσει μια φιλορωσική προπαγάνδα ενώ παράλληλα ενισχύει την υποστήριξή της προς πολιτικούς και κινήματα που απορρίπτουν το προσανατολισμένο στην ΕΕ status quo, όπως η σερβική υπερεθνικιστική ομάδα Zavetnici, τα μέλη της οποίας πόζαραν σε φωτογραφίες [32] με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ στην Μόσχα το 2016. Η Ρωσία έχει επίσης υποστηρίξει [33] την κωλυσιεργία του Ντόντικ στο ομοσπονδιακό σύστημα της Βοσνίας, την σκληροπυρηνική εθνικιστική ιδεολογία στα σχολεία της RS, και τις προσπάθειες της RS να ασκήσει πίεση (lobbying) στην Δύση.
Η Μόσχα δεν έχει περιορίσει την επιρροή της στην πολιτική και οικονομική βοήθεια. Συμφώνησε επίσης να προμηθεύσει βαριά όπλα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων [34] στην Σερβία πριν από τις προεδρικές εκλογές της χώρας τον Απρίλιο του 2017. (Όπως και η Σερβία, η Ρωσία δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου). Το 2014, μια ομάδα Ρώσων Κοζάκων [35] που χρηματοδότησε ο Ρώσος ολιγάρχης Konstantin Malofeev -ο οποίος κατηγορήθηκε από κάποιους στην Δύση ότι είναι ο κύριος αγωγός για την χρηματοδότηση των φιλορώσων αυτονομιστών στην ανατολική Ουκρανία- ταξίδεψαν στην RS πριν από τις προεδρικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Τα διαρρεύσαντα emails υπονοούσαν [35] ότι οι Κοζάκοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να δημιουργήσουν αναταραχές αν έχανε ο Ντόντικ.
Πολλοί ντόπιοι και ξένοι παρατηρητές πιστεύουν ότι η Ρωσία βρισκόταν πίσω από μια αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος [36] στο Μαυροβούνιο τον Νοέμβριο του 2016, λίγο πριν από μια σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που θα επικύρωνε την ένταξη του Μαυροβουνίου στην Συμμαχία. Οι Αρχές του Μαυροβουνίου κατηγόρησαν [37] 14 άτομα, μεταξύ των οποίων δύο Ρώσοι πολίτες, εννέα Σέρβοι και δύο φιλορώσοι Μαυροβούνιοι ακτιβιστές, για συνωμοσία κατά του κράτους.
Μερικοί Σκοπιανοί υπογραμμίζουν την αύξηση του αριθμού του προσωπικού της ρωσικής πρεσβείας στα Σκόπια ως ένδειξη ότι η Μόσχα επιδιώκει επίσης μεγαλύτερη επιρροή στην πΓΔΜ. Στις αρχές Ιουνίου, εμφανίστηκαν έγγραφα από τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας που υποδεικνύουν [38] ότι η Ρωσία και η Σερβία προσπάθησαν από καιρό να στηρίξουν τους αντι-Δυτικούς εθνικιστές και να «απομονώσουν [την πΓΔΜ] από την επιρροή της Δύσης».
Αν και η Ρωσία ενδιαφέρεται ξεκάθαρα να εμποδίσει την πορεία των δυτικών Βαλκανίων προς την ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, αξιωματούχοι στην περιοχή έχουν επίσης λόγο να υπερεκτιμούν την απειλή που θέτει η Μόσχα ώστε να διατηρήσουν την υποστήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ. Κάποιοι παρατηρητές [39] μέχρι που αμφισβήτησαν την εκδοχή της κυβέρνησης του Μαυροβουνίου για τα γεγονότα που περιβάλλουν το αποτυχημένο πραξικόπημα, κατηγορώντας ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος για την υπόθεση και υποδεικνύοντας ότι οι Αρχές υπερέβαλλαν την σοβαρότητα της κρίσης.
Σε γενικές γραμμές, ακόμη και οι πολιτικοί που δίνουν έμφαση στις σχέσεις τους με την Ρωσία κατανοούν ότι η Μόσχα δεν μπορεί να προσφέρει τα ίδια δημοσιονομικά και οικονομικά οφέλη με την Ευρώπη. Λιγότερο από το 10% του εξωτερικού εμπορίου της Σερβίας [40] είναι με την Ρωσία, ενώ το 64% είναι με την ΕΕ. Παρά το ότι δέχθηκε την έγκριση του Πούτιν [41] πριν τις φετινές εκλογές, ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς ήταν ειλικρινής [42] σχετικά με την σημασία της ένταξης στην ΕΕ για την χώρα του˙ μια εμπορική συμφωνία με την ρωσική Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, εν τω μεταξύ, έχει ανακοινωθεί αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Η αναγνώριση από τον Βούτσιτς ότι η Σερβία χρειάζεται την ΕΕ, δίνει στις Βρυξέλλες μόχλευση για να αντισταθούν κατά της απομάκρυνσης της χώρας του [43] από την δημοκρατία. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι αξιωματούχοι της ΕΕ διστάζουν να χρησιμοποιήσουν αυτή την μόχλευση, φοβούμενοι ότι η Σερβία και οι γείτονές της θα στραφούν μακριά από την Ευρώπη και θα αγκαλιάσουν την Ρωσία.
ΕΝΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΜΕΛΛΟΝ
Επί δύο δεκαετίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η ΕΕ [44] συνέβαλαν στην διατήρηση της ειρήνης στα Δυτικά Βαλκάνια. Ωστόσο, η δέσμευση της περιοχής με την Δύση απέτυχε σε μεγάλο βαθμό να βελτιώσει την καθημερινή ζωή των περισσότερων κατοίκων της. Σε όλο και περισσότερους ανθρώπους στην περιοχή, η ένταξη στην ΕΕ φαίνεται απομακρυσμένη -και άσχετη. Και μαζί με τις εθνοτικές μειονότητες και τα γειτονικά κράτη, η Ευρώπη έγινε ένας βολικός αποδιοπομπαίος τράγος για τους πολιτικούς που επιδιώκουν να εκτρέψουν [από τον εαυτό τους] την ευθύνη για την στασιμότητα της περιοχής τους.
Ωστόσο, η ένταξη στην ΕΕ παραμένει ο καλύτερος τρόπος για την προώθηση της μεταρρύθμισης και της συνεργασίας στην περιοχή. (Η επέκταση της ένταξης στο ΝΑΤΟ για τα κράτη της περιοχής πρέπει να παραμείνει στο τραπέζι, αλλά η συμμαχία δεν θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα σε αυτό, δεδομένου ότι θα έκανε σχετικά λίγα για να αντιμετωπίσει τα άμεσα προβλήματα των Βαλκανίων). Η ΕΕ βασίζεται στην αρχή της συγκέντρωσης της κυριαρχίας και των ανοικτών συνόρων. Όπως κατανοούσαν οι ιδρυτές της ΕΕ, αυτό το μοντέλο αποτελεί την καλύτερη ελπίδα για την υπέρβαση των φόβων και του μίσους που οδήγησαν την Ευρώπη να διχαστεί δύο φορές στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα και που εξακολουθεί να ταράσσει τα δυτικά Βαλκάνια σήμερα. Επιπλέον, τα επίδοξα μέλη πρέπει να τηρούν τα πρότυπα της ΕΕ [45] σχετικά με την δημοκρατική διακυβέρνηση, το κράτος δικαίου, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των μειονοτήτων) και τις οικονομικές πολιτικές προσανατολισμένες προς την αγορά.
Η εκπλήρωση αυτών των προϋποθέσεων και η ένταξή τους στην ΕΕ θα βοηθούσε τα βαλκανικά κράτη να προστατευθούν από την αστάθεια στη νοτιοανατολική πλευρά της Ευρώπης. Η εναλλακτική λύση είναι να αφεθεί η περιοχή να καταστραφεί. Η πάλη των δυτικών Βαλκανίων με την διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και την αντιμετώπιση της τζιχαντιστικής ριζοσπαστικοποίησης [46] έχει ήδη καταστήσει τα κράτη της ΕΕ λιγότερο ασφαλή. Ο κίνδυνος μιας μεγαλύτερης κρίσης που θα προέρχεται από κάποιο συνδυασμό εθνικισμού, διαφθοράς και ρωσικής παρέμβασης είναι ακόμη πιο ανησυχητικός.
Η τοποθέτηση και των έξι από τα υπόλοιπα κράτη των δυτικών Βαλκανίων σε μια επίσημη πορεία ένταξης στην ΕΕ, με την προσφορά συγκεκριμένων ωφελημάτων και διαβεβαιώσεων ότι είναι δυνατή η ένταξη κατά την πορεία, είναι απαραίτητη. (Οι συνομιλίες για την ένταξη βρίσκονται σε εξέλιξη με την Σερβία και το Μαυροβούνιο˙ η Αλβανία και η πΓΔΜ δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, αν και είναι επισήμως υποψήφιες χώρες). Οι Βρυξέλλες πρέπει να κάνουν καλύτερη δουλειά εξηγώντας τα οφέλη της ένταξης και οι ανώτεροι αξιωματούχοι της Ευρώπης θα πρέπει να είναι τουλάχιστον το ίδιο εμφανείς όπως οι Ρώσοι ομόλογοί τους στην περιοχή. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να εξετάσει το ενδεχόμενο να καταστήσει τα δυτικά Βαλκάνια προτεραιότητα στο αναπτυσσόμενο ενδιαφέρον του μπλοκ για την αμυντική συνεργασία. Τα κράτη της ΕΕ θα πρέπει ιδιαίτερα να επικεντρωθούν στην εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Σερβία, τόσο λόγω της στενής σχέσης του Βελιγραδίου με το ΝΑΤΟ (που χρονολογείται από τον βομβαρδισμό του 1999) όσο και επειδή το να έχει την Σερβία από κοντά, θα διευκόλυνε στο μέλλον την επέκταση της συνεργασίας με άλλα κράτη που έχουν ανθεκτικές σερβικές μειονότητες, δηλαδή την Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο. Η ΕΕ πρέπει επίσης να κάνει καλύτερη δουλειά στην παροχή συγκεκριμένων κινήτρων στους απλούς πολίτες, για παράδειγμα μέσω της χρηματοδότησης της επέκτασης του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών της ΕΕ [47] στα δυτικά Βαλκάνια. Όλα αυτά τα βήματα θα πρέπει να έχουν ως προϋπόθεση την πρόοδο των βαλκανικών κυβερνήσεων προς την μεταρρύθμιση και την περιφερειακή συνεργασία.
Πράγματι, ακόμη και καθώς οι Βρυξέλλες εργάζονται για να καταστήσουν τα βαλκανικά κράτη πιο ανθεκτικά στην ρωσική υπονόμευση, η Δύση δεν πρέπει να γίνει πιο ελαστική στις απαιτήσεις της για διαφάνεια και μεταρρύθμιση από φόβο μήπως χάσει την περιοχή προς όφελος της Μόσχας. Η διαφθορά και η κακοδιοίκηση είναι οι σοβαρότερες απειλές για την περιοχή. Χωρίς αυτές, η Ρωσία θα είχε πολύ λιγότερους μοχλούς επιρροής. Και παρ' όλο που η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο, οι Ηνωμένες Πολιτείες [48] πρέπει επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. (Οι Ηνωμένες Πολιτείες απολαμβάνουν ιδιαίτερη καλή πίστη στην Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο για τον ρόλο τους στην παύση της εθνοκάθαρσης κατά των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου την δεκαετία του 1990). Η Ουάσινγκτον πρέπει να βοηθήσει την ΕΕ να στρατολογήσει τους πολίτες της περιοχής στην καταπολέμηση της διαφθοράς, για παράδειγμα συνεργαζόμενη στενότερα με τις τοπικές ομάδες της κοινωνίας των πολιτών. Το να γίνει αυτό αποτελεσματικά θα απαιτήσει να διοριστεί περισσότερο προσωπικό στο Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και να διατηρηθεί η χρηματοδότησή του.
Τέλος, η Δύση θα πρέπει να προωθήσει τις προσπάθειες για την επίλυση των μακροχρόνιων προκλήσεων της περιοχής -συμπεριλαμβανομένης της μη αναγνώρισης του Κοσσυφοπεδίου από διάφορα κράτη˙ της διαμάχης της πΓΔΜ με την Ελλάδα για το όνομά της, η οποία εμποδίζει την πορεία των Σκοπίων προς το ΝΑΤΟ˙ και την αρτηριοσκληρωτική συνταγματική δομή της Βοσνίας. Για πολύ καιρό οι Ηνωμένες Πολιτείες και η ΕΕ προσπάθησαν να διαχειριστούν αυτά τα προβλήματα αντί να τα λύσουν, φοβούμενες να κάνουν τολμηρά βήματα παρά την μόχλευση που παρέχει η Δυτική οικονομική βοήθεια και η ελκυστικότητα της προσχώρησης στην ΕΕ. Εντούτοις, το να επιτρέπεται σε αυτά τα προβλήματα να χρονίζουν επιδεινώνει την ευθραυστότητα της περιοχής. Με την βία της δεκαετίας του 1990 να βρίσκεται ακόμη κοντά στην επιφάνεια και την Ρωσία να είναι έτοιμη να επωφεληθεί από την λαϊκή δυσαρέσκεια, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η ΕΕ πρέπει να κάνουν περισσότερα για να δείξουν στους πολίτες των Βαλκανίων ότι ένα ειρηνικό ευρωπαϊκό μέλλον εξακολουθεί να είναι πιθανό.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/southeastern-europe/2017-07-07/h...
Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/yugoslavia/1993-06-01/case-war-c...
[2] https://www.foreignaffairs.com/reviews/2015-12-14/european-disunion
[3] http://www.europarl.europa.eu/atyourservice/en/displayFtu.html?ftuId=FTU...
[4] https://www.foreignaffairs.com/articles/bosnia-herzegovina/2016-12-20/dy...
[5] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/1999-11-01/natos-success-...
[6] http://www.politico.eu/article/us-europe-need-to-step-up-in-balkans-sena...
[7] https://web.archive.org/web/20130514052338/http:/www.europeaninstitute.o...
[8] http://www.reuters.com/article/us-usa-sanctions-bosnia-dodik-idUSKBN1512WI
[9] http://www.dw.com/en/hashim-thaci-serbia-is-distributing-arms-in-norther...
[10] http://www.balkaninsight.com/en/article/albanianians-parties-in-macedoni...
[11] http://www.balkaninsight.com/en/article/macedonian-president-rejects-awa...
[12] http://www.balkaninsight.com/en/article/tirana-and-prishtina-accuse-mace...
[13] http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.1524.ZS
[14] http://www.dw.com/en/youth-are-deserting-balkan-countries/a-36891266
[15] https://europeanwesternbalkans.com/2017/03/05/state-department-widesprea...
[16] https://www.reportingproject.net/underground/index.php?option=com_conten...
[17] http://www.balkaninsight.com/en/article/djukanovic-beats-gruevski-as-org...
[18] http://www.worldpoliticsreview.com/articles/22475/is-albania-the-eu-s-ne...
[19] http://www.europeanleadershipnetwork.org/kosovo-and-serbia-saving-the-di...
[20] https://www.foreignaffairs.com/articles/kosovo/2013-04-24/kosovo-and-ser...
[21] http://www.balkaninsight.com/en/article/kosovo-and-serbia-reached-an-agr...
[22] https://www.theguardian.com/world/2017/jan/19/kosovo-asks-eu-and-us-to-h...
[23] http://www.ecfr.eu/article/commentary_europe_must_not_neglect_the_wester...
[24] https://www.euractiv.com/section/enlargement/news/fule-if-the-eu-disenga...
[25] https://www.ceas-serbia.org/images/2016/04/EYES_WIDE_SHUT_-_EXECUTIVE_SU...
[26] https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-03-27/putin-endorses-se...
[27] http://www.balkaninsight.com/en/article/lavrov-serbia-may-struggle-to-fi...
[28] http://russiancouncil.ru/en/analytics-and-comments/analytics/modern-russ...
[29] http://press.rzd.ru/smi/public/ru?STRUCTURE_ID=2&layer_id=5050&refererLa...
[30] https://www.naturalgasworld.com/perspective-for-turkish-stream-project-p...
[31] https://www.foreignaffairs.com/regions/ukraine
[32] http://zavetnici.rs/?p=6268
[33] https://www.bloomberg.com/view/articles/2017-01-19/russia-re-enacts-the-...
[34] https://www.voanews.com/a/serbia-putin-agrees-to-large-weapons-delivery-...
[35] https://www.bellingcat.com/news/uk-and-europe/2017/03/04/kremlins-balkan...
[36] https://www.nytimes.com/2016/11/26/world/europe/finger-pointed-at-russia...
[37] https://www.rferl.org/a/montenegro-coup-charges-confirmed/28535744.html
[38] https://www.theguardian.com/world/2017/jun/04/russia-actively-stoking-di...
[39] http://www.bbc.com/news/world-europe-38289421
[40] http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2008/august/tradoc_140028.pdf
[41] https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-27/putin-endorses-serbia...
[42] https://www.voanews.com/a/west-balkans-need-clear-message-from-eu-says-s...
[43] https://www.nytimes.com/2017/04/09/opinion/a-serbian-election-erodes-dem...
[44] https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2015-09-08/contine...
[45] https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/policy/conditions-members...
[46] https://globalvoices.org/2017/06/23/isis-attempts-to-exploit-balkan-war-...
[47] https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/infrastructure/tent...
[48] https://www.foreignaffairs.com/regions/united-states

4/4/2017. Η ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ

on Tuesday, 04 April 2017. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο Γεώργιος Ε. Δουδούμης, Οικονομολόγος-Συγγραφέας, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ, Υπεύθυνος ΔΣ

Αθήνα, 3 Απριλίου 2017
Τα Βαλκάνια ανέκαθεν αποτελούσαν έναν υπερευαίσθητο γεωγραφικό χώρο, ο οποίος αντανακλούσε διπλωματικές εμπλοκές και συγκρούσεις Μεγάλων Δυνάμεων στο τρίγωνο Δυτ. Ευρώπης – Μόσχας – Ανατ. Μεσογείου. Οι εξελίξεις στην Εγγύς Ανατολή με εμπλοκή της Ρωσίας στον πόλεμο στη Συρία σε συνδυασμό με την κρίση στην Ουκρανία, που οδήγησε στην ενσωμάτωση της Κριμαίας στη Ρωσία και τις κυρώσεις της Δύσης σε βάρος της, έφεραν στην επιφάνεια και την έρπουσα σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ Δύσης και Ρωσίας στα Βαλκάνια.
Με συγχρονισμένο βηματισμό, ΕΕ και ΝΑΤΟ μεθόδευσαν αμέσως μετά την κατάρρευση του Συμφώνου της Βαρσοβίας τη δημιουργία μιας επιθετικής ζώνης στα ευρωπαϊκά πλευρά της Ρωσίας εντάσσοντας με στρατηγικές κινήσεις ως μέλη τους τις βαλτικές χώρες, Εσθονία, Λεττονία και Λιθουανία (πρώην σοβιετικές δημοκρατίες), στο Βορρά και τις δύο βαλκανικές, παράλιες στην αυξημένων ρωσικών συμφερόντων Μαύρη Θάλασσα, Βουλγαρία και Ρουμανία (μέλη του τέως Συμφώνου της Βαρσοβίας), στο Νότο.
Παρά τα σημερινά δεδομένα, που δείχνουν μια σαφή υπεροχή της Δύσης, η βαλκανική σκακιέρα μας έχει συνηθίσει σε ανατροπές και τα όποια «δεδομένα» έχει αποδειχθεί, ότι μπορούν να ανατραπούν πολύ γρήγορα ανάλογα με τις εξελίξεις στην παγκόσμια σκακιέρα. Ένας κύριος παράγων, που μπορεί εύκολα και εκτός προγραμματισμού να ανατρέψει τις εύθραυστες ισορροπίες στα Βαλκάνια και να οδηγήσει σε μη προβλέψιμες εξελίξεις, είναι ο αλβανικός αλυτρωτισμός με ούριο άνεμο τις δημογραφικές εξελίξεις στην ΠΓΔΤΜ και στο Μαυροβούνιο.
Στην ΠΓΔΤΜ οι μετά από δύο αναβολές διεξαχθείσες  πρόωρες βουλευτικές εκλογές έχουν οδηγήσει τη χώρα σε πολιτικό αδιέξοδο. Ο πρόεδρος της χώρας, κομματικά ομογάλακτος του «εκθρονισθέντος» μέχρι πρόσφατα πρωθυπουργού Γκρούεφσκι, ανθίσταται ακόμη στις Δυτικές πιέσεις για εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον μέχρι πρόσφατα αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο οποίος προκειμένου να εξασφαλίσει την πρωθυπουργία υποσχέθηκε στους Αλβανούς της ΠΓΔΤΜ παραχωρήσεις, που κινδυνεύουν να αλλάξουν τον πολιτειακό χαρακτήρα της χώρας. Η Ρωσία έχει ταχθεί υπέρ του Γκρούεφκι, ο οποίος εξυπηρετεί τα σλάβικα συμφέροντα στην ΠΓΔΤΜ, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος συνεχίζει να ισχυρίζεται ότι στη χώρα δεν υπάρχουν Σλάβοι αλλά «Μακεδόνες».
Το Μαυροβούνιο βρίσκεται ήδη με το ένα πόδι στο ΝΑΤΟ και μόλις πριν λίγες μέρες η Γερουσία των ΗΠΑ  ψήφισε υπέρ της εισόδου του σε αυτό. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις του Μαυροβουνίου με το ΝΑΤΟ είχαν ξεκινήσει ήδη από τον Φεβρουάριο του 2016. Η Ρωσία έχει εκφράσει συχνά την αντίθεσή της στην ένταξη στο ΝΑΤΟ του Μαυροβουνίου, η κοινή γνώμη του οποίου εμφανίζεται διχασμένη ως προς αυτό. Η Δύση υποστηρίζει τον πρόεδρο Τζουκάνοβιτς, έναν πρώην κομμουνιστή, ο οποίος από το 1991 δεσπόζει στην πολιτική σκηνή της χώρας πότε ως πρωθυπουργός και πότε ως πρόεδρός της. Ο προσωπικός του κύκλος ελέγχει την οικονομία του Μαυροβουνίου και παρά τους «ανοικτούς λογαριασμούς» του με την ιταλική και τη γερμανική δικαιοσύνη, ο Τζουκάνοβιτς απεδείχθη πολυτιμότατος για τη Δύση διότι κατάφερε να αποσπάσει το Μαυροβούνιο από τη Σερβία (με την οποία είχαν σχηματίσει κράτος) στερώντας την έτσι από την έξοδο στην Αδριατική, ενώ παράλληλα με τη συμμετοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ στερεί από τη Ρωσία τη δυνατότητα να το αξιοποιήσει για δικά της συμφέροντα. Προκειμένου να εμποδιστεί η ένταξη του Μαυροβουνίου στο ΝΑΤΟ, επιχειρήθηκε από το κόμμα του προέδρου Πούτιν, «Ενωμένη Ρωσία», η δημιουργία συνεταιρισμού με κόμματα του Μαυροβουνίου, της Σερβίας και της ΠΓΔΤΜ.  Όταν αυτό απέτυχε, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις, ότι η Ρωσία οργάνωσε, τον Οκτώβριο του 2016, ένα πραξικόπημα κατά του Τζουκάνοβιτς ή τουλάχιστον ενθάρρυνε μια τέτοια προσπάθεια και μετά από συλλήψεις (κυρίως Σέρβων) στο Μαυροβούνιο, η Σερβία αναγκάστηκε να απελάσει κάποιους ανεπιθύμητους Ρώσους, παρά τις κοινές σερβο-ρωσικές στρατιωτικές ασκήσεις στη Σερβία, που δεν ενθουσίασαν τη Δύση. Οι Ρώσοι είχαν επενδύσει οικονομικά και πολιτικά στο Μαυροβούνιο, όμως η πόρτα αυτή φαίνεται να κλείνει για τα ρωσικά συμφέροντα.
Στη Σερβία, τις προεδρικές εκλογές κέρδισε άνετα ο μέχρι πρόσφατα πρωθυπουργός Βούτσιτς, ο οποίος αν και κλίνει υπέρ της ΕΕ δηλώνει, ότι επιθυμεί στενές φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία μη μπορώντας να αγνοήσει τα φιλορωσικά αισθήματα του σερβικού λαού, ο οποίος έχει έντονες μνήμες από τους βομβαρδισμούς της χώρας του, το 1999. Επιπροσθέτως, η Ρωσία, ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κρατάει την πόρτα του κλειδωμένη μη επιτρέποντας την είσοδο του Κοσσόβου στον κυριότερο διεθνή οργανισμό του κόσμου.
Το Κόσσοβο από πλευράς του, έχοντας προφανώς υπερεκτιμήσει τη Δυτική υποστήριξη που έχει μέχρι σήμερα, εξέφρασε πρόσφατα την πρόθεσή του να δημιουργήσει δικές του ένοπλες δυνάμεις, κάτι που δεν προβλέπουν οι σχετικές συμφωνίες. Οι Δυτικές αντιρρήσεις υπήρξαν άμεσες και έγινε αμέσως διορθωτική δήλωση από τον πρόεδρο της χώρας.
Ένα άλλο χαρτί, στο οποίο ποντάρει η Ρωσία στα Βαλκάνια, είναι η Βουλγαρία με δεδομένο ότι οι Βούλγαροι έχουν σταθερά τη μισή ψυχή τους δοσμένη στους Ρώσους, από την εποχή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, την ημερομηνία υπογραφής της οποίας έχουν επιλέξει ως ημερομηνία της εθνικής τους γιορτής. Οι πρόσφατες προεδρικές εκλογές στη Βουλγαρία ανέδειξαν πρόεδρο τον υποψήφιο του Σοσιαλιστικού Κόμματος, το οποίο θεωρείται το πιο ρωσόφιλο από τα κύρια κόμματα της χώρας, ενώ στις βουλευτικές εκλογές της προπερασμένης Κυριακής το Σοσιαλιστικό Κόμμα αύξησε πολύ το ποσοστό του σε σχέση με τις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές παραμένοντας όμως στη δεύτερη θέση. Ο σχηματισμός κυβέρνησης στη Βουλγαρία είναι επίσης πολύ δύσκολος. Με δεδομένη τη δήλωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ότι δεν επιθυμεί κυβέρνηση συνασπισμού με το κόμμα του νικητή των εκλογών, μέχρι πρότινος πρωθυπουργού, Μπορίσωφ, οι εναλλακτικές λύσεις γι’ αυτόν είναι το ακροδεξιό κόμμα και το κόμμα της σημαντικής τουρκικής μειονότητας. Η δεύτερη εναλλακτική λύση είναι πολύ δύσκολη εφόσον αυτή την περίοδο οι σχέσεις μεταξύ Βουλγαρίας και Τουρκίας είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένες μετά την ανάμιξη της Τουρκίας στις βουλγαρικές βουλευτικές εκλογές, που προκάλεσε δήλωση του Βούλγαρου προέδρου, ότι «η Βουλγαρία δεν παραδίδει μαθήματα αλλά και δεν δέχεται μαθήματα δημοκρατίας, ιδίως από χώρες που δεν σέβονται το κράτος δικαίου». 
Σήμερα η Βουλγαρία είναι μεν μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, όμως «τα πάντα ρει» και είναι κοινό μυστικό, ότι η Βουλγαρία δεν θεωρείται πολύ έμπιστο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, αντίθετα με τους Αλβανούς, οι οποίοι εκτιμώνται από τις ΗΠΑ ως σημαντικό αντίβαρο στους Σλάβους των Βαλκανίων και υποστηρίζονται τόσο στην ίδια την Αλβανία, όσο και στην ΠΓΔΤΜ, στο Κόσσοβο και στο Μαυροβούνιο, όπου η αλβανική μειονότητα δεν είναι αμελητέα, ενώ πρόσφατα καθιερώθηκε σε σημαντικές πόλεις του η αλβανική γλώσσα ως επίσημη.
Είναι σαφές, ότι οι πολιτικές ισορροπίες στη βαλκανική σκακιέρα είναι ιδιαίτερα εύθραυστες, εφόσον οι μειονότητες έχουν αποδειχθεί το πιο αποτελεσματικό εργαλείο στα χέρια των Μεγάλων Δυνάμεων της παγκόσμιας σκακιέρας.
 
Γεώργιος Ε. Δουδούμης                   

22/2/2017. Βαλκανική ωριμότητα ή οφθαλμαπάτη;

on Wednesday, 22 February 2017. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο Γεώργιος Ε. Δουδούμης, Οικονομολόγος-Συγγραφέας, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ, Υπεύθυνος ΔΣ

22/2/2017. Βαλκανική ωριμότητα ή οφθαλμαπάτη;

Αθήνα, 20η Φεβρουαρίου 2017
Δεν μας έχει συνηθίσει σε καλά νέα η βαλκανική γειτονιά μας, όμως ο αποτελεσματικός ξεσηκωμός του ρουμανικού λαού, στις αρχές του τρέχοντος μήνα, εναντίον της κυβερνητικής προσπάθειας να παραχωρήσει ομαδική αμνηστία σε πολιτικά σκάνδαλα με κακουργήματα κάθε είδους αποτελεί μια ευχάριστη στις φυλακές πρώην υπουργούς και βουλευτές, ενώ εκκρεμούν έκπληξη. Αν και τα πρόσφατα χρόνια η ρουμανική δικαιοσύνη έχει στείλει οριστικές αποφάσεις μεγάλου αριθμού υποθέσεων πολιτικών προσώπων για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, κατάχρηση εξουσίας και άλλων μορφών διαφθορά, η νέα ρουμανική κυβέρνηση συνασπισμού αποπειράθηκε να προστατέψει τη νέα πολιτική νομενκλατούρα της χώρας και να κλείσει με υπουργική απόφαση, που πέρασε νύκτα υπό το πρόσχημα της ανάγκης αποσυμφόρησης των φυλακών, περισσότερες από 2.000 ποινικές υποθέσεις, ως επί το πλείστον με εμπλεκόμενα πολιτικά πρόσωπα. Το «εύγε» στους εκατοντάδες χιλιάδες Ρουμάνους διαδηλωτές, που διαδήλωναν παρά τις σκληρές καιρικές συνθήκες, έχει ιδιαίτερη αξία διότι, αφενός διαδήλωναν με πάθος για απόδοση δικαιοσύνης και όχι για συλλογικά οικονομικά συμφέροντα, αφετέρου σταμάτησαν να διαμαρτύρονται πολύ μετά την απόσυρση της απόφασης στέλνοντας έτσι ένα αυστηρό μήνυμα στον πολιτικό κόσμο της χώρας για τυχόν μελλοντικό στραβοπάτημά του. Πρόκειται για έναν πολιτικό σεισμό στο Βουκουρέστι, που προκάλεσε μικρότερες «πολιτικές» σεισμικές δονήσεις υπό μορφή συμπαράστασης, στην γενέτειρα πόλη του πρωθυπουργού, Τιμισοάρα και στις πρωτεύουσες των γειτονικών Μολδαβίας και Βουλγαρίας, Κισινάου και Σόφια. Κυρίως όμως, πρόκειται για ένα ηθικό δίδαγμα, όμοιο του οποίου δεν μας είχε δώσει μέχρι σήμερα ούτε το Βουκουρέστι ούτε κάποια άλλη βαλκανική πρωτεύουσα.
   

Τις μέρες που διανύουμε παρατηρείται μια παρεμφερής «εξέγερση συνειδήσεων» στην Αλβανία, με μπροστάρη το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Οι διαδηλωτές διαμαρτύρονται πρωτίστως για το γεγονός, ότι ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα έχει μετατρέψει τη χώρα σε φυτεία μαριχουάνας, η παραγωγή της οποίας ήταν στην Αλβανία το 2016 πενταπλάσια σε σχέση με το 2015 και η Αλβανία «καταξιώθηκε» πλέον ως η «Κολομβία της Ευρώπης». Ο Ράμα κατηγορείται, ότι με τα τεράστια έσοδα από τις πωλήσεις των ναρκωτικών επιδιώκει να μιμηθεί τον Μαυροβούνιο πρώην κομμουνιστή Μίλο Τζουκάνοβιτς, ο οποίος κυριαρχεί συνεχώς από το 1991 στην πολιτική σκηνή της χώρας του είτε ως πρόεδρος της Δημοκρατίας είτε ως πρωθυπουργός, έχοντας αποφύγει μέχρι τώρα την ιταλική και τη γερμανική δικαιοσύνη, που τον έχουν στοχοποιήσει ως λαθρέμπορο τσιγάρων συνεργαζόμενο με την κρατική εταιρεία καπνού και τις κρατικές λιμενικές Αρχές του Μαυροβουνίου.

Το ευχάριστο είναι, ότι η πλήρης αυθαιρεσιών διακυβέρνηση της χώρας από τον Ράμα απορρίπτεται από μια μεγάλη μερίδα του αλβανικού λαού, ο οποίος έχοντας γνωρίσει με το μεταναστευτικό status τα ευρωπαϊκά δεδομένα και επιθυμώντας να γίνει η χώρα του ένα ευνομούμενο κράτος αξιοποιεί τα όποια υφιστάμενα περιθώρια κυνηγώντας το όνειρο μιας δίκαιης κοινωνίας με διαφορετικές αξίες από αυτές που είχαν επικρατήσει επί Χότζα.

Παρεμφερείς αντιδράσεις είχαν προηγηθεί εδώ και δυο χρόνια στην ΠΓΔΤΜ, όταν αποκαλύφθηκε από την αξιωματική αντιπολίτευση, ότι ο πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεφσκι είχε στήσει μηχανισμό παρακολούθησης των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων 20.000 επώνυμων πολιτών της χώρας προκειμένου να εξασφάλιζε την με κάθε τρόπο παράταση της παραμονής του στην εξουσία. Ο λαϊκός ξεσηκωμός οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης Γκρούεφσκι και οι πρόωρες εκλογές έλαβαν χώρα μετά από δυο πολύμηνες αναβολές χωρίς όμως το αποτέλεσμά τους να επιτρέψει τον σχηματισμό κυβέρνησης. Βυθισμένη σε χρόνιο πολιτικό χάος, αυθαιρεσίες και σκάνδαλα διαφθοράς, η ΠΓΔΤΜ δείχνει να μην απολαμβάνει πλέον την ισχυρή υπερατλαντική υποστήριξη και ήδη ακούγονται επίσημες φωνές από τις ΗΠΑ, που θεωρούν ότι η καλύτερη λύση στην περίπτωσή της είναι ο διαμερισμός των εδαφών της στα γειτονικά της κράτη.
Μικρά δείγματα υγιών αντιδράσεων σε διεφθαρμένες πολιτικές πρακτικές έχουν εκδηλωθεί και στη Βουλγαρία και δεν είναι τυχαία η ιδιαίτερη σημασία που δόθηκε στην εκλογή του προερχόμενου από τις ένοπλες δυνάμεις νέου προέδρου της δημοκρατίας, ο οποίος όχι μόνο δεν προέρχεται από τον στιγματισμένο πολιτικό χώρο, αλλά είχε συγκρουσθεί με αυτόν.

Κύρια δυσκολία στην ανατροπή του διεφθαρμένου πολιτικού κατεστημένου, απ’ άκρο σε άκρο σε όλα τα Βαλκάνια, συνιστά το γεγονός, ότι οι πολιτικές ελίτ στα μετακομμουνιστικά πολιτικά συστήματα δεν είναι απλά διεφθαρμένες και συχνά συνεργαζόμενες με ποικίλες ομάδες του εγκληματικού υπόκοσμου, αλλά είναι και εκβιάσιμες τόσο από διάφορες ισχυρές προσωπικότητες  των Βρυξελλών όσο και από ισχυρές κυβερνήσεις της Δύσης. Επί πλέον, ιδρύματα του Σόρος και διάφορες διαβόητες ΜΚΟ έχουν αλώσει μεγάλα τμήματα των τοπικών κοινωνιών κατευθύνοντας με βρώμικο χρήμα τις πολιτικές εξελίξεις στον βαλκανικό μας περίγυρο.

Το άμεσο μέλλον θα δείξει, αν οι εκπλήξεις της Ρουμανίας, της Αλβανίας και της ΠΓΔΤΜ αποτελούν δείγματα ωριμότητας ή οφθαλμαπάτη.
Γεώργιος Ε. Δουδούμης   

14/12/2016. Το νέο Ανατολικό Ζήτημα με την χάραξη και επαναχάραξη συνόρων

on Wednesday, 14 December 2016. Posted in Απόψεις μη Μελών

Του Δαμιανού Βασιλειάδη, εκπαιδευτικού, συγγραφέα

14/12/2016. Το νέο Ανατολικό Ζήτημα με την χάραξη και επαναχάραξη συνόρων

Για να κατανοήσουμε τα γεγονότα και να έχουν οι απόψεις μας μια κάποια επιστημονική προσέγγιση της αλήθειας, πρέπει να καταγράψουμε τη στρατηγική των δυνάμεων που καθορίζουν αυτά τα γεγονότα. Αλλιώς μπλέκουμε σε έναν φαύλο κύκλο ερμηνειών που και σύγχυση δημιουργούν και περιπτωσιολογικές είναι. Δεν αντιμετωπίζουν δηλαδή τα γεγονότα σε μια δυναμική, την οποία καθορίζουν δυνάμεις, που πρέπει να ερευνήσουμε σε τι αποσκοπούν και πια στρατηγική επιλέγουν για να την εφαρμόσουν, υλοποιώντας το σενάριο ή τα σενάρια, που θα έχουν τι μεγαλύτερη δυνατή επιτυχία.
ΕΔΩ! η συνέχεια.

20/1/2017. ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΣΕ ΘΕΣΗ ΑΝΑΜΟΝΗΣ

on Friday, 20 January 2017. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

20/1/2017. ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΣΕ ΘΕΣΗ ΑΝΑΜΟΝΗΣ

Πέρασαν σχεδόν 130 χρόνια από τότε που ο καγκελάριος Bismarck δήλωσε ότι δεν σκόπευε να θυσιάσει ούτε τη ζωή ενός «Πομεριανού γρεναδιέρου» για τα Βαλκάνια. Λίγα χρόνια μετά, οι διάδοχοι και οι σύμμαχοι του ενεπλάκησαν, με αφορμή τον έλεγχο της περιοχής, στη μεγαλύτερη σφαγή που είχε γνωρίσει μέχρι τότε η ανθρωπότητα, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναμφίβολα, η πανσπερμία ανταγωνιζομένων εθνοτήτων, με ριζικά διαφορετικές καταβολές, που κατακλύζουν εδώ και αιώνες την περιοχή των Βαλκανίων ευθύνεται σημαντικά για τη συγκρουσιακή κατάσταση που επικρατεί. Αντίστοιχες όμως και οι ευθύνες των μεγάλων δυνάμεων που διαχρονικά ανταγωνίζονται για την επικράτηση και επιρροή τους χρησιμοποιώντας επιδέξια τους συναισθηματικούς, ευέξαπτους και ευκολόπιστους Βαλκάνιους.

Κατά γενική ομολογία, η τελευταία δεκαπενταετία, στα άλλοτε ταραγμένα Βαλκάνια, υπήρξε ασυνήθιστα ήρεμη. Εν μέρει παράδοξο, γιατί σχεδόν κανένα από τα προβλήματα που κληρονόμησε ο προηγούμενος αιώνας δεν έχει επιλυθεί. Η απαισιόδοξη σχολή σκέψης υποστηρίζει ότι η συσσώρευση των προβλημάτων οδηγεί σε δημιουργία εύφλεκτων συνθηκών και μια σπίθα μπορεί να πυροδοτήσει ένα μεγαλύτερο ή μικρότερο ξέσπασμα βίας. Άλλωστε τα Βαλκάνια χαρακτηρίζονται ως η ευρωπαϊκή «πυριτιδαποθήκη». Αντίθετα, οι αισιόδοξοι φιλελεύθεροι ισχυρίζονται ότι οι κάτοικοι της περιοχής, κουρασμένοι από τις άσκοπες σφαγές και απολαμβάνοντας πλέον τα αγαθά της «δυτικής δημοκρατίας», θα περιορίσουν τους ανταγωνισμούς τους σε ελεγχόμενες εξάρσεις και εμπορικούς αντιπαραθέσεις. Οι ρεαλιστές από την άλλη, αιτιολογούν την πρωτόγνωρη και επίπλαστη ηρεμία που επικρατεί, ως αποτέλεσμα της παροδικής μείωσης του ενδιαφέροντος των μεγάλων δυνάμεων (κυρίως ΗΠΑ-Ρωσίας) αλλά και της αναγκαστικής επικέντρωσης των προσπαθειών των βαλκανικών χωρών στην ισχυροποίηση τους μέσω ανασύνταξης των οικονομικών, κοινωνικών και θεσμικών δυνάμεων και ένταξης στους δυτικούς θεσμούς.

Η διέλευση όμως ενός επιβατικού τραίνου, σε συνέχεια τριετών τουλάχιστον διαπραγματεύσεων, απέδειξε την επίπλαστη εικόνα της ειρηνικής συνύπαρξης Σέρβων και Κοσσοβάρων. Δικαιολογημένες και νωπές μνήμες συγκρούσεων και εχθρικά αισθήματα ξεπήδησαν σε αμφότερους τους λαούς ενώ ανεύθυνες και ανώριμες ηγεσίες προέβαιναν σε επίδειξη αποφασιστικότητας και σθένους απευθυνόμενες κυρίως στα εσωτερικά τους εκλογικά ακροατήρια. Οι κινητοποιήσεις των δυνάμεων καλύφθηκαν επικοινωνιακά, ΗΠΑ και Δύση έκαναν εκκλήσεις για μετριοπάθεια και η ένταση ταχύτητα αποκλιμακώθηκε. Η Πρίστινα, με τον «αέρα» του ευνοημένου κράτους της Δύσεως ακολουθεί μια  ανένδοτη πολιτική γραμμή ενώ η Σερβία, χάρη της προσέγγισης με τη Δύση, φαίνεται να επιλέγει προσωρινά, έστω και διστακτικά, έναν περισσότερο συμβιβαστικό δρόμο.

Στο νοτίως της Σερβίας ευρισκόμενο «ακατανόμαστο κρατίδιο», η προβληματική συνύπαρξη σερβικού και αλβανικού στοιχείου συνεχίζεται εν μέσω τριβών που επιτείνονται από την ενδοσερβική  πολιτική διαμάχη με αποτέλεσμα την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης. Στα δυτικά σύνορα των Σκοπίων, τα Τίρανα, συνεπαρμένα από την καθυστερημένη αφύπνιση του αλβανικού εθνικισμού, απροκάλυπτα ενισχύουν κάθε αλβανική διεκδίκηση και καλλιεργούν ένα αποσταθεροποιητικό μεγαλοϊδεατικό εθνικισμό. Ο Αλβανός πρωθυπουργός δεν διστάζει να καλεί στο γραφείο του στα Τίρανα, τους αρχηγούς των αλβανόφωνων κομμάτων της ΠΓΔΜ για να δώσει κατευθύνσεις, σε μια επίδειξη προκλητικότητας και περιφρόνησης των αρχών καλής γειτονίας και μη επεμβάσεως στα εσωτερικά των άλλων κρατών. Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τρεις εθνοτικές κοινότητες, ενισχυμένες από θρησκευτικές διαιρέσεις και με νωπές τις μνήμες των αιματηρότατων συγκρούσεων της δεκαετίας του 1990, αδυνατούν να συνυπάρξουν και συνεργαστούν στο πλαίσιο ενός τεχνητού κράτους που επέβαλαν ισχυρότερες εξωτερικές δυνάμεις. Σερβοβόσνιοι και Βόσνιοι Μουσουλμάνοι αναγκαστικά συμβιώνουν σε αυτό το τεχνητό κατασκεύασμα με μοναδικές επαφές τις εξαναγκαστικές προβλέψεις των συνθηκών του Dayton και την αγαστή συνεργασία σε έκνομες πράξεις. Ως γνωστόν, οι κάθε είδους εγκληματικές ενέργειες αποτελούν το χαρακτηριστικό  γνώρισμα, ίσως και το μοναδικό συνδετικό ιστό, των κοινοτήτων των Δυτικών, κυρίως, Βαλκανίων.

Στη βορειανατολικά της βαλκανικής χερσονήσου και εγγύς των ουκρανικών πεδιάδων, ένα άλλο προβληματικό μόρφωμα, η Υπερδνειστερία, αναζητάει την «αναγνώριση» του φιλοξενώντας δυσανάλογα για το μέγεθος της, ρωσικά στρατεύματα στραμμένα προς την Ουκρανία. Δίπλα, η Μολδαβία, το φτωχότερο κράτος της Ευρώπης, διαμαρτύρεται για τη βίαιη απόσχιση των εδαφών της και απεγνωσμένα προσπαθεί να ενδυναμώσει την εθνική ταυτότητα της, αναπολώντας ενίοτε και την εποχή της συμπόρευσης με τη σταθερότερη Ρουμανία. Η τελευταία, εκμεταλλευόμενη θέση, μέγεθος και πόρους φαίνεται να κερδίζει το στοίχημα της σταθεροποίησης και ανάπτυξης. Η γειτονική της Βουλγαρία, το κράτος φόβητρο των Βαλκανίων έναν αιώνα ακριβώς πίσω, βιώνει μια πρωτοφανή δημογραφική κατάρρευση και ισχνή οικονομική ανάπτυξη με έντονες διακυμάνσεις λόγω μιας βαθύτατης πολιτικής διάσπασης που σχετίζεται με τις βασικές επιλογές μεταξύ Ρωσίας και Δύσεως.

Στην αντίθετη άκρη των Βαλκανίων, δύο άλλα κράτη, Σλοβενία και Κροατία, έχουν από καιρό αποκηρύξει κάθε σχέση με τους προβληματικούς γείτονες τους και θεωρούν, εν μέρει και δικαίως, τους εαυτούς τους ως μέλη της «προοδευμένης» Κεντρικής Ευρώπης. Το μικρό Μαυροβούνιο, που μέχρι πρόσφατο πανηγύριζε την ελπιδοφόρα πορεία του προς την Ατλαντική Συμμαχία, παρακολουθεί αμήχανο τις «εμπρηστικές» δηλώσεις του μελλοντικού «πλανητάρχη» και ενδεχομένως να αναρωτιέται για την αποτελεσματικότητα των επιλογών του.

Παρά όμως τα προβλήματα και τις μικροεντάσεις, σήμερα επικρατεί ηρεμία στα Βαλκάνια. Τα πρόσφατα γεγονότα βορείως της Μαύρης Θάλασσας και στη Μέση Ανατολή έχουν αποσπάσει την προσοχή των αναλυτών από την πολύπαθη χερσόνησο. Η ένταξη των βαλκανικών χωρών σε ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προβληθεί –δικαιολογημένα εν μέρει- ως πανάκεια στα συσσωρευμένα προβλήματα τους, καίτοι τα παραδείγματα των τριών «τυχερών» χωρών που ευτύχησαν να υλοποιήσουν το όνειρο της διπλής ένταξης (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία) δεν επιβεβαίωσαν πλήρως τις προσδοκίες.

Αναμφισβήτητα, εικοσιπέντε χρόνια μετά την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων η εικόνα των Βαλκανίων έχει σημαντικά μεταβληθεί. Η ενσωμάτωση των τέως κομμουνιστικών κρατών στην ιδεολογική, οικονομική και θεσμική σφαίρα επιρροής της Δύσης έχει σχεδόν δρομολογηθεί παρά τις ανεπιτυχείς προσπάθειες της άλλοτε προστάτιδος των σλαβικών λαών, Ρωσίας. Όμως δεν πρέπει να υποτιμούμε τις διασυνδέσεις και αποφασιστικότητα της Μόσχας όπως και μια βαθιά επιρροή που ακόμη και σήμερα διατηρεί στους πληθυσμούς της περιοχής αλλά και σε μέρος των βαλκανικών ελίτ.

Ωστόσο, πέρα από την πολυδιάστατη εμπλοκή της Δύσης στην περιοχή και τα θετικά ή αρνητικά «επιτεύγματά» της, σημαντικά ζητήματα παραμένουν ανοικτά. Η βαλκανική περιφέρεια εξακολουθεί να είναι η πιο αδύναμη περιφέρεια της Ευρώπης. Παρά την περιορισμένη ευμάρεια των κατοίκων τους, δεν παύουν να αποτελούν περιοχή ανταγωνισμού και επέκτασης των αγορών. Ειδικά οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων απεγνωσμένα προσπαθούν να εξασφαλίσουν την οικονομική, πολιτική αλλά και εθνική εξασφάλιση μέσω της αβέβαιης ένταξης στους δυτικούς θεσμούς. Η επικαιρότητα όμως καταδεικνύει ότι αρκεί ένας ποδοσφαιρικός αγώνας ή μια προβοκατόρικη «διακόσμηση» ενός τραίνου,  για να ξυπνήσουν πάθη και να τεθούν σε κίνδυνο πολύχρονες διαπραγματεύσεις και επώδυνοι συμβιβασμοί. Μουδιασμένες οι ηγεσίες των βαλκανικών κρατών περιμένουν τις πρώτες ενδείξεις των διαθέσεων του νέου αμερικανού Προέδρου με το μέλλον των σχέσεων των δύο υπερδυνάμεων να είναι καθοριστικό και για τις εξελίξεις στην χερσόνησο του Αίμου. Ως εκ τούτου, μάλλον να μην περιμένουμε σημαντικές εξελίξεις στα Βαλκάνια για το πρώτο εξάμηνο του 2017.

Η γεωπολιτική σημασία των Βαλκανίων είναι αναμφισβήτητη ως συνδέουσα ζώνη μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου και των πεδιάδων της Ουκρανίας. Κάθε προχώρηση της Μόσχας στην Ουκρανία, επαναφέρει τα Βαλκάνια ως ζώνης επαφής Δύσεως-Ρωσίας. Τα Βαλκάνια επίσης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και στην εξασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο πρωταρχικής σημασίας «νότιος διάδρομος», για τη μείωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία, διέρχεται από το χώρο αυτό. Παράλληλα αποτελούν και το διάδρομο μετακίνησης ανθρώπινων ψυχών προς την Ευρώπη με όλα τα προβλήματα και τριβές που αυτή η κίνηση επιφέρει.

Η χώρα μας, παρά την οικονομική κρίση που την μαστίζει, διαθέτει μεγαλύτερο ΑΕΠ από τους γείτονες της και αρκετά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Βέβαια βρίσκεται σε αντιπαράθεση με γειτονικά βαλκανικά κράτη για σωρεία λόγων ενώ η αντίπαλος Τουρκία προσπαθεί –με όχημα τις μουσουλμανικές κοινότητες και τις επενδύσεις- να διεισδύσει στην περιοχή, περικυκλώνοντας την Ελλάδα και αναβιώνοντας το Οθωμανικό μεγαλείο. 

Όσο πιεστικά και δυσεπίλυτα και αν εμφανίζονται τα προβλήματα μας με Αλβανία και Σκόπια, έναντι αυτών των χωρών διαθέτουμε συντριπτικό πλεόνασμα ισχύος. Ο παράγοντας χρόνος είναι αβέβαιο υπέρ ποίου λειτουργεί, καθόσον συχνά απρόβλεπτες καταστάσεις ανατρέπουν τους σχεδιασμούς. Όμως μια σταθερή στρατηγική έναντι των βαλκανικών χωρών μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να επιφέρει. Η πολιτική αυτή δεν επιτρέπεται να χαρακτηρίζεται από υποχωρήσεις σε θέματα ζωτικών συμφερόντων μας αλλά δεν πρέπει να δημιουργεί και αισθήματα ανασφάλειας στους γείτονες που θα τους ωθήσει (απρόθυμα) στην αγκαλιά της Άγκυρας. Η συντριπτική μας υπεροχή επιτρέπει την εκδήλωση σταθερής πολιτικής, χωρίς να παγιδευόμαστε σε επιθετικές «κορώνες» και προχωρώντας παράλληλα σε συνεχή ανοίγματα και φιλικές προσεγγίσεις προς τους γειτονικούς λαούς. Παρά τις μακροχρόνιες αντιπαλότητες και συγκρούσεις, η χερσόνησος των Βαλκανίων αποτελούσε το «στρατηγικό βάθος» της χώρας μας. Η ιστορία (ειδικά η λησμονημένη Βυζαντινή Αυτοκρατορία) δείχνει το δρόμο, αρκεί να πιστέψουμε τις δυνατότητες, την υπεροχή μας και να «σοβαρευθούμε».

2016-01-25. Ομιλία του Γεωργίου Δουδούμη ' Προοπτικές των Βαλκανικών Χωρών'

on Monday, 25 January 2016. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2016-01-25. Ομιλία του Γεωργίου Δουδούμη  ' Προοπτικές των Βαλκανικών Χωρών'

Στη συνέχεια της πρόσκλησης:

Ο Γεώργιος Δουδούμης, Οικονομολόγος, Συγγραφέας και Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ, έκανε μια εξαιρετική και ενδιαφέρουσα ομιλία στην κατάμεστη αίθουσα του Ινστιτούτου μας.

Αξίζει να κατεβάστε και να διαβάστε την παρουσίαση και το υποστηρικτικό κείμενο, θα έχετε μια πολύ καλή εικόνα της ωραίας αυτής ομιλίας!

Ομιλία ΕΔΩ!          Παρουσίαση ΕΔΩ!

2/12/2016. Ο Χαλίφης της Άγκυρας

on Friday, 02 December 2016. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Παναγιώτης Γ. Δράκος*

2/12/2016. Ο Χαλίφης της Άγκυρας

Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα των δύο βουλευτικών εκλογών της Τουρκίας του 2015 διαπιστώνει κανένας ότι ο ελιγμός του Ερντογάν, της επανεκκίνησης δηλαδή της ένοπλης διαμάχης με τους Κούρδους, απέδωσε θετικά για αυτόν ούτε όμως για τους Κούρδους, ούτε για την Τουρκία.  Παρά τις διαφορές των δυο αναμετρήσεων, που ανέβασαν κάπως το κόμμα του Ερντογάν, το συμπέρασμα και από τις δύο εκλογές του Ιουνίου και του Νοεμβρίου, όπως προκύπτει από τους εκλογικούς χάρτες της χώρας, είναι ότι η Τουρκία ουσιαστικά αποτελείται από τρεις επικράτειες.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

*Πρόεδρος της Ένωσης Εισηγμένων Εταιρειών. Μέλος ΔΣ της European Issuers (Ευρωπαϊκή Οργάνωση Εισηγμένων Εταιρειών), του Χρηματιστηρίου Αθηνών, του Γενικού Συμβουλίου του ΣΕΒ, του Συλλόγου Αποφοίτων του Harvard University καθώς και του Harvard Business School.

2/12/2016. The Ankara Caliphate

on Friday, 02 December 2016. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Παναγιώτης Γ. Δράκος*

2/12/2016. The Ankara Caliphate

Comparing the results of the two parliamentary elections in Turkey of 2015 it is obvious that Erdogan’s resuming armed conflict with the Kurds, proved positive for him but has benefited neither the Kurds nor Turkey.  Despite their differences, the conclusion of both elections of June and November, as evidenced by the electoral maps (2 & 3) of the country, is that Turkey basically consists of three territories.

Continue Reading!

Παναγιώτης Γ. Δράκος
*Νυν Πρόεδρος της Ένωσης Εισηγμένων Εταιρειών. Μέλος ΔΣ της European Issuers (Ευρωπαϊκή Οργάνωση Εισηγμένων Εταιρειών), του Χρηματιστηρίου Αθηνών, του Γενικού Συμβουλίου του ΣΕΒ, του Συλλόγου Αποφοίτων του Harvard University καθώς και του Harvard Business School.

CurrentlyChairman and CEO of the Union of Listed Companies (EN.EIS.ET.),Board Member of European Issuers, and of the Athens Stock Exchange, Member of the Federation of Greek Industries, and Member and past Board Member of the Harvard and of the HBS Alumni Clubs.

Previously Managing Director, ELIG SARL, Corporate Finance, Drexel, Burnham & Lambert, Paris. Secretary General of SEV and IOBE and Board member.  Member of the Employers’ Group of the EE&SC in Brussels. Board Member of ELOT, ASPETE and AEDAK Social Security Organizations.CEO, IZOLA SA & P. G. DRACOS SA, a Family Group of Companies. 

2014-03-11- Ουκρανία, Ουτοπία, Μακεδονία και Κύπρος-Ισραήλ Τουρκία

on Tuesday, 11 March 2014. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Άρθρο του Νικολάου Μέρτζου, Προέδρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

2014-03-11-  Ουκρανία, Ουτοπία, Μακεδονία και Κύπρος-Ισραήλ Τουρκία

Η δραματική περιπέτεια της Ουκρανίας κατακλύζει τον δημόσιο λόγο στην Ελλάδα με τα συνήθη απλοϊκά στερεότυπα τα οποία εκσφενδονίζουν εναντίον αλλήλων οι μεν κατά των δε. Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι. Αλλά όλοι εκ καθέδρας! Όλοι μάλιστα επικαλούνται εναντίον αλλήλων τα ίδια ακριβώς επιχειρήματα: δημοκρατία, εθνική κυριαρχία, ελευθερία, ανθρώπινα δικαιώματα, λαός, διεθνές δίκαιο και διεθνείς συνθήκες.
    Πλήρης σύγχυση εννοιών. Και στη μέση ο Διχασμός. Ωστόσο, τα γεγονότα βοούν και μαρτυρούν ότι:

Διαβάστε ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο.

2016-01-20. Πρόσκληση στην ομιλία ' Προοπτικές των Βαλκανικών Χωρών'

on Wednesday, 20 January 2016. Posted in Ανακοινώσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2016-01-20. Πρόσκληση στην ομιλία ' Προοπτικές των Βαλκανικών Χωρών'

2015-07-14. Η ΕΝΔΟΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΩΣ ΜΟΧΛΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

on Wednesday, 15 July 2015. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γεώργιος Ε. Δουδούμης, Οικονομολόγος-Συγγραφέας, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

2015-07-14.  Η ΕΝΔΟΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΩΣ ΜΟΧΛΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Με την επί αιώνες επικράτηση των Τούρκων στα Βαλκάνια η περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης στιγματίστηκε από την χρόνια υπανάπτυξη. Μετά και τη δεύτερη αποτυχημένη πολιορκία της Βιέννης άρχισε η σταδιακή υποχώρηση των Τούρκων, η οποία οδήγησε στα δεδομένα που δημιούργησε ο Δεύτερος Βαλκανικός Πόλεμος περιορίζοντας τους πρώην κατακτητές στα εδάφη που συγκροτούν τη σημερινή Τουρκία.

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε ως συμβολή στον Τιμητικό Τόμο Μνήμης Καθηγητού Ηλία Κρίσπη, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2015
Ίδρυμα Διεθνών Νομικών Μελετών Καθηγητού Ηλία Κρίσπη και Δρ. Α. Σαμαρά-Κρίσπη
ΑΙΝΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΡΙΣΠΗ
Συμβολές στην Επιστήμη του Δικαίου και των Διεθνών Σχέσεων

2015-05-29. ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΒΑΝΙΑ, ΣΚΟΠΙΑ, ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ

on Friday, 29 May 2015. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο δημοσιογράφος Ν. Ι. Μέρτζος

2015-05-29. ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΒΑΝΙΑ, ΣΚΟΠΙΑ, ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ

Η Μεγάλη Αλβανία, το χάος στο Κράτος-βόμβα των Σκοπίων και η στρατηγική του τουρκικού νεο-οθωμανισμού στην περιοχή αφορούν άμεσα τα ζωτικά συμφέροντα της Ελλάδος διότι καθιστούν πιθανότερο παρά ποτέ ένα ντόμινο στα ασταθή Βαλκάνια μετά τις αιματηρές συγκρούσεις στο Κουμάνοβο. Τα γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας είναι προφανή. Η σταθερότητά της τα αυξάνει γεωμετρικά. Η αστάθειά της τα αντιστρέφει διότι δημιουργεί κενό το οποίο η Δύση θα επιχειρήσει να αναπληρώσει με άλλη επιχώρια Δύναμη. Χρειάζεται έναν Πυλώνα της στην κινουμένη άμμο της Μεσοβαλκανικής που είναι πια ο μόνος γεωστρατηγικός διάδρομος Δύσης-Ανατολής για την ασφάλεια και τη μεταφορά των ενεργειακών πόρων προς την Ευρώπη, όπου μαίνεται η αναμέτρηση Δύσης-Ρωσίας με τους αγωγούς.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

2015-05-26. Αποκτήσαμε και επισήμως δεύτερο μέτωπο στα βορειοδυτικά

on Tuesday, 26 May 2015. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο Δρ Μελέτης Η. Μελετόπουλος, Διευθυντής της Νέας Πολιτικής, Συνεργάτης μας.

2015-05-26. Αποκτήσαμε και επισήμως δεύτερο μέτωπο στα βορειοδυτικά

Μικρή σημασία έδωσε, μέχρι σήμερα, το ελληνικό πολιτικό σύστημα στην Αλβανία. Όλη η προσοχή ήταν σταθερά εστραμμένη στην Τουρκία, που επί δεκαετίες αμφισβητεί έμπρακτα και αδιάλειπτα την ελληνική εθνική κυριαρχία στον αέρα και στην θάλασσα, προκαλεί, παραβιάζει, δημιουργεί θερμά επεισόδια και γενικά συμπεριφέρεται ως περιφερειακός ταραξίας.

[12 3  >>