Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Μήπως οι μίζες στα εξοπλιστικά εξηγούν το "φοβικό σύνδρομο" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;...

    Οι αποκαλύψεις γιά τα εξοπλιστικά στην πραγματικότητα επιβεβαίωσαν την κοινή  πεποίθηση: ότι στην διαδικασία παραγγελιών στρατιωτικού υλικού εμφιλοχωρούσε εδώ και χρόνια αθρόος χρηματισμός των αρμοδίων αξιωματούχων. "Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι", κατά την λαϊκή παροιμία. Η τεραστίων διαστάσεων, όπως αποδεικνύεται τώρα, διαφθορά, ήταν διακομματική. Στην ουσία, το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησε τις μίζες α...

18-01-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-03-17. Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου ...

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου». Sir Halford J. Mackinder ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο....

17-03-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. Εξωτερική πολιτική ντροπής...

Η σημερινή μέρα είναι άλλη μια μέρα που οι Έλληνες θα την θυμόμαστε με θλίψη. Ο λόγος είναι η κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας που την απογυμνώνει από τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειάς της.Μετά το απίθανο ότι «η μουσουλμανική, η οθωμανική κληρονομιά είναι μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς», το οποίο ξεστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πριν από λίγες μέρες, υφιστάμεθα σήμερα την ταπεινωτική επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού και...

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων...

ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση ΚρίσεωνΑναδημοσίευση από το περιοδικό ‘Νέα Πολιτική’, Τεύχος 12, Νοε-Δεκ 2014Η διαχείριση κρίσεων πρέπει να θεσμοθετηθεί και να γίνει μέρος μίας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης.Η διαχείριση κρίσεων αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και εμπειρία, σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της πρόληψης, της πρόγνωσης και της εκτίμησης κινδύνου το έργο αυτό είναι καθήκον ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που είναι ανύπαρκτο...

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-06. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ!...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! Θα ακολουθήσουν:-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας κ...

06-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-18. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

18-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. H Εθνική Αξιοπρέπεια...

Υπάρχει ένα άυλο αγαθό, απαραίτητο για την επιβίωση και την ιστορική συνέχεια των λαών, ιδίως αυτών που δεν διαθέτουν άφθονους υλικούς πόρους και πλούτο. Το αγαθό αυτό είναι η Εθνική Αξιοπρέπεια, που διασώζει ατομικά και συλλογικά τους πολίτες μίας χώρας από την απαξίωση, την ταπείνωση, τον εξευτελισμό, το ψυχικό σκότιος, και μεσοπρόθεσμα από την δουλεία και μακροπρόθεσμα από τον εκμηδενισμό τους.  Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια....

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ

6/4/2017. Πρόσκληση Βιβλιοπαρουσίασης στη Θεσσαλονίκη

on Thursday, 06 April 2017. Posted in Ανακοινώσεις

Επιμέλεια: ο Γεώργιος Ε. Δουδούμης, Οικονομολόγος-Συγγραφέας, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ, Υπεύθυνος ΔΣ

6/4/2017. Πρόσκληση Βιβλιοπαρουσίασης στη Θεσσαλονίκη

Μαρία-Ευαγγελία Γυφτογιάννη: Παρουσίαση του βιβλίου "Συμπαγείς Άνεμοι"

on Friday, 20 April 2018. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Οι Εκδόσεις Ανάτυπον και η "Κιβωτός του Κόσμου" σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου Βιβλίου :

Μαρία-Ευαγγελία Γυφτογιάννη:
"Συμπαγείς Άνεμοι"
Την Κυριακή 6 Μαϊου 2018 στις 19:00
στην Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων Αίθουσα Τελετών (Ρηγίλλης 1 και Βασιλίσσης Σοφίας).

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

Τάσος Λέρτας Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών-Σκηνοθέτης

Αλκυόνη Παπαδάκη Συγγραφέας

Δέσποινα Κονταράκη Δημοσιογράφος - Αρχισυντάκτρια (Εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος)

Νίκος Χιδίρογλου Δημοσιογράφος (Αξία-Blue Sky)

Πάρης Καρβουνόπουλος Δημοσιογράφος Επικεφαλής Militaire.gr

Αποσπάσματα του βιβλίου θα απαγγείλει ο ηθοποιός Αλέξανδρος Μπουρδούμης.
Διοργάνωση - Συντονισμός - Παρουσίαση: Ντέπυ Στενού

Θα δοθεί μικρό ρεσιτάλ instrumental music από τον διεθνούς φήμης σολίστ Βασίλη Σαλέα. Συνοδεία πιάνου η Στέισυ Κουλούρη. Τα συγγραφικά έσοδα παραχωρούνται στο σύνολό τους στην Κιβωτό του Κόσμου. Η εκδήλωση τελείται με την ευγενική υποστήριξη της Μελέτης Προβλημάτων Συλλογικών (Ε.Μ.ΠΡΟ.Σ).
Μετά το πέρας της εκδήλωσης θα δοθεί μικρή δεξίωση στην Αίθουσα Βυζάντιο.
ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Πρόσκληση στην παρουσίαση του βιβλίου ' Η βαλκανική Σκακιέρα' του Γιώργου Δουδούμη

on Friday, 23 March 2018. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. Βιβλιοπαρουσίαση: Βαλκάνια Εύθραυστες ισορροπίες

on Friday, 12 January 2018. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια: Γ. Δουδούμης, ΔΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Τα Βαλκανικά κράτη φέρουν το βάρος ενός ιστορικά πολυτάραχου παρελθόντος και εντός αυτών υπάρχουν εθνικές, φυλετικές και θρησκευτικές μειονότητες, οι οποίες μέχρι στιγμής συντελούν στην αστάθεια, αντί να αποτελούν γέφυρες καλής γειτονίας.

Μεταξύ των βαλκανικών λαών υπάρχουν «ανοικτά» συγκρουσιακά θέματα όπως αναθεωρητισμοί, εδαφικές διεκδικήσεις, αλυτρωτισμοί και μεγαλοϊδεατισμοί, τα οποία ενισχύονται από ξένα κέντρα και επικαιροποιούνται από τις τρέχουσες δημογραφικές μεταβολές. Τυχόν υλοποίηση ακόμη και μέρους αυτών θα σηματοδοτούσε αλλαγές συνόρων με απρόβλεπτες συνέπειες.

Η κατάρρευση της ΕΣΣΔ, προκάλεσε κενό εξουσίας στα Βαλκάνια και την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, ενώ δημιούργησε νέα δυναμική στον ανταγωνισμό ΗΠΑ και Ρωσίας στην περιοχή. Συνέπεια των εν λόγω εξελίξεων είναι να υφίστανται έως σήμερα «εύθραυστες ισορροπίες» και ζυμώσεις, οι οποίες εξελίσσονται σε αγώνα δρόμου, αφ’ ενός μεν για την ένταξη των βαλκανικών κρατών στους ευρωατλαντικούς θεσμούς και αφ’ ετέρου για να διατηρήσει η Ρωσία την μεγαλύτερη δυνατή επιρροή σε ένα χώρο, στον οποίο ανέκαθεν κατείχε ισχυρά ερείσματα (ιστορικά, φυλετικά, πολιτισμικά, θρησκευτικά).

Η εν λόγω διαμάχη δημιούργησε τεχνητά, επισφαλή και αμφιβόλου βιωσιμότητος κράτη, όπως η Βοσνία & Ερζεγοβίνη και τα Σκόπια, καθώς και ασταθή πολιτικά μορφώματα, όπως το Κόσσοβο, τα οποία αποτελούν εν δυνάμει εστίες γενικότερης αναφλέξεως της περιοχής.

20/2/2017. Μέγα γαρ το της Θαλάσσης Κράτος

on Monday, 20 February 2017. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

20/2/2017. Μέγα γαρ το της Θαλάσσης Κράτος

Προ ημερών είχα τη τύχη να παραστώ στη βιβλιοπαρουσίαση ενός εξαιρετικού πονήματος που πραγματεύεται τη ναυτική ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου συμπεριλαμβάνοντας στον τίτλο του και τη γνωστή ρήση του Θουκυδίδη «Μέγα γαρ το της Θαλάσσης Κράτος». Ο πελοποννησιακός Πόλεμος και η συγγραφή του Θουκυδίδη έχουν αποτελέσει παγκοσμίως, όχι μόνο μια αναλυτική ιστορική εξέταση των γεγονότων, αλλά και  την πληρέστερη καταγραφή των αναλλοίωτων κανόνων που διέπουν τις σχέσεις των κρατών και της χάραξης της στρατηγικής. Δικαίως ο Θουκυδίδης θεωρείται ο πατέρας του ρεαλισμού και ο θεμελιωτής της επιστήμης των διεθνών σχέσεων. Διαχρονικά τα συμπεράσματα του και πολύπλευρη και βαθυστόχαστη η ανάλυση των ατομικών συμπεριφορών, των ομαδικών και κρατικών συμφερόντων και των συνεπειών του «άναρχου» (τότε και τώρα) διεθνούς συστήματος.  Κάθε σελίδα του έργου του αποτελεί κιβωτό γνώσεων, αναλύσεων και συμβουλών που καλύπτουν από το τακτικό επίπεδο του πολέμου μέχρι και τη χάραξη της υψηλής στρατηγικής των κρατών.

Η εξιστόρηση του Πελοποννησιακού Πολέμου καλύπτει όχι μόνο τον περιορισμένο χώρο που υπονοεί ο τίτλο του αλλά ολόκληρο το χώρο της Ανατολικής Μεσογείου, επί της ουσίας το μεγαλύτερο τμήμα του «διεθνούς γίγνεσθαι» του 5ου πχ αιώνα. Ο αναγνώστης πολύ γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι ο τριακονταετής αυτός πόλεμος που συγκλόνισε τον ελλαδικό χώρο αποτελεί επί της ουσίας μια αλληλένδετη σειρά ναυτικών και αποβατικών επιχειρήσεων από την Κύπρο μέχρι και τη Σικελία. Αυτές οι σύνθετες εκστρατείες, σε όλα τα μήκη και πλάτη της Μεσογείου, είχαν προηγηθεί μάλιστα του Πελοποννησιακού Πολέμου. Οι τριήρεις του αθηναϊκού στόλου,  2500 χρόνια πριν, έπλεαν σε ριψοκίνδυνες εκστρατείες στα νερά του Δέλτα του Νείλου ποταμού σε αντίθεση με τους απογόνους τους του 20ου αιώνα που έκριναν ότι η Κύπρος βρίσκεται μακράν απαρνούμενοι την αξίωση της εμπλοκής και προστασίας εθνικού εδάφους.

Παρά τα περιορισμένα μέσα της εποχής εκείνης, όλοι οι εμπλεκόμενοι, κατανοούσαν τη σημασία της θαλάσσιας κυριαρχίας. Συχνές οι αναφορές στις γνωστές αγορεύσεις όλων ανεξαρτήτως των πρωταγωνιστών του πολέμου, στην ανάγκη συγκρότησης ισχυρών στόλων. Ακόμη και οι «χερσαίοι» Σπαρτιάτες αναγνωρίζουν πριν την κήρυξη του πολέμου την υστέρηση τους στο ναυτικό αγώνα και ο συνετός βασιλιάς Αρχίδαμος προτείνει την αναβολή των εχθροπραξιών μέχρι την οικοδόμηση ισχυρού ναυτικού. Και όταν η συμβουλή του δεν εισακούεται, είναι η συντριπτική υπεροχή του αθηναϊκού στόλου που φέρνει σε δύσκολη θέση τους σκληροτράχηλους Σπαρτιάτες και τους οδηγεί στη σύναψη της «Νικείου ειρήνης» δέκα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου. Η μεταστροφή του πολέμου υπέρ της Σπάρτης σημειώνεται μετά τη σημαντική καταστροφή των Αθηναίων στην εκστρατεία της Σικελίας. Είναι όμως η ποιοτική ανωτερότητα του αθηναϊκού στόλου που παρατείνει τον πόλεμο για αρκετά ακόμη χρόνια και η κατάρρευση σημειώνεται όταν οι Σπαρτιάτες, με επίμονη προσπάθεια και περσική χρηματοδότηση, καταναυμαχούν τους Αθηναίους στους Αιγούς Ποταμούς στον Ελλήσποντο και επιβάλουν τους σκληρούς όρους της ειρήνης τους.

          2500 χρόνια πριν και ο χώρος της Ανατολικής Μεσογείου ήταν θέατρο επιχειρήσεων ναυτικών και αποβατικών δυνάμεων. Όταν ακόμη άλλα λαοί κοίταζαν τη θάλασσα με δέος, οι πρόγονοι μας διεξήγαγαν θαλάσσιες εκστρατείες σε αποστάσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων μεταφέροντας επί των πλοίων χιλιάδες στρατιώτες, μέσα και λοιπά εφόδια. Η κατανόηση της σημασίας της θαλασσίας κυριαρχίας στο συγκεκριμένο περιβάλλον έγινε στασιακά συνείδηση του λαού μας και συγχρόνως τρόπος ζωής καθώς οι στρατιωτικές ενέργειες είναι άρρηκτα δεμένες με τις λοιπές δραστηριότητες στο θαλάσσιο στοιχείο. Διαχρονικά μάλιστα η ελληνική κυριαρχία στην περιοχή ακολουθεί την ναυτική μας υπεροχή που εξασφαλίζει το ζωτικό για τον ελληνισμό χώρο.

          Πλανώνται οικτρά όσοι νομίζουν ότι οι αρχές αυτές έχουν σήμερα αλλάξει. Η γεωγραφία είναι σταθερή εδώ τουλάχιστον και χιλιάδες χρόνια και καθορίζει σχέσεις, στρατηγικές και μέσα πολέμου. Απλά η τεχνολογία έχει εισέλθει με την τρίτη διάσταση στο πεδίο της μάχης, αέρας και έχει καταστήσει τις ναυτικές επιχειρήσεις αεροναυτικές. Σήμερα, το ναυτικό μας (με την ευρεία τρισδιάστατη έννοια του όρου πλέον) είναι στενά συνδεδεμένο με τη διενέργεια αμφιβίων επιχειρήσεων για την εξασφάλιση των χιλιάδων νησιών και παραλίων του αιγιακού χώρου.

          Η διατήρηση όμως της θαλάσσιας ισχύος είναι μια επίπονη και κοστοβόρα διαδικασία. Η δημιουργία και συντήρηση ισχυρού στόλου απαιτεί υψηλές δαπάνες. Απαιτητική επίσης και η διαδικασία απόκτησης και διατήρησης της επικαλούμενης «ναυτοσύνης» που διαχέεται από γενιά σε γενιά αλλά απαιτεί και συνεχή προσπάθεια (εκπαίδευση). Η τελευταία αποτελεί πλεονέκτημα του ελληνικού στοιχείου αλλά ο εφησυχασμός είναι επικίνδυνος καθώς ο αντίπαλος (Τουρκία) καταβάλλει αξιόλογες προσπάθειες βελτίωσης σε κάθε τομέα. Η ιστορία μάλιστα έχει επιδείξει ότι έθνη με συνεχείς και μεθοδικές προσπάθειες έχουν κατορθώσει, σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, να καλύψουν το κενό και να επιφέρουν δυσάρεστες εκπλήξεις.

          Η ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου διδάσκει. Ο ελληνισμός πρέπει να κατανοήσει ότι το ιστορικό του πεπρωμένο και η ασφάλεια του είναι συνδεδεμένες με τον αεροναυτικό έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου. Η διαμόρφωση του χώρου με την πληθώρα των νησιών και η εξοικείωση του Έλληνα με το θαλάσσιο στοιχείο αποτελούν πλεονεκτήματα αλλά δεν εξασφαλίζουν την επικράτηση. Ο αντίπαλος είναι μεθοδικός, επίμονος και με υπέρτερους υλικούς πόρους. Η επιδίωξη της ποιοτικής υπεροχής είναι μονόδρομος αλλά απαιτεί συνεχή προσπάθεια και οποιοδήποτε ολιγωρία δυνατόν να είναι μοιραία. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η θαλάσσια κυριαρχία σίγουρα εξασφαλίζεται από τις κατάλληλα εξοπλισμένες, συγκροτημένες, εκπαιδευμένες αεροναυτικές δυνάμεις αλλά «κτίζεται» καθημερινά από όλες εκείνες τις ειρηνικές δραστηριότητες που  «δένουν» το λαό μας με το θαλάσσιο στοιχείο σε αγαστή σύμπλευση με ξηρά και αέρα  στην κοιτίδα του Ελληνισμού: το Αιγαίο.

 

15/2/2017. Παρουσίαση του βιβλίου «Μέγα γαρ το της Θαλάσσης Κράτος. Η Ναυτική Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», Παναγιώτη Φουράκη

on Wednesday, 15 February 2017. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Παρουσιάζει ο Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

15/2/2017. Παρουσίαση του βιβλίου «Μέγα γαρ το της Θαλάσσης Κράτος. Η Ναυτική Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», Παναγιώτη Φουράκη

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΟΥ Π. ΦΟΥΡΑΚΗ
Κυρίες και Κύριοι
Έχω την ιδιαίτερη χαρά να είμαι ένας εκ των παρουσιαστών του εξαιρετικού βιβλίου του Κου Παναγιώτη Φουράκη με τον τίτλο «Μέγα γαρ το της Θαλάσσης Κράτος. Η Ναυτική Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», σε μία εξ’ ίσου εξαιρετική έκδοση πολυτελείας των εκδόσεων Σμυρνιωτάκη. Πριν όμως αναφερθώστα κύρια σημεία προσοχής του βιβλίου που εκτιμώ ότι θα αποτελέσει σημείο αναφοράς στην ελληνική βιβλιογραφία, θα μου επιτρέψετε να ανοίξω μία παρένθεση αφιερωμένη στον μεγάλο ιστορικό πρόγονό μας τον Θουκυδίδη, ως ελάχιστο φόρο τιμής στην μεγαλοφυία του αλλά και εν γένει στον αξεπέραστο παγκοσμίως αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.
Όταν τα περισσότερα βιβλία θεωρούνται παρωχημένα μετά την παρέλευση μερικών ετών, προξενεί έκπληξη η διαχρονικότητα, η επικαιρότητα και η φρεσκάδα του μοναδικού έργου του Θουκυδίδου ο οποίος περιγράφει τον τριακονταετή Πελοποννησιακό Πόλεμο πριν από 2.500 περίπου χιλιάδες χρόνια.Κύριο λόγο αποτελεί το γεγονός ότι ενώ η τεχνολογία και τα μέσα μεταβάλλονται, η ανθρώπινη φύση, σκέψη, οργάνωση και συμπεριφορά παραμένει κατά βάση αναλλοίωτη. Δεν είναι τυχαίο ότι η ξενόγλωσση βιβλιογραφία βρίθει αναφορών και εργασιών στον Θουκυδίδη ο οποίος διδάσκεται στα πλέον έγκυρα ξένα Πανεπιστήμια πολιτικής, στρατηγικής, διπλωματικής και στρατιωτικής κατευθύνσεως. Σε ότι αφορά την χώρα μας υπάρχει δυστυχώς λίαν περιορισμένη αξιόλογη βιβλιογραφία του Πελοποννησιακού Πολέμου,ο οποίος ευτυχώςδιδάσκεταικατά τα τελευταία έτη σε ανώτατα Ιδρύματα, έστω και ως εισαγόμενη μίμηση των πρακτικών του εξωτερικού.
Ο Θουκυδίδης ως ιδρυτής της σχολής του ρεαλισμού έθεσε όλα τα θεμέλια επάνω στα οποία οι μετέπειτα ρεαλιστές, έως και τις μέρες μας, προσπάθησαν να κωδικοποιήσουν επιστημονικά τις αξιόλογες μεν θεωρίες τους οι οποίες όμως δεν προσέθεσαν ουσιαστικά κάτι πρωτόγνωρο.
Στον Θουκυδίδη ανακαλύπτει κανείς την ουσία του σημερινού διεθνούς συστήματος. Τα πάντα εντοπίζονται και αναλύονται στο έργο του. Τααίτια των πολέμων όπως το άναρχο διεθνές σύστημα, η άνιση ανάπτυξη των κρατών και το δίλημμα ασφαλείας τους, η υπεροχή των Εθνικών Συμφερόντων έναντι της ηθικής και του Διεθνούς Δικαίου, η σύνδεση της εθνικής ισχύος και του πολέμου με τον πλούτο, την οικονομία και την ευημερία, η ισορροπία ισχύος, η διπλωματία, οι συμμαχίες που μετατρέπονται σε ηγεμονίες ο ρόλος των συμμάχων και η εξωτερική εξισορρόπηση, η φύση και ο ανταγωνισμός χερσαίων και ναυτικών δυνάμεων, η σύγκριση της Δημοκρατίας με την Ολιγαρχία, η Εθνική Στρατηγική, η Στρατιωτική Στρατηγική και οι ολέθριες συνέπειες λανθασμένων στρατηγικών επιλογών, οι ναυτικές καιδιακλαδικές επιχειρήσεις,οι τακτικές αντιμαχομένων στρατιωτικών δυνάμεων, ο προληπτικός πόλεμος, οι δυσχέρειες  τερματισμού ενός πολέμου, η εξωτερική και εσωτερική νομιμοποίηση, η ένταση και τα πάθη του εμφυλίου πολέμου, οι πραγματικοί ηγέτες και οι επικίνδυνοι ιδιοτελείς δημαγωγοί, το πρόβλημα και η διαδικασία λήψεως αποφάσεων, η αξία της στρατιωτικής ισχύος, των θαλασσίων γραμμών επικοινωνιών και η υπεροχή της θαλασσίας ισχύος έναντι του χερσαίου γεωστρατηγικού προσανατολισμού, καθώς και πολλοί ακόμη παράγοντες που διέπουν τόσο τις διακρατικές σχέσεις, όσο και τα εσωτερικά κρατικά θέματα. Το έργο του Θουκυδίδουαποτελεί ανεξάντλητη πηγή που προσφέρεται για έρευνα,για έμπνευση καιγια απόκτηση πολιτικής, διπλωματικής και στρατιωτικής εμπειρίας.
Ο Κος Π. Φουράκης προσεγγίζει το έργο του Θουκυδίδου εστιάζοντας την προσοχή του στην ναυτική πλευρά του Πελοποννησιακού Πολέμου, ορμώμενος από την θεμελιώδη παρατήρηση ότι ο χαρακτήρας του μακροχρόνιου αυτού πολέμου είναι κυρίως ναυτικός. Για την θάλασσα και από την θάλασσα άρχισαν όλα και στην θάλασσα κρίθηκε η τελική έκβαση. Το έργο του Κου Φουράκη στηρίχθηκε στο έργο του Θουκυδίδου και την μετάφραση αυτού από τον Ελ. Βενιζέλο, στα «Ελληνικά» του Ξενοφώντος, στον Διόδωρο τον Σικελιώτη και τον Πλούταρχο, καθώς και στην σύγχρονη έρευνα καταξιωμένων ερευνητών και συγγραφέων ξένων και Ελλήνων.
Προσωπικά πιστεύω ότι το βιβλίο που παρουσιάζεται απόψε εμπεριέχει την συνταγή της επιτυχίας, αφού ο Κος Φουράκης κατόρθωσε να μας δώσει ένα προσιτό στους πάντες ζωντανό κείμενο του οποίου οι γλαφυρές και λεπτομερείς περιγραφές, συμπληρωμένες με 100 περίπου έγχρωμους επεξηγηματικούς χάρτες, θα κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον των αναγνωστών, δίχως ταυτόχρονα το βιβλίο να απολέσει τον επιστημονικό του χαρακτήρα και δίχως εκπτώσεις στην προσεκτική και μεθοδική ανάλυση, τονστοχασμό, ταεκτεταμένα σχόλια, τις παραπομπές, την ορθολογικήκριτική και τα σχετικά συμπεράσματα.
Το βιβλίο του Φουράκη ακολουθεί την σειρά των γεγονότων, χωρισμένων στη ιδιαίτερα σημαντική φάση  του ΑρχιδάμειουΠολέμου (431 – 421), τις απαραίτητες αναφορές στην περίοδο της Συνθήκης του Νικία (421 – 415), στην Σικελική ναυτική Εκστρατεία των Αθηναίων (415 – 413), η οποία δεσπόζει στο έργο του και τέλος στην καθοριστική τελική φάση του Ιωνικού Πολέμου (413 – 404).
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης θα γνωρίσει από πολύ κοντά τους δύο ισχυρούς πόλους της Ελλάδος, την Αθήνα και την Σπάρτη, την Δηλιακή και Πελοποννησιακή συμμαχία αντίστοιχα καθώς και τον μεταξύ τους συσχετισμό ισχύος.Θα αντιληφθεί την διαφορά του χερσαίου και θαλάσσιου γεωστρατηγικού προσανατολισμού καθώς και τις επιπτώσεις τους στον πολιτικό, κοινωνικόκαι πολιτισμικό βίο. Θα εκτιμήσει το σοβαρό δίλημμα λήψεως αποφάσεως για την έναρξη ενός πολέμου και την επίδραση των συμμάχων στις σχετικές αποφάσεις.
Ο αναγνώστης θα παρακολουθήσει την ψυχρή ρεαλιστική στρατηγική ανάλυση του συνετού Σπαρτιάτη Βασιλέως Αρχιδάμου και την συναισθηματική φιλοπόλεμη προσέγγιση του Εφόρου Σθενελαϊδα, η οποία όμως τελικά πείθει τους Σπαρτιάτες. Θα αντιληφθεί το κύρος και την αξιοπιστία που απαιτείται να έχει ένας ηγέτης όπως ο Περικλής, προκειμένου να πείσει τον λαό για την εφαρμογή μίας ιδιαίτερα δυσάρεστης και επίπονης στρατηγικής, προσαρμοσμένης όμως στα δεδομένα της ναυτικής ισχύος των Αθηνών καθώς και στον χαρακτήρα του πολέμου, σε αντίθεση με την μονοδιάστατη χερσαία σπαρτιατική στρατηγική της λεηλασίας της Αττικής.
Ο αναγνώστης θα διαπιστώσει πως ότι δεν καταφέρνει η Σπάρτη κατά των Αθηνών επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό από τον αστάθμητο παράγοντα ενός πολυετούς καταστροφικού Λοιμού (430 – 427). Καθώς τα γεγονότα ξετυλίγονται τα σχόλια του Κου Φουράκη μας αποκαλύπτουν τον σπουδαίο Αθηναίο Ναύαρχο Φορμίωναο οποίος περικυκλώνει ασφυκτικά την Πελοπόννησο με την κατάληψη της Ναυπάκτου, ελέγχοντας έτσι καιτην έξοδο του Στόλου των Κορινθίων, συμμάχων των Σπαρτιατών, ενώ δίδει μαθήματα τακτικής και ναυτοσύνης κατανικώντας τους υπέρτερους αριθμητικά αντιπάλους του στις ναυμαχίες των Πατρών και της Ναυπάκτου.Ο Κος Φουράκης περιγράφει και σχολιάζει εκτενώς την κορύφωση της ναυτικής υπεροχής των Αθηναίων στην Σφακτηρία της Πύλου, το 425, με την συντριπτική ήττα των Σπαρτιατών, χάρις στην στρατηγική σκέψη και το θάρρος του Στρατηγού Δημοσθένους καθώς και την ορμή του Κλέωνος. Ταυτόχρονα όμως διαπιστώνεται πόσο εύκολο είναι να χαθούν μεγάλες ευκαιρίες ευνοϊκού τερματισμού ενός αιματηρού πολέμου όταν δεν επικρατεί η φρόνηση. Σε κάθε περίπτωση η ευνοϊκή για τους Αθηναίους Συνθήκη ειρήνης του Νικία το 421 πιστώνεται στην στρατηγική του Περικλέους.

3/12/2016. Βιβλιοπαρουσίαση Δοκιμίου Κωνσταντίνου Αργυροπούλου 'Οι Ευθυγραμμισμένοι'

on Saturday, 03 December 2016. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Παρουσιάζει ο Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

3/12/2016. Βιβλιοπαρουσίαση Δοκιμίου Κωνσταντίνου Αργυροπούλου  'Οι Ευθυγραμμισμένοι'

Το παρόν δοκίμιο του Υποστρατήγου ε.α. Κου Κωνσταντίνου Αργυρόπουλου, αποτελεί κραυγή αγωνίας και κρούση κώδωνος κινδύνου, για τον ολισθηρό κατήφορο της Ελλάδος που καταλήγει στην χαράδρα του αφανισμού και του τέλους μία ένδοξης πρωτοπορίας χιλιάδων ετών. Οι λιγοστές πλέον αναλαμπές εθνικής υπερηφάνειας που προβάλλουν σποραδικά ως ανέλπιστες εκπλήξεις και η πρόσκαιρη ανάταση που χαρίζουν ελπιδοφόρα ελληνόπουλα, ανά την οικουμένη, αδυνατούν να σκεπάσουν την δυσοσμία και δυσμορφία του γενικότερου εθνικού εκφυλισμού, που προκαλεί πολλαπλές δυσμενείς επιπτώσεις και προκαλεί στους συνειδητοποιημένους  Έλληνες αισθήματα έντονης ανησυχίας και ντροπής, εκτός ασφαλώς των ανερυθρίαστων πολιτικών τους ταγών.

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια της βιβλιοπαρουσίασης.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ: Παρουσίαση του βιβλίου "ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΔΥΣΗΣ ΚΑΙ ΡΩΣΙΑΣ"

on Monday, 10 October 2016. Posted in Ανακοινώσεις, Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια Γεώργιος Δουδούμης, Όικονομολόγος, Υπεύθυνος ΔΣ του ΕΛΙΣΜΕ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ: Παρουσίαση του βιβλίου

27/5/5016. Βιβλιοπαρουσίαση: Εμαυτόν και μετά απάντων

on Friday, 27 May 2016. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια Γεώργιος Σιδερής, Υποναύαρχος ε.α. ΠΝ, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

27/5/5016.  Βιβλιοπαρουσίαση: Εμαυτόν και μετά απάντων

Ο Χαρίτων Γιωτάκης επανήλθε πολύ σύντομα στο προσκήνιο με νέο βιβλίο. Αφομοιώνοντας τις διαθέσιμες γνώσεις των αρχαίων συγγραφέων από το πρωτότυπο κείμενο και όλα τα σύγχρονα επιστημονικά συμπεράσματα, συνέθεσε με λογοτεχνική έμπνευση και πάθος ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ιστορικό μυθιστόρημα. Η  νέα δημιουργία του είναι  ένας καταπληκτικός συνδυασμός ιστορικών γεγονότων, επιστημονικών συμπερασμάτων και λογοτεχνικής αφήγησης καθημερινών στιγμών της εποχής, που πλαισιώνονται από πραγματικά και φανταστικά πρόσωπα.
Πάει καιρός από τότε που διάβασα κάποιο πολυσέλιδο βιβλίο, οπότε η πρώτη μου εντύπωση κρατώντας το πόνημα με τίτλο: «Εμαυτόν και μετά απάντων», μου δημιούργησε ανησυχία: θα μπορέσω να το διαβάσω μέχρι το τέλος και μάλιστα χωρίς να χάσω τη ροή και τη συνέχειά του; Θα έχει το απαραίτητα επιβλητικό ενδιαφέρον που απαιτείται για να διαβάσεις ένα τόσο ογκώδες –σχεδόν επιστημονικό– έργο, χωρίς να βαρεθείς ούτε μία στιγμή; Σίγουρα όποιος ξεκινήσει την ανάγνωσή του θα πρέπει να είναι αποφασισμένος, γιατί δεν είναι από τα βιβλία που συνήθως διαβάζονται κατά τη διάρκεια των διαδρομών μας ως επιβάτες στα μέσα μαζικής μεταφοράς, αφενός διότι απαιτεί αφοσίωση και αφετέρου επειδή σε απορροφά ολοκληρωτικά από τις υπόλοιπες σκέψεις σου.
Διαβάζοντάς το και για να το προσεγγίσω, διαπίστωσα ευχάριστα ότι ο συγγραφέας νοιάζεται από νωρίς για την ενδεχόμενη ή πιθανή άγνοια του αναγνώστη, σχετικά με την ιστορική περίοδο που αναλύει, και έτσι φρόντισε επιμελημένα να τον ενημερώνει συνεχώς με τις υποσελίδιες υποσημειώσεις του.  Χρησιμότατη ενέργεια, όπως αποδεικνύεται στη συνέχεια της ανάγνωσης. Ιδιαίτερη εντύπωση μού έκαναν η περιγραφή της Τριήρους και οι ναυτικές μάχες. Οι υποσημειώσεις που τις αφορούν είναι επιμελημένες και διαθέτουν επιστημονική επάρκεια. Ο αναγνώστης στο τέλος γίνεται πλουσιότερος λογοτεχνικά, ιστορικά, αλλά και εγκυκλοπαιδικά.
Μελετούσα την εξέλιξη του κειμένου ανά τις σελίδες για να δω την ιστορική μετάβαση των εξελίξεων, προκειμένου να μπορώ να αφομοιώσω τη ροή των γεγονότων, με ό,τι μπορούσα να θυμάμαι από τα ιστορικά δρώμενα της εποχής, έχοντας κατά νου την αντίστοιχη περιγραφή και πληροφόρηση που άντλησα από την ανάγνωση του προηγούμενου έργου του Χαρίτωνος Γιωτάκη, με τίτλο: «Σπαρτιάτες, οι σκλάβοι του Πολέμου».
Αυτό που με ενθουσίασε πραγματικά, είναι η πλουσιότατη βιβλιογραφία η οποία καταδεικνύει σαφώς την αναμφισβήτητα πολύχρονη και σκληρότατη προετοιμασία του συγγραφέα, αποτελώντας πολύτιμο βοήθημα για τον αναγνώστη όπως και αφορμή για περεταίρω βιβλιογραφική αναζήτηση.
 Αξιοσημείωτα επιτυχημένη είναι η επιστημονική και λογοτεχνική ενσωμάτωση στην πλοκή και μυθιστορία της πραγματικής Ιστορίας καθώς και στα σύγχρονα επιστημονικά συμπεράσματα που την αφορούν.
Πάρα πολλά είναι τα παρουσιαζόμενα κύρια ονόματα, τα οποία δεν συναντώνται στην ονοματολογία του σύγχρονου βίου μας, τόσα που σκέφτηκα προς στιγμήν να δημιουργήσω δικό μου προσωρινό «οδηγό-ευρετήριο» αυτών, για να μην «χαθώ» κατά τη ροή της ανάγνωσης, αλλά η συγγραφική τεχνική και η ορθή κατανομή των προσώπων και των επεισοδίων που τα πλαισίωναν, από τον συγγραφέα, την κατέστησαν μη αναγκαία.
Η δομή της ύλης και η ροή είναι καταπληκτική. Η διάταξη και η παράθεση των εξελίξεων μέσα από τα ιστορικά γεγονότα, διέρχονται πραγματικά σαν φυσικό γεγονός.
Η ανάγνωση μού επέλυσε πολλά ιστορικά κενά που βασάνιζαν από πολύ καιρό τις σκέψεις μου. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός –και δεν θυμάμαι να μου έχει ξανασυμβεί κατά τη διάρκεια της ενασχόλησής μου με τα λογοτεχνικά πράγματα– ότι ο συγγραφέας επιμελείται συγκεκριμένων σκηνών, τις οποίες ερμηνεύει συνολικά και με πολύ μεγάλη λεπτομέρεια, επιθυμώντας την «υποχρεωτική» και πλήρη συμμετοχή του αναγνώστη στην οπτική εικόνα την οποία παρουσιάζει με όλες της τις λεπτομέρειες, και σχεδόν «κινηματογραφεί» σκηνές. Συναφής και ιδιαίτερα παραστατική είναι η περιγραφή του πλήθους των επιβλητικών συναισθημάτων των ηρώων του. Αναλυτική περιγραφή που προσηλώνει και δεν αφήνει περιθώρια για άλλες αναζητήσεις ή υποθετικές σκέψεις σχετικά με το περιεχόμενο νόημα του κειμένου.
 Η χρησιμοποιούμενη γλώσσα εμφανίζεται και είναι λογοτεχνικά άψογη. Η ανάγνωση τού τόσο επιμελημένου κειμένου με το λεξιλόγιό του, προσδίδει πνευματική τροφή και ανάταση!
Είναι γεγονός ότι διάβασα το βιβλίο με πολλές διακοπές, αν και σκόπιμα επέλεξα κάποιες αναδρομικές επαναλήψεις. Παρόλα αυτά το περιεχόμενο με «τραβούσε» και προσηλώθηκα χωρίς δυσκολία μέχρι το τέλος, χωρίς να έχω την αίσθηση ότι χάθηκα στη διαδρομή. Ήδη διαβάζοντάς το από τις πρώτες κιόλας σελίδες είχα αρκετές ενοχές, γιατί φάνηκε ότι αποτελεί πολύ περιεκτικό πόνημα που απαιτεί μελέτη και όχι «διάβασμα», άρα σύντομα θα ξαναβρεθώ στις σελίδες του.
Αισθάνομαι ότι έπεσα «θύμα» της έντονης επιθυμίας μου να συνεχίζω αδιάκοπα την ανάγνωση του κειμένου, τόσο που δεν μελέτησα στην ώρα τους τις τόσο χρήσιμες απεικονίσεις στο τέλος του βιβλίου.
Ενδεχομένως τα σχέδια των μαχών, τουλάχιστον, να έπρεπε να παρουσιασθούν σε περισσότερα διαγράμματα και ανάλογα με τις φάσεις ανάπτυξής τους, αλλά προφανώς κάτι τέτοιο θα θεωρήθηκε πλεονασμός καθώς είναι αντικείμενό της στρατηγικής ανάλυσης. Ακόμα εκτιμώ, ότι θα βοηθούσε περαιτέρω τον αναγνώστη αν υπήρχε  παραπομπή από τις υποσημειώσεις στα αντίστοιχα σχέδια στο τέλος του βιβλίου.
Μία γενική  παρατήρηση είναι, ότι έμαθα τόσες πολλές λεπτομέρειες από τον καθημερινό βίο και την πολιτειακή ζωή της Αθήνας, εκ των οποίων κάποιες ούτε που φανταζόμουν, όμως ούτε και περιγράφονται σε άλλα συναφή συγγράμματα που έχω διαβάσει. Έτσι πλέον έχω ξεκάθαρη εικόνα για ό,τι αφορά την Αθηναϊκή Δημοκρατία, ακόμη και σε σύγκριση με τη σύγχρονη παράφρασή της.
Παρόλο που η σκληρότητα της εποχής εκείνης και οι συνεχείς εχθροπραξίες θα παρέπεμπαν σε ένα βιβλίο αμιγώς πολεμικό, εν τούτοις το συναίσθημα κυριαρχεί μέσα στις σκληρές σελίδες αυτού του πονήματος. Ο φόβος, η τιμή, το μίσος, η ανδρεία και κυρίως ο έρωτας, κατακλύζουν το κείμενο με αποτέλεσμα τη συναισθηματική φόρτιση του αναγνώστη. Το ερωτικό στοιχείο διάχυτο, αφήνεται να ορίζει τις τύχες των πρωταγωνιστών.
Οι σκηνές των μαχών (όχι μόνο στα «πεδία της τιμής», αλλά και στις διάφορες μονομαχίες στις οποίες λάμβαναν συχνότατα μέρος οι πρωταγωνιστές, καθώς ήταν κάτι πολύ συνηθισμένο στις επικίνδυνες νύχτες των Αθηνών) είναι απλώς συγκλονιστικές. Προκαλούν πλήθος σκέψεων και συναισθημάτων, σε βαθμό να νιώθεις τη βιαιοπραγία των στιγμών να σε ακουμπά!
Εν κατακλείδι, η ανάγνωση του βιβλίου είναι μία εξαιρετικά ευχάριστη διαδρομή μέσα σε, εν πολλοίς, γνωστά μας (με τη γενική έννοια της λέξης) ιστορικά γεγονότα. Τα επιστημονικά συμπεράσματα, όπως και οι επεξηγήσεις των πραγματικών αιτιών όσον αφορά γεγονότα τα οποία μας παρουσιάζονταν από τα παιδικά μας κιόλας χρόνια χωρίς αιτιολόγηση και μας προκαλούσαν πάντοτε εύλογες και διάφορες απορίες, λύνουν ξεκάθαρα –μέσω των σελίδων αυτού του βιβλίου– τους ιστορικούς γρίφους που ταλαιπωρούσαν τις γνώσεις μας. Η διαδρομή και η πλοκή είναι τόσο καλά δεμένες μεταξύ τους και με τόσο καλή προσέγγιση και λεπτομέρεια, που είναι σαν να μεταφερόμαστε εκεί –κι ας έχουν περάσει εικοσιπέντε αιώνες– χωρίς να μας λείπουν ούτε καν οι μικρές λεπτομέρειες της απλής ματιάς. Ο συγγραφέας, όπως πράττει σε όλα του τα έργα, δεν «επιτρέπει» στον αναγνώστη να δημιουργήσει άλλη εικόνα στο μυαλό του, εκτός από εκείνην που του επιβάλλει το ίδιο το κείμενο. Συνεχίζοντας τη δική του πρωτοτυπία σχετικά με τα ιστορικά μυθιστορήματα –αντίθετα με την πρακτική άλλων συγγραφέων– δεν μεταφέρει την ιστόρησή του στη σημερινή εποχή ώστε αυτή να ταιριάξει με τα ήθη και τις συνήθειες του αιώνα που διανύουμε και να είναι «ευκολόπεπτη/επίκαιρη» και εμπορικώς αποδεκτή, αλλά μεταφέρει τον αναγνώστη στην εποχή εκείνη επιβάλλοντάς του τη συμμετοχή στα δρώμενα του έργου του!
Τέλος, χαίρομαι που το βιβλίο αποδεικνύει το μεγαλείο των Ελλήνων στην κοιτίδα τους. Ο συγγραφέας είναι άξιος συγχαρητηρίων, όχι μόνο για το αριστουργηματικό αποτέλεσμα του έργου του, αλλά και για το άσβεστο πάθος του για δημιουργία.

2016-01-05. Βιβλιοπαρουσίαση: το «Ισλαμικό Κράτος»

on Tuesday, 05 January 2016. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2016-01-05.  Βιβλιοπαρουσίαση: το «Ισλαμικό Κράτος»

Πρόλογος Σωτήρη Ρούσσου*
Το βιβλίο του Βασίλη Γιαννακόπουλου για το «Ισλαμικό Κράτος» έρχεται σε μια ιστορική στιγμή για τη Μέση Ανατολή, ανάλογη ίσως με αυτήν της κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το σύστημα κρατών και συνόρων στη Μέση Ανατολή είναι στο μεγαλύτερο μέρος του αποτέλεσμα των αποικιακών και ηγεμονικών σχεδιασμών και επιδιώξεων των δυτικών δυνάμεων. Παρόλα αυτά, αυτή η χάραξη των κρατικών συνόρων παρέμεινε σχεδόν ανέπαφη τα τελευταία ενενήντα χρόνια. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν και δεν συνεχίζουν να υπάρχουν αξιώσεις για αλλαγή του συνοριακού καθεστώτος. Για τους παναραβιστές και το πολιτικό Ισλάμ, η Μέση Ανατολή διαιρείται σε περισσότερα κράτη από ό,τι θα έπρεπε, εφ’ όσον και οι δύο οραματίζονται είτε ένα μεγάλο παναραβικό κράτος είτε την αναβίωση του ένδοξου Ισλαμικού Χαλιφάτου.
Στην αντίθετη πλευρά, για τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα των Παλαιστινίων και των Κούρδων, η περιοχή αριθμεί λιγότερα κράτη από όσα θα έπρεπε αφού δεν υπάρχουν τα ανεξάρτητα κράτη της Παλαιστίνης και του Κουρδιστάν. Συνεπώς υπήρχαν και υπάρχουν κράτη, κινήματα και ιδεολογίες που αποζητούν είτε την διατήρηση του συνοριακού/κρατικού status quo είτε την αλλαγή του.
Ο Ψυχρός Πόλεμος δεν άλλαξε τη συνοριακή/κρατική δομή της Μέσης Ανατολής καθώς η ένταξη κάθε κράτους στο συνασπισμό της μιας ή της άλλης υπερδύναμης θα οδηγούσε κάθε προσπάθεια για αλλαγή συνόρων σε αναμέτρηση μεταξύ των υπερδυνάμεων.
Η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ (για πρώτη φορά στη Μέση Ανατολή) εναντίον της ιρακινής εισβολής στο Κουβέιτ ανέτρεψε τα δεδομένα στην περιοχή. Η πολιτική της βίαιης «αλλαγής καθεστώτος» (regime change) και η αμερικανική κατοχή του Ιράκ οδήγησε σε απονομιμοποίηση και τελικά στην καίρια αμφισβήτηση του κρατικού συστήματος στην περιοχή. Επιπροσθέτως, την περίοδο αυτή, μη κρατικοί δρώντες όπως η Χεζμπολλάχ και τζιχαντιστικές οργανώσεις αύξησαν αλματωδώς την επιρροή τους στο περιφερειακό ισοζύγιο ισχύος.
Οι πρόσφατες αραβικές εξεγέρσεις και η εξέλιξή τους σε χώρες όπως η Συρία, η Λιβύη και η Υεμένη, κατέστρεψαν το μείγμα νεωτερικών αυταρχικών κρατικών μηχανισμών και προνεωτερικών δικτύων και ιεραρχιών που συνείχαν αυτά τα κράτη. Οι επεμβάσεις περιφερειακών κυρίως δυνάμεων στις τρεις αυτές χώρες μετέτρεψαν τις εμφύλιες διαμάχες σε περιφερειακή σύγκρουση που τελικά αφορά το κρατικό/συνοριακό καθεστώς της περιοχής.
Το ποια δύναμη είναι σήμερα «σταθεροποιητής» ή «αποσταθεροποιητής» συνδέεται χωρίς αμφιβολία με τη θέση τους ως προς το κρατικό/συνοριακό καθεστώς και όχι με την μέχρι σήμερα εικόνα τους ως αναθεωρητικές/επαναστατικές δυνάμεις. Το Ιράν για παράδειγμα, παρά τη φήμη του ως εξαγωγέα της ισλαμικής επανάστασης, αποτελεί «σταθεροποιητή». Το Ιράν επιθυμεί ένα ενιαίο Ιράκ υπό την σιιτική πλειονότητα, μια ενιαία Συρία υπό το ασαντικό καθεστώς και έναν ενιαίο Λίβανο με τη Χεζμπολλάχ σε κεντρικό ρόλο επιρροής. Συνεπώς το Ιράν έχει κάθε λόγο να επιθυμεί τη διατήρηση του συνοριακού status quo. Το ίδιο και η Χεζμπολλάχ επιθυμεί την ακεραιότητα της Συρίας υπό τον Άσαντ, αφού έτσι διασώζεται η απρόσκοπτη σύνδεσή της με την μεγάλη σύμμαχό της, την Τεχεράνη. Το ασαντικό καθεστώς, τέλος, είναι φυσικό να επιθυμεί ακέραια τη Συρία υπό τον έλεγχο του παρά ένα αλαουϊτικό «πριγκιπάτο» σε ένα συριακό χάος υπό τη διαρκή απειλή των σουνιτών τζιχαντιστών.
Η Σαουδική Αραβία και οι μοναρχίες του Κόλπου, μέσω της άμεσης ή έμμεσης υποστήριξης τους προς τους τζιχαντιστές στη Συρία και το Ιράκ, μπορούν να θεωρηθούν ως «αποσταθεροποιητές» του συνοριακού καθεστώτος. Tα κράτη αυτά και οι ηγεσίες τους θεωρούνται παραδοσιακά εξαιρετικά συντηρητικά και υποστηρικτές του status quo. O φόβος όμως της εξάπλωσης της ιρανικής επιρροής, από τη μια πλευρά, και η άνοδος των Αδελφών Μουσουλμάνων από την άλλη, τους ώθησε να αναζητήσουν συμμάχους στο δογματικά εγγύτερο σαλαφιστικό, τζιχαντιστικό Ισλάμ ενθαρρύνοντας εκούσια ή ακούσια τις αποσχιστικές τάσεις αυτών των οργανώσεων στη Συρία και το Ιράκ.
Είναι προφανές ότι το Ισλαμικό «Χαλιφάτο» είναι ένας «αποσταθεροποιητής» του συνοριακού/κρατικού καθεστώτος στην περιοχή της Μεσοποταμίας. Με τη στρατηγική των «κυλιόμενων» συνόρων εξαπλώνεται σε περιοχές του Ιράκ και της Συρίας ενώνοντάς τις σε ένα υβριδικό κράτος που στηρίζεται ιδεολογικά και κοινωνικά σε μια σύνθεση του εξτρεμιστικού σαλαφιστικού Ισλάμ, του μπααθικού εθνικισμού και των προνεωτερικών δικτύων των φυλών.
Τα κουρδικό εθνικό κίνημα στη Συρία, και βέβαια το κατ’ ουσίαν κουρδικό κράτος στο βόρειο Ιράκ, αποτελούν εκ των πραγμάτων «αποσταθεροποιητές αφού αμφισβητούν την κυριαρχία τριών κρατών, του Ιράκ, της Συρίας και ίσως και έμμεσα της Τουρκίας.
Η Τουρκία και το Ισραήλ παραμένουν στην γκρίζα ζώνη μεταξύ σταθεροποίησης και αποσταθεροποίησης του συνοριακού/κρατικού status quo. Η Τουρκία, παρότι υποστήριξε την ακεραιότητα της Συρίας, με τη βοήθεια της προς τζιχαντιστικές οργανώσεις ουσιαστικά υπονόμευε το συνοριακό καθεστώς. Επιπροσθέτως, η τουρκική επιλεκτική βοήθεια προς το Ιρακινό Κουρδιστάν και τους σουνίτες του Ιράκ απέναντι στην κυριαρχούμενη από σιίτες κυβέρνηση της Βαγδάτης κατατάσσει την Άγκυρα στην πλευρά της αποσταθεροποίησης μάλλον παρά της σταθεροποίησης.
Το Ισραήλ θα περίμενε κανείς ότι θα ήταν μια από εκείνες τις περιφερειακές δυνάμεις που θα επέλεγαν με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο την πλευρά της σταθερότητας του συνοριακού καθεστώτος. Η επιλογή του Τελ Αβίβ να οξύνει την διαμάχη του με την Χεζμπολλάχ οδηγεί την οργάνωση αυτή σε υπερέκταση των ανθρώπινων και υλικών πόρων της και εκ του αποτελέσματος η όξυνση αυτή βοηθά τους τζιχαντιστές που αμφισβητούν ευθέως τα «σύνορα της αποικιοκρατίας».
Η Ουάσιγκτον θέλει οπωσδήποτε να αποφύγει μια στρατιωτική επέμβαση. Στέλνει όμως λανθασμένα ή αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα και προς τους «σταθεροποιητές» και προς τους «αποσταθεροποιητές». Εί-ναι σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιθυμούν μια ιρανική ηγεμονία στη Μεσοποταμία και τη Μείζονα Συρία αλλά, από την άλλη πλευρά, δεν διαθέτουν αυτήν την στιγμή ένα «κράτος-αντιπρόσωπό» τους στην περιοχή. Η ερντογανική Τουρκία είναι απρόβλεπτη και η σαουδαραβική μοναρχία διατηρεί μια ανήσυχη δυσπιστία για την αμερικανική στάση στη Μέση Ανατολή. Η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν φέρνει εγγύτερα την Τεχεράνη με την Ουάσιγκτον αλλά πολλαπλασιάζει τις ανησυχίες στο Τελ Αβίβ και τη Ριάντ.
H μελέτη του Βασίλη Γιαννακόπουλου για το «Ισλαμικό Κράτος» αποτελεί ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο και σημαντική συμβολή για την κατανόηση αυτών των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Αυτό που ξεχωρίζει το βιβλίο αυτό είναι μια χαμηλόφωνη, συστηματική συλλογή στοιχείων από εκατοντάδες πηγές που τοποθετούνται σε έναν σαφή αναλυτικό καμβά. Η παραγωγή στοιχείων, ειδήσεων και αναλύσεων για τη Μέση Ανατολή είναι φρενήρης και περιέχει μια μεγάλη ποσότητα άχρηστων και παραπειστικών δεδομένων. Για αυτό είναι πολύ σημαντική η ικανότητα κάποιου να επιλέγει εκείνες τις πληροφορίες που ευσταθούν και να τις οργανώνει με τέτοιον τρόπο ώστε να τους δίνει νόημα, να τις βγάζει δηλαδή από την αποσπασματικότητα τους και να τις εντάσσει σε ένα ευρύτερο εξηγητικό σχήμα. Αυτήν την ικανότητα τη διαθέτει ο συγγραφέας και είναι έκδηλη σε όλο το βιβλίο, ιδιαίτερα μάλιστα στους εξαιρετικά επεξηγηματικούς πίνακες και χάρτες.
Ο Γιαννακόπουλος δεν σπεύδει να υιοθετήσει άκριτα εντυπωσιακές θεωρίες, κυρίως συνωμοσίας, για να υφαρπάξει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Τον βάζει σε μια σταδιακή διαδικασία μάθησης και του δίνει τις ρίζες των φαινομένων, ιδιαίτερα μάλιστα του πολύπλοκου και πολυσχιδούς τζιχαντιστικού κινήματος χωρίς να παραμελεί και το ευρύτερο πλαίσιο των περιφερειακών ισορροπιών και επιδιώξεων. Το βιβλίο αυτό έρχεται σε μια στιγμή που ο «θόρυβος» των πληροφοριών και των φωνασκούντων αδαών τείνει να σκεπάσει κάθε ψύχραιμη και συγκροτημένη ανάλυση για την Μέση Ανατολή και το τζιχαντιστικό φαινόμενο. Έρχεται να βοηθήσει ουσιωδώς την γνώση.
*Σωτήρης Ρούσσος, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών, www.cemmis.edu.gr

Βιβλιοπωλείο Πολιτεία
http://www.politeianet.gr/books/9789609377331-giannakopoulos-basilis-idiotiki-islamiko-kratos-253486

2015-11-27. Βιβλιοπαρουσίαση: Η Γιουγκοσλαβική Αποσύνθεση

on Friday, 27 November 2015. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-27.  Βιβλιοπαρουσίαση: Η Γιουγκοσλαβική Αποσύνθεση

«Η άκρη του μίτου της Αριάδνης στο λαβύρινθο των αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων στα Βαλκάνια είναι σαφές ότι βρίσκεται στο Κοσσυφοπέδιο» ισχυρίζεται ο Γιώργος Δουδούμης, ο οποίος στο βιβλίο του με τίτλο «Η γιουγκοσλαβική αποσύνθεση (1991-2001)» εξετάζει αναλυτικά τη δεκαετή πορεία των εξελίξεων στο χώρο που κάλυπτε η πρώην Γιουγκοσλαβία. «Μέσα από πολέμους, πολιτικές αναταραχές και διπλωματικές αντιπαραθέσεις δημιουργήθηκε μια συνεχώς μεταβαλλόμενη κατάσταση, που τείνει να διαμορφώσει μια νέα πραγματικότητα», λέει ο συγγραφέας.
«Ο πόλεμος στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, εκατοντάδες χιλιάδες τραυματίες και εκατομμύρια πρόσφυγες, παρέδωσε τη σκυτάλη στη Σερβία και μέσω Κοσσυφοπεδίου μετέφερε τη συμφορά στην ΠΓΔΜ, όπου οι σημερινή κατάσταση αφήνει λίγα περιθώρια για αισιόδοξες εκτιμήσεις».

Εκτίμηση και πεποίθηση του συγγραφέα είναι ότι οι εθνικές μειονότητες αποτέλεσαν γι' άλλη μια φορά εργαλείο και άλλοθι εξωβαλκανικών παραγόντων, οι οποίοι, ανταγωνιζόμενοι αλλήλους, επανέφεραν τα Βαλκάνια στην οικονομική υπανάπτυξη και στην κοινωνική εξαθλίωση. Ποιο είναι το κλειδί που ανοίγει την πόρτα για σταθερά Βαλκάνια και ποιο το κρίσιμο σημείο ώστε να επιτευχθεί η σταθερότητα κατά τον πιο ανώδυνο τρόπο; Ποιος οφείλει να είναι και ποιος είναι πραγματικά ο ρόλος της διεθνούς κοινότητας; Προσπάθεια να δοθούν απαντήσεις σε αυτά και άλλα περί Βαλκανίων ερωτήματα επιχειρεί ο συγγραφέας, του οποίου το βιβλίο αυτό είναι το έβδομο κατά σειρά πάνω σε βαλκανικά θέματα. Ο Γιώργος Δουδούμης, μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, είναι οικονομολόγος, τέως σύμβουλος οικονομικών και εμπορικών υποθέσεων, με μακρά θητεία σε ελληνικές πρεσβείες στα Βαλκάνια.

Κεντρική διάθεση: Ασκληπιού 35, Αθήνα (βιβλιοπωλείο Καραβία, τηλ. 3620465).

2015-11-27. Βιβλιοπαρουσίαση: Τουρκία η Ανεπιθύμητη

on Friday, 27 November 2015. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-27.  Βιβλιοπαρουσίαση: Τουρκία η Ανεπιθύμητη

Το βιβλίο ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΗ (279 σελίδες), του Γεωργίου Ε. Δουδούμη, μέλους του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών,  πρώην στελέχους, διαδοχικά, των Υπουργείων Εμπορίου, Εθνικής Οικονομίας και Εξωτερικών, εξετάζει τις σχέσεις της Τουρκίας με τον ευρύτερο περίγυρό της και προβάλλει τα σημερινά εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τουρκία  στην προσπάθειά της να γίνει αποδεκτή από τους υποψήφιους εταίρους της, κράτη-μέλη της Ευρ. Ένωσης.
Οι περιγραφόμενες πολιτικές εξελίξεις από το 1923 μέχρι το 2010 δίνουν έμφαση στις δεκαετίες των πραξικοπημάτων, συγχρόνως και δεκαετίες  οικονομικής ανάτασης, λόγω των πετυχημένων πενταετών προγραμμάτων οικονομικής ανάπτυξης, που έθεσαν τις βάσεις της σύγχρονης τουρκικής οικονομίας. Τα συχνά γονατίσματα της τουρκικής οικονομίας είναι η άλλη πλευρά της πορείας της και η οικονομική αστάθεια εκτιμάται ότι θα χαρακτηρίζει και το οικονομικό μέλλον της Τουρκίας, εφόσον η χώρα βρίσκεται σε μια διαρκή διαδικασία μεταρρυθμίσεων και αναπροσαρμογών, λόγω και της προσπάθειάς της να υιοθετήσει ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Το μέλλον είναι ανοικτό για νέες επικίνδυνες οικονομικές παλινδρομήσεις με μεγάλα ελλείμματα και διευρυνόμενο εξωτερικό χρέος, εξ αιτίας και της συνεχιζόμενης δημογραφικής έκρηξης που απαιτεί αντίστοιχες κοινωνικές δαπάνες.
Το Κουρδικό και το θρησκευτικό πρόβλημα είναι οι σοβαρότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η σημερινή Τουρκία. Με σταθερή την απειλή διάσπασης του τουρκικού κράτους και με το «ήπιο» ισλάμ να εξελίσσεται σε ριζοσπαστικό, τίποτε δεν μπορεί να αποκλειστεί όσον αφορά τις πολύ κοντινές μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία.  Ένα νέο πραξικόπημα εκτός από το αυξημένο ρίσκο ενός αιματηρού εμφυλίου περικλείει τον κίνδυνο να ανακοπεί οριστικά το «ταξίδι» της Τουρκίας προς τις Βρυξέλλες.
Από την άλλη πλευρά η Τουρκία δείχνει να αλλάζει η ίδια πορεία. Οι συμμαχικές σχέσεις με το Ισραήλ μεταβλήθηκαν σε χρόνο-ρεκόρ σε εχθρικές,  ενώ η Ρωσία έχει μεταβληθεί σε στρατηγικό ενεργειακό εταίρο και ευρύτερα σε λίαν σημαντικό εμπορικό-οικονομικό εταίρο. Πρόσθετα, νωπό είναι το στίγμα της αναξιόπιστης συμμάχου, στην οποία είχαν εσφαλμένα υπολογίσει οι ΗΠΑ ότι θα διευκόλυνε την εισβολή τους στο Ιράκ επιτρέποντας τη χρήση τουρκικού εδάφους.
Σε ειδικό κεφάλαιο αναλύεται η τουρκική διείσδυση σε κάθε μια βαλκανική χώρα ξεχωριστά με αιχμή του δόρατος το μουσουλμανικό χαρτί που διευκολύνει πολιτικές και οικονομικές προσεγγίσεις, ενώ σε άλλο κεφάλαιο περιγράφεται η προσπάθεια που καταβλήθηκε από τις ΗΠΑ και από ευρωπαϊκές χώρες, μέσω του διαβόητου Σχεδίου Αννάν, ακύρωσης της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρ. Ένωση και σύνδεσης της επιδιωχθείσης «λύσης» του Κυπριακού με ένταξη της Τουρκίας στην Ευρ. Ένωση.
Η θέση του συγγραφέα είναι σαφέστατα αρνητική όσον αφορά την ενδεχόμενη ένταξη της Τουρκίας στην Ευρ. Ένωση. Πρόκειται για έναν κακό και ανεπιθύμητο γείτονα. «Δεν συμφέρει την Ελλάδα η αναβάθμιση της Τουρκίας σε εταίρο της και κυρίως δεν πρέπει να επιτραπεί ποτέ η ελεύθερη εγκατάσταση Τούρκων σε ελληνικά εδάφη. Η πολύ μεγάλη, πολύ φτωχή και πολύ ισλαμική Τουρκία είναι πολύ επικίνδυνη για την Ελλάδα».

2015-11-27. Βιβλιοπαρουσίαση: Βαλκάνια 2006

on Friday, 27 November 2015. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-27.  Βιβλιοπαρουσίαση: Βαλκάνια 2006

Τα Βαλκάνια αν και δεν είναι μία σαφώς οριοθετημένη περιοχή, της οποίας η επιφάνεια να μπορεί να μετρηθεί ακριβώς, έχουν συγκεκρι-μένα ποιοτικά χαρακτηριστικά, το σύνολο των οποίων συνθέτουν μία  «βαλκανική» ταυτότητα, που είναι εύκολα αναγνωρίσιμη. Κύρια πτυ-χή της βαλκανικής ταυτότητας είναι η ιστορία της εξέχουσας αυτής γεωστρατηγικής περιοχής, που ως τέτοιο σπουδαίο κομβικό σημείο της υδρογείου μετατράπηκε σε μόνιμο πεδίο μαχών, καθοριστικών των ευρωπαϊκών εξελίξεων με επίσης καθοριστικές προεκτάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Κάτι που χαρακτηρίζει την περιοχή είναι το γεγο-νός, ότι πολλοί και σημαντικοί πόλεμοι που διεξήχθησαν σε βαλκα-νικό έδαφος υπήρξαν συνέπειες ανταγωνισμών εξωβαλκανικών δυνά-μεων και έτσι η βαλκανική Ιστορία συνιστά ουσιαστικά αποτέλεσμα εξωβαλκανικών χειρισμών στα πλαίσια πολιτικών και οικονομικών ανταγωνισμών εκάστοτε μεγάλων δυνάμεων. Συγκρούσεις πολιτισμών και θρησκευτικοί πόλεμοι, από την εποχή των περσικών εκστρατειών εναντίον της αρχαίας Ελλάδος μέχρι τις πρόσφατες «ανησυχίες» του Σ. Χάντιγκτον, συνδέθηκαν συχνά με τη δανδελωτή Χερσόνησο του Αίμου, γνωστότερη ως Βαλκάνια.
    Η παρούσα μελέτη (ουσιαστικά συνέχεια των υπό τον τίτλο «Βαλκανικές εξελίξεις» πέντε βιβλίων, που εκδόθηκαν ανά διετία από το 1994 μέχρι και το 2002) περιλαμβάνει τα κράτη που καλύπτουν κλασσικές βαλκανικές περιοχές, δηλαδή τις περιοχές οι κάτοικοι των οποίων ένοιωσαν για αιώνες στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους, είτε λό-γω του κοινού τουρκικού ζυγού και συνεπώς και λόγω της κοινής θρη-σκευτικής στέγης υπό το Οικουμενικό Πατριαρχείο, είτε λόγω κοινών διατροφικών και άλλων συνηθειών, είτε λόγω των καθημερινών εμπο-ρικών επαφών που διευκόλυναν τις ανθρώπινες προσεγγίσεις, είτε για άλλους λόγους που διαφοροποιούσαν τη βαλκανική ενότητα από άλ-λες περιοχές, οι κάτοικοι των οποίων ζούσαν γενικά υπό άλλες συνθή-κες. Η μελέτη αυτή, όσον αφορά τις εξεταζόμενες χώρες, εκδηλώνει το ενδιαφέρον του συγγραφέα για τις περιοχές που καλύπτει η Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή και όχι για μη βαλκανικά εδάφη, που είχαν συμπεριληφθεί στο αποτυχημένο νοτιοσλαβικό πείραμα.


2015-11-27. Βιβλιοπαρουσίαση: Η Σύγχρονη Βουλγαρία Προβλήματα και Προοπτικές

on Friday, 27 November 2015. Posted in Βιβλιοπαρουσιάσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-27.  Βιβλιοπαρουσίαση: Η Σύγχρονη Βουλγαρία Προβλήματα και Προοπτικές

Η παρούσα μελέτη του οικονομολόγου Γεωργίου Ε. Δουδούμη, μέλους του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, αποσκοπεί να περιορίσει περαιτέρω ένα κενό στην ελληνική βιβλιογραφία ενημερώνοντας τον αναγνώστη για την οικονομική, πολιτική και κοινωνική κατάσταση της Βουλγαρίας.
Λόγω γεωγραφικής θέσης η Βουλγαρία έχει πολύ σημαντικό ειδικό βάρος για τα μακροχρόνια συμφέροντα της Ελλάδος και ως εκ τούτου αντίστοιχη είναι η αξία της ολοκληρωμένης ενημέρωσης για τα δεδομένα της σύγχρονης Βουλγαρίας, για τα προβλήματά της και κυρίως για τις προοπτικές που διαγράφονται.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γειτονική χώρα λόγω των εμπορικών και επενδυτικών ευκαιριών που έχει προσφέρει μέχρι σήμερα και αναμένεται να προσφέρει και στο μέλλον στους Έλληνες επιχειρηματίες, οι οποίοι ανταποκρινόμενοι στις προσφερθείσες δυνατότητες και παρά τις όχι ασήμαντες αντιξοότητες έχουν καταστήσει την Ελλάδα τρίτη χώρα προέλευσης των ξένων αμέσων επενδύσεων στη Βουλγαρία και πέμπτη σε όγκο συναλλαγών, ως εμπορικό της εταίρο παγκοσμίως.
Όμως, τα Βαλκάνια διαθέτουν έντονη ιστορική μνήμη, καθοριστική πολλές φορές για τις αποφάσεις που λαμβάνονται όχι μόνο σε κυβερνητικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο καθημερινότητας από τον μέσο πολίτη. Ιδιαίτερα στη Βουλγαρία, στο κέντρο των Βαλκανίων, το ιστορικό παρελθόν άφησε στους ανθρώπους μία πικρή γεύση και δημιούργησε μία ιδιόμορφη ψυχολογία. Ειδικά όσον αφορά τις ιστορικά επιβαρημένες σχέσεις Βουλγαρίας - Ελλάδος, τα ψυχολογικά εμπόδια δεν έχουν ξεπεραστεί και θα απαιτηθεί ακόμη προσπάθεια και χρόνος για να αντικατασταθεί η αμοιβαία δυσπιστία από αμοιβαία εμπιστοσύνη, που είναι απολύτως αναγκαία προκειμένου να ικανοποιηθούν οι υγιείς προσδοκίες των δύο γειτονικών λαών. Κρίθηκε ως εκ τούτου πολύ χρήσιμη μία σύντομη σύνδεση του σήμερα με το ιστορικό παρελθόν της χώρας προκειμένου να κατανοηθούν καταστάσεις και ενέργειες, οι οποίες σε άλλη περίπτωση θα μπορούσαν να ερμηνευθούν αυτόνομα. Αν δεν επισημανθούν οι ρίζες των σημερινών προβλημάτων, είτε αυτές έχουν σχέση με τον βαλκανικό περίγυρο, είτε με τις εκάστοτε «προστάτιδες» δυνάμεις, η επίλυση των προβλημάτων αυτών θα είναι δύσκολη και θα υ-πάρχει κίνδυνος επανάληψης λαθών του μακρινού και του πρόσφατου παρελθόντος.

[12 3  >>