Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Χρήστος Μηνάγιας: Τα μηνύματα της επίσκεψης Erdoğan, που δεν έτυχαν προσοχής!...

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο liberal.gr ο Ταξίαρχος ε.α., ειδικός σε θέματα Τουρκίας, κ. Χρήστος Μηνάγιας, μας αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές του παρασκηνίου που προηγήθηκε της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Tayyip Erdoğan στην Ελλάδα, καθώς και των όσων είπε στην Κομοτηνή απευθυνόμενος σε Έλληνες Μουσουλμάνους της εκεί μειονότητας. Τα όσα μας είπε είναι εξόχως διαφωτιστικά για το που οδηγούνται οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις! Συνέντευξη στον Βασ...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης*: «Η τουρκική παρεμβατικότητα στην Θράκη: Από την ισλαμοδημοκρατία στον νε...

Η πολιτική εκκίνηση του Ταγίπ Ερντογάν ως ευρωπαϊστή μεταρρυθμιστή ηγέτη που επεδίωκε την εδραίωση ενός νέου τύπου «Ισλαμοδημοκρατίας» (κατά την αντιστοιχία με την «Χριστιανοδημοκρατία») στην Τουρκία, πρότυπο και για άλλα μουσουλμανικά κράτη, δημιούργησε μετρημένη αισιοδοξία, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα. Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΗ «εμπιστοσύνη» υπήρξε το κλειδί για την βελτίωση των διμερών σχέσεων και για την...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

8/12/2016. ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-ΙΣΡΑΗΛ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΜΑΖΟΥΝ!!!! ...

Η δεύτερη τριμερής διάσκεψη των ηγετών Ελλάδος , Κύπρου και Ισραήλ,  λαμβάνει χώρα σήμερα , Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  στην Ιερουσαλήμ. Είναι   η δεύτερη τριμερής συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών, Τσίπρα, Αναστασιάδη και Νετανιάχου , που πραγματοποιείται 11 μήνες μετά τη στρατηγική συμμαχία,  που ανακοινώθηκε στη Λευκωσία και αποδεικνύει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών, η οποία κρίνεται σημαντική, λόγω αφενός των εξελίξεων στο κυπριακό,...

08-12-2016   Εθνική Στρατηγική

7/12/2016. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ...

      Είναι πλέον γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας συναγωνίζεται σε εθνικισμό και στην αύξηση της έντασης με την Ελλάδα και την συντήρηση αυτής. Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτή η έξαρση του τουρκικού εθνικισμού έναντι της Χώρας μας, δεν είναι άμοιρη των εσωτερικών προβλημάτων που η χώρα αυτή αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, αλλά και των σε εξέλιξη ανακατατάξεων στη Συρία και το Ιράκ.   Με αυτή τ...

07-12-2016   Εθνική Στρατηγική

29/11/2016. Εθνική άμυνα – Στρατηγική χωρίς αποτίμηση...

Γράφει ο Γεώργιος Νικολάκος*Η στρατηγική είναι ένας όρος που ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και η αρχική της έννοια ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την στρατιωτική ορολογία, την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και την απαραίτητη σχεδίαση έτσι ώστε να υπάρχει βέλτιστη χρησιμοποίηση των έμψυχων και άψυχων πόρων με απώτερο σκοπό την επίτευξη των τεθέντων στόχων.Αναφερόμενοι κυρίως στην εθνική άμυνα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρατηγικ...

29-11-2016   Εθνική Στρατηγική

16/11/2016. ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ...

ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ"Η κρίση δεν είναι αφηρημένη έννοια, ανέτρεψε τις ζωές των πολιτών της χώρας. Συζητήσαμε για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις και θα περιορίσουν τις ανισότητες. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο. Η λιτότητα δεν μπορεί να είναι συνταγή ανάπτυξης, οι Έλληνες πρέπει να δουν αλλαγή στην καθημερινή τους ζωή. Το ΔΝΤ είπε πως η ελάφρυνση είναι ζωτικής σημασίας και προσωπικά θα συνεχίσω να πιέζω προς...

16-11-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΙΣΡΑΗΛ

BESA, by John M. Nomikos July 17, 2018: Greece and the Eastern Mediterranean Alliance

on Wednesday, 18 July 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις


BESA Center Perspectives Paper No. 897, July 17, 2018

EXECUTIVE SUMMARY: The Eastern Mediterranean Alliance (Israel, Greece, and Cyprus) is emerging at a time of increasing global instability. All three states are firm democracies that promote peace, security, and environmental stability in the region. The tripartite alliance is strategically the most significant anchor of Greek security and economic progress.


Concrete steps over the past three years have set the foundations of an Eastern Mediterranean Alliance (EMA) comprising Israel, Greece, and Cyprus. The convergence of the three nations is the natural outcome of close democratic similarities and a joint desire for stability and progress in a region tormented by perennial Middle East strife, radical Islamism, and the morphing of Turkey into a fundamentalist Islamic autocracy.

The EMA is emerging at a time of increasing global instability. American retrenchment from traditional postwar strategic arrangements, the resurgence of Russia, a troubled EU, the illegal migration crisis, China’s rise as a global power, and much else leave little room for complacency.

Israel, Greece, and the Republic of Cyprus are the only Eastern Mediterranean actors that are firm democracies. As such, they do not only see a common interest in promoting peace, security, and environmental stability in the region, but also seek to promote strong economic bonds following the discovery of rich hydrocarbon deposits in their respective Exclusive Economic Zones.

While each of the EMA partners faces individual challenges, all three are united against the regional spoiler and strutting Islamic “superpower” of Recep Tayyip Erdoğan’s Turkey. The Turkish president misses no opportunity to vow that Ankara will “take what is rightfully hers” – and is just a step away from declaring the international treaties that settled Turkey’s fate after WWI null and void.

From the Greek perspective, the EMA initiative is indispensable. Greece’s sovereign debt crisis and its bankruptcy in 2010 put its relationship with the northern EU members under severe strain. At present, Athens faces the unpalatable prospect of long-term foreign fiscal “monitoring” and significant limitations placed upon its economic policies. Because present and future Greek governments must function while in the vise of EU “monitoring,” Athens seeks to promote alternative bilateral and multilateral initiatives outside the narrow Brussels-dominated space – and the EMA fits this bill perfectly.

Greece’s most pressing strategic concern is Ankara’s expressed purpose of “re-Turkifying” space once in Ottoman possession. Erdoğan’s incursion into Syria, his plans for militarily “stabilizing” northern Iraq, his expanding subversive and Islamicizing activities in the Balkans, and the daily violations by Turkey of Greek sovereign air and sea space leave little hope for a peaceful future. Greece also faces an impasse with the philo-Turkism of many of its “allies” despite waning Turkish fortunes in Europe and Ankara’s dead-in-the-water application to join the EU.

Thus, the EMA has emerged as the most strategically significant anchor of Greek security and economic progress. The discovery of hydrocarbons in Israeli and Cypriot waters has literally put the EMA on the map, stimulating strong interest in the politics, economics, and security of the region from the US and Russia as well as from countries that had been neutral towards the Eastern Mediterranean.

Athens needs to tread a delicate path vis-à-vis Jerusalem and Cairo, the latter of which is gravitating towards the tripartite EMA. Both Israel and Egypt are involved in ongoing disputes in the Middle East, a factor that traditionally “pro-Arab” Greece will need to handle with political and diplomatic finesse.

In any case, recent EMA summit meetings have concluded with optimistic declarations of purpose stressing the developing geopolitical cooperation of Jerusalem, Athens, and Nicosia. Central to these positive developments is the planned construction of the EastMed pipeline, which will bypass Turkey, despite increased cost, and thus enhance security in the Eastern Mediterranean by removing Turkey’s control over the EMA centerpiece.

Erdoğan’s electoral victory on June 24, 2018 strengthened his sultanic and Islamist aspirations and gives added urgency to the promotion of the EMA strategic project. A stronger Erdoğan means a faster transition for Turkey to Islamic fundamentalism. This in turn threatens to bring radical Islam to Europe’s doorstep while exponentially increasing the danger posed by Turkey to the EMA partners. With Erdoğan confirming, with every passing day, his rejection and condemnation of Western values, his hatred for the Jewish state, and his elevation of fundamentalist Islamism as the driving force behind the neo-Ottoman Türkiye, there is little room for compromise with Turkey’s emerging Islamic republic.

In the final analysis, it is not the EMA’s purpose to resolve the issue of Turkey, which is the thorniest security problem for the Western alliance in the Eastern Mediterranean and the Middle East. The EMA’s core mission is to promote and secure the collective interests of its partners, to encourage the primacy of international law over irredentist and aggressive policies irrespective of their source, and to create and strengthen a superstructure of economic initiatives of irrefutable strategic value to Europe and the US. In the meantime, as Federiga Bingi of Johns Hopkins put it, “Europe and NATO cannot afford to be checkmated by Erdoğan.” They should act accordingly.

View PDF

Ioannis (John) M. Nomikos is the Director of the Research Institute for European and American Studies (RIEAS) based in Athens, Greece. He is founding editor of the Journal of European and American Intelligence Studies (JEAIS). His research focuses on counterintelligence, counterterrorism, Greek-Israeli relations, and energy- maritime security in the Eastern Mediterranean region.

BESA Center Perspectives Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family 

 

RAND by Shira Efron: The Future of Israeli-Turkish Relations

on Sunday, 08 July 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Research Questions
How have Israeli-Turkish relations evolved?
What is the status of Israeli-Turkish economic ties since their 2016 normalization?
What are the standing political and security issues between Israel and Turkey?
How might the future of Israeli-Turkish relations develop?
What implications do Israeli-Turkish ties have for U.S. interests in the Middle East?
This report, which draws largely on Israeli and third-party views, examines the relations between Israel and Turkey, concentrating on the state of economic, diplomatic, and security ties after the 2016 reconciliation between the two countries and the possible futures of these ties.


Israel and Turkey have almost seven decades of relations, but even after the reconciliation, ties remain strained. While the Israeli and Turkish business communities would like to resume former levels of engagement, and there is interest in cooperation over natural gas, relations in the diplomatic and security spheres are tense because of distrust of Turkish President Recep Tayyip Erdoğan and differences between the countries over the future of Syria and the Israeli-Palestinian conflict. Any change, for better or worse, in Israeli-Palestinian relations, will have implications for the ties between Israel and Turkey, as demonstrated by the May 2018 diplomatic rift over the violent clashes in Gaza and the opening of the U.S. embassy in Jerusalem.

Key Findings
Strong Bedrock, Formidable Challenges
Israel and Turkey still have strong common interests, especially economically. Natural gas development is still a prospect, and both countries share the objective of stability of Gaza.
However, Israeli opinion of Turkish President Recep Tayyip Erdoğan and differences between the countries over the future of Syria and the Israeli-Palestinian issue will probably keep relations cold.
Israel now has economic and security cooperation alternatives to Turkey, such as Cyprus and Greece. Israeli defense industries have found larger markets than Turkey for their exports including India, South Korea and Japan.
Changes in the status of the Israeli-Turkish relationship will probably occur alongside developments on the Israeli-Palestinian front, as demonstrated by the May 2018 diplomatic rift over the violent clashes in Gaza and the opening of the U.S. embassy in Jerusalem.

Table of Contents
Chapter One
Introduction

Chapter Two
A History of Ups and Downs in Bilateral Relations

Chapter Three
Normalization Achieved After a Six-Year Process

Chapter Four
Post-Rapprochement Economic Relations

Chapter Five
Diplomatic and Security Relations After Normalization

Chapter Six
Conclusion: Israeli-Turkish Ties Face Formidable Challenges

Download PDF

 

BESA, By Dr. George N. Tzogopoulos: Cyprus, Greece, and Israel Chart a Common Path

on Monday, 11 June 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

EXECUTIVE SUMMARY: Cyprus, Greece, and Israel are steadily building a democratic geopolitical bloc in the Eastern Mediterranean. They are exploring ways to collaborate in fields ranging from energy to communication technology and defense. Greek-American and American-Jewish communities are exploiting the momentum to further boost the developing “triangle” and encourage US support. However, despite progress among the governments and the generally positive climate, warning signs of anti-Semitism in Greece underline the need for grassroots action to combine political achievements with wide public support.


The fourth Cyprus-Greece-Israel tripartite summit, which took place in Nicosia on May 8, 2018, made plain the determination of the three countries to deepen their cooperation. Nicos Anastasiades, Alexis Tsipras, and Benjamin Netanyahu discussed new fields of interest, including public security, cinema co-production, maritime pollution, telecommunications, and the reduction of data roaming costs. They agreed that the fifth trilateral summit will take place within the year in Beersheba, a place described by Netanyahu as “cyber city.” At that event, the parties plan to advance their dialogue on communication technologies.

At present, the countries are emphasizing their collaboration at the military level. Symbolically, Greek fighter planes participated in an IAF aerial show to celebrate Israel and the IDF’s 70th Independence Day. Also, the Chief of the Hellenic Army General Staff, Lt. Gen. Alkiviadis Stefanis, visited Israel at the invitation of Maj. Gen. Yaacov Barak, the IDF’s Ground Forces Commander, who had already visited Greece in January. According to media reports, the two sides are discussing potential joint actions against new threats as well as exchange programs. Staff talks involving representatives of the armed forces of Cyprus, Greece, and Israel took place in Israel on May 9.

Energy remains at the center of attention. Cyprus and Israel currently disagree on the division of the Aphrodite reservoir, and this disagreement could lead to international arbitration. Το avoid such a scenario, Nicosia and Jerusalem are engaging in a “transparent and productive dialogue,” as Israeli Ambassador to Cyprus Shmuel Revel put it to the Cyprus News Agency. Cypriot Energy Minister Yiorgos Lakkotrypis said companies should first attempt to reach settlements on gas quantities on their own, but this process has not yet begun.

This issue is not expected to be easily solved. Lakkotrypis sees it as “one of the most important differences” between Cyprus and Israel. His Israeli counterpart Yuval Steinitz declares, “Israel cannot give up, not even as a gesture of friendship, on its territories or its natural resources.”

The lack of a sharing formula on the Aphrodite gas field does not prevent Cyprus, Israel, and Greece from examining the construction of an EastMed pipeline. Following the tripartite Nicosia summit, the Israeli ambassador to Greece, Irit Ben-Abba, spoke about a fast rhythm for the potential realization of this “adventurous project.”

An EastMed pipeline would cost more than a pipeline connecting Israel to Turkey, but would enhance security in the Eastern Mediterranean. That is why it is anathema to Ankara. Following the Nicosia meeting, the Turkish-Cypriot leader Mustafa Akinci said EastMed might not function as a route to peace and advocated for the transportation of gas resources from the Levantine Basin to Europe via Turkey.

Comments like these show Ankara’s unease with the evolving cooperation among Cyprus, Greece, and Israel. The creation of a democratic bloc in the Eastern Mediterranean does not serve Turkish President’s Erdoğan’s neo-Ottoman aspirations – indeed, it might disrupt them.

Executive director of the Hellenic American Leadership Council (HALC) Endy Zemenides said in an interview that his organization and the American Jewish Community (AJC) were coordinating an advocacy campaign in Washington to strengthen the Cyprus-Greece-Israel triangle with US support. A restriction on F-35 jet sales to Turkey and the end of the Cyprus Arms Embargo Act are among the goals. In May 2018 the fifth anniversary of the Congressional Hellenic-Israel Alliance was also celebrated in the US. The more Ankara’s tactics are exposed by Cyprus, Israel, and Greece, the more the international community becomes aware of Erdoğan’s motivations.

The fourth Cyprus-Greece-Israel tripartite summit took place on the same day US President Donald Trump made his Iran speech. This led both Cyprus and Greece to take a public position on how they view Israel’s sensitivity towards the Iranian threat – despite their need to align their policies with that of the EU. President Anastasiades told i24NEWS that he “urged Iran to pursue good relations with all of their neighbors and to respect the principle of non-interference.” Prime Minister Tsipras underlined that he shared Prime Minister’s Netanyahu’s concern but advocated for the preservation of the Iran nuclear deal. Greek companies, like Hellenic Petroleum, that are importing oil from Iran are reportedly coming up with alternative plans.

Notwithstanding the strong momentum and high level of political support for the strengthening of the Cyprus-Greece-Israel geopolitical alliance in the Eastern Mediterranean, old stereotypes and prejudices are undermining wider acceptance. Worryingly, signs of anti-Semitism are resurfacing, at least in Greece. Α Greek cartoonist recently compared the situation in the Gaza Strip with the Holocaust and drew a parallel between Israeli policies and Nazi practices. Both the Central Israel Council of Greece and the Embassy of Israel criticized the comparison. However, the Greek blogosphere teems with articles calling the “targeting” of the cartoonist unfair and suggesting he was correct in condemning Israel’s behavior towards the Palestinians.

Also, at the beginning of May, a Jewish cemetery in a southwestern suburb of Athens was vandalized and marble headstones damaged. The Central Board of Jewish Communities in Greece expressed its condemnation of this incident and a silent protest was organized. Moreover, Islamic hatred of Jews has appeared in Greece. In Xanthi, a city in northeastern Greece, the self-proclaimed Mufti Ahmet Mete misses no opportunity to slander the Jews in his preaching, though he was sentenced to eight months imprisonment for saying that Hitler was right to turn the Jews into soap.

Condemnations and protests are not sufficient to eradicate anti-Semitism. Recent warning signals indicate the need for better education and more accurate and open-minded media coverage. This is the only way the arguments of the political elites will receive public support in the long term.

View PDF

Dr George N. Tzogopoulos is a BESA Research Associate, Lecturer at the Democritus University of Thrace, and Visiting Lecturer at the European Institute of Nice.

 

 

 
Subscribe to Our Free Mailing List

Subscribe to our mailing list

Don’t miss out on any new articles and research from the Begin-Sadat Center!

 
 
You will receive one mailing daily.

BESA-George N. Tzogopoulos (Moderator); What Are the Implications of the Russian-Turkish Rapprochement?

on Monday, 22 January 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Q: In the aftermath of the failed coup d'état of July 2016, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan is embarking on an attempt to improve Ankara’s relations with non-Western countries to avoid international isolation.

The Russian-Turkish rapprochement is a characteristic example. As the EU and the US criticize Erdoğan for his domestic and foreign policy choices, he regularly meets with his Russian counterpart, Vladimir Putin, to discuss new patterns of cooperation. BESA join the debate by asking the experts: What are the implications of the Russian-Turkish rapprochement?

View PDF

10/08/2017. ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ. ΜΙΑ ΑΝΙΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ.

on Thursday, 10 August 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

10/08/2017. ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ. ΜΙΑ  ΑΝΙΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ.

    Όταν πριν μερικά χρόνια κάποιος αναφερόταν στις σχέσεις Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας θα τις περιέγραφε  ως ανύπαρκτες , μηδενικές, εχθρικές, μίσους και έντονης επιθυμίας για  αλληλοεξόντωση. Σήμερα ο γνώστης των τεκτονικών αλλαγών που συνέβησαν θα τις περιέγραφε ως καλές, βελτιούμενες, «συμμαχικές», ιδιαίτερες, αλλά και μη φανερές. Πριν λίγες ημέρες το Ισραήλ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να κλείσει τα γραφεία του Al-Jazeera , το τηλεοπτικό δίκτυο του Κατάρ, το οποίο οι ισραηλινές αρχές κατηγορούν για υποκίνηση βίας. Το Ισραήλ κατηγορεί εδώ και χρόνια το δίκτυο για έλλειψη αντικειμενικότητας στην κάλυψη της διένεξης με τους Παλαιστίνιους. Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu είχε ανακοινώσει στα τέλη του Ιουλίου ότι ήθελε να διώξει το Al-Jazeera κατηγορώντας το, ότι υποδαυλίζει την ένταση στη διένεξη για τους ιερούς τόπους στην Ιερουσαλήμ! Με την απόφασή του αυτή το Ισραήλ συντάσσεται και παρατάσσεται στο πλευρό της αραβικής συμμαχίας, με προεξάρχουσες την Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, που κατηγορούν το Κατάρ για στήριξη τρομοκρατικών ισλαμιστικών οργανώσεων, όπως το ISIS, η Αλ Κάιντα , και άλλες ακραίες οργανώσεις, διακόπτοντας τις διπλωματικές των σχέσεις, κάθε επαφής και συναλλαγής, απομονώνοντας πλήρως το Κατάρ στην Μέση Ανατολή.
    Η ενέργεια αυτή του Ισραήλ είναι πρωτόγνωρη και μοναδική στην ιστορία του. Είναι η πρώτη φορά, που το Ισραήλ στηρίζει Αραβικό κράτος, τόσο φανερά και απροκάλυπτα. Είναι η πρώτη φορά που  το Ισραήλ συμμετέχει σε ενδο-αραβική διένεξη και παίρνει το μέρος της μιας πλευράς, είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ συντάσσεται με τον Σουνιτικό άξονα, όπου ηγέτιδα δύναμη είναι η Σαουδική Αραβία και το αντίπαλο δέος ο Σιϊτικός άξονας, με ηγέτιδα δύναμη, το Ιράν, παραδοσιακό εχθρό του Ισραήλ. Για  «τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ» οι εξελίξεις ήταν αναμενόμενες, καθόσον εδώ και αρκετό καιρό, Ισραήλ και Σαουδική Αραβία είχαν μυστικές επαφές και συνομιλίες, όπου το αδύνατον έγινε δυνατόν. Οι δύο μισητοί εχθροί, στην Μέση Ανατολή, εφαρμόζοντας το δόγμα της  real politic, παραμέρισαν παραδοσιακές έχθρες, πολιτικές προκαταλήψεις και ιδεολογικές αντιλήψεις, «συνέπτυξαν» αφανή συμμαχία, με σκοπό να προωθήσουν τα εθνικά των συμφέροντα, καθόσον η πολιτική Ομπάμα για την Μέση Ανατολή (επαφές και συμφωνία με Ιράν) ήταν αντίθετη έως καταστροφική για τις εθνικές επιδιώξεις των δύο κρατών.
Τα τελευταία χρόνια, δραματικές πολιτικής αλλαγές έχουν κλονίσει τη Μέση Ανατολή. Κάποιοι έχουν περιγράψει αυτά τα γεγονότα μεταφορικά ως "μετατοπίζοντας την άμμο της ερήμου", θεωρώντας ότι επετεύχθη το  αδύνατο. Ορισμένες από τις πιο τρομακτικές αλλαγές έχουν υπενθυμίσει το παροιμιώδες «τέλος των ημερών», ενώ άλλες  φαίνονται λίγο πολύ σαν μικρά θαύματα, θεωρώντας τόσο απίθανους τους  παίκτες και τόσο απροσδόκητες τις  εξελίξεις.
Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει,  ότι ένας νέος Σαουδάραβας  διανοούμενος ο Abdul- Hameed Hakeem, θαεπισκεπτόταν την Ιερουσαλήμ και στη συνέχεια θα έγραφε μια  θαρραλέα ανοικτή επιστολή στη γενεά του, που δημοσιεύτηκε στο Foreign Affairs, εκφράζοντας τόσο την ελπίδα όσο και την επιθυμία για έναν πρωτόγνωρο πολιτικό μετασχηματισμό; Και όμως συνέβη, όπως αναφέρει η εφημερίδαΑlgemeiner. Η επιστολή του στην ουσία είχε αποδέκτη τον Υπουργό Άμυνας και πρώτο διάδοχο του Θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, τον Mohammad bin SalmanAlSaud, τον μελλοντικό βασιλιά  της Σαουδικής Αραβίας . Το όνειρό του; Ότι ο νεαρός διάδοχος,θα ενστερνιστεί ένα νέο όραμα για τη Σαουδική Αραβία , όπου θα συμπεριλαμβάνεται (άκουσον,άκουσον) οπωσδήποτε η  ειρήνη με το Ισραήλ. Αν δεν ήταν προσυνεννοημένο, για να προετοιμάσουν την κλειστή Σαουδαραβική κοινωνία, τότε σαφώς είναι  πολύ προχωρημένο. Και φαίνεται ότι ο διάδοχος του θρόνου και αγαπημένος υιός του γηραιού Βασιλιά Salman, ο Mohammand bin Salman, στην ουσία ο ισχυρότερος  άνδρας σήμερα στην Σαουδική Αραβία, βαδίζει πάνω στο όραμα του διανοούμενου Abdul-Hameed Hakeem.  Σε αυτό το πλαίσιο ξεκίνησε αυτή η  απροσδόκητη προσέγγιση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ. Πριν από δύο χρόνια,  τον Ιούνιο του 2015, οι Times of India,  ανέφεραν ότι η ινδική πόλη Lucknow,  φιλοξένησε μια ασυνήθιστη συνάντηση μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, στην οποία συμμετείχαν επίσης διακεκριμένοι διανοούμενοι Σιΐτες (!!), αλλά τότε ελάχιστοι αντελήφθησαν τις καταιγιστικές εξελίξεις, που βλέπουμε σήμερα.
    Σε ότι αφορά το Ισραήλ, η νέα πολιτική του και οι διαμορφούμενες και αποκαλυπτόμενες εξωτερικές του σχέσεις με την Σαουδική Αραβία, μπορεί σε μια μερίδα φανατικών εθνικιστών και ακραίων θρησκευτικών αντιλήψεων να είναι πολύ ενοχλητικές έως απαράδεκτες, η  πλειοψηφία όμως του Ισραηλινού λαού, το θεωρεί αναγκαία εξέλιξη, επιβαλλόμενη από τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής και την κόπωση των συνεχών πολέμων. Σε ότι αφορά όμως την Σαουδική Αραβία, οι εξελίξεις αυτές είναι θα λέγαμε εκρηκτικές. Ο Ουαχαμπισμός, η επίσημη θρησκεία της Σαουδικής Αραβίας, θεωρείται  ακραίων Ισλαμιστικών Σουνιτικών αντιλήψεων. Θεωρείται από πολλούς, ως μια αίρεση που δημιουργήθηκε τον 18ο αιώνα και επιδιώκει να επιστρέψει το Σουνιτικό Ισλάμ,στις πρώιμες ρίζες του - τις ημέρες του Προφήτη και των πρώτων οπαδών του. Για να αντιληφθούμε το πώς θεωρούν το Ισραήλ, τους Ισραηλινούς  και την θρησκεία των, αναφερόμαστε δειγματοληπτικά στα εξής: Η Σαουδική Αραβία κατηγορεί έντονα τόσο τους χριστιανούς ( ονομάζοντάς τους Σταυροφόρους),  όσο και τους Εβραίους (αποκαλώντας τους ως υιούς των  χοίρων και  των σκύλων), όπως  π.χ. ακούσαμε σε διακηρύξεις του Οσάμα Μπιν Λάντεν.  Υπάρχουν πολλές  αντιεβραϊκές αντιλήψεις και απαγορεύσεις   στη Σαουδική Αραβία, που  επικεντρώνονται στο Ισραήλ και στον Σιωνισμό. Έτσι απαγορεύεται  παντελώς η είσοδος Ισραηλινών στην χώρα.  Ακόμη και σε άλλης εθνικότητας  ταξιδιώτες με ισραηλινές βίζες στα διαβατήρια τους δεν επιτρέπεται η είσοδό τους στην Σαουδική Αραβία . Φυσικά  απαγορεύεται η εμφανής  εβραϊκή θρησκευτική ενδυμασία και να φέρονται  σύμβολα, όπως τα κοσμήματα με το «Αστέρι του Δαβίδ» ή διάφορα θρησκευτικά βιβλία  Ιουδαϊκής ή άλλης θρησκείας.  Και εδώ υπάρχει ένα ζήτημα. Εκτιμάται όμως ότι,  σε μια χειραγωγούμενη κοινωνία, με αυστηρές ως ακραίες θρησκευτικές αντιλήψεις,  με ένα σκληρό και παντελώς αντιδημοκρατικό καθεστώς, όπως στην Σαουδική Αραβία, ο ισχυρός άνδρας  της χώρας, ο πρίγκιπας Mohammand bin Salman, ο αυριανός βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας, στα πλαίσια της νέας πολιτικής και της νέας πορείας που θα εξαγγείλει, θα περάσει και την νέα πολιτική της χώρας, όπως την «οραματίσθηκε» ο νεαρός Σαουδάραβας διανοούμενος Abdul-Hameed Hakeem, με το Ισραήλ να συγκαταλέγεται στους καλύτερους φίλους και συμμάχους της χώρας!! Εκτός και αν μελλοντικά έχουμε ξανά «μετατόπιση της άμμου της ερήμου» στον απίθανο κόσμο της Μέσης Ανατολής.

22/2/2017. ΗΠΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΟ: ΣΤΟ ΘΟΛΩΜΕΝΟ ΜΟΥ ΜΥΑΛΟ.

on Wednesday, 22 February 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

22/2/2017. ΗΠΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΟ: ΣΤΟ ΘΟΛΩΜΕΝΟ ΜΟΥ ΜΥΑΛΟ.


Kαι να που το τελματωμένο θέμα  της Ισραηλινο-Παλαιστινιακής διένεξης ξανάρθε στην επικαιρότητα με τις χειρότερες  συνθήκες. Η επίσκεψη Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον και η δήλωση  Τραμπ, για επανέναρξη των συνομιλιών , αλλάκαι η ρήση του ότι «μπορεί να ζήσει και με την λύση ενός κράτους στην περιοχή, αν το αποδεχθούν και οι δύο πλευρές» (σιγά μην την αποδεχθούν ποτέ οι Παλαιστίνιοι) πυροδότησε αντιδράσεις όχι μόνο στον Αραβικό κόσμο, αλλά και στον Δυτικό κόσμο. Και τούτο διότι ο πρόεδρος Τραμπ υιοθέτησε ουσιαστικά τις θέσεις Νετανιάχου, στο θέμα αυτό, της λύσης ενός κράτους, που δεν αποδέχεται κανένα Αραβικό κράτος. Μάλιστα στο Ισραήλ  ο Νετανιάχου  έχει ήδη δεχτεί επικρίσεις από την ισραηλινή Δεξιά,  επειδή εξετάζει το ενδεχόμενο παύσης της εποικιστικής  δραστηριότητας , κατόπιν σχετικής παραίνεσης  του προέδρου Τραμπ.
    Η  Γαλλία θεωρεί «συγκεχυμένη και ανησυχητική» τη νέα θέση των ΗΠΑ όσον αφορά την Ισραηλινο-Παλαιστινιακή διένεξη, όπως δήλωσε  ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών,  σχολιάζοντας την παρέκκλιση του Προέδρου Τραμπ από τη πάγια  δέσμευση των ΗΠΑ επί δεκαετίες τώρα, για υποστήριξη της λύσης των δύο κρατών. Μετά την  συνάντησή του με τον νέο Αμερικανό ΥΠΕΞ Ρεξ Τίλλερσον, στη σύνοδο κορυφής της Ομάδας των Είκοσι (G20) στη Βόννη, δήλωσε: «Ήθελα να του υπενθυμίσω, μετά τη συνάντηση Τραμπ -Νετανιάχου, ότι κατά την άποψη της Γαλλίας, δεν υπάρχουν άλλες επιλογές, εκτός από την προοπτική μιας λύσης δύο κρατών και ότι η άλλη επιλογή που ανέφερε ο κ. Τίλλερσον δεν είναι ρεαλιστική, δίκαιη ή ισορροπημένη». Ακόμη και ο Γερμανός ΥΠΕΞ,  προειδοποίησε ότι η οικοδόμηση περισσότερων ισραηλινών εποικισμών στα παλαιστινιακά εδάφη ενδέχεται να θέσει τέλος στην προοπτική της λύσης δύο κρατών και να πυροδοτήσει συγκρούσεις στην περιοχή.
    Και η αλλοπρόσαλλη εξωτερική των ΗΠΑ συνεχίστηκε όταν  σε αντίθεση με τη σαφή προτίμηση του Προέδρου Τραμπ  για οποιαδήποτε λύση θεωρείται καλύτερη από τα δύο μέρη, η Πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Νίκι Χάλλευ, δήλωσε  ότι «οι ΗΠΑ υποστηρίζουν απολύτως μια λύση δύο κρατών για την Ισραηλινο-Παλαιστινιακή διένεξη και ότι όποιος πιστεύει ότι αυτό δεν ισχύει, σφάλει». Και συνέχισε δηλώνοντας  στους δημοσιογράφους: «Σκεφτόμαστε όμως και αντισυμβατικά, δηλαδή, τι πρέπει να γίνει για να καθίσουν οι δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων; Για ποιο πράγμα πρέπει να τους πείσουμε να συμφωνήσουν;».
    Σύμφωνα δε, με παλαιστινιακές πηγές, η αποκήρυξη της ιδέας των δύο κρατών θα έχει ολέθριες συνέπειες. Ο εκπρόσωπος της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης [PLO], Νάσερ Ελ Κίντουα, δήλωσε: «Απόρριψη της λύσης των δύο κρατών ισοδυναμεί με απόρριψη της ειρηνευτικής διαδικασίας». Ακόμη και ο Αραβικός Σύνδεσμος πήρε θέση στο θέμα και αρνείται να παρεκκλίνει από την πάγια θέση του, και  «επαναλαμβάνει την ακλόνητη υποστήριξή του στη λύση των δύο κρατών για τους  δύο λαούς και προειδοποιεί ότι είναι ενάντια στη μετακίνηση της Πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ», που ήταν προεκλογική υπόσχεση του Τραμπ.
Στο  πολιτική διελκυστίνδα  πήρε μέρος και η οργάνωση Χεζμπολάχ , η οποία σε ανακοίνωσή της αναφέρει ότι η συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου, σηματοδότησε στην ουσία το τέλος των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Σημειώνεται επίσης ότι ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλλα , μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο της Χεζμπολάχ, al-Manar του Λιβάνου, απείλησε ότι «σε οποιαδήποτε μελλοντική σύγκρουση με το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ θα πλήξει όχι μόνο τη δεξαμενή αποθεμάτων αμμωνίας του Ισραήλ, αλλά και τον πυρηνικό αντιδραστήρα της Ντιμόνα, στο νότιο Ισραήλ». Επιπλέον, σχολιάζοντας την κοινή συνέντευξη Τύπου Τραμπ – Νετανιάχου δήλωσε ότι «οι Άραβες ηγέτες και όλοι όσοι είχαν υποστηρίξει τις διαπραγματεύσεις ως μια στρατηγική πρέπει να αναγνωρίσουν την αποτυχία αυτής της προσέγγισης και να ατονήσουν ότι ο μόνος δρόμος είναι ο δρόμος της αντίστασης».  Απαντώντας στις απειλές  Νασράλλα, ο Υπουργός Πληροφοριών του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ , δήλωσε ότι «σε περίπτωση που υπάρξει οποιαδήποτε επίθεση σε αστικά κέντρα ή υποδομές του Ισραήλ, θα μπει στο στόχαστρο ολόκληρος ο Λίβανος», συμπεριλαμβανομένων των υποδομών της χώρας.
    Διαπιστώνουμε έτσι  ότι μετά το ταξίδι Νετανιάχου στις ΗΠΑ, το Παλαιστινιακό ζήτημα πήρε στην κυριολεξία φωτιά. Αντί να αποτελέσει την αφορμή της επανεκκίνησης των συνομιλιών, μάλλον οξύνθηκε η κατάσταση, αφενός  με τις διφορούμενες και αντιφατικέςθέσεις των ΗΠΑ,των θεμάτων εποικισμού του Ισραήλ στην Δυτική Όχθη και  της πρόθεσης Τραμπ να μεταφέρει την Αμερικανική Πρεσβεία από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ και αφετέρου με  την απόρριψη της λύσης του ενός κράτους από Παλαιστινίους και Αραβικό Σύνδεσμο, καθώς και  τις απειλές Νασράλλα κατά Ισραήλ, με αποτέλεσμα οι δύο πλευρές, να βρεθούν στα χαρακώματα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά όπως αναφέρθηκε  η οργάνωση Χεζμπολάχ , η εμπειροπόλεμη και καλά εξοπλισμένη από την συμμετοχή της στο πόλεμο της Συρίας, να απειλεί  ευθέως το Ισραήλ, με πυρηνικό και βιολογικό ολοκαύτωμα, με πλήγματα σε αποθήκες με χημικό υλικό και τον πυρηνικό αντιδραστήρα της Ντιμόνα. Ωραία  λοιπόν  τα κατάφερε ο πρόεδρος Τραμπ για αρχή, αφού δεν έλαβε υπόψη, πάγιες θέσεις της Αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και αυτοσχεδιάζει σε έναν χώρο που αποτελεί επί δεκαετίες το πεδίο άγριων συγκρούσεων, εθνικών, θρησκευτικών, πολιτικών, οικονομικών, ενεργειακών συμφερόντων και επιδιώξεων και την προβολή ισχύος κρατικών δρώντων, εις βάρος των λαών που ζουν στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Οι εξελίξεις αναμένονται και ας ελπίσουμε ότι δεν θα είναι οι χείριστες και θα επικρατήσει η σύνεση και η λογική, που δεν υφίσταται μέχρι τώρα.

Πηγές: Times of Israel ,  Haaretz ,   The Jerusalem Post

15/2/2017. Ο Τραμπ, το Ισραήλ και η νέα Αμερικανική Πολιτική!!

on Wednesday, 15 February 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

15/2/2017. Ο Τραμπ, το  Ισραήλ και η νέα Αμερικανική Πολιτική!!

Είναι αδιαμφισβήτητο και γνωστό σε όλη την διεθνή κοινότητα, ότι το Ισραήλ αποτελούσε τον προβολέα  της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή και ότι βέβαια το Ισραήλ  είναι μια πολύ φιλο-αμερικανική χώρα, ενδεχομένως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο.Οι σχέσεις των ήταν στενές και αδιάρρηκτες επί δεκαετίες.  Αυτή η κατάσταση  είχε ανατραπεί τα τελευταία οκτώ χρόνια με την προεδρία Ομπάμα, με αποτέλεσμα οι σχέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ να φθάσουν σε τόσο οριακό χαμηλό σημείο, ώστε το Ισραήλ να κατηγορεί ευθέως την διακυβέρνηση Ομπάμα  ως εχθρική ως προς  το Ισραήλ και να θεωρεί τον πρώην πρόεδρο Ομπάμα, ως μη φιλικό και περίπου σαν «PersonanonGrata». Έτσι η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, πανηγυρίστηκε και καλωσορίστηκε με ανακούφιση από την πλειοψηφία των Ισραηλινών, καθόσον θεώρησαν ότι χειρότερα δεν μπορούσε να γίνει.

Η συνέχεια ΕΔΩ!

25/1/2017. ΤΡΑΜΠ ΚΑΙ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ!!

on Wednesday, 25 January 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

25/1/2017. ΤΡΑΜΠ ΚΑΙ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ!!

Σε άρθρο του γράφοντος, Οκτώβριος  2016, σχετικά με τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ (τίτλος:Εκλογές ΗΠΑ, ο αγώνας για τις ψήφους των Εβραίων και την στήριξη του AIPAC)  αναφερθήκαμε στην  προσπάθεια  των υποψηφίων για την στήριξη τους από το πανίσχυρο Αμερικανικο-Εβραικό λόμπι, καθόσον αποτελεί κρίσιμο και ουσιαστικό παράγοντα νίκης.
Η «προσφορά»  του υποψήφιου Ντόναλντ Τραμπ ήταν κατά την άποψή μας  η καλυτέρα, καθότι  όπως έλεγε η ανακοίνωση του επιτελείου Τραμπ μετά την συνάντηση του μεγιστάνα με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό: «Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι η Ιερουσαλήμ είναι η αιώνια πρωτεύουσα του εβραϊκού λαού εδώ και περισσότερα από 3.000 έτη κι ότι οι ΗΠΑ, υπό τη διακυβέρνηση Τραμπ, θα αποδεχθούν τελικά την εξουσιοδότηση που έδωσε προ πολλού το Κογκρέσο περί αναγνώρισης της Ιερουσαλήμ ως της αδιαίρετης πρωτεύουσας του Κράτους του Ισραήλ», που στόχευσε και πέτυχε στην καρδιά της  Εβραϊκής εθνικής αντίληψης.

Η συνέχεια ΕΔΩ!

28/12/2016. Η δημόσια συζήτηση για τον επανακαθορισμό των αμερικανο-ϊσραηλινών σχέσεων

on Wednesday, 28 December 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

28/12/2016. Η δημόσια συζήτηση για τον επανακαθορισμό των αμερικανο-ϊσραηλινών σχέσεων

Όταν ο John Mearsheimer και o Stephen Walt συνέγραψαν το άρθρο The Israel Lobby (London Review of Books, Vol. 28 No. 6 • 23 March 2006, p. 3-12) και κατόπιν εξέδωσαν το γνωστό βιβλίο The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy, προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων στο πολιτικό και ακαδημαϊκό κατεστημένο των Ηνωμένων Πολιτειών καθώς και στις αμερικανο-εβραϊκές οργανώσεις. Η βασική προβληματική και των δύο κειμένων εστιαζόταν στον ρόλο και την επιρροή που ασκεί το εβραϊκό λόμπυ στην χάραξη και στην εφαρμογή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Χρησιμοποιώντας στην ανάλυσή τους τα θεωρητικά εργαλεία του πολιτικού ρεαλισμού, της κυρίαρχης θεωρίας των Διεθνών Σχέσεων, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η ανεπιφύλακτη υποστήριξη των ΗΠΑ προς το κράτος του Ισραήλ, ιδίως μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, υπονομεύει τα αμερικανικά συμφέροντα στην Μέση Ανατολή, και όχι μόνο. Η προσέγγισή τους βασίστηκε στην ορθολογική συμπεριφορά που ακολουθούν ή οφείλουν να ακολουθούν τα κράτη εντός του άναρχου διεθνούς συστήματος. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, πριν από κάθε δράση τα κράτη υπολογίζουν πάντα το εν δυνάμει κόστος ή όφελος έτσι ώστε να επιτύχουν τον αντικειμενικό τους σκοπό που είναι η εξυπηρέτηση των εθνικών τους συμφερόντων.

Είναι γεγονός πως κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πόλεμου το Ισραήλ παρείχε πραγματικά πολύτιμες γεωπολιτικές υπηρεσίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον, πολλών επιπέδων, ανταγωνισμό τους με τη Σοβιετική Ένωση, στο βαθμό που συνέβαλε στην επιδίωξη της Ουάσιγκτον για στρατηγική εποπτεία της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Η αντιπαράθεση του Ισραήλ με τα αραβικά κράτη και οι νικηφόροι πόλεμοι ενίσχυσαν τη θέση των ΗΠΑ στην περιοχή, περιορίζοντας ταυτόχρονα τον ρόλο της Σοβιετικής Ένωσης, οδηγώντας σε  αναθεώρηση των συμμαχικών επιλογών σημαντικών αραβικών κρατών της περιοχής, όπως συνέβη με την Ιορδανία μετά το 1967 και με την Αίγυπτο μετά το 1973.

Οι δύο κορυφαίοι θεωρητικοί των Διεθνών Σχέσεων ισχυρίστηκαν πως μετά την λήξη του Ψυχρού Πολέμου δεν δικαιολογείται η αμερικανική πολιτική της αναφανδόν διπλωματικής, οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης του Ισραήλ, διότι δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Θεωρούν τη συνέχιση της εν λόγω πολιτικής ανορθολογική και ανέφικτη σε βάθος χρόνου. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου οι Ηνωμένες Πολιτείες κυριάρχησαν πολιτικά, οικονομικά, ιδεολογικά και στρατιωτικά στο διεθνές σύστημα αποτελώντας τη μοναδική χώρα, που ακόμη και σήμερα, δύναται να ασκήσει πολιτική πλανητικών διαστάσεων.

Το Ισραήλ λόγω της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης δεν ήταν τόσο απαραίτητο στους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Η επιρροή των εβραϊκών οργανώσεων στην Ουάσιγκτον σκοπό είχε να καλύψει το έλλειμμα στρατηγικής αναγκαιότητας στη διαδικασία διαμόρφωσης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ένας επίσης ταγός της διεθνολογικής σκέψης, ο Kenneth Waltz -που με το έργο του συνέβαλε στην επιστημονική πληρότητα του γνωστικού αντικειμένου, καταδεικνύοντας τον τρόπο που αλληλεπιδρούν η δομή του διεθνούς συστήματος με τους κρατικούς δρώντες- υποστήριξε πως ένα κράτος για ορισμένους λογούς δύναται να ακολουθεί ανορθολογική εξωτερική πολιτική, όχι όμως σε βάθος χρόνου και όχι δίχως κόστος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες στην παρούσα συγκυρία βρίσκονται σε μια μεταβατική κατάσταση. ‘Έχοντας σπαταλήσει μεγάλο μέρος του διπλωματικού, οικονομικού, στρατιωτικού και ηθικού πλεονεκτήματος, ιδιαίτερα μετά την 11η Σεπτεμβρίου του 2001, δεν έχουν την πολυτέλεια να υιοθετούν ανορθολογικές επιλογές ακόμη και σε δευτερεύοντα, για εκείνες, στρατηγικά ζητήματα. Η συνέχιση δράσεων και πολιτικών που τα πιθανά αποτελέσματά τους δεν υποβάλλονται στη βάσανο του υπολογισμού του κόστους/οφέλους δεν αποτελούν ρεαλιστικές επιλογές των Ηνωμένων Πολιτειών στην προσπάθειά τους να παραμείνουν ο κυρίαρχος δρων του άναρχου και ανταγωνιστικού διεθνούς συστήματος. Εντός αυτού του πλαισίου η εξακολουθητική αμερικανική βοήθεια προς το Ισραήλ θα έχει ενδεχομένως ένα συνεχώς διευρυμένο κόστος για τις ΗΠΑ.

Η κρίση στις αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις, επ’ αφορμή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, είναι συνέπεια των προκλήσεων που αντιμετωπίζει πλέον η αμερικανική διπλωματία από τις υπόλοιπες Μεγάλες Δυνάμεις. Ο ανταγωνισμός με την Κίνα και τη Ρωσσία και η εξ’ αντικειμένου σημαίνουσα θέση του Ιράν στους περιφερειακούς συσχετισμούς πιθανώς θα διαφοροποιήσει σε κάποιο βαθμό για το State Department  εκ των πραγμάτων και την ιεράρχηση της ειδικής σχέσης με το Ισραήλ.

Σταδιακά, στους μηχανισμούς σχεδίασης και άσκησης της αμερικανικής στρατηγικής σκέψης, οι εβραϊκές οργανώσεις θα δαπανούν περισσότερο χρόνο, χρήμα και διασυνδέσεις για να συνεχιστεί η υποστήριξη του Τελ Αβίβ από την Ουάσιγκτον που μεσοπρόθεσμα θα γίνεται μια διαδικασία ολοένα και πιο δύσκολη και μη ανεκτή για το αμερικανικό πολιτικό σύστημα. Η πρόσφατη άκομψη επίσκεψη του Πρωθυπουργού Νετανιάχου στην Αμερική, παρακάμπτοντας τον Πρόεδρο Ομπάμα, αποτυπώνει μια νέα πραγματικότητα.
Δημοσιεύθηκε και στη Νέα Πολιτική.

 

8/11/2016. Ισραήλ και Τουρκία σε ψυχρή και αργή ομαλοποίηση - Ποτέ δεν θα γίνουν όπως πριν!!

on Tuesday, 08 November 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

8/11/2016. Ισραήλ και Τουρκία σε ψυχρή και αργή ομαλοποίηση - Ποτέ δεν θα γίνουν όπως πριν!!

Όταν πριν μερικούς μήνες υπεγράφη η συμφωνία Ισραήλ και Τουρκίας για την αποκατάσταση της μεταξύ των σχέσης και της επίλυσης του θέματος με τα γεγονότα του πλοίου Μάβι Μαρμαρά, πολλοί θεώρησαν ότι οι σχέσεις των θα εξελισσόταν αρκετά γρήγορα και ιδιαίτερα στον οικονομικό και  ενεργειακό τομέα. Όμως ο αστάθμητος, απρόβλεπτος   και ασταθής παράγοντας που λέγεται Ερντογάν δεν επιτρέπει σίγουρες προβλέψεις και αναλύσεις. Έτσι οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, που τόσο επικρίθηκαν από ορισμένους Έλληνες υπερ-πατριώτες δεν εξελίχθηκαν όπως είχαν εκτιμηθεί.

Έτσι  στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Al Monitor, ο οποίος με έδρα την Ουάσιγκτον, δημοσιεύει [στην αγγλική, αραβική, εβραϊκή, περσική και τουρκική γλώσσα] ρεπορτάζ και αναλύσεις από διακεκριμένους δημοσιογράφους και εμπειρογνώμονες της Μέσης Ανατολής, δημοσιεύτηκε   άρθρο γνώμης του έγκριτου ισραηλινού δημοσιογράφου Arad Nir με τίτλο «Γιατί ο Νετανιάχου και ο Ερντογάν προτιμούν την ‘ψυχρή ομαλοποίηση’», στο οποίο αναφέρεται ότι κανένας από τους δύο ηγέτες δεν είναι ιδιαίτερα ενθουσιώδης για την εφαρμογή της συμφωνίας ομαλοποίησης των σχέσεων των δύο χωρών.
Όπως αναφέρει ο αρθρογράφος, η ανακοίνωση (της 25ης Οκτωβρίου) από το Ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με την ακύρωση της συνεδρίασης της επιτροπής για τον διορισμό ισραηλινού Πρέσβη στην Άγκυρα, απογοήτευσε πολλούς ισραηλινούς διπλωμάτες, τόσο εντός όσο και εκτός Ισραήλ, καθώς αρκετά από τα ανώτερα στελέχη του διπλωματικού σώματος έχουν υποβάλει υποψηφιότητα για αυτή τη σημαντική και ελκυστική θέση, παρά την τρέχουσα επικινδυνότητα της Τουρκίας για την ισραηλινή διπλωματική αποστολή. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Arad Nir, μεταξύ των υποψηφίων ήταν και   η Irit Ben Abba, η Πρέσβειρα  του Ισραήλ στην Αθήνα.
Η αργή και «ψυχρή ομαλοποίηση» των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, σύμφωνα και με το άρθρο του Al Monitor  τεκμηριώνεται με τα παρακάτω:
Α. Πρόσφατα, στις 19 Οκτωβρίου 2016, δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης απέφυγε να απορρίψει την καταγγελία για εγκληματική ενέργεια που υπέβαλαν οικογένειες θυμάτων του Mavi Marmara και όρισε δεύτερη ακροαματική διαδικασία για τον Δεκέμβριο. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι ο τερματισμός των ποινικών διαδικασιών εναντίον των ισραηλινών αξιωματικών που ενεπλάκησαν στο περιστατικό του Mavi Marmara αποτελεί το βασικότερο και ουσιαστικότερο  συστατικό στοιχείο της συμφωνίας συμφιλίωσης, βάσει της οποίας το Ισραήλ κατέβαλε ήδη 20 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση για όσους έχασαν τη ζωή τους κατά την ισραηλινή στρατιωτικήεπιχείρηση κατάληψης του στολίσκου.
Β. Στις 13 Οκτωβρίου, ο Ισραηλινός Υπουργός Ενέργειας, Yuval Steinitz, πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία και δήλωσε ότι η συνάντηση με τον τούρκο ομόλογό του, Berat Albayrak, ήταν «εξαιρετική και πολύ φιλική». Ωστόσο, ο Albayrak, στη δημόσια ομιλία που έδωσε στο ενεργειακό συνέδριο, αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Steinitz, δεν ανέφερε τίποτα για το Ισραήλ ή τον επίτιμο προσκεκλημένο με τον οποίο μόλις πριν λίγο είχε πραγματοποιήσει μια ιστορική συνάντηση.
Γ. Το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν έστειλε επίσημη συλλυπητήρια επιστολή για τον θάνατο του Shimon Peres, στις 28 Σεπτεμβρίου. Ακόμη στο άρθρο σχολιάζεται ότι σε σύγκριση με τους αρχηγούς κρατών και τους υπουργούς που παρευρέθηκαν στην κηδεία του Peres, η εκπροσώπηση από την Τουρκία ήταν σε χαμηλό επίπεδο (παρέστη ο Feridun Sinirlioglu, Πρέσβης της Τουρκίας στον ΟΗΕ, ο οποίος έχει διατελέσει και Πρέσβης στο Ισραήλ).
Δ. Σύμφωνα με ισραηλινούς και τούρκους διπλωμάτες, η αντίδραση του Ισραήλ στην αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος της 15 Ιουλίου στην Τουρκία, περίπου δύο εβδομάδες μετά την υπογραφή της συμφωνίας συμφιλίωσης, εξόργισε τον Ερντογάν εξίσου με τις αντιδράσεις των ΗΠΑ και των κρατών της ΕΕ. Θεωρείται ότι η ισραηλινή κυβέρνηση καθυστέρησε πολύ (στην ουσία 2 ημέρες) να καταδικάσει την απόπειρα πραξικοπήματος, καθώς και ότι απέφυγε εκφράσει ρητά την υποστήριξη της  στον Ερντογάν. Συγκεκριμένα, ο Π/Θ Νετανιάχου εξέφρασε την πεποίθηση ότι «τα γεγονότα του Σαββατοκύριακουδεν θα βλάψουν τη διαδικασία συμφιλίωσης», κάτι που για τον Ερντογάν ήταν τυπικό και πολύ ψυχρό.
Ε.  Μετά από την απόπειρα πραξικοπήματος, ο Ερντογάν περίμενε αρκετές ημέρες μέχρι ναυπογράψει τη συμφωνία συμφιλίωσης – γεγονός που την καθιστά νόμο – και, σύμφωνα με αξιωματούχους του ισραηλινού ΥΠΕΞ, η Τουρκία καθυστέρησε να δώσει στο Ισραήλ τα στοιχεία του τραπεζικού  λογαριασμού,  στον οποίο μεταφέρθηκε τελικά το ποσό των 20 εκατομμυρίων δολαρίων ως αποζημίωση για τα θύματα του Mάβι Μαρμαρά  και τις οικογένειές τους.
Από όλα τα παραπάνω διαπιστώνεται  ότι και οι δύο ηγέτες χρησιμοποιούν με περισσή άνεση (ο καθένας στην χώρα του) την εφαρμογή της συμφωνίας συμφιλίωσης ανάλογα με τις τρέχουσες εγχώριες πολιτικές ανάγκες στην Τουρκία και το Ισραήλ. Η συμφωνία συμφιλίωσης ήταν μια αναγκαία κατάσταση και για τις δύο χώρες, για διαφορετικούς όμως λόγους. Ο Ερντογάν στρυμωγμένος από τις εξελίξεις στην Συρία και την παντελή έλλειψη  φιλικών κρατών πέριξ της Τουρκίας αναγκάσθηκε να “γλύψει εκεί που έφτυνε”, δηλαδή Ρωσία και Ισραήλ  και να «συμφιλιωθεί», με ένα πολιτικό «σύμφωνο συμβίωσης» και με τους δύο. Ο δε Νετανιάχου να τελειώσει οριστικά το θέμα της ποινικής δίωξης από τα Τουρκικά δικαστήρια των εμπλεκομένων στην υπόθεση Μάβι Μαρμαρά.
Η κωλυσιεργία, βασικά από την Τουρκική πλευρά , για την οριστική επίλυση  των θεμάτων αποδεικνύει την ψυχρή  και αργή  ομαλοποίηση  των σχέσεων των δύο κρατών, κάτι που για τα εθνικά μας θέματα είναι καλό και ζητούμενο και ενισχύει την ειλικρινή μας συνεργασία με ένα στρατηγικό εταίρο και μια κυρίαρχη δύναμη στην πυρακτωμένη και πάντα επικίνδυνη περιοχή της Μέσης Ανατολής, όπως είναι το Ισραήλ. Και φυσικά γίνεται αντιληπτό ότι οι σχέσεις των ποτέ δεν θα γίνουν όπως πριν, κάτι που εμείς θα πρέπει να εκμεταλλευθούμε!!

Πηγές:
http://www.al-monitor.com/pulse/israel-pulse
http://www.timesofisrael.com/

6/7/2016. Η επανεκκίνηση των σχέσεων Τουρκίας- Ισραήλ

on Wednesday, 06 July 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

6/7/2016. Η επανεκκίνηση των σχέσεων Τουρκίας- Ισραήλ

Πριν από έξη περίπου μήνες και από τις ίδιες στήλες είχαμε αναφερθεί σε μια επικείμενη επαναπροσέγγιση της Τουρκίας με το Ισραήλ. Όλο το διάστημα μέχρι σήμερα συνεχίζονταν οι παρασκηνιακές ενέργειες των δύο εμπλεκομένων προς αυτή την κατεύθυνση με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ αλλά και άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Οπότε η επισήμως και παραλλήλως από τις δύο χώρες ανακοινωθείσα τη Δευτέρα 27 Ιουνίου επίτευξη συμφωνίας για αποκατάσταση των σχέσεων τους δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Στο σημερινό έντονα και ταχέως μεταβαλλόμενο διεθνές σκηνικό αλληλεξάρτησης και παγκοσμιοποιημένων προβλημάτων, η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων δύο σημαντικών γειτονικών κρατών μάλλον αποτελεί μια ασυνήθιστη κατάσταση.
 Ως γνωστόν οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν αρχίσει από το 2009 να δείχνου σημάδια τριβών και η κρίση κορυφώθηκε το επόμενο έτος με το επεισόδιο του «Mavi Marmara» που στοίχισε τη ζωή 9 Τούρκων ακτιβιστών. Οι Τούρκοι ακτιβιστές που επέβαιναν στο πλοίο «Mavi Marmara», συνοδευόμενο και από άλλα πέντε σκάφη, επεδίωκαν τη διάσπαση του ισραηλινού ναυτικού αποκλεισμού και την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας. Στην ισραηλινή επιδρομή ειδικών δυνάμεων που ακολούθησε, με σκοπό τον έλεγχο των σκαφών και παρεμπόδιση του πλου τους, υπήρξε εκτεταμένη συμπλοκή στο τουρκικό σκάφος με τα γνωστά αιματηρά αποτελέσματα.  Έκτοτε και με αφορμή τουρκικές κυρίως δηλώσεις και ενέργειες, οι σχέσεις των άλλοτε δύο στενά συνεργαζομένων κρατών οδηγήθηκαν σε ρήξη με αποκορύφωμα την ανάκληση των πρεσβευτών. Παρά την όξυνση των σχέσεων, η μεταξύ των εμπορική συνεργασία (αξίας περίπου 5 δις USD ανά έτος) συνεχίστηκε έστω και μειούμενη τα τελευταία χρόνια. Αντίστοιχα προγράμματα στρατιωτικής συνεργασίας «πάγωσαν» ή ματαιώθηκαν αλλά οι περισσότερες συμφωνίες προμήθειας υλικών μεταξύ των δύο χωρών συνεχίστηκαν εν μέσω τριβών. Η ενίοτε ακραία ρητορική του Προέδρου Ερντογκάν και του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ επιδείνωσαν τις διαταραγμένες σχέσεις των δύο πρώην «συμμάχων» κρατών και οι παρενέργειες της κρίσεως διαχύθηκαν και στις οικονομικές σχέσεις τους συμπεριλαμβανομένης και της τουριστικής κίνησης.
Η επιτευχθείσα συμφωνία αποσκοπεί να γεφυρώσει τις διαφορές που ανέκυψαν μεταξύ Τελ-Αβίβ και Άγκυρας με αμοιβαίες παραχωρήσεις και συμβιβασμούς και χωρίς «ταπεινωτικές» υποχωρήσεις καμιάς πλευράς. Η συμφωνία προβλέπει την καταβολή από το Ισραήλ ποσού 20 εκατομμυρίων USD για τις οικογένειες των θυμάτων, ενώ παράλληλα η τουρκική βουλή με νόμο θα παρεμποδίσει οποιαδήποτε περαιτέρω απαίτηση των οικογενειών των θυμάτων για αποζημίωση ή νομική δίωξη κατά Ισραηλινών οργάνων και πολιτών. Επιπλέον θα επιτραπεί στην Τουρκία να προχωρήσει σε αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω του ισραηλινού λιμανιού Ashdod, καθώς και στην κατασκευή κοινωφελών έργων στη Λωρίδα της Γάζας. Με την ανακοινωθείσα λύση διατηρείται ο ισραηλινός ναυτικός αποκλεισμός της Γάζας ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται η επιδίωξη της Άγκυρας για προώθηση της ανθρωπιστικής βοήθειας και της παράλληλης προβολής της τελευταίας ως προστάτριας των κατατρεγμένων Παλαιστινίων. Ενδεικτική και η διαφορετική διατύπωση εκάστης πλευράς με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό  Νετανιάχου να δηλώνει ότι «αμυντικός ναυτικός αποκλεισμός» του ελεγχόμενου από τη Χαμάς θύλακα συνεχίζεται αλλά μπορεί πλέον να φθάνει ανθρωπιστική βοήθεια (μέσω ισραηλινών λιμένων και προφανώς υπό τον έλεγχο των Ισραηλινών αρχών), ενώ αντίθετα ο Τούρκος ομόλογός του Μπινανλί Γιλντιρίμ ανέφερε, ότι σε μεγάλο βαθμό αίρεται ο αποκλεισμός της Γάζας.
    Η αναμενόμενη μερική αποκατάσταση των σχέσεων υπήρξε αποτέλεσμα της αστάθειας της ευρύτερης περιοχής, της αμοιβαίας ανησυχίας για τη λήξη της ιρανικής απομόνωσης, των αμερικανικών πιέσεων, των προβλημάτων ασφαλείας που Άγκυρα και Τελ-Αβίβ αντιμετωπίζουν, αλλά και των προσδοκιών αμοιβαίων κερδών από ενεργειακά προγράμματα (τροφοδοσία Τουρκίας από ισραηλινό φυσικό αέριο) και εμπορική και τουριστική συνεργασία. Η έκρυθμη κατάσταση στη Συρία, οι δραστηριότητες του «ισλαμικού Κράτους» και η σταδιακή αναμενόμενη ενδυνάμωση του ρόλου της Τεχεράνης ανάγκασαν τις δύο χώρες να προχωρήσουν στην αποκατάσταση των σχέσεων τους. Εκτιμάται όμως ότι η αμοιβαία καχυποψία θα εξακολουθήσει να υπάρχει ειδικά στο Τελ-Αβίβ όσο ο Πρόεδρος Ερντογκάν και το ΑΚΡ παραμένουν στην εξουσία, ενώ σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι αναμενόμενες τουρκικές ενέργειες περιορισμού των ακραίων θέσεων και δράσεων της Hamas. Ειδικά για την τελευταία, η συμφωνία προνοεί ότι δεν θα επιτραπεί οποιαδήποτε χρήση του τουρκικού εδάφους για ενέργειες που στρέφονται κατά της ασφάλειας του Ισραήλ. Όπως είναι φυσικό σε ανάλογες καταστάσεις αδιευκρίνιστα παραμένουν  σειρά ευαίσθητων ζητημάτων (πχ κουρδικό ζήτημα, υποστήριξη αντιπάλων ομάδων στη Συρία). Η επαναπροσέγγιση έγινε υπό την ευλογία και συνεχείς πιέσεις της αμερικανικής διπλωματίας με νωπό το γεγονός της «αναγκαστικής» τηλεφωνικής επικοινωνίας των δύο ηγετών σε επίσκεψη του αμερικανού Προέδρου στο Τελ-Αβίβ αλλά και τις συνεχείς προσπάθειες και ταξίδια του αμερικανού αντιπροέδρου. Η αποκατάσταση των σχέσεων συμπίπτει και με την πρόσφατη συγκαλυμμένη έκφραση συγγνώμης του Τούρκου Προέδρου για την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους στη Συρία (Νοέμβριος 2015).
Για άλλη μια φορά η σκληρή πραγματικότητα και ο ρεαλισμός αναγκάζει δύο χώρες να κινηθούν στην κατεύθυνση της εξομάλυνσης των σχέσεων τους, επινοώντας λύσεις, χρησιμοποιώντας διαμεσολαβητές και υιοθετώντας «δημιουργικές ασάφειες» για να ξεπεράσουν σχετικά ανώδυνα προηγούμενες σκληροπυρηνικές δηλώσεις και τοποθετήσεις τους (σε εσωτερικό και εξωτερικό) και να επιμεριστούν αναμενόμενα αμοιβαία οφέλη.

Τα διεθνή πρακτορεία, αναφέρονται στο ρόλο που έπαιξαν τα κοινά προβλήματα ασφάλειας που αντιμετωπίζουν οι δύο χώρες αλλά εστιάζονται και στην επιθυμία δρομολόγησης κοινών ενεργειακών προγραμμάτων. Η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων φυσικών αερίου στην θαλάσσια περιοχή Κύπρου (Αφροδίτη)-Ισραήλ (Leviathan) -Αιγύπτου (Zohr) θέτει μια σειρά ζητημάτων και προοπτικών για την εκμετάλλευση τους με τη συμμετοχή και των πολυεθνικών εταιρειών αλλά και την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων. Η προ έτους ανακοίνωση της ιταλικής εταιρείας Eni για την ανακάλυψη τεραστίου κοιτάσματος φυσικού αερίου στην αιγυπτιακή υφαλοκρηπίδα οδηγεί σε επανεκτίμηση όλων των λύσεων που είχαν προβληθεί την τελευταία πενταετία. Σήμερα, η αιγυπτιακή και τουρκική αγορά αναζητούν πρόσθετες πηγές ενέργειας, η πρώτη για να καλύψει τις ανάγκες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και η δεύτερη για να απεξαρτοποιηθεί από το ρωσικό αέριο. Το Ισραήλ επίσης είναι προβληματισμένο για το βέλτιστο τρόπο εκμετάλλευσης των δικών του κοιτασμάτων. Οι βασικές επιλογές αναφέρονται σε κατασκευή υποθαλασσίου αγωγού (προς Ελλάδα ή Τουρκία και μετά προς Ευρώπη) ή στην κατασκευή χερσαίων (Αίγυπτος ή Κύπρος) ή πλωτών εγκαταστάσεων υγροποίησης φυσικού αερίου και μεταφοράς με πλοία LNGs. Κάθε λύση περιέχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα με το κόστος κατασκευής να αποτελεί σημαντικό κριτήριο. Φυσικά ως οικονομικότερη λύση προβάλλει η κατασκευή ενός χερσαίου αγωγού που θα διέσχιζε Λίβανο και Συρία, γεγονός που προϋποθέτει την αβέβαιη ειρήνευση της περιοχής. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, το Τελ-Αβίβ εκτιμά ότι μια επανεκκίνηση των σχέσεων με την Τουρκία, πλέον της ενίσχυσης του έναντι του Ιράν, προσφέρει και περισσότερες - ίσως και αποδοτικότερες – επιλογές εκμετάλλευσης των πηγών ενέργειας. Αντίστοιχα η Άγκυρα θεωρεί ότι ισχυροποιεί τη θέση της στο ενεργειακό παιχνίδι και ενδεχομένως σε θέματα θαλασσίων ζωνών.
Όπως έγινε γνωστό, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ενημέρωσε τηλεφωνικά και τον Έλληνα ομόλογο του για την αποκατάσταση των τουρκικοϊσραηλινών σχέσεων επιβεβαιώνοντας τη διάθεση της χώρας του για περαιτέρω εξέλιξη της διμερούς (και τριμερούς, με τη συμμετοχή της Κύπρου) συνεργασίας στην περιοχή. Η ελληνική πλευρά φαίνεται ότι από καιρό ανέμενε ανάλογες εξελίξεις οι οποίες εκτιμάται ότι δεν θα επηρεάσουν άμεσα την ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση και συνεργασία, όπως άλλωστε επανειλημμένως έχει διακηρυχτεί και παλαιότερα. Ίσως στη χώρα μας να ακουστούν φωνές για την ατολμία εκμετάλλευσης της τουρκικοϊσραηλινής έντασης ώστε να επιτύχουμε οφέλη στην αντιπαράθεση μας με την Άγκυρα. Τέτοιες σκέψεις τις θεωρώ απλοϊκές, στηριζόμενες σε κομματικές αναλογίες εκλογικών συμμαχιών και μη συμβατές με το πολύπλοκο διεθνές περιβάλλον και τα αντικρουόμενα αλλά και πολλάκις αντιστρεφόμενα εθνικά συμφέροντα. Οπωσδήποτε η συνεργασία της Ελλάδος και Κύπρου με το κράτος του Ισραήλ αναβαθμίζει τη θέση μας αλλά δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε τις ιδιαιτερότητες της περιοχής ούτε και να προσδοκούμε τη συγκρότηση «συμμαχιών» που θα υπερασπιστούν τα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα ιδίως όταν εμείς οι ίδιοι δεν φαινόμαστε αποφασισμένοι να κινηθούμε σε μια τέτοια κατεύθυνση.
Την παρούσα περίοδο, οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμούν τη σταθερότητα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου άρα και την αγαστή (σε όσο πλαίσιο είναι δυνατή) συνεργασία και αλληλεξάρτηση των κυρίων δυνάμεων (Ελλάδα, Τουρκία, Ισραήλ, Αίγυπτος). Η επιτυχία της ελληνικής πολιτικής έγγυται στο να προφυλάξει και προωθήσει τα συμφέροντα τα δικά της καθώς και της αδελφής Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή, εμφανιζόμενη ως ο απαραίτητος παράγοντας σταθερότητας και συντελεστής που διασφαλίζει την ολοκλήρωση κάθε προγράμματος και πρωτοβουλίας. Πλέον όμως της διάθεσης συνεργασίας και ανάληψης πρωτοβουλιών επιβάλλεται και η σταθερή προσήλωση Ελλάδος και Κύπρου σε κοινές προσχεδιασμένες και επιμελώς προετοιμασμένες θέσεις μακριά από φοβικά σύνδρομα και ευκαιριακές πολιτικές σκοπιμότητες. Αναμφισβήτητα ο ελληνισμός δεν διαθέτει σήμερα την απαιτούμενη ισχύ αλλά παρά ταύτα κατέχει σημαντικά ερείσματα και η υπερτίμηση του αντιπάλου αποτελεί ολέθριο σφάλμα. Ας μη διαφεύγει της προσοχής μας ότι η μια δύναμη που διαθέτει δυνάμεις και βάσεις στην περιοχή εθελουσίως απομακρύνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ η κατέχουσα τη μισή Κύπρο Τουρκία κινείται και αυτή στην ίδια κατεύθυνση.

20/6/2016. ΝΕΑ «ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ» ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΙΑΣ;

on Monday, 20 June 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

20/6/2016. ΝΕΑ «ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ» ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΙΑΣ;

            Είναι το θέμα που συζητείται  για πολύ καιρό, αναμένεται, αλλά ακόμη δεν έχει καταλήξει στην επίτευξη συμφωνίας συμφιλίωσης Ισραήλ και Τουρκίας. Ένα θέμα που άπτεται σε κάποιο βαθμό και με τα εθνικά μας θέματα, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές.  Οι τελευταίες πληροφορίες  και ιδιαίτερα ένα  δημοσίευμα της ε/φ Yedioth Ahronoth, αναδεικνύει το θέμα και αποκαλύπτει ότι  πριν προσχωρήσει στην
κυβέρνηση το (δεξιό) κόμμα Yisrael Beytenu, προηγήθηκε μια «διακριτική συνεννόηση» μεταξύ του Π/Θ Νετανιάχου και του νυν Υπουργού Άμυνας  και αρχηγού  του Yisrael Beytenu, Λίμπερμαν  και συμφώνησαν, ότι ο τελευταίος δεν θα αντιταχθεί δημοσίως σε μια  συμφωνία συμφιλίωσης Ισραήλ - Τουρκίας. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για την κυβέρνηση συνασπισμού, αναφέρει το δημοσίευμα, ο Νετανιάχου φοβόταν ενδεχόμενη υπονόμευση της μη οριστικοποιημένης ακόμη  συμφωνίας με την Τουρκία από τον (σκληροπυρηνικό ) Λίμπερμαν, ο οποίος είχε εκφραστεί στο παρελθόν εναντίον της συμφωνίας συμφιλίωσης. Μεταξύ άλλων, ο Λίμπερμαν είχε δηλώσει ότι η επαναπροσέγγιση με τον Ερντογάν ήταν «διπλωματική ανοησία», ότι ο πρόεδρος της Τουρκίας είναι ο διάδοχος του Γκέμπελς και ότι [η Τουρκία] χρησιμοποιείται ως έδρα ανώτερων τρομοκρατικών κλιμακίων, όπως  της Χαμάς και ότι φιλοξενεί το κέντρο διοίκησης της οργάνωσης, που ήταν υπεύθυνη για την απαγωγή και δολοφονία των τριών [εβραίων] εφήβων στον οικισμό Etzion. Χαρακτηριστικά, ο Λίμπερμαν είχε δηλώσει: «Μιλάτε σοβαρά; Αυτή η Τουρκία θα αλλάξει ξαφνικά το ‘πετσί’ της και θα γίνει σύμμαχος του Ισραήλ;»

            Έτσι πρόσφατα ,  σημειώθηκε νέα, όπως αφήνεται να εννοηθεί,  πρόοδος στις συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών και σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους της ισραηλινής κυβέρνησης, οι δύο πλευρές βρίσκονται πολύ κοντά – εκτός δραματικού απροόπτου – στην επίτευξη πλήρους συμφωνίας συμφιλίωσης. Εξάλλου, σύμφωνα με πρόσφατο  δημοσίευμα, o Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε ότι μετά από μία ή δύο συναντήσεις θα έχει επιτευχθεί συμφωνία συμφιλίωσης με το Ισραήλ. Επίσης, ο Ισραηλινός Υπουργός Εθνικών Υποδομών, Ενέργειας και Υδάτινων Πόρων, Γιουβάλ Στάινιτς (του κόμματος Likud), είχε δηλώσει στις αρχές του τρέχοντος μήνα ότι οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει για «το 90% των θεμάτων».

            Και γιατί δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η περιβόητη συμφωνία, αφού όπως λένε και οι δύο πλευρές είναι πολύ κοντά; Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Yedioth Ahronoth, το τελευταίο «αγκάθι» στις διαπραγματεύσεις είναι το θέμα της Χαμάς στην Τουρκία. Το Ισραήλ δεν θέτει πλέον ως προϋπόθεση την απομάκρυνση της Χαμάς, και προτίθεται να συμβιβαστεί με την υπόσχεση των Τούρκων ότι η Χαμάς δεν θα ενεργήσει εναντίον του Ισραήλ από τουρκικό έδαφος. Επιπλέον, οι Τούρκοι έχουν αποσύρει το αίτημά τους για άρση του εμπάργκο στην Γάζα, και έχει συμφωνηθεί να κατασκευάσουν μια μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στη Λωρίδα της Γάζας, καθώς και ότι θα συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα μεταφοράς αγαθών στους κατοίκους της Γάζας. Όπως αναφέρει ακόμη το δημοσίευμα, οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών συνεχίζονται τηλεφωνικά και έχει προγραμματιστεί μια συνάντηση των διαπραγματευτικών ομάδων στο εγγύς μέλλον, στην οποία αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι τελευταίες λεπτομέρειες, πριν από την επίσημη ανακοίνωση για την πλήρη αποκατάσταση των σχέσεων Ισραήλ-Τουρκίας, η οποία θα συνεπάγεται και τον επαναδιορισμό πρέσβεων στις δύο χώρες.

            Αναλύοντας τα παραπάνω, διαπιστώνουμε ότι και οι δύο πλευρές έχουν βάλλει νερό στο κρασί των και έχουν υποχωρήσει  από τις κόκκινες γραμμές που είχαν θέσει  και ιδιαίτερα η Τουρκία, με την παράλογη για τους Ισραηλινούς απαίτησή των, δηλαδή της άρσης του αποκλεισμού της Γάζας, που εδώ και δεκαετίες εφαρμόζουν πιστά οι Ισραηλινοί, παρά τις διεθνείς πιέσεις που δέχονται. Αν τελικά η συμφωνία  επιτευχθεί, καθόσον πολλές φορές στο παρελθόν ακούσαμε τα «ίδια νέα», σίγουρα θα ικανοποιήσει παλιούς και νέους φίλους και συμμάχους που έχουν προσπαθήσει επί αυτού. Οι παλιοί φίλοι του Ισραήλ  είναι οι ΗΠΑ, που διακαώς επιμένανε και προσπαθήσανε  για την συμφιλίωση (δεν είναι σίγουρο για σήμερα)  και οι νέοι φίλοι  (η ανίερη και απίστευτη φιλία  και για τις δύο πλευρές) είναι η Σαουδική Αραβία, η οποία σίγουρα συνέβαλλε στην προσέγγιση αυτή και στην μείωση των απαιτήσεων και από τις δύο πλευρές (και επιθυμεί σίγουρα σήμερα). 

 Σε ότι αφορά, το αν η συμφωνία αυτή, όταν και αν επιτευχθεί θα επηρεάσει τα εθνικά μας θέματα και την υψίστης σημασίας στρατηγική συμφωνία Ελλάδος – Ισραήλ, εκτιμούμε ότι δεν θα επηρεάσει άμεσα. Και τούτο καθόσον  για το Ισραήλ  ο άξονας  (και οι επιμέρους συμφωνίες) Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδος αποτελεί σημαντικό γεωπολιτικό παράγοντα, που αφορά και τους τέσσερις  πυλώνες ισχύος ενός κρατικού δρώντος, Άμυνα -Ασφάλεια, Οικονομία, Πολιτική και Πολιτισμός-Πληροφορίες, καθώς το ίδιο ισχύει και για Ελλάδα και Κύπρο. Η δε συμφωνία με την Τουρκία   αποτελεί  (προς το παρόν και όσο κυβερνά ο Ερντογάν) μια αναγκαιότητα και μια αναγκαστική  ηθική και πολιτική υποχρέωση που πρέπει να κλείσει, ώστε να μην αφήσει εκκρεμότητες (ιδιαίτερα δικαστικές), καθώς  και απροστάτευτους Ισραηλινούς πολίτες και στρατιωτικούς, στα νύχια της Τουρκίας (δικαστική απόφαση κατά Ισραηλινών Αξκών και πολιτικών), από την  ατυχή (Τουρκικής έμπνευσης και υλοποίησης)  επιχείρηση  «Στολίσκος Ελευθερίας»  για την Γάζα  και τους  δέκα νεκρούς  Τούρκους στο πλοίο ΜΑΒΙ ΜΑΡΜΑΡΑ, από την στρατιωτική επιχείρηση  των Ισραηλινών κομάντος , τον Μάιο του 2010 . Οπότε ίδωμεν.

Γράφει o Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*: Οι Περίεργες Εκλογές στο Ισραήλ: Οι Στρατηγοί θα Νικήσουν, ο Νετανιάχου θα Κυβερνήσει.

on Tuesday, 09 April 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

   
          Οι βουλευτικές εκλογές της 9ης Απριλίου στο Ισραήλ, αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθόσον για πρώτη φορά στα τελευταία εννέα  χρόνια της πρωθυπουργίας του, αμφισβητείται έντονα η κυριαρχία του  Νετανιάχου, από έναν στρατηγό, τον πρώην Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Μπένυ Γκατζ.
 
Το συντηρητικό κόμμα του Νετανιάχου Λικούντ (Likud)  καλείται  να αντιμετωπίσει τον προοδευτικό  συνασπισμό κομμάτων της Γαλανόλευκης (Kahol Lavan) και του κεντροαριστερού κόμματος «Υπάρχει Μέλλον» του Λαπίντ, όπως θα δούμε παρακάτω. Έτσι τις τελευταίες ημέρες οι Ισραηλινές εφημερίδες  φιλοξενούν άρθρα των πολιτικών αρχηγών των πολλών κομμάτων που συμμετέχουν, αναλύσεις της πολιτικής που θα εφαρμόσουν και τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, αφού τέσσερις ημέρες πριν τις εκλογές απαγορεύονται κοινοποιήσεις δημοσκοπήσεων
          Το Ισραήλ είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία με νομοθετικούς, εκτελεστικούς και δικαστικούς κλάδους. Ο αρχηγός του κράτους είναι ο Πρόεδρος, του οποίου οι αρμοδιότητες είναι κυρίως εθιμοτυπικές.  Η Κνέσετ, η νομοθετική αρχή του Ισραήλ, είναι το κοινοβούλιο 120 εδρών που λειτουργεί με συνεδριάσεις της ολομέλειας και με 12 διακομματικές επιτροπές. Τα μέλη της εκλέγονται κάθε 4 χρόνια με εθνικές εκλογές, στις οποίες  συμμετέχουν και οι Ισραηλινοί του εξωτερικού. Το κυριότερο όμως είναι ότι οι εκλογές στο Ισραήλ διεξάγονται με το σύστημα της απλής αναλογικής εκπροσώπησης. Σήμερα το εκλογικό όριο για την είσοδο ενός κόμματος στην Κνεσέτ είναι το 3,25%. Έτσι λόγω της απλής αναλογικής, κανένα κόμμα δεν μπορεί να συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, με αποτέλεσμα οι εκάστοτε κυβερνήσεις του Ισραήλ, να είναι πάντα κυβερνήσεις συνεργασίας. Ιδιαίτερη αξία έχει, η αναφορά στο αντίπαλο δέος του Νετανιάχου, την προοδευτική συμμαχία και τους ηγέτες αυτής. Ο πρώην Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου  στρατηγός Μπένυ Γκάτζ, συσπείρωσε γύρω του, τους   άλλους δύο προκατόχους του, τους στρατηγούς  Μοσέ Γιαλόν και  Γκάμπι Ασκενάζι. Οι  τρεις στρατηγοί αποφάσισαν να κατέλθουν στις εκλογές με την δημιουργία νέου  πολιτικού  σχηματισμού με την ονομασία Kahol Lavan, δηλαδή   «Γαλανόλευκη». Αποφάσισαν ακόμη να ενώσουν τις  δυνάμεις τους με το κεντροαριστερό κόμμα «Υπάρχει Μέλλον», του  Γιαΐρ Λαπίντ. Ο Λαπίντ, είναι ο  άνθρωπος των ΜΜΕ επί σειρά ετών και  είναι γνωστός για τις απόψεις του κατά του Ραββινικού Ισραηλινού κατεστημένου, και ένθερμος υποστηρικτής του χωρισμού Θρησκείας-Κράτους.  Οι υποστηρικτές του είναι άτομα μέσης και ανώτερης   εισοδηματικής επιφάνειας, με  μεγάλη δύναμη στην ευρύτερη και ευπορότερη  περιοχή του Τελ Αβίβ. Ο  στρατηγός Γκαντζ τέθηκε επικεφαλής της «Γαλανόλευκης» με την  προϋπόθεση ότι σε περίπτωση νίκης το κόμμα του θα αποτελέσει τον κύριο κορμό της επόμενης κυβέρνησης συνασπισμού, με τον ίδιο πρωθυπουργό και στην διετία θα παραδώσει τα καθήκοντά του στον κομματικό του εταίρο, τον Γιαΐρ Λαπίντ.
Οι τρεις Στρατηγοί και ο Λαπίντ της «Γαλανόλευκης»
 
          Η τελευταία δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή 5/4 στην ε/φ Yedioth Ahronoth, είναι πολύ ενδιαφέρουσα, καθόσον αποκαλύπτει την γενικότερη αντίληψη των Ισραηλινών. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, μολονότι εκτιμάται ότι το κόμμα της Γαλανόλευκης (Kahol Lavan) προηγείται του Likud έως και κατά τέσσερις έδρες, ο Πρόεδρός του, Μπένυ Γκαντζ, φαίνεται πως θα δυσκολευτεί να σχηματίσει κυβέρνηση και τελικά ο Νετανιάχου θα σχηματίσει κυβέρνηση. Δείτε τις απαντήσεις που δόθηκαν στις ακόλουθες ερωτήσεις:
 
 Εάν γίνονταν σήμερα εκλογές, ποιο κόμμα θα ψηφίζατε; (εμφανίζεται σε παρένθεση ο αριθμός εδρών που είχε προκύψει από την προηγούμενη δημοσκόπηση)
 Συνασπισμός κομμάτων της Γαλανόλευκης [Kahol Lavan]: 30 (31)
Likud: 26 (27)
Κόμμα των Εργατικών (HaAvoda): 11 (9)
Συνασπισμός κομμάτων Hadash και Taal: 7 (7)
Συνασπισμός κομμάτων υπερορθόδοξων Εβραίων United Torah Judaism: 7 (7)
Το κόμμα της Νέας Δεξιάς (New Right): 6 (6)
Κόμμα υπερορθόδοξων Εβραίων Shas: 5 (5)
Συνασπισμός κομμάτων της Ενωμένης Δεξιάς (Union of Right Wing): 5 (5)
Meretz: 5 (5)
Kulanu: 5 (5)
Zehut: 5 (5)
Συνασπισμός αραβικών κομμάτων Raam και Balad: 4 (4)
Yisrael Beiteinu: 4 (4)
 Κατανομή παρατάξεων:
Δεξιά πτέρυγα: 51 έδρες
Κεντροαριστερά πτέρυγα: 46 έδρες
Κόμματα υπερορθόδοξων Εβραίων: 12 έδρες
Άραβες: 11 έδρες
 
Ποιος είναι καταλληλότερος για Πρωθυπουργός;
Binyamin Netanyahu: 41%
Benny Gantz: 32%
 
Ποιος θέλετε να είναι Πρωθυπουργός μετά τις εκλογές;
Binyamin Netanyahu: 36%
Benny Gantz: 35%
 
Ανεξάρτητα από τις απόψεις σας, ποιος νομίζετε ότι θα σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση μετά τις εκλογές;
Binyamin Netanyahu: 58%
Benny Gantz: 21%
 
Απ’ ό,τι φαίνεται, ο Νετανιάχου, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει με σκάνδαλα διαφθοράς, με κατηγορίες εναντίον του και της οικογένειάς του εξακολουθεί να έχει τις καλύτερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση, αλλά θα είναι πολύ δύσκολο και για αυτόν. Τελευταία έλαβε τεράστια υποστήριξη τόσο από τις ΗΠΑ, όσο και από την Ρωσία. Οι ΗΠΑ τον στήριξαν πολύ ισχυρά πριν λίγες ημέρες,  αφενός με το διάταγμα Τραμπ για Ισραηλινή κυριαρχία των υψωμάτων Γκολάν (που ανήκουν στην Συρία και κατελήφθησαν από το Ισραήλ στον πόλεμο του 1967) και αφετέρου με την Τριμερή Ελλάδος-Κύπρου-Ισραήλ που έγινε στην Ιερουσαλήμ, αντί της Κρήτης και την συμμετοχή σε αυτή του ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο. 
 
Η δε Ρωσία πριν μια εβδομάδα προ των εκλογών  προσέφερε στον Netanyahu μια «οκτωβριανή έκπληξη», όπως ονομάστηκε,  που τελικά θα μπορούσε να θεωρηθεί ως το πραξικόπημα που σκότωσε τις ελπίδες νίκης της Κεντροαριστεράς, του κόμματος της Γαλανόλευκης. Η απροσδόκητη επιστροφή της σορού του ισραηλινού στρατιώτη Ζαχαρία Μπάουμελ, που σκοτώθηκε πριν από 37 χρόνια στον πρώτο πόλεμο του Λιβάνου, με την αποφασιστική βοήθεια των ρωσικών στρατευμάτων που βρίσκονται στη Συρία, όχι μόνο άγγιξε μία από τις πιο ευαίσθητες χορδές του ισραηλινού κοινού, αλλά υπήρξε και κυρίαρχο θέμα της επικαιρότητας, υποβαθμίζοντας τις προσπάθειες των αντιπάλων του Νετανιάχου  να επαναφέρουν στην επιφάνεια το σκάνδαλο με τα υποβρύχια, το οποίο απειλεί τον Πρωθυπουργό.  
 
 
Έτσι θα λέγαμε ότι αν επαληθευτούν οι δημοσκοπήσεις, αλλά  <span ">και σύμφωνα με όλες τις αναλύσεις που κατά την άποψή μου είναι καλύτερες από αυτές, ο στρατηγός Γκαντζ θα κερδίσει τις εκλογές με το κόμμα της Γαλανόλυκης,  αλλά τελικά ο χαλκέντερος  καταδρομέας Μπέντζαμιν Νετανιάχου (επιχείρηση Έντεμπε)  και με μεγάλη ικανότητα στους πολιτικούς ελιγμούς θα είναι αυτός που θα σχηματίσει την νέα Ισραηλινή κυβέρνηση, νικώντας στην τελική ευθεία τους τρεις στρατηγούς της Γαλανόλευκης. Εκτιμάται ότι τελικά μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, με οριακή πλειοψηφία 63 εδρών, με όχι λιγότερα από επτά μικρά κόμματα, καθένα από τα οποία θα μπορούσε να δυναμιτίσει την ασφάλεια του κυβερνητικού συνασπισμού.
 
* Ο Ιωάννης Αθαν. Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος ε.α., πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), με Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).
 Πηγές: Ισραηλινές  Εφημερίδες

Γράφει ο Ιωάννης Μπαλτζώης*: Γκολάν, η Συνθήκη που θα έσωζε την Συρία

on Wednesday, 03 April 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Τα Υψώματα ή Υψίπεδα του Γκολάν (Γαυλανίτις στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο) είναι το νέο μέτωπο αντιπαράθεσης στην Μέση Ανατολή. Η απόφαση του προέδρου Τραμπ να υπογράψει το σχετικό διάταγμα, όπου οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν πλέον την Ισραηλινή κυριαρχία στο Γκολάν, πυροδότησε τις αναμενόμενες θα λέγαμε νέες εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή. Ήδη Ιράν, Ρωσία και Τουρκία, ως άμεσα εμπλεκόμενες στον πόλεμο της Συρίας, όπως και ορισμένες Αραβικές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία εξέφρασαν ήδη την αντίδρασή τους στην απόφαση αυτή του προέδρου των ΗΠΑ. Μέχρι τώρα η ΕΕ, αρνείται να ακολουθήσει τις ΗΠA στην αλλαγή του καθεστώτος των υψωμάτων Γκολάν.


Μια περιοχή που κατέλαβε το Ισραήλ από το 1967 με τον αστραπιαίο πόλεμο των έξι ημερών και τελικά την προσάρτησε το 1981, γεγονός που δεν έτυχε της αποδοχής της διεθνούς κοινότητας. Γιατί όμως αυτά τα υψώματα έχουν τόση ιστορική και πολιτική σημασία;
Μερικές φορές η ιστορία παίζει παράξενα παιχνίδια και οι τελικές αποφάσεις των ηγετών καθορίζουν και τον ρου της ιστορίας για τα έθνη, τις χώρες, τις περιοχές αντιπαράθεσης. Τα υψίπεδα του Γκολάν είναι μια περιοχή, ένα πλατό, ένα οροπέδιο 1800 τ.χλμ. ΚΜ, βορείως της λίμνης της Γαλιλαίας, εκ των οποίων η Συρία κατέχει τα 600 τ.χλμ και το Ισραήλ τα 1200 τ.χλμ. Το Ισραήλ κατέλαβε και κατέχει από το 1967 την περιοχή αυτή, που από άγονη περιοχή την μετέτρεψε σε θερμοκήπιο παραγωγής όλων των γεωργικών προϊόντων.



Τα Υψίπεδα του Γκολάν, έχουν στρατηγική σημασία, όχι μόνο διότι εκεί πηγάζει ο Ιορδάνης ποταμός, βασική πηγή νερού στο Ισραήλ, αλλά και γιατί η περιοχή των Υψιπέδων δεσπόζει στην κοιλάδα που οδηγεί στη Δαμασκό. Από το όρος Χερμόν που κατέχει στα Βόρεια του Γκολάν κατοπτεύει και απειλεί την Δαμασκό που απέχει 40 χλμ. Αποτελούν δε τα Γκολάν τον φυσικό προμαχώνα, το αμυντικό οχυρό του Ισραήλ στα βόρεια σύνορά του και θεωρείται δύσκολο να αποχωρήσουν και να παραχωρήσουν πλήρως τα υψώματα στην Συρία, αν και ιστορικά της ανήκουν.
Και όμως πριν από εννέα χρόνια, το 2010, πριν ακόμη αρχίσει η λεγόμενη «Αραβική Άνοιξη» και ο τρομακτικός πόλεμος στην Συρία, το Ισραήλ είχε αποφασίσει να παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος του Γκολάν, διατηρώντας κάποια εδάφη, στη νότια πλευρά των υψωμάτων, για λόγους ασφαλείας, καθώς και τον πλήρη έλεγχο του ποταμού Ιορδάνη, δυτικά των υψωμάτων, για τον έλεγχο των υδάτινων πόρων, στοιχείο απαραίτητο για το Ισραήλ.

Το σχέδιο του Ισραήλ
Έτσι το Ισραήλ προτείνει στη Συρία το 2010 την αποχώρηση των Ισραηλινών δυνάμεων, μέχρι τη λεγόμενη γραμμή Ridge (Ridge Line), παραχωρώντας στην Συρία, σχεδόν όλο το Γκολάν, μαζί με όλες τις υφιστάμενες κατοικημένες περιοχές. Οι προτάσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου, δηλαδή για αποχώρηση μέχρι την γραμμή Ridge, όπως βλέπουμε και στον χάρτη, περιλαμβάνει και την ανατολική όχθη του Ιορδάνη ποταμού και μάλιστα σε απόσταση 2,5 χλμ. από αυτή στα τελευταία Υψώματα του Γκολάν πριν την κοιλάδα του Ιορδάνη ποταμού, την κοιλάδα Χούλα και τη Θάλασσα (λίμνη) της Γαλιλαίας.

 

Προτάσεις Ισραήλ για αποχώρηση από τα Υψίπεδα του Γκολάν το 2010.
Παρατηρώντας τη γραμμή Ridge διαπιστώνουμε ότι παρέχει τουλάχιστον δύο στρατηγικά πλεονεκτήματα για το Ισραήλ, συγκρίνοντας την με την ολική αποχώρηση από το Γκολάν μέχρι τον Ιορδάνη ποταμό, που ήταν τα σύνορα το 1967:

Το Ισραήλ διατηρώντας τον έλεγχο της δυτικής και ανατολικής όχθης του Ιορδάνη ποταμού, διατηρεί τον έλεγχο των υδατίνων πόρων του ποταμού, που είναι η κύρια υδάτινη πηγή τροφοδοσίας για το Ισραήλ. Ακόμη, η στρατιωτική παρουσία του Ισραήλ και στις δύο όχθες του παρέχει την δυνατότητα να μεταφέρει την στρατιωτική του ισχύ εύκολα και γρήγορα ξανά πίσω στο υψίπεδο του Γκολάν, σε περίπτωση πολέμου.
Η γραμμή Ridge αποτελεί ένα φυσικό εμπόδιο για την είσοδο και έξοδο από το Γκολάν. Παρέχει δε στις κατοικημένες περιοχές των κοιλάδων Χούλα και Γαλιλαίας, κάτω από το Γκολάν ένα στρατιωτικό «τοίχο ασφαλείας» (military firewall), από στρατιωτικές ενέργειες, όπως συνέβαινε πριν από το 1967 και ακόμη αποτελεί ένα ουσιαστικό εμπόδιο σε ενδεχόμενη προέλαση των Συριακών αρμάτων μάχης, σε περίπτωση επιχειρήσεων, στην κατεύθυνση από το Γκολάν προς τις χαμηλότερες βορειοανατολικές περιοχές του Ισραήλ.

Παρέμβαση ΗΠΑ
Έτσι τον Σεπτέμβριο 2009 ο διαπραγματευτής για την Μέση Ανατολή Τζόρτζ Μίτσελ πραγματοποίησε μια αιφνίδια επίσκεψη στην Δαμασκό για την επίτευξη μιας σημαντικής διπλωματικής επιτυχίας: Την έναρξη των Σύρο–Ισραηλινών συνομιλιών ειρήνης. Μαζί του μετέφερε έναν λεπτομερή χάρτη, με τις επίσημες ισραηλινές προτάσεις απόσυρσης από τα Υψώματα του Γκολάν, το οποίο ενεχείρησε στον Σύρο Πρόεδρο Μπασάρ Άσσαντ.
Η Δαμασκός όμως είχε και έχει ιδιαίτερες σχέσεις φιλίας και στρατιωτικούς–στρατηγικούς δεσμούς με το Ιράν και ακόμη φιλοξενούσε στο έδαφός της ηγετικές τους ομάδες ή πυρήνες εξτρεμιστικών ισλαμιστικών οργανώσεων όπως οι Χεζμπολάχ, η Χαμάς, ο Ισλαμικός Τζιχάντ και μερικές άλλες λιγότερο γνωστές οργανώσεις, που θεωρούνταν από ΗΠΑ, Ισραήλ και Δύση ως τρομοκρατικές.
Στην προσπάθεια αυτή συμμετείχε και η Γαλλία, με τον τότε πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί ο οποίος όρισε τον διπλωμάτη Ζαν Κλώντ Κουσεράν ως ειδικό διαπραγματευτή για την προώθηση των Σύρο-Ισραηλινών συνομιλιών ειρήνης. Ο Κουσεράν ανάλαβε δουλειά και μετέβη στη Δαμασκό τον Σεπτέμβριο 2010 και είχε μυστικές και πολύ προσωπικές συνομιλίες με τον πρόεδρο Άσσαντ.
Μετά από αυτές τις συνομιλίες ο πρόεδρος Σαρκοζί ενημέρωσε τον πρόεδρο των ΗΠΑ και την υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ότι η πόρτα ήταν πλέον ανοικτή για τον διαπραγματευτή Τζόρτζ Μίτσελ, να παρουσιάσει στον Σύρο πρόεδρο τον χάρτη και τις προτάσεις του Ισραήλ, όπερ και εγένετο. Oι διαπραγματεύσεις, δυστυχώς τελικά δεν ευοδώθηκαν και κατά πολλούς αναλυτές αν είχε επιτευχθεί συμφωνία και είχε υπογραφεί συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ, το μέλλον της Συρίας θα ήταν σήμερα διαφορετικό.

Σχέδιο Φρέντερικ Χοφ
Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου θεωρούσε ότι οι προτάσεις του, ήταν παρεμφερείς με το σχέδιο του Φρέντερικ Χόφ, του ειδικού σε θέματα Συρίας, μέλους της ομάδας του Μίτσελ, ο οποίος πρότεινε την αποχώρηση των Ισραηλινών σε δύο στάδια και μέχρι την γραμμή Ridge. Έτσι κατά το πρώτο στάδιο ο Χοφ είχε προτείνει την απόσυρση των Ισραηλινών μέχρι το κεντρικό Γκολάν, ενώ το Ισραήλ θα διατηρούσε σταθμούς εγκαίρου προειδοποίησης και προχωρημένα φυλάκια επί του όρους Χερμόν στα Βόρεια του Γκολάν, 40 χλμ. από τη Δαμασκό. Ακόμη δε το Ισραήλ θα κατέχει και τις δύο όχθες του Ιορδάνη ποταμού.
Κατά το δεύτερο στάδιο το Ισραήλ θα κατείχε τις νότιες και νοτιοδυτικές υπώρειες του Γκολάν μέχρι τους ποταμούς Ιορδάνη και Γιαρμούκ, που είναι αδιάβατες σε άρματα και τεθωρακισμένα, αποτελώντας ακόμη ένα φυσικό εμπόδιο και παράλληλα μια φυσική προστασία από στρατιωτικές ενέργειες της άλλης πλευράς. Το Ισραήλ θα μπορούσε να αποσυρθεί δυτικά του Ιορδάνη ποταμού μετά από χρόνια, όταν η ειρήνη θα έχει εμπεδωθεί και οι σχέσεις εμπιστοσύνης με την Συρία θα έχουν αποκατασταθεί πλήρως.
Όπως βλέπουμε τα δύο σχέδια ήταν παρεμφερή και ο Νετανιάχου ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει τροποποιήσεις στο σχέδιό του, υιοθετώντας διάφορες προτάσεις από το σχέδιο Χοφ. Φυσικά ο Χοφ είχε ενημερώσει τον πρόεδρο Άσσαντ της Συρίας, ότι για την έναρξη και την πρόοδο των διεργασιών θα πρέπει να λάβει αποστάσεις από Οργανώσεις που οι Αμερικανοί (και οι Ισραηλινοί και η Δύση) θεωρούν τρομοκρατικές, όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς, Ισλαμικός Τζιχάντ κλπ.
Δυστυχώς όλες οι προσπάθειες των ΗΠΑ και Γαλλίας για την επίτευξη μιας συμφωνίας και την υπογραφή συνθήκης ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, στα πρότυπα των συμφωνιών με Αίγυπτο και Ιορδανία, τελικά ναυάγησαν και οι σχέσεις των δύο κρατών παρέμειναν όπως ήταν, δηλαδή εχθρικές και σε κατάσταση πολέμου, κάτι που τελικά απεδείχθη καταστροφικό για τη Συρία, με τα γεγονότα που ακολούθησαν την επόμενη χρονιά. Και ο λόγος;
Το Ιράν του ακραίου προέδρου Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ τότε, που στην κυριολεξία απαγόρευσε κάθε διαπραγματευτική επαφή με τον μεγάλο εχθρό των, το σιωνιστικό μόρφωμα, όπως ονόμαζαν το Ισραήλ. Και η μεγάλη ευκαιρία για ένα μεγάλο βήμα για την ειρήνευση στην περιοχή, αλλά και για ένα διαφορετικό μέλλον της Συρίας δυστυχώς χάθηκε οριστικά. Το τι ακολούθησε την επόμενη χρονιά με τον πόλεμο στην Συρία και την καταστροφή μιας πολύ ωραίας χώρας είναι γνωστό σε όλους μας.

Γιατί ναυάγησε το σχέδιο Χοφ
Οι Ισραηλινοί ήθελαν όντως σοβαρά να επιλύσουν αυτό το θέμα, παραχωρώντας το Γκολάν, εξασφαλίζοντας όμως θέματα εθνικής ασφαλείας και αποτροπής εχθρικών ενεργειών. Ακόμη το Ισραήλ ήθελε να διατηρήσει τον έλεγχο των υδάτινων πόρων του Ιορδάνη ποταμού, καθόσον το νερό είναι το υπό έλλειψη πρώτιστο αγαθό του Ισραήλ. Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί το Ισραήλ να παραχωρήσει μια περιοχή, που από άγονο υψίπεδο, το έχει μετατρέψει σε γη της επαγγελίας στην κυριολεξία, ένα κήπο της Εδέμ, με εξαίρετα προϊόντα όπως τα περίφημα κρασιά του;
Σύμφωνα με όλους τους αναλυτές με την παραχώρηση αυτή επέλυε τα περισσότερα προβλήματά του. Παραχωρώντας το Γκολάν εξασφάλιζε τα βόρεια σύνορα του και ταυτόχρονα αποδυνάμωνε και αποστερούσε από τους κυρίους εχθρούς και αντιπάλους του (Ιράν, Χεζμπολάχ, Χαμάς, Ισλαμικός Τζιχάντ κλπ) από φιλία, υποστήριξη, πόρους, φιλοξενία ηγετικών ομάδων και πολλών άλλων πλεονεκτημάτων.
Από την άλλη πλευρά, η Συρία του προέδρου Άσσαντ ήταν εγκλωβισμένη στην επιθυμία της να ανακτήσει χωρίς πόλεμο τα εδάφη της που είχε απολέσει με πόλεμο υπογράφοντας συνθήκη ειρήνης με έναν άσπονδο εχθρό και από την άλλη να συμμορφωθεί στην πολιτική και τις εντολές του κυριότερου συμμάχου της, του Ιράν, που θεωρεί ότι το Ισραήλ αποτελεί τον μεγαλύτερο εχθρό του, όπως και ολοκλήρου του Αραβικού κόσμου. Τελικά υιοθέτησε την «εντολή» του Ιράν. Τα υπόλοιπα είναι πλέον ιστορία.

Τα πάντα θα ήταν διαφορετικά
Εδώ όμως αναφύεται ένα ερώτημα. Αν η Συρία είχε αποδεχθεί τις κυοφορούμενες το 2010 εξελίξεις, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ και είχε δεχθεί την συμφωνία ειρήνης με το Ισραήλ, θα είχαμε τις εξελίξεις με την Αραβική άνοιξη; Σύμφωνα με πολλούς και έγκυρους αναλυτές της Μέσης Ανατολής, τις οποίες προσωπικά αποδέχομαι και συνηγορώ, η Συρία δεν θα βρισκόταν στην σημερινή κατάσταση.
Η συμφωνία με το Ισραήλ, υπό την έγκριση των ΗΠΑ, το τονίζουμε, γιατί γνωρίζουμε σήμερα ποιοι ήταν οι εμπνευστές και «χορηγοί» της χειρότερης μορφής πολιτικής των ΗΠΑ στην περιοχή, της Αραβικής Άνοιξης και της δημιουργίας και γιγάντωσης του μεγαλύτερου σήμερα εφιάλτη, του Τζιχαντισμού, θα αποτελούσε ένα πλέγμα ασφαλείας για την πολύπαθη αυτή χώρα. Μια αραβική χώρα, μοναδική, πανέμορφη, πολυπολιτισμική, πολυθρησκευτική, με ελευθερία λόγου, πίστης και έργων πρωτοπόρου για αραβική χώρα συγκρινόμενη με τις λοιπές Αραβικές χώρες της Μέσης Ανατολής.
Δυστυχώς για τον συριακό λαό, η απόφαση της ηγεσίας του ήταν καταστροφική για το μέλλον της χώρας, αλλά ποιος γνώριζε τότε τι θα επακολουθούσε σε μερικού μήνες; Έτσι διαπιστώνουμε ότι από τύχη, ή μια λανθασμένη εκτίμηση της πολιτικής ηγεσίας μιας χώρας, μπορεί να προκύψουν κολοσσιαία θέματα, που μπορούν να φθάσουν μέχρι την καταστροφή της.
Τέλος, θα λέγαμε ότι η αμερικανική ενέργεια έχει εξαιρετική σημασία και για τη διεθνή πολιτική, καθόσον έρχεται μετά από μια σειρά μονομερών πολιτικών κινήσεων, όπου οι μεγάλες δυνάμεις δια της βίας και της στρατιωτικής ισχύος επιβάλλουν ντε φάκτο αλλαγές συνόρων. Πρόσφατα παραδείγματα ο τρόπος που οι ΗΠΑ επέβαλλαν την «ανεξαρτοποίηση» του Κοσόβου, καταστώντας το προτεκτοράτο. Από την άλλη πλευρά είδαμε πως η Ρωσία με παρεμφερή τρόπο παρενέβη στο Ντονμπάς της Ουκρανίας και διέσπασε την περιοχή αυτή και ακόμη πιο εμφανές, ο τρόπος που απέσπασε και προσάρτησε την Κριμαία, περιοχές που ανήκουν στην Ουκρανία. Είναι χαρακτηριστικά δείγματα του πώς οι μεγάλες δυνάμεις αδιαφορούν και καταπατούν το Διεθνές Δίκαιο και τη βασική αρχή του απαραβίαστου των συνόρων των κρατών. Και μας αφορά, λόγω Κύπρου και της συμπεριφοράς της Τουρκίας επί αυτού.

* Ο Ιωάννης Αθαν. Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος ε.α., πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), με Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ). 

Παναγιώτης Δακουτρός*: Σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ και η θέση της Ελλάδας

on Friday, 14 September 2018. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Η Ελλάδα, η Τουρκία και το Ισραήλ αποτελούν από τους σημαντικότερους παίκτες στη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου σε επίπεδο στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος, πολιτιστικής κληρονομιάς και διπλωματικής επιρροής. Οι σχέσεις αυτών των χωρών μεταξύ τους έχουν περάσει από διάφορα στάδια, τόσο θετικά όσο και αρνητικά. Όμως επειδή η ιστορία υπάρχει για να μας διδάσκει και όχι για να προκαλεί τα πάθη, ο ψύχραιμος παρατηρητής της μπορεί να αξιοποιήσει τη πορεία των γεγονότων και να προετοιμαστεί για το μέλλον. Εξετάζοντας τις σχέσεις αυτές υπό το πρίσμα του ρεαλισμού, χρήζει να κάνουμε ένα καθορισμό των στόχων της Ελλάδας και μία ανάλυση των ευκαιριών και δυνατοτήτων για την επίτευξή τους. Επίσης, να εξετάσουμε τους πιθανούς κινδύνους, κυρίως αυτούς που πηγάζουν από τους ίδιους τους στόχους και της δυνατότητες της Τουρκίας και του Ισραήλ, τους λόγους που έφεραν αυτές τις δύο χώρες κοντά, και τις αιτίες που τις απομάκρυναν.

*Δακουτρός Παναγιώτης του Ιακώβου, γεννημένος στην Αθήνα στις 6/7/91. Απόφοιτος του τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με κατεύθυνση Πολιτική και Οικονομία. Υποψήφιος μεταπτυχιακός φοιτητής στο ΠΜΣ "Διεθνές Δίκαιο και Διπλωματικές Σπουδές" στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Απολύθηκε από το σώμα των Καταδρομών με τιμητικό βαθμό του υποδεκανέα. Εργασιακή εμπειρία στη ΜΚΟ "Διεθνής Οργάνωση Βιοπολιτικής". Απονομή βραβείου και πιστοποιητικού εκτίμησης από το "Royal institute Mehmet Ali". Γλώσσες : Αγγλικά, Γαλλικά, Ρωσικά και Σερβικά.

PDF 

[12 3 4  >>