Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Μήπως οι μίζες στα εξοπλιστικά εξηγούν το "φοβικό σύνδρομο" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;...

    Οι αποκαλύψεις γιά τα εξοπλιστικά στην πραγματικότητα επιβεβαίωσαν την κοινή  πεποίθηση: ότι στην διαδικασία παραγγελιών στρατιωτικού υλικού εμφιλοχωρούσε εδώ και χρόνια αθρόος χρηματισμός των αρμοδίων αξιωματούχων. "Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι", κατά την λαϊκή παροιμία. Η τεραστίων διαστάσεων, όπως αποδεικνύεται τώρα, διαφθορά, ήταν διακομματική. Στην ουσία, το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησε τις μίζες α...

18-01-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-03-17. Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου ...

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου». Sir Halford J. Mackinder ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο....

17-03-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. Εξωτερική πολιτική ντροπής...

Η σημερινή μέρα είναι άλλη μια μέρα που οι Έλληνες θα την θυμόμαστε με θλίψη. Ο λόγος είναι η κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας που την απογυμνώνει από τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειάς της.Μετά το απίθανο ότι «η μουσουλμανική, η οθωμανική κληρονομιά είναι μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς», το οποίο ξεστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πριν από λίγες μέρες, υφιστάμεθα σήμερα την ταπεινωτική επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού και...

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων...

ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση ΚρίσεωνΑναδημοσίευση από το περιοδικό ‘Νέα Πολιτική’, Τεύχος 12, Νοε-Δεκ 2014Η διαχείριση κρίσεων πρέπει να θεσμοθετηθεί και να γίνει μέρος μίας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης.Η διαχείριση κρίσεων αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και εμπειρία, σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της πρόληψης, της πρόγνωσης και της εκτίμησης κινδύνου το έργο αυτό είναι καθήκον ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που είναι ανύπαρκτο...

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-06. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ!...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! Θα ακολουθήσουν:-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας κ...

06-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-18. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

18-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. H Εθνική Αξιοπρέπεια...

Υπάρχει ένα άυλο αγαθό, απαραίτητο για την επιβίωση και την ιστορική συνέχεια των λαών, ιδίως αυτών που δεν διαθέτουν άφθονους υλικούς πόρους και πλούτο. Το αγαθό αυτό είναι η Εθνική Αξιοπρέπεια, που διασώζει ατομικά και συλλογικά τους πολίτες μίας χώρας από την απαξίωση, την ταπείνωση, τον εξευτελισμό, το ψυχικό σκότιος, και μεσοπρόθεσμα από την δουλεία και μακροπρόθεσμα από τον εκμηδενισμό τους.  Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια....

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΕΝΕΡΓΕΙΑ

2/4/2017. ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΝΑ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΡΑΝΙΚΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

on Sunday, 02 April 2017. Posted in Μελέτες

Γράφουν οι Πέτρος Σιούσιουρας (1), Δημήτριος Γρεκός(2), Κυριάκος Χουρδάκης(3)

2/4/2017. ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΝΑ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΡΑΝΙΚΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ


Περίληψη:   Τα τελευταία χρόνια η διεθνής κοινωνία, με προεξάρχουσες την ΕΕ και ΗΠΑ, εντατικοποιεί τις προσπάθειες της για την αντιμετώπιση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Η ΕΕ λαμβάνει μέρος στις διεθνείς διαπραγματεύσεις οι οποίες οδήγησαν στην οριστικοποίηση του κοινού ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης (JCPOA- July14,2015) για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, προασπίζοντας τα οικονομικά συμφέροντα των Κ-Μ της στην περιοχή χωρίς όμως να τονίζει το μέγεθος των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ιδιαιτέρως στην ΝΑ Μεσόγειο, και την πιθανή αποτυχία της πολιτικής περί της γαλάζιας ανάπτυξης. Η αντίληψη των ΗΠΑ για την περίσταση θυμίζει την πολιτική που εφήρμοσαν, το 2014, κατά την διεξαγωγή της επιχείρησης μεταφοράς και εν πλω καταστροφής των χημικών όπλων της Συρίας εντός της Μεσογείου Θάλασσας, επί του πλοίου Cape Ray της Ναυτιλιακής Διοίκησης των ΗΠΑ (MARAD). Οι ανωτέρω εξελίξεις αλλά και η ενδεχόμενη ατυχηματική ρύπανση εγείρουν ερωτήματα ως προς την ήπια αντιμετώπιση του ζητήματος, εκ μέρους της ΕΕ, ενώ δημιουργούν ένα άκρως επικίνδυνο προηγούμενο το οποίο αφορά στην βιωσιμότητα της γαλάζιας ανάπτυξης στην περιοχή της Μεσογείου αλλά και της Μέσης Ανατολής. Η συγκεκριμένη μελέτη εμπλουτίζει την κατανόηση της επικρατούσας κατάστασης με έμφαση στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που μέλλεται να προκύψουν αν δεν τερματιστούν οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν και προτείνει ειδικές λύσεις.

1 Καθηγητής Γεωπολιτικής και Θαλασσίων Μεταφορών του Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Πανεπιστημίου Αιγαίου

2 Υποψήφιος Διδάκτορας Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς

3 Υποψήφιος Διδάκτορας Γεωπολιτικής του Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΕΔΩ! η συνέχεια.

29/3/2017. Τι είναι το εθνικό συμφέρον και ποιο το ελληνικό εθνικό συμφέρον στο Αιγαίο;

on Wednesday, 29 March 2017. Posted in Μελέτες

Γράφει ο Ανδρέας Ματζάκος*

29/3/2017. Τι είναι το εθνικό συμφέρον και ποιο το ελληνικό εθνικό συμφέρον στο Αιγαίο;

Εισαγωγή
Πρώτος ο Θουκυδίδης, στην ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, εντόπισε ότι μια από τις αιτίες που οδηγεί τις κοινωνίες σε πόλεμο, είναι το συμφέρον.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι πολίτες των δυτικών τουλάχιστον δημοκρατιών, άρχισαν να ακούν όλο και περισσότερο για το εθνικό συμφέρον και ότι αυτό είναι ο κινητήριος μοχλός της εξωτερικής πολιτικής των κρατών τους. Οι κυβερνήσεις έβαλαν στο λεξιλόγιο τους το εθνικό συμφέρον και την ανάγκη υπερασπίσεως του, προκειμένου να δικαιολογήσουν τις θυσίες των πολιτών τους. Θυσίες τόσο σε έμψυχο δυναμικό όσο και σε πολεμικό υλικό.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

19/10/2016. The Cost of G20 International Economic Coordination (IEC) During the Recent Global Crisis and Debt Power Politics: The Impact of the Fiscal Expansion on the G20 Relative Power, over the period 2009-2011.

on Wednesday, 19 October 2016. Posted in Μελέτες

Γράφει η Ισμήνη Πάττα, Διδάκτωρ Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

19/10/2016. The Cost of G20 International Economic Coordination (IEC) During the Recent Global Crisis and Debt Power Politics: The Impact of the Fiscal Expansion on the G20 Relative Power, over the period 2009-2011.

ABSTRACT:
From the crisis in 2007/8 up to 2011, the G20 achieved coordination through fiscal stimuli. Did this G20 economic cooperation, agreed at leaders’ level, succeed? What was the cost and how has it been distributed among the twenty most powerful economies? What are the short-term geopolitical consequences? The article focuses on the fiscal expansion, debt dynamics and their consequences for the G20 relative power, extending the analysis to include military–expenditure indicator. Thus it offers a new insight, since the outcome looks different when one considers both the military and economic power indicators instead of economic power alone. It argues: a) the cost of G20 economic coordination was unevenly distributed among partners; b) with regard to the overall impact of both crisis effects and crisis discretionary measures on the G20’s ‘hard’ and ‘soft’ power, the traditional partners of the USA such as Europe and Japan seem to be more negatively affected than the USA itself or the BRIC countries.

Continue Reading Here!

17/10/2016. “Selling our home deal?”

on Monday, 17 October 2016. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Του Μάριου-Ανέστη Καϊτάζη, Κέντρο Ανατολικών Σπουδών, Μέλους ΕΛΙΣΜΕ

17/10/2016. “Selling our home deal?”

     Μετά από δυο και πλέον χρόνια διαπραγματεύσεων μεταξύ των μερών, υπογράφτηκε μια διμερής συμφωνία πώλησης φυσικού αερίου από το Ισραήλ στην Ιορδανία και για πρώτη φορά από την Αραβική Άνοιξη το 2011 οι πολίτες της Ιορδανίας ενώθηκαν ξανά με έναν κοινό σκοπό, την ακύρωση της συμφωνίας.
     Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός, Benjamin Netanyahu, σχολιάζοντας τη συμφωνία, τη χαρακτήρισε «πολύ σημαντική» και δήλωσε πως όχι μόνο δίνει μια ισχυρή ώθηση στην ισραηλινή αγορά ενέργειας, αλλά κι ενδυναμώνει τους δεσμούς με την Ιορδανία.  Δεν παρέλειψε να τονίσει πως το Ισραήλ δρέπει γεωπολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη από την εκμετάλλευση των φυσικών του πόρων.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

17/3/2017. Από τον Πολιτισμό του άφθονου και ταπεινού Λίθου στον Πολιτισμό των Σπάνιων Γαιών (Rare Earths).

on Friday, 17 March 2017. Posted in Διάφορα Θέματα

Της Ευφροσύνης Μπούτσικα, Διπλωμ. Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, M.Sc, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

17/3/2017. Από τον Πολιτισμό του άφθονου και ταπεινού Λίθου στον Πολιτισμό των Σπάνιων Γαιών (Rare Earths).

«Μαζί με τον κόσμο ξεκίνησε ένας πόλεμος που δε θα τελειώσει παρά μόνο όταν τελειώσει ο κόσμος, όχι νωρίτερα: ο πόλεμος του ανθρώπου εναντίον της φύσης, του πνεύματος εναντίον της ύλης, της ελευθερίας εναντίον της μοίρας. Η ιστορία δεν είναι τίποτα άλλο παρά η αφήγηση αυτής της ατέλειωτης πάλης»
MICHELET JULES, Εισαγωγή στην Παγκόσμια Ιστορία, 1831

«Σώστε την πατρίδα γη! Πρέπει να διατηρήσουμε,πρέπει να σώσουμε την πατρίδα Γη. Κάτω από αυτές τις συνθήκες μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα μας η σύγκλιση των αληθειών που έρχονται από τους πιο ποικίλους ορίζοντες, άλλες από τις επιστήμες, άλλες από τις ανθρωπιστικές σπουδές, άλλες από την πίστη, άλλες από την ηθική, άλλες από την συνείδηση του ότι ζούμε την περίοδο του Σιδήρου της πλανητικής εποχής».
Εντγκάρ Μορέν

Καθημερινά δεχόμαστε έναν καταιγισμό ειδήσεων σχετικά με νέες ανακαλύψεις, με πρόοδο του πολιτισμού, που πριν μόλις μερικές δεκαετίες, πολλές από αυτές υπήρχαν μόνο στη σφαίρα της φαντασίας του ανθρώπου.

Η έννοια του ανθρώπινου πολιτισμού μπορεί να προσδιοριστεί σε συνάφεια και κατ’ αντιπαράθεση με την έννοια της φύσης.Οι ενέργειές του όμως  δεν καθορίζονται αποκλειστικά και μόνο από φυσικές νομοτέλειες και δεν αποτελούν μια τυφλή ακολουθία φυσικών η γεωλογικών γεγονότων . Αντίθετα, συνδέονται με σκοπούς, προκύπτουν από επιλογές, υποβάλλονται σε λογικές επεξεργασίες και υπόκεινται σε κανόνες. Στη διαδρομή των αιώνων ο άνθρωπος κινείται από το απλούστερο στο συνθετότερο, από το ανεπαρκέστερο στο πληρέστερο και από το ατελέστερο στο τελειότερο, προσπαθώντας να λύσει ένα σύνολο προβλημάτων που θα του επιτρέψουν να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής του.

Εδώ!, η συνέχεια του εξαιρετικού κειμένου!

18/5/2017. ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΛΥΠΟΘΗΤΗ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

on Thursday, 18 May 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Γράφει ο Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

18/5/2017.  ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΛΥΠΟΘΗΤΗ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Σε όλη την διάρκεια της επτάχρονης περιόδου των μνημονίων οι Κυβερνήσεις αναφέρονται γενικόλογα στην περίφημη «ανάπτυξη» της χώρας δίχως να επεξηγούν την σχετική στρατηγική (βασικοί αναπτυξιακοί πυλώνες, τρόπος υλοποιήσεως ανά περιοχή, χωροταξική κατανομή, χρονοδιαγράμματα, νομικό πλαίσιο, κοστολόγηση, χρηματοδότηση, επενδύσεις, θέσεις εργασίας, παραμεθόριες περιοχές κ.λπ.), γεγονός που δημιουργεί σοβαρό προβληματισμό για την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των εκάστοτε εμπλεκομένων.

Σε μια προσπάθεια συμβολής στην εθνική ανάπτυξη, το παρόν άρθρο ισχυρίζεται ότι ο βασικός αναπτυξιακός πυλώνας, πέριξ του οποίου  θα πρέπει να κτισθεί το όλο αναπτυξιακό εθνικό οικοδόμημα, θα πρέπει να είναι η θαλάσσια ισχύς, βάσει της γεωγραφίας, της Ιστορίας, της παραδόσεως και του πολιτισμού μας.

Η Θαλάσσια Ισχύς είναι η εκδήλωση της εθνικής ισχύος ενός κράτους στο υγρό στοιχείο και περιλαμβάνει το πολεμικό και εμπορικό ναυτικό, τις υπάρχουσες υποδομές θαλάσσιας δραστηριοποιήσεως καθώς και εκμεταλλεύσεως των θαλασσίων και υποθαλασσίων πλουτοπαραγωγικών πόρων, την δυνατότητα ελέγχου θαλασσίων κομβικών σημείων, καθώς  και την ναυτική παράδοση και ενασχόληση του πληθυσμού.

Με την θαλάσσια ισχύ το έθνος αντλεί δυνάμεις τόσο από την εσωτερική του συγκρότηση, όσο και από τις συμμαχίες καθώς και από τις περιοχές ασκήσεως ελέγχου ή επιρροής. Ταυτόχρονα η θαλάσσια ισχύς συνδέεται με την οικονομική δύναμη και με τις έννοιες αστική τάξη, κίνηση και διαρκής ροή περιβάλλοντος, εμπόριο, ανθρωποκεντρική και ορθολογική θεώρηση των πραγμάτων, παιδεία, επιστήμες, τέχνες και δημοκρατία.

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
«Μέγα το της θαλάσσης κράτος» είναι το συμπέρασμα του Ιστορικού Θουκυδίδου. «Εκείνος που εξουσιάζει την θάλασσα, εξουσιάζει το εμπόριο και εκείνος που είναι άρχων του εμπορίου του κόσμου, είναι άρχων του πλούτου του κόσμου», αποφαίνεται οSirWalterRaleigh (1552-1618). Ο ναύαρχος Alfred Thayer Mahan (1840-1914), θεωρεί ότι  «Κυριαρχία των θαλασσών μέσω ναυτικού εμπορίου και ναυτικής ηγεμονίας μέσω της ναυτικής ισχύος σημαίνει ηγεμονική επιρροή στον κόσμο». Ο Nicholas Rodger θεωρεί ότι «Τα Ναυτικά χρειάζονται συναίνεση επειδή απαιτούν το μέγιστον της εμπλοκής των ναυτιλλομένων, των ιδιοκτητών των σκαφών, των εμπόρων, των πιστωτών και των επενδυτών». Συναφώς, ο Harding εξηγεί ότι «Η θαλάσσια ισχύς της Μ. Βρετανίας δεν οφείλεται απλώς στο ναυτικό ή στον πολεμικό στόλο αλλά στην αποτελεσματική ενσωμάτωση της διοικήσεώς της, του πολιτικού της συστήματος, του στρατού της, των αποικιών της και της εμποροναυτικής οικονομίας της στην κατεύθυνση των σκοπών του κράτους(…).Η φράση του Προέδρου της Γαλλίας F. Mitterrand, ότι «κάθε κράτος κάνει την πολιτική της Γεωγραφίας του», είναι διαχρονικής σημασίας.

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Η Θαλάσσια στρατηγική αφορά στις κατάλληλες αποφάσεις της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας (πολιτικές, διπλωματικές, οικονομικές, κοινωνικές και στρατιωτικές), οι οποίες επηρεάζουν την κατάσταση, την ανάπτυξη και τον τρόπο χρήσεως του συνόλου των συντελεστών της θαλασσίας ισχύος, προκειμένου να επιτευχθούν οι συναφείς Εθνικοί Σκοποί.

Η Θαλάσσια στρατηγική θα πρέπει να προβλέπει την ανάπτυξη, την λειτουργία και τον τρόπο χρήσεως σειράς παραμέτρων θαλασσίας ισχύος όπως οι εξής:
•Άμυνα και αστυνόμευση θαλασσίου περιβάλλοντος (ΠΝ, ΛΣ, υποδομές, μέσα ISR κ.λπ.).
•Εμπορικό ναυτικό, εφοπλισμός, ναυτιλία.
•Λιμενικές υποδομές και εγκαταστάσεις.
•Προστασία και ανάπτυξη ναυπηγοεπισκευαστικών ζωνών.
•Συντήρηση και επαύξηση ναυτικής παραδόσεως και πνεύματος κοινωνίας.
•Κατανομή σχετικών οικονομικών πόρων για θαλάσσια ανάπτυξη.
•Θαλάσσιος τουρισμός, αναψυχή και αθλητισμός.
•Διαχείριση και εκπαίδευση ανθρωπίνου δυναμικού ναυτικών επαγγελμάτων
•Θαλάσσια οικολογία.
•Συντονισμός διαχειρίσεως θαλασσίων δραστηριοτήτων
•Προστασία αλιείας και βιομηχανίας αλιευμάτων
•Διαπραγματεύσεις διεθνών εμπορικών συμφωνιών
•Σχεδιασμός και πολιτική αντιμετωπίσεως μέτρων, μποϋκοτάζ, διεθνών περιορισμών εμπορικής ναυτιλίας
•Υποστήριξη έρευνας σε θαλάσσιους τομείς
•Υποστήριξη υδρογραφικών, χαρτογραφικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ναυτιλιακών βοηθημάτων
•Βελτιστοποίηση ναυτικών και ναυτιλιακών επικοινωνιών
•Εκμετάλλευση θαλασσίων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και ορυκτών

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η θάλασσα καλύπτει περίπου το 70% της γήινης επιφάνειας και περίπου το 80% του παγκοσμίου πληθυσμού διαμένει σε αποστάσεις έως 100 ν.μ. από τις ακτές (με αυξητικές τάσεις) και περισσότερες από τα ¾ των κρατών μελών του ΟΗΕ έχουν ακτές. Αυτό σημαίνει ότι ένα συντριπτικό ποσοστό της πολιτικής και οικονομικής παγκοσμίου δραστηριότητος λαμβάνει χώρα σε ένα στενό διάδρομο ξηράς και θαλάσσης πλάτους περί τα 300 ν.μ. (200 ν.μ. της ΑΟΖ και 100 η χερσαία παράκτια ζώνη), ο οποίος ονομάζεται παράκτια περιοχή και ορίζεται ως ο χώρος (θαλάσσιος, χερσαίος και εναέριος) ο  οποίος υπόκειται κατά κυρίαρχο τρόπο σε εμπλοκή και επιρροή από την θάλασσα.

Η διαρκώς αυξανομένη ενεργειακή εξάρτηση και η θαλάσσια διακίνηση υδρογονανθράκων σε ποσοστό άνω του 90%, αυξάνει την στρατηγική σημασία των θαλασσίων οδών επικοινωνίας και ιδιαίτερα των υποχρεωτικών περιοχών διελεύσεως (π.χ. στενά Μάλακκα, Ορμούζ, Ταϊβάν, Σουέζ, Αιγαίο, Βόσπορος, Γιβραλτάρ κ.λπ.) και συγχρόνως ενισχύει την τάση των ναυτικών εξοπλισμών.

Το θαλάσσιο περιβάλλον συνήθως αναλύεται και εξετάζεται σε έξι κύριες διαστάσεις που είναι η φυσική, η οικονομική, η διπλωματική, η πολιτική, η νομική και η στρατιωτική.Αν και στις παράκτιες περιοχές κάθε στρατιωτική επιχείρηση έχει διακλαδικό χαρακτήρα, το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) κατέχει δεσπόζουσα θέση στο υγρό στοιχείο αφού διαθέτει μοναδικά χαρακτηριστικά και δυνατότητες όπως την πρόσβαση, την κινητικότητα, την μεταφορική ικανότητα, την παραμονή σε επίμαχες περιοχές, την πολυχρηστικότητα, την αντοχή και ανθεκτικότητα, καθώς και το στρατηγικό και επιχειρησιακό πλεονέκτημα. Η χρήση των ΠΝ δυνατόν να είναι στρατιωτικής, αστυνομικής και διπλωματικής φύσεως, ενώ οι εκάστοτε αποστολές ενός ΠΝ είναι δυνατόν να ενταχθούν σε τρεις βασικούς ρόλους: Πολεμικές επιχειρήσεις – θαλάσσια ασφάλεια – διεθνή εμπλοκή.

ΕΘΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Προκειμένου να μην μετατραπεί η οικονομική σε γεωπολιτική κρίση, η χώρα θα πρέπει να παραμείνει στην ΕΕ (η χώρα μας ευνοείται από την πολιτική εμβάθυνση και αυτονόμηση της Ε.Ε., με την Τουρκία εκτός αυτής) και στο ΝΑΤΟ, να μεγιστοποιήσει τα οφέλη από τα γεωστρατηγικά της πλεονεκτήματα και ταυτόχρονα να εξετάσει την πολυεπίπεδη αμοιβαία αύξηση της συνεργασίας της, με επιλεγμένες χώρες όπως π.χ. η Ρωσία, η Κίνα, το Ισραήλ και η Αίγυπτος. Η ΕΕ θα πρέπει να πεισθεί ότι η αξιοποίηση της δεσπόζουσας γεωστρατηγικής θέσεως του Ελληνισμού στην περιοχή αυτή, ωφελεί στρατηγικά και ενεργειακά την Ένωση.

Έναντι της αδιαμφισβήτητης τουρκικής απειλής, η οποία πρόκειται να διογκωθεί κατά τα επόμενα λίγα έτη, η χώρα μας θα πρέπει να επιλέξει είτε να υπηρετήσει υπαρξιακά και ζωτικά της Εθνικά Συμφέροντα, με όρους ουσιαστικής αποτροπής, είτε να αφεθεί στην φθίνουσα πορεία της εθνικής της ισχύος και να αποδεχθεί έναν ενδεχόμενο ρόλο  δορυφόρου της Τουρκίας με ότι αυτό συνεπάγεται. 

Στο πλαίσιο αυτό η χώρα μας θα πρέπει να επισπεύσει τις απαιτούμενες ενέργειες για την αξιοποίηση των ενεργειακών μας πόρων και να επενδύσει στην αυτοβοήθεια (ΕΔ, ΣΑ, αμυντική βιομηχανία, υψηλή τεχνολογία) καθ’ όσον είναι αυτή που συμβάλλει καθοριστικά στην αποτροπή. Παράλληλα η Ελλάδα χρειάζεται ανόρθωση του αξιακού της συστήματος και των ορθών προτύπων με συστηματική και υγιή αναμόρφωση της παιδείας καθώς και με επένδυση στον πολιτισμό (π.χ. μετατροπή της σε διεθνές κέντρο ανθρωπιστικών σπουδών). Ταυτόχρονα θα πρέπει να αντιμετωπισθούν κατά προτεραιότητα και με δραστικές ενέργειες τα θέματα της υπογεννητικότητος, της μεταναστεύσεως και του Ισλάμ στην χώρα μας.

Η χώρα μας κατέχει προνομιακή θέση στο κέντρο της Α. Μεσογείου η οποία αποτελεί ζωτική γεωστρατηγική και γεωοικονομική περιοχή και αποτελεί την πλησιέστερη πύλη εισόδου προς την Δύση, για εμπορεύματα από την Άπω Ανατολή. Ο συνδυασμός της μεγάλης μας ακτογραμμής (10η παγκοσμίως), της άμεσης προσβάσεως σε θαλάσσιες γραμμές επικοινωνιών παγκοσμίου σημασίας, των χιλιάδων νήσων, των φυσικών λιμένων, της ναυτοσύνης σημαντικού μέρους του πληθυσμού, των υποθαλασσίων ενεργειακών κοιτασμάτων, των φημισμένων τουριστικά ακτών και θαλασσών και της ιστορίας με τον πολιτισμικό μνημειακό θησαυρό της, καθιστούν την Ελλάδα μοναδική για σχεδίαση, ανάπτυξη και εφαρμογή θαλασσίας αναπτυξιακής στρατηγικής, με βάσιμες προσδοκίες μεγάλης οικονομικής αναπτύξεως.

Κύριες αιτίες της μη αξιοποιήσεως, μέχρι στιγμής, των εν λόγω πλεονεκτημάτων στον απαιτούμενο βαθμό είναι το μη σταθερό φορολογικό σύστημα, η υψηλή φορολογία, η εχθρική σχετική νομοθεσία, ο κρατισμός, η γραφειοκρατία, η έλλειψη υποδομών (π.χ. λιμενικές εγκαταστάσεις, μαρίνες, μεταφορικές υποδομές από λιμένες κ.λπ.), οι ιδεοληψίες ανεπαρκών πολιτικών, η αντιπαραγωγική αντίληψη λειτουργίας του συνδικαλιστικού συστήματος και η έλλειψη διακομματικής Εθνικής Στρατηγικής, που χρεώνεται στο σύνολο του πολιτικού μας συστήματος.

Η θεραπεία όλων αυτών των στρεβλώσεων θα ήταν δυνατόν να προσφέρει τα ακόλουθα ζωτικά πλεονεκτήματα (πολλά εξ αυτών περιγράφονται σε σχετική έκθεση του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος):
-Μετεξέλιξη Ελλάδος σε οικονομικό κέντρο της Α. Μεσογείου, με προσφορά ολοκληρωμένων οικονομικών και εμπορικών υπηρεσιών που θα προσελκύσουν μεγάλες ξένες εταιρείες και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, με ότι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία.
-Προτιμώμενο προορισμό αναψυχής και θαλασσίου τουρισμού κυρίως της ΕΕ, με προσέλκυση ανθρώπων και σκαφών αναψυχής από όλο τον κόσμο. Η εξέλιξη αυτή θα προκαλέσει σημαντική αύξηση των θέσεων εργασίας (π.χ. η προσέλκυση 1000 σκαφών άνω των 25 μέτρων δημιουργεί 20000 θέσεις).
-Κύρια αφετηρία (home porting hub) κρουαζιερόπλοιων της Α. Μεσογείου.
-Διεθνές κέντρο ποιοτικού τουρισμού και τους 12 μήνες του έτους.
-Διαμετακομιστικό κέντρο Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης και Α. Μεσογείου.
-Βελτίωση και ενίσχυση των παραμέτρων που σχετίζονται με την ποντοπόρο ναυτιλία και την ακτοπλοϊα, με σκοπό η σημερινή δημιουργία 300.000 άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας, καθώς και οι εισροές  € 13 – 19 δις ετησίως, να αυξηθούν εκθετικά.
-Ομαλή λειτουργία ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης με στρατηγικά, οικονομικά και κοινωνικά θετικά αποτελέσματα.
-Στρατηγική ανάπτυξη αλιείας και ιχθυοκαλλιέργειας.
-Εκμετάλλευση υποθαλασσίων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
Το ανωτέρω θαλάσσιο αναπτυξιακό μοντέλο πέραν των προφανών οικονομικών, και κοινωνικών θετικών επιπτώσεων, πρόκειται να ενισχύσει τους ακόλουθους τομείς στρατηγικού επιπέδου:
-Συγκράτηση και αύξηση του πληθυσμού των ελληνικών νήσων, με προοπτικές σημαντικής οικονομικής  αναπτύξεως αυτών.
-Defacto αντιμετώπιση τουρκικών διεκδικήσεων λόγω διαρκούς παρουσίας του διεθνούς παράγοντα και συμφερόντων του στις ελληνικές θάλασσες.  
-Αύξηση ποσοστού πληθυσμού εμπλεκομένου σε άμεσα ή έμμεσα με θαλάσσια επαγγέλματα, με ανάλογη απόκτηση εμπειρίας και τεχνογνωσίας.
-Συγκράτηση νέων Ελλήνων υψηλού μορφωτικού επιπέδου στην χώρα.

Στο πλαίσιο της θαλάσσιας στρατηγικής η χώρα μας χρειάζεται ενίσχυση της διακλαδικότητος των ΕΔ και ισχυρές αποτρεπτικές αεροναυτικές δυνάμεις, με διαρκή παρουσία σε ολόκληρη την θαλάσσια περιοχή εθνικού ενδιαφέροντος (Αιγαίο, Ιόνιο, Κρητικό, ΝΑ Μεσόγειος). Αποδεικνύεται ότι η έλλειψη αξιόπιστης στρατιωτικής παρουσίας σε περιοχές εθνικού ενδιαφέροντος, εκπέμπει εσφαλμένα πολιτικά μηνύματα και προκαλεί την πλήρωση του κενού αυτού από στρατιωτικές δυνάμεις άλλων ενδιαφερομένων χωρών, με αποτέλεσμα την σταδιακή ανατροπή του κρατούντος statusquo και δημιουργία defacto νέων πολιτικών δεδομένων.

Ο όρος «Ελλάδα» παραπέμπει συνειρμικά σε θάλασσα και χιλιάδες νησιά.Μία χώρα σε μοναδική κομβική θέση, με σπάνιες ομορφιές, ορυκτό πλούτο και μία υπεραξία παγκοσμίως γνωστή που την καθιστά πόλο έλξεως και οφείλεται στον πολιτισμό των αρχαίων της προγόνων. Οι αναπτυξιακές  προϋποθέσεις υπάρχουν αλλά αποτελεί ζητούμενοη πολιτική ωριμότητα και κρίση των Ελλήνων συμπολιτών ώστε να εκλέγουν κατάλληλες και εμπνευσμένες ηγεσίες με αποκλειστικό κριτήριο την ικανότητα και αποτελεσματικότητα εκπληρώσεως των Εθνικών Συμφερόντων.
Μαϊος 2017
                           
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1.Γρίβας Κ. «Ελληνική Αμυντική Στρατηγική για τον 21ο Αιώνα», σελ. 81 – 95
2.Δεμέστιχας Γ. (Αντιναύαρχος ε.α.) «Ελληνική Εθνική Στρατηγική», σελ. 189 – 203
3.Ministry of Defence «Joint Doctrine Publication 0-10 British Maritime Doctrine», JDP 0-10, August 2011
4.Vego M. N. «Naval Strategy and Operations in Narrow Seas», US Naval War College, Newport, Rhode Island, FRANK CASS, London – Portland, OR, 2003
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
1.Ηλιόπουλος Η. «Η Γεωγραφική Σημασία της Ναυτικής Γεωγραφίας για την Ναυτική Ισχύ και Στρατηγική», Πέμπτη, 17 Μαρτίου 2011
2.Azhar Ahmad «Maritime Power and Strategy» NDU Journal 2014
3.Barett T. Vice Admiral, RAN «Maritime Power in the 21st Century, Speech to the Royal College of Defence Studies», London, 02 July 2015
4.Holmes J. & Yoshihara T.,  «The Meaning of Sea Power», December 10, 2011
5.Kelly T. «Maritime Security, Sea Power and Trade», US Naval War College, Newport, Rhode Island, March 25, 2014
6.Weitz R. Maritime Power and Grand Strategy, Conference on American Grand Strategy and Maritime Power, 08 – 16 - 2011


19/10/2016. «O Αλέξης ξέχασε την ΑΟΖ στο Κάιρο: Η Ελλάδα, η Κύπρος και το φοβικό σύνδρομο της Αιγύπτου.»

on Wednesday, 19 October 2016. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Γράφει ο Θεόδωρος Καρυώτης, Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

19/10/2016. «O Αλέξης ξέχασε την ΑΟΖ στο Κάιρο: Η Ελλάδα, η Κύπρος και το φοβικό σύνδρομο της Αιγύπτου.»

Ήταν μια αναπάντεχη «ισπανική υποχώρηση». Περιμέναμε όλοι με ανυπομονησία την τέταρτη Τριμερή Διάσκεψη ανάμεσα στην Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Κύπρο και αισθανθήκαμε μεγάλη απογοήτευση και ντροπή για τα αποτελέσματά της. Φοβούνται την Τουρκία και δεν τολμούν να οριοθετήσουν τις ΑΟΖ τους.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

19/10/2016. «“Ζήτημα Τσαμουριάς” και πετρέλαιο …»

on Wednesday, 19 October 2016. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

Γράφει ο Δημήτρης Ρομποτής, Δημοσιογράφος, Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

19/10/2016. «“Ζήτημα Τσαμουριάς” και πετρέλαιο …»

Δεν είναι μόνο εθνικιστικοί οι λόγοι για τους οποίους η Αλβανία ανακινεί με τόσο έντονο τρόπο ζήτημα Τσάμηδων. Ο εθνικισμός είναι πάντα ο φερετζές πίσω από τον οποίον κρύβονται άλλα, συνήθως πιο σημαντικά πράγματα. Οι Αλβανοί παράγουν πετρέλαιο στη Βόρειο Ηπειρο εδώ και μισόν αιώνα και γνωρίζουν αυτό που είπε ο Ελληνοαμερικανός μεγιστάνας του πετρελαίου Μάικλ Τζόνσον (βλέπε σημείωμα της περασμένης Παρασκευής) ότι δηλαδή το υπέδαφος της Δραγόψας Ηπείρου είναι πλούσιο σε υδρογονάνθρακες. Ο κ. Τζόνσον είχε εξηγήσει στη συνέντευξή του ότι η περιοχή αυτή μοιάζει μορφολογικά με της Βορείου Ντακότας στις ΗΠΑ, εκεί όπου ο ίδιος εντόπισε κοίτασμα 15 δισεκατομμυρίων βαρελιών. Ουδείς ισχυρίζεται ότι η Δραγόψα έχει ίδιου μεγέθους αποθέματα, αλλά υπάρχει μόνο ένας τρόπος να το μάθη κανείς, κι’αυτός είναι η σχετική επιστημονική έρευνα και εν συνεχεία η εκμετάλλευση, κάτι που προσπάθησε ο ομογενής γεωλόγος για πέντε χρόνια τη δεκαετία του ’90 αλλά δεν κατάφερε να πάρη σχετική άδεια από τις ελληνικές αρχές γιατί δεν τα έβρισκαν αναμεταξύ τους στις μίζες!

ΕΔΩ! η συνέχεια.

21/2/2017. Συμφωνίες μαμούθ διεθνώς για την σχεδίαση και λειτουργία αγωγών φυσικού αερίου και εμείς -τι κριμα- και πάλιν απουσιάζουμε

on Wednesday, 22 February 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Γράφει ο Γιαννακόπουλος Παντελής, Ταξχος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ, συγγραφέας

21/2/2017. Συμφωνίες μαμούθ διεθνώς για την σχεδίαση και λειτουργία αγωγών φυσικού αερίου και εμείς -τι κριμα- και πάλιν  απουσιάζουμε

Και η ζωή συνεχίζεται. Και θα συνεχίζεται η ζωή αυτού του τύπου των ανθρώπων και των άλλων όντων αυτής της Γης, όσο η παραφροσύνη των ηγητόρων των μεγάλων και
 
ισχυρών κρατών θα συγκρατείται, θα τιθασεύεται, θα ελέγχεται από τη λογική του λαού τους, από τη συλλογική ισχύ της δυναμικής που υποκρύπτεται στο μεγαλείο των συμπράξεων, των συμμαχιών, των πάσης φύσεως συμφωνιών των μικρών (ενίοτε και μεγάλων αλλά…) αδύναμων και ανίσχυρων κρατών που θα συναποφασίσουν να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη πορεία τους, χαράσσοντας την ιστορική διαδρομή τους στο χώρο αυτό του σύμπαντος. Γιατί αν οι αλαζόνες κυβερνητικοί πάτρωνες των ευφυών πλην φιλόδοξων εφευρετών των ανυπολόγιστης καταστρεπτικής δυνατότητας βομβών πολλαπλής και πολλαπλασιαστικής  δράσης αφεθούν απολύτως ελεύθεροι στον σχεδιασμό και υλοποίηση των φιλοδοξιών τους, τότε είναι σχεδόν βέβαιον ότι οι
 
ευφυείς εφευρέτες θα υπερακοντίσουν προκειμένου να ανακαλύψουν το όπλο της απόλυτης καταστροφής. Και τότε ο πλανήτης μας θα μετατραπεί σε μία απέραντη έρημο… Όμως, ας συνεχίσουμε την ανάλυσή μας. Έχουμε τόσες πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες να εξετάσουμε σε βάθος και τέτοια πλημμυρίδα γεγονότων να αναψηλαφίσουμε και να επεξεργασθούμε  σε όλο τους το εύρος, ώστε να καθίσταται αναγκαίο, ευθύς αμέσως, να… αναλάβουμε δράση, αφήνοντας σε … χαλαρότερους χρόνους την κατευθυνόμενη (πλην ευπρόσωπη) λογοτεχνία και το κεκαλυμμένο  κουτσομπολιό.

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια της πολύ ωραίας παρουσίασης.

25/8/2016. LNG in the New Oil Price Era

on Thursday, 25 August 2016. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Επιμέλεια Γεώργιος Δουδούμης, Όικονομολόγος, Υπεύθυνος ΔΣ του ΕΛΙΣΜΕ

25/8/2016. LNG in the New Oil Price Era

LNG in the New Oil Price Era
Paper presented by
Morten Frisch MSc
Senior Partner
Morten Frisch Consulting
United Kingdom
Global Forum on Energy Security (2016)

Contents
Executive Summary
Forces in the Oil Market
North American Shale/Tight Oil Developments
Oil Price Outlook
North American Shale Gas Developments
North American LNG Exports
Global LNG Developments
Global LNG Price Dynamics
References

Continue Reading!

29/3/2017. Αγωγός EastMed: Προκλήσεις και Προοπτικές

on Wednesday, 29 March 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Γράφει ο Μιχάλης Διακαντώνης, οικονομολόγος, διεθνολόγος*

29/3/2017. Αγωγός EastMed: Προκλήσεις και Προοπτικές

Η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες (ΑΟΖ) του Ισραήλ και της Κύπρου κατά τα τελευταία έτη, καθώς και η προσδοκία ανακάλυψης ανάλογων πόρων στην ελληνική ΑΟΖ, έχουν δημιουργήσει τις προϋποθέσεις μιας γόνιμης σύμπραξης των τριών αυτών χωρών στον ενεργειακό τομέα. Οι βασικές εναλλακτικές προτάσεις αξιοποίησης των ενεργειακών κοιτασμάτων αφορούν τις ακόλουθες επιλογές:

Η συνέχεια ΕΔΩ!

Κατερίνα Βαθρακογιάννη*: Η Ενεργειακή Πορεία της Κύπρου και οι Τουρκικές Προκλήσεις

on Tuesday, 23 January 2018. Posted in Διάφορα Θέματα

Η ιδανική γεωγραφική θέση της Κύπρου έχει πολλαπλασιάσει τη γεωστρατηγική, γεωπολιτική και γεωοικονομική σημασία του νησιού. Η Κύπρος αποφάσισε να προχωρήσει στην εξερεύνηση υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο σχετικά αργά σε σύγκριση με άλλα κράτη στο ίδιο γεωγραφικό πλαίσιο, όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ, με εξαίρεση τον Λίβανο που μέχρι στιγμής δεν έχει αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες. Ήδη το 2006 η τότε Κυπριακή κυβέρνηση άρχισε να εξετάζει τις προοπτικές διενέργειας διεθνών διαγωνισμών για την εξερεύνηση υδρογονανθράκων σε μια συνολική έκταση 13 γεωτεμαχίων στα νοτιοανατολικά της νησιωτικής δημοκρατίας εντός της Κυπριακής ΑΟΖ.
Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις και απειλές της τουρκικής κυβέρνησης κατά της ανεξαρτησίας και εδαφικής κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων και απειλών κατά των διεθνών εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου να μην συμμετάσχουν στους διεθνείς διαγωνισμούς που είχε προκηρύξει η Κυπριακή κυβέρνηση για εξερευνήσεις υδρογονανθράκων στην κυπριακή ΑΟΖ και να μην αποδεχτούν οποιαδήποτε προσφορά για γεωτρήσεις, καθώς κάτι τέτοιο θα τις απέκλειε αυτομάτως από αντίστοιχους διεθνείς διαγωνισμούς που θα προκηρύσσονταν από την τουρκική κυβέρνηση, πολλές και σημαντικές εταιρείες συμμετείχαν στους αρχικούς δύο γύρους υπεράκτιων εξερευνήσεων/γεωτρήσεων που προκηρύχτηκαν από την Κυπριακή κυβέρνηση.
Μεταξύ των διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών συγκαταλέγονταν η Novatek της Ρωσίας σε συνεργασία με την GPB Global Resources της Gazprom, η Eni της Ιταλίας, η Γαλλική Τοtal, η Μαλαισιανή Petronas και η Kogas της Κορέας. Προσφορές είχαν επίσης κατατεθεί από τη Vitol με έδρα τις Κάτω Χώρες και την Ελβετία, από την Ισραηλινή Delek, την αμερικανική Marathon Oil και την αυστραλιανή εταιρεία Woodside Energy Holdings. Επιπλέον, διεθνείς εταιρείες από τον Καναδά, την Κύπρο, την Ινδονησία, το Λίβανο και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν εκφράσει σοβαρό ενδιαφέρον για συμμετοχή στους διεθνείς διαγωνισμούς που είχε προκηρύξει η Κύπρος, γεγονός που αποτελεί μια σαφή αναγνώριση της γεωστρατηγικής και γεωοικονομικής αναβάθμισης της Κύπρου, τουλάχιστον ως προς την εξερεύνηση υδρογονανθράκων, καθώς και της μεγάλης αξίας που αυτές οι εταιρείες απέδιδαν στις μεγάλες προοπτικές εξεύρεσης σημαντικών και εμπορεύσιμων αποθεμάτων αρχικά φυσικού αερίου και μεταγενέστερα πετρελαίου στην ΑΟΖ της Κύπρου.
Προς το παρόν η Κύπρος δεν διαθέτει δική της υποδομή φυσικού αερίου και η νησιωτική δημοκρατία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ξένου πετρελαίου για να καλύψει τις μικρές εσωτερικές ενεργειακές της ανάγκες. Το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας της Κύπρου παράγεται από παλιά πετρελαιοκίνητα εργοστάσια. Δεδομένου του μικρού μεγέθους της χώρας και της μικρής ενεργειακής της αγοράς, η κυβερνητική πρόταση για κατασκευή εργοστασίου παραγωγής ενέργειας στο Βασιλικό θα επαρκούσε όχι μόνο για να ικανοποιήσει πλήρως τις απαιτήσεις της εσωτερικής οικονομίας της Κύπρου αλλά θα μπορούσε το εν λόγω εργοστάσιο να εξελιχθεί και σε ενεργειακό κόμβο για τη μεταφορά φυσικού αερίου οιασδήποτε μορφής και στη συνέχεια πετρελαίου στην Ελλάδα και μέσω αυτής στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η Κυπριακή κυβέρνηση ελπίζει ότι μπορεί να μετατρέψει το Βασιλικό σε ενεργειακό κόμβο που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τους υδρογονάνθρακες της Κύπρου, μεταγενέστερα του Ισραήλ και ενδεχομένως και του Λιβάνου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Κυπριακή κυβέρνηση ελπίζει να καταφέρει να προσελκύσει το φυσικό αέριο του Ισραήλ που προέρχεται από το γεωοικόπεδο Leviathan, η παραγωγή του οποίου έχει προχωρήσει σημαντικά σε σύγκριση με τα αντίστοιχα γεωοικόπεδα της Κύπρου.
Παράλληλα αλλά και ταυτόχρονα με το Ισραήλ, η Λευκωσία κοιτάζει και προς την πλευρά της Ιορδανίας. Σημαντικές ζυμώσεις στα ενεργειακά ζητήματα της Νοτιοανατολικής Μεσογείου συμφωνήθηκαν στην Λευκωσία με αφορμή την πρώτη τριμερή Σύνοδο των ηγετών Κύπρου-Ελλάδας και Ιορδανίας στις 16 Ιανουαρίου 2018, με προοπτική το δίκτυο των συνεργασιών να επεκταθεί και προς την πλευρά του Λιβάνου. Μεταξύ των συμφωνιών που υπεγράφησαν συμπεριλαμβάνεται και Μνημόνιο συναντίληψης για συνεργασία στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η επέκταση του δικτύου των τριμερών συνεργασιών και προς την πλευρά του Αμάν συμπληρώνει την πολιτική των συνεργασιών σε τοπικό επίπεδο που εγκαινιάσθηκε στο Κάιρο το 2014 μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου. Και αν στις περιπτώσεις του Ισραήλ αλλά και της Αιγύπτου οι χώρες που συμμετέχουν είναι παραγωγές ή εν δυνάμει παραγωγές χώρες φυσικού αερίου, δεν συμβαίνει το ίδιο και με την Ιορδανία. Σε ό,τι αφορά τα ενεργειακά, το Αμάν είναι χώρα καταναλωτής φυσικού αερίου και ως εκ τούτου οι προοπτικές που υπάρχουν κρίνονται πολύ σημαντικές για την Κύπρο.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα η Ιορδανία καλύπτει τις εσωτερικές της ανάγκες σε φυσικό αέριο από το Ισραήλ αλλά και με εισαγωγές σε υγροποιημένη μορφή. Ωστόσο οι ανάγκες της Ιορδανίας έχουν αυξητική τάση, εξ ου και η Ιορδανία εμφανίζεται θετική στην προοπτική εισαγωγής φυσικού αερίου από τα κυπριακά κοιτάσματα, ενδεχόμενο το οποίο άλλωστε είχε συζητηθεί προ διετίας τόσο σε κυπριακό κυβερνητικό επίπεδο όσο και από την Εταιρεία Υδρογονανθράκων Κύπρου.
Η Λευκωσία από την πλευρά της ενδιαφέρεται άμεσα για την ύπαρξη ενός δικτύου πώλησης φυσικού αερίου που θα επεκτείνεται στην περιοχή τόσο για οικονομικούς όσο και για καθαρά γεωστρατηγικούς λόγους. Η περίπτωση μελλοντικής συμφωνίας και με την Ιορδανία ουσιαστικά θα κάνει πράξη την πολιτική της Λευκωσίας για ένα δίκτυο τοπικών αγωγών φυσικού αερίου, κάτι που θα ενισχύσει γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά τόσο τη Λευκωσία όσο και το Αμάν και εν τέλει θα συμβάλει σε μεγαλύτερη ασφάλεια, συνεργασία και σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, με εξαίρεση την Τουρκία.
Την πρώτη μέρα του 2018 το γεωτρύπανο Saipem 12000 της κοινοπραξίας ENI-TOTAL ξεκίνησε το ταξίδι του για το βυθό στο τεμάχιο 6 και τον στόχο με την επωνυμία «Καλυψώ». Από τα μεσάνυχτα της 27ης Δεκεμβρίου που το τρυπάνι έφθασε στο σημείο των ερευνών τα πάντα ήταν έτοιμα για την πρώτη από τις τέσσερις προγραμματισμένες γεωτρήσεις σε τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ.
Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας και των διεθνών εταιρειών που ενεργοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, η Λευκωσία δείχνει αποφασιστικότητα έχοντας απέναντί της συνεχιζόμενες τουρκικές απειλές και προκλήσεις. Σύμφωνα με επίσημες τοποθετήσεις, το ερευνητικό έργο στο τεμάχιο 6 θα ολοκληρωθεί μέσα σε 35 μέρες και αμέσως μετά το γεωτρύπανο θα μετακινηθεί στο τεμάχιο 3 της κυπριακής ΑΟΖ για την δεύτερη προγραμματισμένη γεώτρηση στο στόχο με την επωνυμία «Σουπιά».
Σε πολιτικό επίπεδο η επικείμενη έναρξη του ερευνητικού προγράμματος προκαλεί ευφορία στη Λευκωσία. Η κυβέρνηση δια του Υπουργού Ενέργειας Γιώργου Λακκοτρύπη χαιρέτησε και καλωσόρισε την παρουσία του γεωτρύπανου στην Κυπριακή ΑΟΖ. Εκτός από τη γεώτρηση στο τεμάχιο 6 μέσα στο 2018 είναι προγραμματισμένες να πραγματοποιηθούν τουλάχιστον άλλες τρεις γεωτρήσεις. Στο τεμάχιο 3 (μετά το τεμάχιο 6) και άλλες δυο το δεύτερο εξάμηνο του 2018 από την Exxon στο τεμάχιο 10. « Η γεώτρηση στο τεμάχιο 6 είναι η καλύτερη απάντηση στις τουρκικές προκλήσεις» ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης στις 28 Δεκεμβρίου 2017.
Η γεώτρηση στο τεμάχιο 6 υπολογίζεται ότι θα έχει ολοκληρωθεί το πρώτο δεκαήμερο Φεβρουαρίου. Με βάση την εικόνα που δίνεται, δεν εκτιμάται ότι θα υπάρξει παρέκκλιση από το αρχικό πρόγραμμα της γεώτρησης. Στη συνέχεια το γεωτρύπανο Saipem 12000 θα μετακινηθεί στο τεμάχιο 3 και το στόχο «Σουπιά» όπου θα πραγματοποιήσει την δεύτερη ερευνητική γεώτρηση για λογαριασμό της ΕΝΙ.
Στο μεταξύ, πολύ καλύτερα απ' ό,τι υπολογιζόταν, κυλούν οι εργασίες του γεωτρύπανου Saipem 12000 στο σημείο γεώτρησης «Καλυψώ» του τεμαχίου 6 της ΑΟΖ. Το γεωτρύπανο έχει φθάσει σε βάθος περίπου 1.000 μέτρων από το βυθό της θάλασσας - απόσταση που ισοδυναμεί με το 1/3 του συνολικού βάθους που θα φθάσει το τρυπάνι, που είναι τα 3.657 μέτρα.
Η λήξη των προγραμματισμένων ερευνητικών γεωτρήσεων για το 2018 θα πέσει στο τεμάχιο 10 όπου η αμερικανική Exxon έχει ανακοινώσει ότι θα πραγματοποιήσει το δεύτερο εξάμηνο το 2018 δύο γεωτρήσεις.
Η Τουρκία επανήλθε προκλητική στον «ψυχρό πόλεμο» που διεξάγει κατά της Κύπρου με νέες παράνομες Navtex, εκ των οποίων η πρώτη ουσιαστικά περικυκλώνει την Κύπρο από βορειοδυτικά του Ακάμα μέχρι νοτιοανατολικά του Κάβο Γκρέκο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η έκταση της θαλάσσιας ζώνης που αφορά τη συγκεκριμένη πρόκληση αντιστοιχεί σε 41.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ο σκοπός είναι η «ρυμούλκηση υποβρυχίων συσκευών». Περιλαμβάνει μεγάλες εκτάσεις των τεμαχίων «1», «2», «3», «6», «7», «8», «9», «13» και πλησιάζει σε απόσταση 14 χιλιομέτρων το σημείο της γεώτρησης στον στόχο «Καλυψώ» από τo «Saipem 12000». Επικαλύπτει μάλιστα τον επόμενο στόχο γεώτρησης της ΕΝΙ, τον στόχο «Σουπιά». Επικαλύπτει επίσης και τους θαλάσσιους και εναέριους διαδρόμους που δέσμευσε η Κυπριακή Δημοκρατία για την πλεύση των πλοίων υποστήριξης της γεώτρησης από το «Saipem 12000» και των ελικοπτέρων που πετούν από το αεροδρόμιο Λάρνακας προς το γεωτρύπανο.
Με δεύτερη παράνομη Navtex που εξεδόθη, η Τουρκία δέσμευσε περιοχή ανοικτά του Μαζωτού, στα όρια περιοχής που δέσμευσε επίσης η Κυπριακή Δημοκρατία με Notam και Navtex για αεροναυτική άσκηση.
Από το απόγευμα της Πρωτοχρονιάς ξεκίνησε επίσης το σεισμογραφικό «Barbaros» μεταξύ των βόρειων ακτών της Τουρκίας στην περιοχή Σινίφκης-Μερσίνης και των βόρειων ακτών της χερσονήσου του Ακάμα, στην περιοχή που «δέσμευσε» η Τουρκία για την περίοδο 29 Δεκεμβρίου 2017-18 Μαρτίου 2018, μέρος της οποίας επίσης εμπίπτει στην περιοχή ευθύνης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας-Διάσωσης της Λευκωσίας έχει εκδώσει σε όλες τις περιπτώσεις αυστηρές αντι-Νavtex χαρακτηρίζοντάς τες «παράνομες» και «εκδοθείσες από μη αρμόδια Αρχή», ενώ ο παράκτιος σταθμός Αττάλειας με δικές του ανακοινώσεις αναφέρει ότι θα συνεχίζει να ανακοινώνει τις σχετικές ειδοποιήσεις για ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Μέχρι στιγμής ωστόσο και παρά την έκδοση παράνομων Navtex για δέσμευση περιοχών και εκτέλεση αντίστοιχων γεωτρήσεων, η τουρκική παρουσία στην περιοχή της γεώτρησης είναι μειωμένη, σε βαθμό ακόμα και πέραν της συνηθισμένης δραστηριότητας που παρατηρείται σε περιόδους κατά τις οποίες δεν υπάρχουν ερευνητικές δραστηριότητες εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Από την ημερομηνία έναρξης της γεώτρησης (1 Ιανουαρίου) κατά διαστήματα παρατηρείται απλή διέλευση πολεμικών μέσων της Τουρκίας εκτός της ζώνης επιτήρησης της γεώτρησης, που είναι τα πέντε ναυτικά μίλια.
Η Κυπριακή κυβέρνηση γνωρίζει ότι, ανεξάρτητα από τις απειλές, τις προκλήσεις και τις παραβιάσεις της Τουρκίας κατά της ανεξαρτησίας και της εδαφικής της ακεραιότητας, η τελευταία θα διστάσει πολύ να επιτεθεί στρατιωτικά σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και σε θαλάσσιες πλατφόρμες στην ΑΟΖ της Κύπρου, κάτι που θα φέρει την Άγκυρα σε άμεση αντιπαράθεση με τις χώρες στις οποίες οι πλατφόρμες γεώτρησης ανήκουν.
Μια τουρκική στρατιωτική ενέργεια κατά της Κύπρου θα προκαλούσε τεράστια αναταραχή και αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο και την άμεση παρέμβαση σημαντικών παραγόντων (κρατών και διεθνών οργανισμών) με μεγάλα οικονομικά, ενεργειακά και πολιτικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως οι ΗΠΑ, το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Ρωσία, η Κίνα, η ΕΕ, το ΝΑΤΟ, κλπ.
Η Ουάσινγκτον σε μία τέτοια περίπτωση δεν θα επενέβαινε στρατιωτικά για να σώσει την Κύπρο, όπως άλλωστε συνέβη και κατά τη διάρκεια της διπλής τουρκικής εισβολής τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974. Ωστόσο, θα καταδίκαζε πολιτικά την κίνηση της Τουρκίας. Άλλωστε μια αμερικανική στρατιωτική αντίδραση θα συνεπαγόταν την ουσιαστική εμπλοκή των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων εναντίον των τουρκικών δυνάμεων, κάτι που θα επιδείνωνε περαιτέρω την κατάσταση και θα προκαλούσε ανάφλεξη σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, δίνοντας τη δυνατότητα σε χώρες που αντιστρατεύονται διπλωματικά και στρατιωτικά τις ΗΠΑ, όπως π.χ. η Ρωσία και η Κίνα να εμπλακούν ενεργότερα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά την άποψή μου, το κουρδικό ζήτημα δεν θα αποτελούσε στρατιωτικό εμπόδιο για πιθανή εξαπόλυση τουρκικής στρατιωτικής ενέργειας κατά της Κύπρου. Οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις που είναι ήδη επιχειρησιακά εμπλεκόμενες στο νότιο και νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας ενάντια στις κουρδικές δυνάμεις του PKK μετά την αναζωογόνηση της σύγκρουσης το 1984 είναι μικρές. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία θα μπορούσε κάλλιστα να επιχειρήσει μία επίθεση εναντίον της Κύπρου χωρίς να χρειάζεται να αφαιρέσει στρατιωτικές δυνάμεις που είναι ήδη στρατιωτικά ενεργές στη νότια και νοτιοανατολική χώρα.
Εξάλλου, οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις που σταθμεύουν στο βόρειο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου και εκείνες στη δυτική Τουρκία απέναντι από τη νησιωτική δημοκρατία είναι ικανές - τόσο από ποιοτική όσο και από ποσοτική άποψη - να ξεκινήσουν μια στρατιωτική επίθεση εναντίον της νησιωτικής δημοκρατίας χωρίς να αναγκαστεί η Τουρκία να αποσύρει στρατιωτικές δυνάμεις που πολεμούν στα νοτιοανατολικά έναντι των κουρδικών δυνάμεων του ΡΚΚ. Ως εκ τούτου, η Τουρκία θα μπορούσε να συνεχίσει να βρίσκεται σε μία εμπόλεμη τοπική επιχείρηση καταστολής ανταρτών στα νοτιοανατολικά της και ταυτόχρονα να ξεκινήσει μια μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση κατά της Κύπρου χωρίς να διακινδυνεύσει μια στρατιωτική ήττα στα νοτιοανατολικά.
Στην πραγματικότητα, η Τουρκία αποτρέπεται από την έναρξη στρατιωτικής επίθεσης κατά της Κύπρου για λόγους που βρίσκονται μακράν του στρατιωτικού τομέα. Μια τουρκική επίθεση εναντίον της Κύπρου αποτελεί σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και κατά συνέπεια θα καταγγελλόταν κατάφωρα από μεγάλους διεθνείς οργανισμούς και ανεξάρτητα κράτη.
Στη διεθνή σκηνή, η Τουρκία θα έπρεπε να αντιμετωπίσει σοβαρές επικρίσεις, ενδεχόμενες οικονομικές κυρώσεις και θα ήταν πιθανό να τιμωρηθεί με πολιτική και διπλωματική απομόνωση για μια τέτοια κίνηση. Ταυτόχρονα, η Λευκωσία και η Αθήνα θα απαιτούσαν την άμεση σύγκλιση του ΣΑΗΕ και θα ζητούσαν την αποδοκιμασία μιας τέτοιας πράξης και την άμεση αποκατάσταση του status quo ante. Επιπλέον, η Αθήνα και η Λευκωσία θα ζητούσαν την άμεση σύγκληση του Συμβουλίου Γενικών και Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, αν όχι την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της ΕΕ, το οποίο επίσης θα καταδίκαζε απερίφραστα την τουρκική δράση και θα αποφάσιζε για επιπλέον συγκεκριμένες πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές ενέργειες εναντίον της Τουρκίας.
Παρόμοιες πολιτικές και διπλωματικές κινήσεις θα μπορούσαν να γίνουν σε όλα τα διεθνή fora στα οποία συμμετέχουν τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος προκειμένου να καταδικάσουν τις τουρκικές πράξεις. Eπιπροσθέτως, Ελλάδα και Κύπρος θα ενεργοποιούσαν τον απόδημο ελληνισμό και θα ζητούσαν και τη δική του συνδρομή για την επιρροή των ξένων κυβερνήσεων με σκοπό την καταδίκη της Τουρκίας. Επιπλέον, μία ενδεχόμενη τουρκική ενέργεια ενάντια στην Κύπρο θα σήμαινε πιθανότατα μια ελληνική στρατιωτική αντεπίθεση εναντίον της Τουρκίας είτε στο Κυπριακό θέατρο επιχειρήσεων, είτε στο Αιγαίο, είτε σε άλλους γεωγραφικούς χώρους ή συνδυαστικά.
Η Ελλάδα έχει δηλώσει πολλές φορές ότι οιαδήποτε Τουρκική στρατιωτική κίνηση εναντίον της Κύπρου θα απαντηθεί από μια ελληνική στρατιωτική αντίδραση, αφού η Ελλάδα θα στέκεται πάντα δίπλα στην Κύπρο.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι μια τουρκική στρατιωτική ενέργεια εναντίον της Κύπρου πιθανότατα θα προκαλούσε, ύστερα από ελληνικό και κυπριακό αίτημα, τη διακοπή κοικονομικής βοήθειας που δίδεται στην Τουρκία από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, από διεθνείς οργανισμούς, από τα όργανα και τους θεσμούς των ΗΠΑ, της ΕΕ καθώς και από τρίτα κράτη. Η Λευκωσία και η Αθήνα θα καλούσαν για άμεση διακοπή όλων των πολιτικών, διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων όσο περισσότερων χωρών θα μπορούσαν να επηρεάσουν καθώς και της ΕΕ με την Τουρκία, και θα απαιτούσαν τη διακοπή της τουρκικής ενταξιακής διαδικασίας στην ΕΕ. Παρόλο που κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι η πορεία της Τουρκίας προς την Ευρώπη ίσως δεν είναι τόσο ελκυστική για τον τουρκικό λαό όπως στο παρελθόν, η Τουρκία δεν θα ήθελε να επιδεινώσει τις σχέσεις της με την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, και αν και η τουρκική ένταξη στην ΕΕ παραμένει μετέωρη και νεφελώδης, εν τω μεταξύ η Τουρκία αποσπά από την ΕΕ σημαντικά οικονομικά οφέλη τα οποία είναι απαραίτητα για να κρατήσει την επισφαλή οικονομία της ζωντανή και να διατηρήσει το όνειρο της ένταξής της στην ΕΕ. Εξάλλου, η τουρκική επιχειρηματική και οικονομική ελίτ και η ανώτερη τουρκική πολιτική τάξη δεν αντιτίθενται στην ένταξη στην ΕΕ, δεδομένου ότι μια τέτοια κίνηση θα διευρύνει σημαντικά τις αγορές της ΕΕ σε προϊόντα της Τουρκίας και θα επεκτείνει τον όγκο εμπορίου των Τουρκικών προϊόντων.
Εν κατακλείδι, όπως άλλωστε έχει δείξει έμπρακτα η Λευκωσία στο παρελθόν η Κύπρος θα προχωρήσει ανεπηρέαστη από τις τουρκικές προκλήσεις και απειλές κατά της εδαφικής της ακεραιότητας και κυριαρχίας προς περαιτέρω εξερεύνηση του φυσικού της πλούτου, σφραγίζοντας περισσότερες συμφωνίες υπεράκτιων γεωτρήσεων με διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες.
*M.Phil in Modern Greek Studies, University of Birmingham, Ηνωμένο Βασίλειο
M.A. «Μεσογειακές Σπουδές», Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων

Μαρίκα Καραγιάννη*: Τα πλεονεκτήματα του αγωγού φυσικού αερίου East Med- Από το Ισραήλ στην Κύπρο, την Ελλάδα και την ΕΕ

on Sunday, 28 January 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ένας αγωγός, τον οποίο η Ελλάδα προωθεί ενεργά τα ταλευταία χρόνια μαζί με το Ισραήλ και την Κύπρο είναι ο αγωγός φυσικού αερίου «East Med». Πρόκειται για έναν πολύ μεγάλο σε μήκος αγωγό 1.900 χλμ, ο οποίος θα είναι βυθισμένος σε μεγάλα βάθη και με πολλές τεχνικές προκλήσεις. Με βάση τις σχετικές αναλύσεις και τη προμελέτη βιωσιμότητας, που έχει γίνει, το έργο θεωρείται τεχνικά εφικτό. Το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου θα κατευθύνεται υποθαλάσσια προς την Κύπρο, στην συνέχεια προς τις ακτές της Κρήτης, και ακολούθως, μέσω της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας υποθαλασσίως στην Ιταλία, με διασύνδεση με τον «IGI - Poseidon». Η σχεδιαζόμενη μεταφορική ικανότητα του αγωγού υπολογίζεται στα 10 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, με δυνατότητα να ανέλθει στα 16 δισ. κ.μ.


15012018-1.jpg

Μια ισραηλινή πλατφόρμα φυσικού αερίου στη Μεσόγειο Θάλασσα, περίπου 24 μίλια δυτικά του ισραηλινού λιμανιού Ashdod, στις 25 Φεβρουαρίου 2013. REUTERS / Amir Cohen
-------------------------------------------------------------------------------------

Στις αρχές Απριλίου 2017, οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ιταλίας υπέγραψαν παρουσία του Ευρωπαίου επιτρόπου Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας, Miguel Arias Canete, Κοινή Διακήρυξη για την περαιτέρω συστηματική παρακολούθηση και προώθηση της ανάπτυξης του έργου ενώ, σημειωτέον, το έργο έχει ενταχθεί στα PCIs (Projects of Common Interest) της ΕΕ, με συνέπεια να είναι επιλέξιμο για κοινοτική συγχρηματοδότηση και μάλιστα στην δεύτερη από –αρχικά- την πέμπτη θέση. Το 2015 ξεκίνησε η συγχρηματοδότησή του από την ΕΕ για τη Δράση «Eastern Mediterranean Νatural Gas Pipeline - Pre-Feed Studies».

Ο ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ

Οι προμελέτες βιωσιμότητας (Pre-Feed Studies), που διεξήγαγε η ΔΕΠΑ, κατέστησαν σαφή την τεχνική εφικτότητα, την οικονομική βιωσιμότητα και την εμπορική ανταγωνιστικότητα του έργου. Ως κύριο συγκριτικό πλεονέκτημα του αγωγού προβάλλεται ο συμπληρωματικός του χαρακτήρας, στο πλαίσιο των πολλών και διαφορετικών προοπτικών εξαγωγής του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης στο μέλλον. Σύμφωνα με την ΔΕΠΑ, ο αγωγός διαθέτει και τα τρία χαρακτηριστικά διαφοροποίησης (diversification) τα οποία επιδιώκει η ΕΕ σε όλα τα νέα ενεργειακά έργα, τα οποία προωθεί για το μέλλον: Νέα οδός διαμετακόμισης, νέα πηγή προέλευσης του φυσικού αερίου, νέα χώρα-προμηθευτής. Το έργο αυτό θα συμβάλει στην διαφοροποίηση τόσο των πηγών προμήθειας του φυσικού αερίου όσο και στην όδευση της μεταφοράς του.

Το επόμενο βήμα είναι ο προγραμματισμός βαθυμετρικών ερευνών και μετρήσεων σε Κύπρο και Κρήτη, προκειμένου να καθοριστεί η ακριβής διαδρομή του αγωγού. Τέλος, επισημαίνεται ότι από το 2016, η κοινοπραξία του αγωγού «IGI-Poseidon» (ΔΕΠΑ-Edison) έχει υπογράψει Μνημόνιο Συναντίληψης με την Noble Energy για την από κοινού εξέταση και παρακολούθηση των προοπτικών υλοποίησης του «East Med», ως μιας από τις επιλογές εξαγωγής του φυσικού αερίου της ανατολικής Ευρώπης προς δυσμάς.

Το μέγα ερώτημα, το οποίο τίθεται επιτακτικά για την υλοποίηση του εν λόγω έργου αφορά στις απαιτούμενες ποσότητες φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο. Η έρευνα και εξόρυξη σε Κύπρο και Ισραήλ είναι σε πλήρη εξέλιξη, χωρίς ακόμη να είναι βέβαιον πόσο φυσικό αέριο θα είναι διαθέσιμο για να δικαιολογήσει την κατασκευή αυτού του μεγάλου αγωγού και την εξαγωγή του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη με εμπορικά ανταγωνιστικές τιμές. Επιπλέον, και η Αίγυπτος έχει εισέλθει προσφάτως σε πρόγραμμα ανάπτυξης των κοιτασμάτων της, με πρώτο και κύριο το νεο-ανακαλυφθέν «Zhor». Από αρκετούς αναλυτές, ως πλέον οικονομικά επωφελής για το άμεσο μέλλον προβάλλεται η εξαγωγή του φυσικού αερίου Ισραήλ και Κύπρου προς την Αίγυπτο προς υγροποίηση στα δύο μεγάλα τερματικά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), IDKU και DAMIETTA. Ένας μεγάλος υποθαλάσσιος αγωγός στη Μεσόγειο χαρακτηρίζεται ως ένα εξαιρετικά δαπανηρό έργο, δύσκολο να υποστηριχθεί οικονομικά από τις ξένες ενεργειακές εταιρείες ή τα τραπεζικά ιδρύματα. Ο τέως εκτελεστικός διευθυντής της Κρατικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων της Κύπρου και διεθνής εμπειρογνώμονας, Charles Ellinas, σε πρόσφατη συνέντευξή του σημείωσε ότι ο «East Med» δεν πρόκειται να καταστεί υλοποιήσιμος χωρίς οικονομική επιχορήγηση από τους μεγάλους ενεργειακούς κολοσσούς, της τάξης των 8 – 10 δισ. δολαρίων και σίγουρα όχι με δάνειο από την ΕΕ, δηλαδή από την ΕΤΕπ. Τέλος, η τρίτη, πρόταση εξαγωγής του φυσικού αερίου του Ισραήλ προς την Τουρκία φαίνεται να αναφέρεται και να υποστηρίζεται μόνο από την ίδια την Τουρκία, και πλέον όχι και τόσο συχνά όπως στο παρελθόν.

15012018-2.jpg

-------------------------------------------------------------------------------------

Ας δούμε πιο αναλυτικά τα διαθέσιμα στοιχεία σε ό,τι αφορά έρευνα και εξόρυξη φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο:

Με κοιτάσματα ήδη σε πλήρη ανάπτυξη και με βάση τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, το Ισραήλ διαθέτει περίπου 860 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου, προερχόμενα κυρίως από 3 κοιτάσματα: Το «Tamar» με περίπου 300 δισ. κ.μ., το «Leviathan» με εκτιμώμενα περίπου 500 δισ. κ.μ. και έναρξη παραγωγής το 2019 και το σύμπλεγμα των μικρότερων κοιτασμάτων «Karish- Tanin» με επιβεβαιωμένα αποθέματα 55 δισ. κ.μ. και εκτιμώμενη έναρξη παραγωγής το 2020.

Στην εποχή μετά την «Αφροδίτη» (περίπου 125 δισ. κ.μ.), το 2018 χαρακτηρίστηκε από το Υπουργείο Ενέργειας της Κύπρου ως «ερευνητικό έτος», καθώς έχουν προγραμματιστεί συνολικά 4-5 γεωτρήσεις. Συγκεκριμένα, η ιταλική ΕΝΙ προγραμματίζει 2 γεωτρήσεις για το 2018, μια στον γεωτρητικό στόχο «Καλυψώ» του κοιτάσματος 6 και άλλη μια στον στόχο «Σουπιά» του κοιτάσματος 3. Εφόσον ολοκληρωθούν εντός του τρέχοντος έτους οι περιβαλλοντικές μελέτες και η αξιολόγηση των στοιχείων των σεισμολογικών ερευνών και για το κοίτασμα 8, τότε η ΕΝΙ ενδεχομένως να επιχειρήσει γεώτρηση και στον στόχο «Ερατοσθένης».

Επίσης, η κοινοπραξία ExxonMobil - Qatar Petroleum, έχει ανακοινώσει ότι το β΄ εξάμηνο του 2018 θα διενεργήσει 2 γεωτρήσεις στο κοίτασμα 10, συγκεκριμένα στους στόχους «Άνθεια» και «Δελφίνος». Βασικός στόχος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και εκμετάλλευση των κοιτασμάτων, ανάλογα και με τις ποσότητές τους. Με την ολοκλήρωση των ανωτέρω γεωτρήσεων εντός του 2018, θα ξεκαθαρίσει και η εικόνα για το ποιο θα είναι το επικρατέστερο σενάριο σε σχέση με την αξιοποίηση των κυπριακών υδρογονανθράκων.

15012018-3.jpg

Το γεωτρύπανο της ΕΝΙ «Saipem 12000». Πηγή : www.marinetraffic.com
-------------------------------------------------------------------------------------

Η πρώτη γεώτρηση στον στόχο «Καλυψώ» ξεκίνησε την Πρωτοχρονιά με το γεωτρύπανο της ΕΝΙ «Saipem 12000» να τρυπά σε βάθος περίπου 1.600 μέτρων. Βάσει χρονοδιαγράμματος, η γεώτρηση αναμένεται να ολοκληρωθεί την πρώτη εβδομάδα Φεβρουαρίου φέτος. Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Φιλελεύθερου», οι προσδοκίες είναι για ένα κοίτασμα κάπως μεγαλύτερο από την «Αφροδίτη», που ερμηνεύεται ως προσδοκία για ανακάλυψη της τάξης των 5 τρισ. κυβικών ποδών. Σύμφωνα με τους Κονοφάγο, Φωκιανού και Φώσκολο, η γεωφυσική εταιρεία «PGS», η οποία έχει πραγματοποιήσει συστηματικές σεισμικές γεωφυσικές καταγραφές σε Ελλάδα και Κύπρο, παρουσίασε στο Λονδίνο χαρτογραφήσεις ανατολικά του τεράστιου κοιτάσματος «Zohr» της Αιγύπτου, από γλώσσες τουρβιδιτών προερχόμενων από τον Παλαιο-Νείλο ποταμό, οι οποίες δημιούργησαν τους ταμιευτήρες ψαμμιτών, οι οποίοι με την σειρά τους οδήγησαν στις ανακαλύψεις των κοιτασμάτων φυσικού αερίου των «Leviathan», «Tanin», «Karish» στο Ισραήλ και της «Αφροδίτης» στην Κύπρο. Παρόμοια γεωφυσικά χαρακτηριστικά εμφανίζουν τα κυπριακά κοιτάσματα 6,7 και 10. Με βάση τα στοιχεία της «PGS», οι τρεις ενεργειακοί αναλυτές εκτιμούν ότι το αποθεματικό του κοιτάσματος 6 αναμένεται να είναι πολύ σημαντικό και άξιο επένδυσης για το μέλλον προς την προοπτική εξαγωγής του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

15012018-4.jpg

-----------------------------------------------------------------------------

Παράλληλα και εξίσου δυναμικά με την Κύπρο, η ENI επιχειρεί και στην Αίγυπτο, αποδεικνύοντας τη μακροχρόνια δέσμευση της εταιρείας στα υποθαλάσσια κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου. Συγκεκριμένα, η εταιρεία ανακοίνωσε πρόσφατα ότι παρήγαγε την πρώτη ποσότητα φυσικού αερίου από το «Zohr», «σε λιγότερο από δυόμισι χρόνια, χρόνο ρεκόρ για κοίτασμα αυτού του είδους», σύμφωνα με την ανακοίνωση. Τα αποθέματα του «Zohr» πιθανότατα υπερβαίνουν τα 0,8 τρισ. κ. μ. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης, θα πρόκειται για κοίτασμα κατά τι μκρότερο από το Shah Deniz του Αζερμπαιτζάν, το οποίο θα τροφοδοτήσει από το 2020 το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου της ΕΕ (ΤΑΝΑΡ, ΤΑΡ). Το κοίτασμα βρίσκεται στο σύμπλεγμα «Shorouk», ανοικτά της Αιγύπτου και περίπου 190 χλμ. βόρεια του Port Said. «Είναι η μεγαλύτερη ανακάλυψη φυσικού αερίου που έγινε ποτέ στην Αίγυπτο και στη Μεσόγειο και θα μπορέσει να καλύψει ένα μέρος της ζήτησης φυσικού αερίου στην Αίγυπτο για αρκετές δεκαετίες», ανέφερε η εταιρεία στην πρώτη ανακοίνωσή της. Στο εν λόγω κοίτασμα, η ΕΝΙ εφαρμόζει το Μοντέλο Διπλών Ερευνών (Dual Exploration Model), δηλαδή: ενώ τα αποθέματα υδρογονανθράκων αναπτύσσονται μέσα από τις επιτυχίες των ερευνών, η εταιρεία είναι σε θέση να επωφεληθεί από πρόωρη νομισματοποίηση, χάρη στην πώληση μειοψηφικών μεριδίων, διατηρώντας παράλληλα την εκμετάλλευση του περιουσιακού στοιχείου. Σημειώνεται ότι η ΕΝΙ κατέχει ποσοστό 60% στο «Shorouk», η ρωσική Rosneft συμμετέχει με 30% και η BP με 10%.

Από την δική της πλευρά, η BP αναπτύσσει ένα άλλο κοίτασμα, το «Atol», βορειοδυτικά της Αλεξάνδρειας, στον υποθαλάσσιο χώρο κάτω από το «Zhor». Συνολικά, η Αίγυπτος διαθέτει περί τα 2.156 δισ. κ.μ. αποθεμάτων φυσικού αερίου, εξαιρουμένου του «Zhor». Ο Αιγύπτιος πρόεδρος, Al- Sissi, έχει διακηρύξει ότι στόχος της ενεργειακής πολιτικής της χώρας είναι η μετατροπή της σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο. Το Νοέμβριο 2017, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου επισκέφτηκε την Κύπρο, όπου συζήτησε την κατασκευή ενός αγωγού που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο από την «Αφροδίτη» στην Αίγυπτο. Μια δεύτερη λύση θα μπορούσε να είναι η αντιστροφή της τωρινής ροής του αγωγού Ισραήλ - Αιγύπτου, ώστε να πηγαίνει από το Ισραήλ στα αιγυπτιακά τερματικά LNG, IDKU και DAMIETTA.

Ο ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ

Το κοινό στοιχείο για Κύπρο και Αίγυπτο, το οποίο είναι άξιο σημείωσης και σχολιασμού, είναι η ενεργός παρουσία του ιταλικού κολοσσού ΕΝΙ στην έρευνα και ανάπτυξη των μεγάλων υποθαλασσίων κοιτασμάτων και των δύο χωρών, ταυτόχρονα. Από τις πρόσφατες επισκέψεις τους τελευταίους μήνες του 2017 του Εκτελεστικού Διευθυντή της εταιρείας, Claudio Descalzi, σε Κάιρο και Λευκωσία προκύπτουν τα εξής σημαντικά σημεία:

1.Η ΕΝΙ έχει αναλάβει μακροχρόνια προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης υδρογονανθράκων σε υποθαλάσσια κοιτάσματα φυσικού αερίου στις ΑΟΖ Κύπρου και Αιγύπτου, τα οποία υλοποιεί σε παράλληλη βάση.

2.Σε πολιτικό επίπεδο, η Ιταλία έχει εισχωρήσει στις Τριμερείς Διασκέψεις Κορυφής Ενεργειακής Συνεργασίας Ελλάδας- Κύπρου- Αιγύπτου και Ελλάδας- Κύπρου- Ισραήλ, εξέλιξη πολύ σημαντική και για τις τρεις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς έχει εισέλθει στο ενεργειακό παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου ένας σημαντικός ευρωπαϊκός παράγοντας, ένας εκ των μεγαλύτερων ενεργειακών κολοσσών της Ευρώπης και χώρας μέλους της ΕΕ, διαφοροποιώντας εν πολλοίς τα δεδομένα προς όφελός τους.

3.Από ιταλικής πλευράς, γίνονται αποφασιστικές κινήσεις ώστε να προχωρήσει η συνεργασία της Κύπρου με την Αίγυπτο για τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς Ελλάδα και Ιταλία. Ο Descalzi από την Λευκωσία δήλωσε ότι η Κύπρος είναι μια γέφυρα προς την Ευρώπη, η οποία αναζητεί εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου. «Γι' αυτό το λόγο η Ιταλία και η Κύπρος μαζί με την Αίγυπτο και την Ελλάδα συζητούν αυτό τον πιθανό διάδρομο, δηλαδή τον “EastMed”, και είμαστε αισιόδοξοι και γι' αυτό είμαστε παρόντες και επενδύουμε πολλά», σημείωσε.

4.Με τα δεδομένα αυτά φαίνεται ότι η Ιταλία προκρίνει η πορεία του φυσικού αερίου να είναι μέσω των διεθνών υδάτων από την περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ προς Αίγυπτο, Ελλάδα και Ιταλία. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΝΙ κινείται προς την κατεύθυνση να διασφαλίσει την υλοποίηση του «EastMed» από κοινού με την διοχέτευση φυσικού αερίου στα τερματικά της Αιγύπτου IDKU και DAMIETTA. Για το λόγο αυτό, φαίνεται να δίδεται έμφαση και από πλευράς ΔΕΠΑ στον «συμπληρωματικό» χαρακτήρα του «EastMed», ως μιας εκ των πολλών επιλογών εξαγωγής του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου εν γένει. Ένας έτερος λόγος είναι ότι στον αγωγό «IGI- Poseidon» συμμετέχει και μια άλλη επίσης ιταλική εταιρεία, η Edison, οπότε διπλασιάζεται το κίνητρο της Ιταλίας για όδευση του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς Ευρώπη μέσω «EastMed» και «IGI- Poseidon».

5.Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν και σε μια άλλη διαπίστωση. Ο προτεινόμενος αγωγός από το Ισραήλ προς την Τουρκία και από εκεί προς την Ευρώπη είναι ένα έργο το οποίο έχει πλέον «ξεθωριάσει». Οι αρνητικές προβλέψεις για την τουρκική οικονομία για το 2018, η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Τουρκία και η στενή ρωσο-τουρκική σχέση στον τομέα του φυσικού αερίου έχουν σε μεγάλο βαθμό αφήσει εκτός ατζέντας αυτή την πρόταση. Οι όποιες αναφορές γίνονται, προέρχονται κυρίως από την ίδια την Άγκυρα που το χρησιμοποιεί για πολιτικούς σκοπούς σε σχέση και με την Κύπρο. Ενίοτε γίνονται και τοποθετήσεις από πλευράς Ισραήλ, οι οποίες δεν είναι πέραν του σημείου ότι «είναι ένα σενάριο που μελετάται».

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σήμερα πλέον η Αίγυπτος δεν χρειάζεται να αγοράσει φυσικό αέριο. Με την έναρξη παραγωγής από το «Zhor», εκτιμάται ότι η παραγωγή το 2018 θα φτάσει τα 10 δισ. κ.μ. και το 2019 τα 27 δισ. κ.μ. ετησίως, ενώ αναμένεται και η έναρξη παραγωγής και από άλλα κοιτάσματα, όπως το «Atol». Όλα αυτά σημαίνουν ότι μέχρι το 2020, η Αίγυπτος αφενός θα μπορεί να καλύπτει την εγχώρια κατανάλωση, αφετέρου θα ξεκινήσει να κάνει τις δικές της εξαγωγές φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα τα δύο τερματικά LNG να χρησιμοποιηθούν κατ’ αρχήν για το αιγυπτιακό φυσικό αέριο. Αυτά υποστηρίζει ο Charles Ellinas και δε φαίνεται να έχει άδικο, αν λάβουμε υπόψη και όλες τις προαναφερθείσες εξελίξεις σε σχέση με τη δραστηριοποίηση της ΕΝΙ στην Αίγυπτο.

ΠΡΩΤΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Συνολικά, η αμερικανική γεωλογική εταιρεία USGS στην έκθεσή της για την ανατολική Μεσόγειο εκτιμά τα συνολικά ανακτήσιμα αποθέματα στα 4.000 δισ. κ.μ. Με το πιο αισιόδοξο σενάριο, τα συνολικά in place αποθέματα φυσικού αερίου εκτιμώνται περί τα 10.000 δισ. κ.μ. Από τους υπολογισμούς αυτούς, είναι ξεκάθαρο ότι ακόμη βρισκόμαστε στην αρχή. Σε κάθε περίπτωση, τα ισχύοντα στις διεθνείς αγορές ορίζουν ότι για την τελική λήψη της απόφασης για την κατασκευή ή μη ενός αγωγού, λαμβάνονται υπόψη τα αντικειμενικά δεδομένα του έργου, που έχουν να κάνουν με τις διαθέσιμες ποσότητες υδρογονανθράκων in place, τις τιμές αγοράς και πώλησής τους στους τελικούς αποδέκτες on the spot, τα κόστη κατασκευής, τα τέλη διέλευσης, το χρηματοδοτικό σχήμα και το οικονομικό- επενδυτικό ρίσκο.

Δεδομένου ότι η ερευνητική διαδικασία στην ανατολική Μεσόγειο είναι σε πλήρη εξέλιξη, η εξαγωγή του φυσικού αερίου τοποθετείται για αργότερα, όταν θα είναι ξεκάθαρες οι διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου προς εξαγωγή. Τα γεωπολιτικά δεδομένα και οι εσωτερικές πολιτικές επιδιώξεις διαδραματίζουν βεβαίως ένα σημαντικό ρόλο στην εν λόγω διαδικασία, όχι όμως τον καθοριστικό. Τόσο η έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων όσο και η διεθνής διαμετακόμισή τους αφορούν μεγάλες και μακροχρόνιες επενδύσεις εκατομμυρίων δολαρίων, όπου οι εταιρείες και οι αγορές έχουν τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για την προώθηση ή μη των εν λόγω επενδυτικών έργων.

Πηγή: www.foreignaffairs.gr

*Ειδική Επιστήμων για την ενέργεια, Τμήμα Γλώσσας, Ιστορίας και Πολιτισμού χωρών Ευξείνου Πόντου, ΔΠΘ, Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΕΝΕ