Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Χρήστος Μηνάγιας: Τα μηνύματα της επίσκεψης Erdoğan, που δεν έτυχαν προσοχής!...

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο liberal.gr ο Ταξίαρχος ε.α., ειδικός σε θέματα Τουρκίας, κ. Χρήστος Μηνάγιας, μας αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές του παρασκηνίου που προηγήθηκε της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Tayyip Erdoğan στην Ελλάδα, καθώς και των όσων είπε στην Κομοτηνή απευθυνόμενος σε Έλληνες Μουσουλμάνους της εκεί μειονότητας. Τα όσα μας είπε είναι εξόχως διαφωτιστικά για το που οδηγούνται οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις! Συνέντευξη στον Βασ...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης*: «Η τουρκική παρεμβατικότητα στην Θράκη: Από την ισλαμοδημοκρατία στον νε...

Η πολιτική εκκίνηση του Ταγίπ Ερντογάν ως ευρωπαϊστή μεταρρυθμιστή ηγέτη που επεδίωκε την εδραίωση ενός νέου τύπου «Ισλαμοδημοκρατίας» (κατά την αντιστοιχία με την «Χριστιανοδημοκρατία») στην Τουρκία, πρότυπο και για άλλα μουσουλμανικά κράτη, δημιούργησε μετρημένη αισιοδοξία, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα. Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΗ «εμπιστοσύνη» υπήρξε το κλειδί για την βελτίωση των διμερών σχέσεων και για την...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

8/12/2016. ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-ΙΣΡΑΗΛ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΜΑΖΟΥΝ!!!! ...

Η δεύτερη τριμερής διάσκεψη των ηγετών Ελλάδος , Κύπρου και Ισραήλ,  λαμβάνει χώρα σήμερα , Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  στην Ιερουσαλήμ. Είναι   η δεύτερη τριμερής συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών, Τσίπρα, Αναστασιάδη και Νετανιάχου , που πραγματοποιείται 11 μήνες μετά τη στρατηγική συμμαχία,  που ανακοινώθηκε στη Λευκωσία και αποδεικνύει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών, η οποία κρίνεται σημαντική, λόγω αφενός των εξελίξεων στο κυπριακό,...

08-12-2016   Εθνική Στρατηγική

7/12/2016. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ...

      Είναι πλέον γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας συναγωνίζεται σε εθνικισμό και στην αύξηση της έντασης με την Ελλάδα και την συντήρηση αυτής. Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτή η έξαρση του τουρκικού εθνικισμού έναντι της Χώρας μας, δεν είναι άμοιρη των εσωτερικών προβλημάτων που η χώρα αυτή αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, αλλά και των σε εξέλιξη ανακατατάξεων στη Συρία και το Ιράκ.   Με αυτή τ...

07-12-2016   Εθνική Στρατηγική

29/11/2016. Εθνική άμυνα – Στρατηγική χωρίς αποτίμηση...

Γράφει ο Γεώργιος Νικολάκος*Η στρατηγική είναι ένας όρος που ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και η αρχική της έννοια ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την στρατιωτική ορολογία, την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και την απαραίτητη σχεδίαση έτσι ώστε να υπάρχει βέλτιστη χρησιμοποίηση των έμψυχων και άψυχων πόρων με απώτερο σκοπό την επίτευξη των τεθέντων στόχων.Αναφερόμενοι κυρίως στην εθνική άμυνα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρατηγικ...

29-11-2016   Εθνική Στρατηγική

16/11/2016. ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ...

ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ"Η κρίση δεν είναι αφηρημένη έννοια, ανέτρεψε τις ζωές των πολιτών της χώρας. Συζητήσαμε για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις και θα περιορίσουν τις ανισότητες. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο. Η λιτότητα δεν μπορεί να είναι συνταγή ανάπτυξης, οι Έλληνες πρέπει να δουν αλλαγή στην καθημερινή τους ζωή. Το ΔΝΤ είπε πως η ελάφρυνση είναι ζωτικής σημασίας και προσωπικά θα συνεχίσω να πιέζω προς...

16-11-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΚΥΠΡΟΣ

17/1/2017. Πρόσκληση στην ομιλία:"Τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό"

on Monday, 16 January 2017. Posted in Ανακοινώσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

17/1/2017.  Πρόσκληση στην ομιλία:

BESA, by John M. Nomikos July 17, 2018: Greece and the Eastern Mediterranean Alliance

on Wednesday, 18 July 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις


BESA Center Perspectives Paper No. 897, July 17, 2018

EXECUTIVE SUMMARY: The Eastern Mediterranean Alliance (Israel, Greece, and Cyprus) is emerging at a time of increasing global instability. All three states are firm democracies that promote peace, security, and environmental stability in the region. The tripartite alliance is strategically the most significant anchor of Greek security and economic progress.


Concrete steps over the past three years have set the foundations of an Eastern Mediterranean Alliance (EMA) comprising Israel, Greece, and Cyprus. The convergence of the three nations is the natural outcome of close democratic similarities and a joint desire for stability and progress in a region tormented by perennial Middle East strife, radical Islamism, and the morphing of Turkey into a fundamentalist Islamic autocracy.

The EMA is emerging at a time of increasing global instability. American retrenchment from traditional postwar strategic arrangements, the resurgence of Russia, a troubled EU, the illegal migration crisis, China’s rise as a global power, and much else leave little room for complacency.

Israel, Greece, and the Republic of Cyprus are the only Eastern Mediterranean actors that are firm democracies. As such, they do not only see a common interest in promoting peace, security, and environmental stability in the region, but also seek to promote strong economic bonds following the discovery of rich hydrocarbon deposits in their respective Exclusive Economic Zones.

While each of the EMA partners faces individual challenges, all three are united against the regional spoiler and strutting Islamic “superpower” of Recep Tayyip Erdoğan’s Turkey. The Turkish president misses no opportunity to vow that Ankara will “take what is rightfully hers” – and is just a step away from declaring the international treaties that settled Turkey’s fate after WWI null and void.

From the Greek perspective, the EMA initiative is indispensable. Greece’s sovereign debt crisis and its bankruptcy in 2010 put its relationship with the northern EU members under severe strain. At present, Athens faces the unpalatable prospect of long-term foreign fiscal “monitoring” and significant limitations placed upon its economic policies. Because present and future Greek governments must function while in the vise of EU “monitoring,” Athens seeks to promote alternative bilateral and multilateral initiatives outside the narrow Brussels-dominated space – and the EMA fits this bill perfectly.

Greece’s most pressing strategic concern is Ankara’s expressed purpose of “re-Turkifying” space once in Ottoman possession. Erdoğan’s incursion into Syria, his plans for militarily “stabilizing” northern Iraq, his expanding subversive and Islamicizing activities in the Balkans, and the daily violations by Turkey of Greek sovereign air and sea space leave little hope for a peaceful future. Greece also faces an impasse with the philo-Turkism of many of its “allies” despite waning Turkish fortunes in Europe and Ankara’s dead-in-the-water application to join the EU.

Thus, the EMA has emerged as the most strategically significant anchor of Greek security and economic progress. The discovery of hydrocarbons in Israeli and Cypriot waters has literally put the EMA on the map, stimulating strong interest in the politics, economics, and security of the region from the US and Russia as well as from countries that had been neutral towards the Eastern Mediterranean.

Athens needs to tread a delicate path vis-à-vis Jerusalem and Cairo, the latter of which is gravitating towards the tripartite EMA. Both Israel and Egypt are involved in ongoing disputes in the Middle East, a factor that traditionally “pro-Arab” Greece will need to handle with political and diplomatic finesse.

In any case, recent EMA summit meetings have concluded with optimistic declarations of purpose stressing the developing geopolitical cooperation of Jerusalem, Athens, and Nicosia. Central to these positive developments is the planned construction of the EastMed pipeline, which will bypass Turkey, despite increased cost, and thus enhance security in the Eastern Mediterranean by removing Turkey’s control over the EMA centerpiece.

Erdoğan’s electoral victory on June 24, 2018 strengthened his sultanic and Islamist aspirations and gives added urgency to the promotion of the EMA strategic project. A stronger Erdoğan means a faster transition for Turkey to Islamic fundamentalism. This in turn threatens to bring radical Islam to Europe’s doorstep while exponentially increasing the danger posed by Turkey to the EMA partners. With Erdoğan confirming, with every passing day, his rejection and condemnation of Western values, his hatred for the Jewish state, and his elevation of fundamentalist Islamism as the driving force behind the neo-Ottoman Türkiye, there is little room for compromise with Turkey’s emerging Islamic republic.

In the final analysis, it is not the EMA’s purpose to resolve the issue of Turkey, which is the thorniest security problem for the Western alliance in the Eastern Mediterranean and the Middle East. The EMA’s core mission is to promote and secure the collective interests of its partners, to encourage the primacy of international law over irredentist and aggressive policies irrespective of their source, and to create and strengthen a superstructure of economic initiatives of irrefutable strategic value to Europe and the US. In the meantime, as Federiga Bingi of Johns Hopkins put it, “Europe and NATO cannot afford to be checkmated by Erdoğan.” They should act accordingly.

View PDF

Ioannis (John) M. Nomikos is the Director of the Research Institute for European and American Studies (RIEAS) based in Athens, Greece. He is founding editor of the Journal of European and American Intelligence Studies (JEAIS). His research focuses on counterintelligence, counterterrorism, Greek-Israeli relations, and energy- maritime security in the Eastern Mediterranean region.

BESA Center Perspectives Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family 

 

BESA, By Dr. George N. Tzogopoulos: Cyprus, Greece, and Israel Chart a Common Path

on Monday, 11 June 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

EXECUTIVE SUMMARY: Cyprus, Greece, and Israel are steadily building a democratic geopolitical bloc in the Eastern Mediterranean. They are exploring ways to collaborate in fields ranging from energy to communication technology and defense. Greek-American and American-Jewish communities are exploiting the momentum to further boost the developing “triangle” and encourage US support. However, despite progress among the governments and the generally positive climate, warning signs of anti-Semitism in Greece underline the need for grassroots action to combine political achievements with wide public support.


The fourth Cyprus-Greece-Israel tripartite summit, which took place in Nicosia on May 8, 2018, made plain the determination of the three countries to deepen their cooperation. Nicos Anastasiades, Alexis Tsipras, and Benjamin Netanyahu discussed new fields of interest, including public security, cinema co-production, maritime pollution, telecommunications, and the reduction of data roaming costs. They agreed that the fifth trilateral summit will take place within the year in Beersheba, a place described by Netanyahu as “cyber city.” At that event, the parties plan to advance their dialogue on communication technologies.

At present, the countries are emphasizing their collaboration at the military level. Symbolically, Greek fighter planes participated in an IAF aerial show to celebrate Israel and the IDF’s 70th Independence Day. Also, the Chief of the Hellenic Army General Staff, Lt. Gen. Alkiviadis Stefanis, visited Israel at the invitation of Maj. Gen. Yaacov Barak, the IDF’s Ground Forces Commander, who had already visited Greece in January. According to media reports, the two sides are discussing potential joint actions against new threats as well as exchange programs. Staff talks involving representatives of the armed forces of Cyprus, Greece, and Israel took place in Israel on May 9.

Energy remains at the center of attention. Cyprus and Israel currently disagree on the division of the Aphrodite reservoir, and this disagreement could lead to international arbitration. Το avoid such a scenario, Nicosia and Jerusalem are engaging in a “transparent and productive dialogue,” as Israeli Ambassador to Cyprus Shmuel Revel put it to the Cyprus News Agency. Cypriot Energy Minister Yiorgos Lakkotrypis said companies should first attempt to reach settlements on gas quantities on their own, but this process has not yet begun.

This issue is not expected to be easily solved. Lakkotrypis sees it as “one of the most important differences” between Cyprus and Israel. His Israeli counterpart Yuval Steinitz declares, “Israel cannot give up, not even as a gesture of friendship, on its territories or its natural resources.”

The lack of a sharing formula on the Aphrodite gas field does not prevent Cyprus, Israel, and Greece from examining the construction of an EastMed pipeline. Following the tripartite Nicosia summit, the Israeli ambassador to Greece, Irit Ben-Abba, spoke about a fast rhythm for the potential realization of this “adventurous project.”

An EastMed pipeline would cost more than a pipeline connecting Israel to Turkey, but would enhance security in the Eastern Mediterranean. That is why it is anathema to Ankara. Following the Nicosia meeting, the Turkish-Cypriot leader Mustafa Akinci said EastMed might not function as a route to peace and advocated for the transportation of gas resources from the Levantine Basin to Europe via Turkey.

Comments like these show Ankara’s unease with the evolving cooperation among Cyprus, Greece, and Israel. The creation of a democratic bloc in the Eastern Mediterranean does not serve Turkish President’s Erdoğan’s neo-Ottoman aspirations – indeed, it might disrupt them.

Executive director of the Hellenic American Leadership Council (HALC) Endy Zemenides said in an interview that his organization and the American Jewish Community (AJC) were coordinating an advocacy campaign in Washington to strengthen the Cyprus-Greece-Israel triangle with US support. A restriction on F-35 jet sales to Turkey and the end of the Cyprus Arms Embargo Act are among the goals. In May 2018 the fifth anniversary of the Congressional Hellenic-Israel Alliance was also celebrated in the US. The more Ankara’s tactics are exposed by Cyprus, Israel, and Greece, the more the international community becomes aware of Erdoğan’s motivations.

The fourth Cyprus-Greece-Israel tripartite summit took place on the same day US President Donald Trump made his Iran speech. This led both Cyprus and Greece to take a public position on how they view Israel’s sensitivity towards the Iranian threat – despite their need to align their policies with that of the EU. President Anastasiades told i24NEWS that he “urged Iran to pursue good relations with all of their neighbors and to respect the principle of non-interference.” Prime Minister Tsipras underlined that he shared Prime Minister’s Netanyahu’s concern but advocated for the preservation of the Iran nuclear deal. Greek companies, like Hellenic Petroleum, that are importing oil from Iran are reportedly coming up with alternative plans.

Notwithstanding the strong momentum and high level of political support for the strengthening of the Cyprus-Greece-Israel geopolitical alliance in the Eastern Mediterranean, old stereotypes and prejudices are undermining wider acceptance. Worryingly, signs of anti-Semitism are resurfacing, at least in Greece. Α Greek cartoonist recently compared the situation in the Gaza Strip with the Holocaust and drew a parallel between Israeli policies and Nazi practices. Both the Central Israel Council of Greece and the Embassy of Israel criticized the comparison. However, the Greek blogosphere teems with articles calling the “targeting” of the cartoonist unfair and suggesting he was correct in condemning Israel’s behavior towards the Palestinians.

Also, at the beginning of May, a Jewish cemetery in a southwestern suburb of Athens was vandalized and marble headstones damaged. The Central Board of Jewish Communities in Greece expressed its condemnation of this incident and a silent protest was organized. Moreover, Islamic hatred of Jews has appeared in Greece. In Xanthi, a city in northeastern Greece, the self-proclaimed Mufti Ahmet Mete misses no opportunity to slander the Jews in his preaching, though he was sentenced to eight months imprisonment for saying that Hitler was right to turn the Jews into soap.

Condemnations and protests are not sufficient to eradicate anti-Semitism. Recent warning signals indicate the need for better education and more accurate and open-minded media coverage. This is the only way the arguments of the political elites will receive public support in the long term.

View PDF

Dr George N. Tzogopoulos is a BESA Research Associate, Lecturer at the Democritus University of Thrace, and Visiting Lecturer at the European Institute of Nice.

 

 

 
Subscribe to Our Free Mailing List

Subscribe to our mailing list

Don’t miss out on any new articles and research from the Begin-Sadat Center!

 
 
You will receive one mailing daily.

30/1/2017. Περί «αδράνειας» της διεθνούς κοινωνίας

on Monday, 30 January 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Μάριος-Ανέστης Καϊτάζης, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

30/1/2017. Περί «αδράνειας» της διεθνούς κοινωνίας

     Το Κυπριακό ζήτημα βρίσκεται σε εκκρεμότητα για σαράντα και πλέον χρόνια, παρά το γεγονός ότι η τουρκική κατοχή είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο, οι εγγυήτριες δυνάμεις είναι μέρη του Συμφώνου της βόρειο-ατλαντικής συμμαχίας κι η Κύπρος κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χωρίς να αξιολογούνται οι ηγεσίες εκατέρωθεν των συνόρων, οι αντικειμενικοί πολιτικοί σκοποί τους ή οι μέθοδοι τους για την επίτευξη αυτών των στόχων, επιχειρείται μια σύντομη αναφορά στους λόγους για τους οποίους η διεθνής κοινωνία επέτρεψε τη διαιώνιση του ζητήματος.

STATUS QUO
     Το 1960 η Μεγάλη Βρετανία αποδέχεται με τη Συμφωνία του Λονδίνου τα όσα είχαν ήδη συμφωνηθεί με τη Συμφωνία της Ζυρίχης το 1959 μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας[1].
     Η συμφωνία προβλέπει την ίδρυση της Δημοκρατίας της Κύπρου[2] και την ανάληψη της υποχρέωσης για τις τρεις συμβαλλόμενες χώρες να εγγυηθούν την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα, της νεοσύστατης Δημοκρατίας, τη μη ένωση της με άλλη χώρα και τη διατήρηση του status quo, όπως αυτό διαμορφώνεται με το Σύνταγμα του 1960.

Η συνέχεια ΕΔΩ!

20/1/2017. Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

on Friday, 20 January 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

20/1/2017. Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ


Ένα αξιοπρόσεκτο άρθρο του Ερόλ Μανίσαλι για το Κυπριακό*

   
(Φωτ.: sputniknews.com)

Άρθρο του Ερόλ Μανίσαλι1 στην εφ. Cumhuriyet, 17/1/2017.

Είναι μεγάλο λάθος να γίνονται τώρα οι διαπραγματεύσεις για την Κύπρο, σε μια περίοδο που η Τουρκία παλεύει με την τρομοκρατία και τον πόλεμο στη Συρία και που η εξουσία στην Άγκυρα δεν σκέφτεται τίποτε άλλο πέρα από το να θεσμοθετήσει την «ενός ανδρός αρχή» με τη μετατροπή του πολιτεύματος σε Προεδρευομένη Δημοκρατία. Η διαδικασία αυτή εγκυμονεί μεγάλα λάθη, όπως έγινε και στο άνοιγμα προς τους Κούρδους και τον Άσαντ(!).

Γιατί το ζήτημα της Κύπρου εκτός του ότι είναι ένα πρόβλημα των Τουρκοκυπρίων, σχετίζεται και με την ασφάλεια της Τουρκίας (και της Συνθήκης της Λοζάνης).

Η Τουρκία είναι αναγκασμένη να έχει σημαντική παρουσία στην Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο. Όχι μόνο από την άποψη των πηγών και των δρόμων μεταφοράς των ενεργειακών πρώτων υλών, αλλά είναι αναπόφευκτο να έχει εκεί ισχυρή παρουσία, για να εμποδίσει το σχέδιο για το Κουρδιστάν. Μια Τουρκία αποκομμένη από την Κύπρο, θα ανοίξει το δρόμο όχι μόνο για την εξαφάνιση των Τουρκοκυπρίων, αλλά και για την απώλεια των στρατηγικών συμφερόντων της στην περιοχή.

Οι κόκκινες γραμμές της Τουρκίας στις συζητήσεις
1.    Η Τουρκία πρέπει να παραμείνει έμπρακτη και αποτελεσματική εγγυήτρια δύναμη στην Κύπρο. Δεν πρέπει να δεχτεί σε καμία περίπτωση λύσεις όπου θα πάψει να είναι εγγυήτρια δύναμη μετά από κάποιον καιρό, ή να μεταβιβάσει αυτή την εξουσία της στην ΕΕ ή το ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα και η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι μέλη της ΕΕ και θα κάνουν ό,τι θέλουν στο πλαίσιο αυτό. Είναι φανερά αυτά που θέλει να κάνει το ΝΑΤΟ (και οι ΗΠΑ) στη Συρία. Μπορούν να επεκτείνουν την επιρροή του Κόμματος Δημοκρατικής Ενότητας PYD μέχρι το ακρωτήριο του Αγίου Ανδρέα και την Καρπασία. Η Τουρκία, η Ελλάδα και η Αγγλία πρέπει να παραμείνουν έμπρακτες και αποτελεσματικές εγγυήτριες δυνάμεις στην Κύπρο.
2.    Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις (ΤΕΔ) πρέπει να έχουν συνεχή παρουσία την ΤΔΒΚ τουλάχιστον σε επίπεδο σώματος στρατού. Το κράτος των Ελληνοκυπρίων διαθέτει ισχυρό στρατό. Το κράτος των Ελληνοκυπρίων και η Ελλάδα, σε στρατιωτικό επίπεδο, λειτουργούν ως ένα σώμα. Οι στρατιωτικές βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας της Αγγλίας που χρησιμοποιούνται και από τις ΗΠΑ, βρίσκονται στο νησί ως «ιδιοκτησία των Άγγλων». Σε άρθρο που δημοσίευσα στις 16 Μαΐου 2008 στη στήλη μου «Στην Κόψη του Μαχαιριού» (Bıçak Sırtı),2 είχα αναφέρει ότι κάποιες «ξένες» χώρες έκαναν πρακτικές προετοιμασίες για κατασκευή στρατιωτικών βάσεων σε συγκεκριμένες περιοχές της ΤΔΒΚ. Η αεροπορική βάση που τότε χρησιμοποιούσαν οι ΤΕΔ είχε μεταβιβαστεί αθόρυβα στην εταιρία CAS. Μετά το δημοσίευμα δεν ήρθε καμία διάψευση ούτε από την Άγκυρα ούτε και από τις πρεσβείες των σχετικών χωρών. Μόνο ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, με μια ανακοίνωσή του, είχε πει τότε ότι «ο δημόσιος διαγωνισμός είχε γίνει κανονικά». Αν δεν απατώμαι, η απάντηση σε εκείνο το άρθρο μου δόθηκε από την οργάνωση του Γκιουλέν, με τη συνωμοσία της Εργκένεκον και τον εγκλεισμό της στρατιωτικής ηγεσίας των ΤΕΔ, που αντιδρούσαν στο σχέδιο εκείνο, στις φυλακές της Σηλυβρίας!
3.    Το να δοθεί το δικαίωμα στους Ελληνοκυπρίους να εγκαθίστανται ελεύθερα στην ΤΔΒΚ, θα έχει ως αποτέλεσμα στο μέλλον να μετατραπούν οι Τουρκοκύπριοι, όπως έγινε και στη Δυτική Θράκη, σε μειονότητα. Όπως η Τουρκία στις μέρες μας «βρίσκεται σε μειονεκτική θέση απέναντι στην Ελλάδα, λόγω των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, έτσι θα βρεθεί σε περιθωριακή θέση και στην Κύπρο, όταν θα γίνουν μειονότητα οι Τουρκοκύπριοι στην περιοχή τους». Γι’ αυτό πριν από το 1974 οι Τουρκοκύπριοι είχαν αναγκαστεί να φύγουν, να μεταναστεύσουν στην Αγγλία, για να γλιτώσουν από την καταπίεση των Ελληνοκυπρίων. Η πρώτη κουβέντα εκείνων που ήρθαν στην εξουσία, στο τέλος του 2002, ήταν «Αυτή η υπόθεση, το Κυπριακό, δεν θα προχωρήσει με τον Ντενκτάς. Θα αλλάξουμε την 40ετή πολιτική μας στην Κύπρο». Και το Κυπριακό έφτασε σ’ αυτό το σημείο μετά το σχέδιο Ανάν. Προσπαθούν να αποκόψουν τελείως την Τουρκία από το νησί και από την ΤΔΒΚ, ως αποτέλεσμα του Μεγάλου Σχεδίου της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής.

Πρώτα το Αιγαίο και τώρα η Κύπρος
Τα τελευταία χρόνια άρχισε η ενεργός κατάληψη των νησιών του Αιγαίου από την Ελλάδα. Μαζί με τον ελληνικό στρατό (που έχει εγκατασταθεί στα νησιά), εκεί κυματίζει και η ελληνική σημαία.

Τώρα ήρθε η σειρά για τη μεγάλη χαψιά, την Κύπρο.
Από τα νιάτα μου, από το 1963, τότε που ήμουν 23 χρονών, πέρασα τη ζωή μου μέσα στο «Ζήτημα της Κύπρου». Όταν ήμουν πρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων στην Εθνική Οργάνωση Νέων Τουρκίας (TMGT), υπερασπίστηκα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (CENYC) τα δικαιώματα που εξασφάλισαν στην Τουρκία και τους Τουρκοκυπρίους οι συνθήκες Γενεύης και Λονδίνου του 1960. Μετά το 1974 είχα στενές σχέσεις με τους αρμόδιους πολιτικούς στην Άγκυρα και με τον Ντενκτάς. Έγραψα περίπου δέκα βιβλία που εξηγούν το Κυπριακό Πρόβλημα. Αλλά ποτέ δεν υπήρξα τόσο απαισιόδοξος όσο σήμερα.

Από τη μία συνεχίζουν οι κρίσιμες συναντήσεις σε σχέση με την εξεύρεση λύσης στην Κύπρο, και από την άλλη βλέπω τα χάλια των πολιτικών και της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης. Και οι Τουρκοκύπριοι θα πρέπει να αναρωτιούνται «Πώς κατάντησε έτσι η Τουρκία;»!

Φοβάμαι ότι, κατά πάσα πιθανότητα, όλα αυτά που είναι σε εξέλιξη, στις συνομιλίες για την εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό, είναι αντίθετα με τα εθνικά στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας, όπως αντίθετα ήταν το άνοιγμα που επιχείρησε η Άγκυρα προς τους Κούρδους και η προσέγγιση που έκανε η Τουρκία με τη «Μουσουλμανική Αδελφότητα» – και βλέπουμε τα αποτελέσματα.

Αν αύριο η ΤΔΒΚ βρεθεί στη θέση των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, θα βγουν πάλι κάποιοι να δηλώσουν «κάναμε λάθος, εξαπατηθήκαμε»;

Αν συμβούν αυτά που φοβάμαι στο Κυπριακό, τότε ένα από αυτά που θα κληθούμε να πληρώσουμε για τις αλλαγές που επιχειρούνται το διάστημα αυτό στο σύνταγμα, θα είναι η Κύπρος.

* 1. [Σ.τ.ε.] Ο Ερόλ Μανίσαλι είναι ένας έμπειρος αρθρογράφος που ασχολήθηκε για περισσότερο από πενήντα χρόνια με το Κυπριακό, έχοντας γράψει περίπου δέκα βιβλία για το θέμα. Εδώ παρουσιάζει τις ενστάσεις του για την πορεία του Κυπριακού από την πλευρά των τουρκικών στρατηγικών συμφερόντων, και όπως αυτός τα αντιλαμβάνεται. Γι' αυτό και είναι άξιο προσοχής και μελέτης.
2. Στην εφ. Cumhuriyet. Μετάφραση: Σοφία Αγγελίδου
Επιμέλεια: Σάββας Καλεντερίδης

Ιωάννης Αναστασάκης*- LIBERAL: Ακιντζί: Ο επιδέξιος διαπραγματευτής των υπονόμων

on Tuesday, 04 December 2018. Posted in Τουρκία - Βαλκάνια - Εύξεινος Πόντος

 
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία ο Ταγίπ Ερντογάν επισκέφτηκε την αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας και παρουσίασε στο ευρύ κοινό το νέο υπερόπλο τουρκικής ανάπτυξης, το οπλισμένο επιθετικό αερόχημα (attack UAV) με το όνομα «Akinci». Η μετάφραση του ονόματος είναι: «raider = επιδρομέας», γεγονός που επισημαίνει τον επιθετικό προσανατολισμό του συγκεκριμένου όπλου που αναμένεται να πετάξει το 2020.
 
Ακιντζί: Ο επιδέξιος διαπραγματευτής των υπονόμων

Για όσους παρακολουθούν την σημειολογία που αρέσκεται να χρησιμοποιεί η τουρκική ηγεσία, πιθανόν δεν είναι τυχαίο ότι στο αερόχημα αυτό δόθηκε το όνομα «Akinci», το οποίο είναι το ίδιο με το επίθετο του Μουσταφά Ακιντζί (Mustafa Akinci). Αυτός είναι στην πραγματικότητα το υπερόπλο που η τουρκική ηγεσία έχει ήδη εξαπολύσει για να επιτύχει την μέσω της Κύπρου συνεκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου. Ο Ακιντζί είναι ο Πρόεδρος του τουρκοκυπριακού τομέα (ψευδοκράτους) μέχρι το 2020 που είναι οι επόμενες προγραμματισμένες προεδρικές εκλογές των τουρκοκυπρίων.

Για τις αναμενόμενες εξελίξεις στην περιοχή, είναι ενδιαφέρον να εξεταστούν τα ενδεχόμενα, αν ο Μουσταφά προτίθεται να εργαστεί εποικοδομητικά για το συμφέρον των συμπατριωτών του τουρκοκυπρίων ή για το συμφέρον της Τουρκίας ή και για το συμφέρον τρίτων δυνάμεων, όπως για παράδειγμα των βρετανών.

Ο διαπραγματευτής των υπονόμων

Κατά τη διάρκεια μιας περιφερειακής κλειστής συνάντησης διεθνών εμπειρογνωμόνων για θέματα διεθνούς ασφάλειας, ο γράφων ήταν αυτήκοος μάρτυρας της προσπάθειας Άγγλων ειδικών, να προωθήσουν τον Μουσταφά Ακιντζί με κολακευτικά σχόλια για την διαπραγματευτική του δεινότητα. Η προσπάθεια έλαβε χώρα σε χρόνο άσχετο με τις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό και ενώ το θέμα αυτό δεν περιλαμβανόταν στην ατζέντα της συγκεκριμένης συνάντησης. Ειδικότερα αναφέρθηκε ότι για την επίλυση του Κυπριακού: «ο καταλληλότερος τουρκοκύπριος διαπραγματευτής είναι ο Μουσταφά Ακιντζί και αυτή η κρίση στηρίζεται στην επιτυχή κατάληξη των συνομιλιών για το αποχετευτικό δίκτυο της Λευκωσίας». Η συζήτηση επί του θέματος δεν πήρε μεγάλη έκταση, αλλά η αναφορά στον Ακιντζί επισημάνθηκε ως μη τυχαία, από τους παρευρισκόμενους στην διεθνή αυτή συνάντηση. Πολλοί σχολίασαν ότι η εμβόλιμη παρέμβαση για τον Ακιντζί ήταν εμφανώς προσχεδιασμένη αλλά επίσης άσχετη και άκαιρη με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, που είχαν σχέση με την παράνομη διακίνηση στρατιωτικού υλικού.

Για την ιστορία, μετά την τουρκική εισβολή στο νησί το 1974, οι διαπραγματεύσεις για το αποχετευτικό δίκτυο της Λευκωσίας ήταν, η πρώτη προσπάθεια επίσημων συνομιλιών των Ελληνοκυπρίων και των τουρκοκυπρίων, που κατέληξε μάλιστα σε συμφωνία. Το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί ήταν ότι στην Λευκωσία το αποχετευτικό δίκτυο βρισκόταν υπό κατασκευή όταν η «πράσινη γραμμή» χώρισε τον Ελληνοκυπριακό από τον τουρκοκρατούμενο τομέα. Ένα μέρος μάλιστα των εγκαταστάσεων είχε καταστραφεί από τους βομβαρδισμούς. Το δίκτυο δεν ήταν δυνατόν να λειτουργήσει ανεξάρτητα στους δύο τομείς της πόλης, εκτός αν επιτυγχάνετο μία συμφωνία για την ολοκλήρωση των εργασιών προς όφελος του συνόλου της πόλης της Λευκωσίας, δηλαδή τόσο του Ελληνοκυπριακού όσο και του τουρκοκυπριακού τομέα.

Επικεφαλής της τουρκοκυπριακής αντιπροσωπείας ήταν ο Μουσταφά Ακιντζί και της Ελληνοκυπριακής ήταν ο τότε Δήμαρχος Λευκωσίας Λ. Δημητριάδης. Οι συνομιλίες άρχισαν το 1978, οι εργασίες κατασκευής και αποπεράτωσης του δικτύου ξανάρχισαν το 1980 και το τελικό τρίτο στάδιο του έργου ολοκληρώθηκε το 1995. Επισημαίνεται ότι η χρηματοδότηση του όλου έργου έγινε με χρήματα από την Διεθνή Τράπεζα (World Bank), την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (European Economic Community) και τους Ελληνοκυπρίους. Η πρώτη αυτή επιτυχημένη κατάληξη συνομιλιών μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων που έλαβε χώρα μετά την τουρκική εισβολή και κατοχή της Β. Κύπρου, θεωρείτε διεθνώς από πολιτικούς και διπλωματικούς κύκλους, ως μία ισχυρή ένδειξη της αποτελεσματικότητας που μπορεί να επιτευχθεί με συνεννόηση, για την επίλυση ζωτικών θεμάτων.

Δεν πρέπει να περνάει απαρατήρητη η προσπάθεια προβολής και καταξίωσης του Μουσταφά Ακιντζί από διεθνείς εμπειρογνώμονες, κυρίως άγγλους και η προώθησή του ως τον καταλληλότερο και πλέον επιδέξιο συνομιλητή για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος. Στο πλαίσιο του επιχειρηματικού ανταγωνισμού των εταιρειών στην Ανατολική Μεσόγειο, η αγγλικών συμφερόντων ομάδα British Petroleum και Shell, διαγκωνίζεται με την Αμερικανο-ευρωπαϊκών κυρίως συμφερόντων Exxon, Total, Eni. Οι εταιρείες αυτές, μέσα από τη διαδικασία των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού αλλά και το μέλλον των Βρετανικών Βάσεων στο νησί, επιδιώκουν να αποκτήσουν ερείσματα και προνομιακή μεταχείριση.

Τουρκοκύπριος Πατριώτης;

Υπάρχουν έντονες «αποχρώσες ενδείξεις» ότι ο Ακιντζί, στην αρχή τουλάχιστον της πολιτικής του καριέρας, αντέδρασε σε ζητήματα που δημιουργήθηκαν στη Βόρεια Κύπρο ως αποτέλεσμα της τουρκικής εισβολής και στρατιωτικής κατοχής στο νησί. Συγκεκριμένα αντέδρασε για το γεγονός ότι οι τουρκοκύπριοι που υπηρετούν ως αξιωματικοί στο στρατό, έχουν καταληκτικό βαθμό αυτόν του Συνταγματάρχη, αποκλειόμενης της προαγωγής τους σε στρατηγούς. Επιπλέον αυτού, ο Ακιντζί αντέδρασε στο γεγονός ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι στον τουρκοκυπριακό τομέα πληρώνονται απευθείας από την Κεντρική Τουρκική κυβέρνηση και ακόμα ότι ο Αρχηγός της Πυροσβεστικής στην κατεχόμενη Βόρεια Κύπρο ορίζεται με απόφαση του Τούρκου στρατιωτικού Διοικητή. Δήλωσε δημόσια ότι θα έπρεπε ο Αρχηγός να είναι τουρκοκύπριος και να επιλέγεται από τους τουρκοκύπριους. Για τις δηλώσεις του αυτές ο Ακιντζί αντιμετώπισε πολιτικές διώξεις από το Τουρκοκατοχικό κατεστημένο.

Το ερώτημα είναι εάν συνεχίζει μέχρι σήμερα να είναι ένας τουρκοκύπριος πατριώτης ή αν έχει προσαρμοστεί σε γενικότερες επιδιώξεις και συμφέροντα. Αξίζει να επισημανθούν γεγονότα και δηλώσεις που σηματοδοτούν ή προκαθορίζουν τις επικείμενες εξελίξεις: 

Στις 23-11-2017 ο Πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης, σε εκδήλωση που διοργανώθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, όταν ρωτήθηκε για τον Μουσταφά Ακιντζί, απάντησε: «Είναι ένας τουρκοκύπριος πατριώτης που φαίνεται ότι ενδιαφέρεται για το καλό της Κύπρου. Αυτό φάνηκε και στο αρχικό στάδιο των συνομιλιών του Κραν Μοντανά, όπου οι συνομιλίες πήγαιναν ικανοποιητικά, μέχρι το σημείο που μεσολάβησε η Τουρκία και τις κατέστρεψε».

Στις 18-02-2018 ο Μουσταφά Ακιντζί σε δήλωσή του στο CNN-Turk είπε: «Αν η Ελληνοκυπριακή πλευρά δεν είναι έτοιμη για λύση του Κυπριακού, τότε πρέπει να καταλήξει σε συμφωνία με τους Τουρκοκύπριους για το θέμα του φυσικού αερίου». Η δήλωση αυτή είναι «στο μάτι του ταύρου» δηλαδή στο ψητό, δημοσιοποιώντας τις ενδόμυχες επιδιώξεις που είναι η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων.

Στις 01-03-2018 ο Ακιντζί σε πολυκαναλικό τηλεοπτικό μήνυμά του δήλωσε: «Οι Τουρκοκύπριοι δεν επιθυμούν να προσαρτηθούν τα κατεχόμενα και να γίνουν η 82η επαρχία της Τουρκίας, όπως δεν επιθυμούν να γίνουν μειονότητα των Ελληνοκυπρίων. … Οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να ελέγχουν όλες τις δομές τους».

Στις 16-04-2018 προγραμματίστηκε δείπνο μεταξύ Ακιντζί και Προέδρου Αναστασιάδη, για ανεπίσημη συζήτηση με σκοπό την μετά από εννέα μήνες επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με απώτερο σκοπό την εξεύρεση λύσης μέσα στο 2018. Συγκεκριμένα γι’ αυτή τη συνάντηση γράφτηκε: «επίλυση μέσα στο 2018 ή χορός με τον μαρμαρωμένο βασιλιά».

Στις 12-06-2018 ο Ακιντζί παραβρέθηκε στην τελετή για το άνοιγμα του αγωγού φυσικού αερίου που μέσω Τουρκίας διοχετεύει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν στην Ευρώπη. Συμμετείχε μάλιστα στην φωτογραφία που διανεμήθηκε στον τύπο, σαν να ήταν μέλος της επίσημης Τουρκικής αντιπροσωπίας.

Στις 14-07-2018 ο Ακιντζί, υπογράφοντας ως Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου, στέλνει επιστολή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ με αφορμή τη συζήτηση για την ανανέωση της Ειρηνευτικής Δύναμης ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Σε αυτή την επιστολή υποστηρίζει ότι: «Είναι νόμιμη η Τουρκική εισβολή στο νησί και ότι η τουρκική παρουσία δεν πρέπει να θεωρείται ως έκφραση επιθετικότητας, αλλά ως μέσο πρόληψης βίας κατά των Τουρκοκυπρίων».

Στις 20-07-2018 ο Ακιντζί κάνοντας δηλώσεις για την επέτειο της Τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, ανέφερε ότι: «Ήταν μία σωτήρια επέμβαση, που άνοιξε το δρόμο για την επιστροφή του εκλεγμένου ηγέτη της Ελληνοκυπριακής κοινότητας και ανατροπή της χούντας στην Ελλάδα».

Συμπερασματικά φαίνεται ότι τους τελευταίους μήνες ο Μουσταφά Ακιντζί πλευρίζει πολιτικά την Τουρκία, αποστασιοποιούμενος από αμιγώς τουρκοκυπριακές απόψεις του παρελθόντος. Ίσως αυτό να οφείλεται στο αποτέλεσμα των πρόσφατων Προεδρικών εκλογών και της παντοδυναμίας Ερντογάν. Ίσως πάλι να είναι προϊόν οικονομικών συμφερόντων ή ένας πολιτικός ελιγμός επιβίωσης. Οψόμεθα.


* Ο αντιπτέραρχος (Ι)εα Ιωάννης Αναστασάκης είναι εμπειρογνώμονας/ στρατηγικός αναλυτής, που ασχολείται με την Περιφερειακή Ασφάλεια για την Οικονομική Ανάπτυξη, με επίκεντρο τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή. Regional Observatory: Security for Economic Development – (ROSED).

 

Ιωάννης Αναστασάκης*: Οι Βρετανικές Βάσεις και τα Ελληνο-Κυπριακά συμφέροντα

on Wednesday, 08 May 2019. Posted in Απόψεις μη Μελών

Από 03 έως 06 Σεπτεμβρίου έλαβε χώρα στην Χάγη, ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου η ακροαματική διαδικασία για την υπόθεση του Μαυρικίου κατά των Βρετανικών Βάσεων στο έδαφός του.

Παρά το γεγονός ότι στην συγκεκριμένη νομική αντιπαράθεση δεν συμμετείχε η Κύπρος ως αντίδικος, ο εισαγγελέας της Λευκωσίας κος Κληρίδης κατέθεσε ως μάρτυρας. Η Απόφαση αναμένεται να εκδοθεί εντός μηνών και εκτιμάτε ότι θα έχει βαρύνουσα σημασία και για το μέλλον των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο.


Η περίπτωση διατήρησης της Βρετανικής αποικίας στην Κύπρο, είναι μία εξειδικευμένη περίπτωση τόσο όσον αφορά τις Διεθνείς Σχέσεις, όσο και σχετικά με την εφαρμογή της Διεθνούς νομοθεσίας περί αποικιοκρατίας. Ειδικότερα επισημαίνεται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (European Convention on Human Rights) που μεταξύ άλλων προβλέπει το δικαίωμα ιδιοκτησίας και ειρηνικής εκμετάλλευσης των περιουσιακών στοιχείων (property and peaceful enjoyment of possessions).

Ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και οι Βρετανικές Βάσεις

Το 1914 οι Βρετανικές δυνάμεις, εκμεταλλευόμενες την διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, κατέλαβαν την νήσο Κύπρο και την κατέστησαν Βρετανική αποικία στην Μεσόγειο. Μετά περίπου 45 χρόνια και μετά από απελευθερωτικούς αγώνες των Κυπρίων, η Βρετανία απελευθέρωσε το 97% της νησιωτικής χώρας για να ιδρυθεί ένα ενιαίο και ανεξάρτητο κράτος η Δημοκρατία της Κύπρου (Republic of Cyprus – RoC). Η ανεξαρτησία αποδόθηκε με την διεθνή Σύμβαση Εγκαθίδρυσης του 1960. Το 3% από το έδαφος του νησιού, με δεκαπέντε (15) χιλιόμετρα ακτογραμμή και τρία (3) μίλια αιγιαλίτιδα Ζώνη, διατηρήθηκε υπό Βρετανική κατοχή και ιδρύθηκαν δύο περιοχές, αυτές της Δεκέλεια και του Ακρωτηρίου που ονομάστηκαν Κυρίαρχες Περιοχές Βρετανικών Βάσεων (British Sovereign Base Areas – SBA). Στις δύο αυτές περιοχές οι αμιγώς στρατιωτικές εγκαταστάσεις καταλαμβάνουν ένα μικρό μόνο μέρος του εδάφους, είναι περιφραγμένες με συρματόπλεγμα και φρουρούνται όπως κάθε άλλη στρατιωτική Βάση στον κόσμο. Το υπόλοιπο τμήμα σε μεγάλο βαθμό είναι ιδιόκτητο από Κυπρίους, αφού σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, δεν δόθηκαν στους ιδιοκτήτες οι προβλεπόμενες αποζημιώσεις για να περιέλθουν σε Βρετανική ιδιοκτησία.

Λόγω των γεγονότων στην Μέση Ανατολή αλλά και τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών από το Σουέζ και την Ανατολική Μεσόγειο, οι Βάσεις απέκτησαν βαρύνουσα σημασία για την Βρετανία. Ο εντοπισμός υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο αναβάθμισε ακόμα περισσότερο την στρατηγική αξία τους. Επιπλέον των ανωτέρω, επειδή στην περιοχή γίνεται το Γκέλ (το βήμα) των αντανακλάσεων στην ιονόσφαιρα των ασύρματων εκπομπών από την Μέση Ανατολή, στην περιοχή Άγιος Νικόλαος κοντά στην Αμμόχωστο έχουν εγκατασταθεί εγκαταστάσεις του διεθνούς συστήματος Echelon, συλλογής και παρακολούθησης ασύρματων επικοινωνιών.

Για την χρήση των Βάσεων η Βρετανία είχε δεσμευτεί να καταβάλει αποζημίωση στην Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες αυτές καταβλήθηκαν μόνο για το διάστημα 1960 – 1965. Το έτος 1995 οι Βρετανοί αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν το χωριό Ακρωτήρι, δεδομένου ότι οι κάτοικοί του δεν το εγκατέλειψαν αφού δεν αποζημιώθηκαν όπως προέβλεπε η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960. Σήμερα στις Βρετανικές περιοχές υπολογίζεται ότι κατοικούν περίπου 10.000 Κύπριοι και 3.800 στρατιωτικοί που υπηρετούν στις Βάσεις.

Όταν η Βρετανία προσχώρησε το 1973 στην ΕΟΚ, κατόπιν αιτήματος της Βρετανικής Κυβέρνησης, συμπεριλήφθηκε στο Ευρω-σύνταγμα το Άρθρο IV-440 σύμφωνα με το οποίο η Συνθήκη προσχώρησης της Βρετανίας στην ΕΟΚ δεν συμπεριλαμβάνει τις κυρίαρχες Βάσεις στις περιοχές Δεκέλεια και Ακρωτήρι στην Κύπρο. Επισημαίνεται ότι οι περιοχές των Βάσεων δεν έχουν πολιτικό Κυβερνήτη αλλά διοικούνται από τον εκάστοτε Βρετανό Στρατιωτικό Διοικητή.

Το έτος 2003, στα πλαίσια προετοιμασίας της Κύπρου για την ένταξη στην ΕΕ, η Συμφωνία εγκαθίδρυσης του 1960 επικυρώθηκε και πάλι από την κυπριακή Βουλή.

Μετά το BREXIT η κατάσταση σε σχέση με τις Βρετανικές Βάσεις, ήλθε και πάλι στο προσκήνιο. Σε κάθε περίπτωση, η Βρετανία είναι ακόμα και στις μέρες μας μία από τις τρεις εγγυήτριες Δυνάμεις για την στήριξη της Δημοκρατίας της Κύπρου, με ότι αυτό συνεπάγεται για την μεσολάβησή της στην αντιμετώπιση θεμάτων σχετικών με το Κυπριακό...

Το Σχέδιο Ανάν και οι Βρετανικές Βάσεις

Ο περιγραφικός όρος «Σχέδιο Ανάν» αναφέρεται στην πρόταση του ΟΗΕ για την επίλυση του κυπριακού ζητήματος. Στην πραγματικότητα αντιπροσωπεύει όχι μόνο ένα αλλά μία σειρά αναθεωρημένων προτάσεων επίλυσης (DRAFT Documents) του Κυπριακού που κατά καιρούς ήλθαν στην επικαιρότητα. Αυτά συζητήθηκαν χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει επιτυχής και κοινά αποδεκτή Συμφωνία και επίλυση των θεμάτων που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Συγκεκριμένα και όσον αφορά το μέλλον των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, όπως αυτό προκύπτει μέσα από τις αναθεωρήσεις του Σχεδίου Ανάν, σύμφωνα με τις αποδεσμευόμενες κατά καιρούς πληροφορίες, ισχύουν τα ακόλουθα:

Στα τρία (3) πρώτα Σχέδια, δηλαδή τα Σχέδια Ανάν 1, 2 και 3, δεν υπήρχε αναφορά στις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο.

Στα Σχέδια Ανάν 4 και 5, επαναλαμβάνεται η ίδια ακριβώς διατύπωση που περιλαμβάνεται στην Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας της Κύπρου του 1960, περιορίζοντας όμως την έκταση των Βάσεων, τόσο στο έδαφος όσο και στην αιγιαλίτιδα Ζώνη. Δηλαδή το Καθεστώς διοίκησης και λειτουργίας των Βρετανικών Βάσεων παρέμενε αμετάβλητο, κατέχοντας όμως λιγότερη εδαφική έκταση. Το Σχέδιο Ανάν 4 το είχε διαπραγματευτεί ο αείμνηστος Πρόεδρος Παπαδόπουλος. Ειδικότερα στο Σχέδιο Ανάν 5, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, υπήρχε μία παράγραφος που καθόριζε τη διαδικασία μέσα από την οποία στην συνέχεια, δηλαδή σε μελλοντικό χρόνο, θα γινόταν η ακριβής αναπροσαρμογή των ορίων των Βάσεων.

Συγκεκριμένα αποδίδονταν 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους των Βάσεων στην Δημοκρατία της Κύπρου, μετά φυσικά την ένωση του κατεχόμενου Βόρειου τμήματος με το ελεύθερο Νότιο τμήμα. Επίσης οι Βάσεις έχαναν ένα σημαντικό κομμάτι της ακτογραμμής μήκους χιλιομέτρων (περίπου το μισό μήκος) και εξ αυτού μειωνόταν η αιγιαλίτιδα Ζώνη των Βάσεων που αντιστοιχεί σε αυτό το μήκος της ακτογραμμής. Επί του θέματος των Βρετανικών Βάσεων, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, εκ μέρους της Βρετανικής κυβέρνησης και πριν από το BREXIT, ίσχυαν τα ακόλουθα:

Κατά δήλωση του τότε Υπουργού Ευρώπης κ. David Lidington, που πραγματοποιήθηκε στις 22-04-2013 και υπάρχει στα Πρακτικά της Βουλής: «Το δικαίωμα των κυρίαρχων περιοχών των Βάσεων για αιγιαλίτιδα περιοχή είναι ξεκάθαρο στη συνθήκη Εγκαθίδρυσης – ένα δικαίωμα που αναγνώρισε η Κυπριακή Δημοκρατία. Κανένα άλλο κράτος δεν έχει το νόμιμο δικαίωμα να κηρύξει ΑΟΖ εντός της Αιγιαλίτιδας περιοχής των κυρίαρχων περιοχών των Βάσεων του Ηνωμένου Βασιλείου, ούτε η Δημοκρατία της Κύπρου έχει προβάλει την επιθυμία να εξερευνήσει για ορυκτούς πόρους εντός της αιγιαλίτιδος περιοχής των κυρίαρχων περιοχών των Βάσεων. Η διακήρυξη της Κυβέρνησης το 1960 το κάνει ξεκάθαρο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα αναπτύξει τις κυρίαρχες περιοχές των Βάσεων εκτός για στρατιωτικούς σκοπούς».

Επίσης σε έγγραφο του Βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών (Foreign office) με ημερομηνία 14-11-2014, αναφέρονται μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα: «Όπως γνωρίζεται, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει διεκδικήσει ΑΟΖ σε σχέση με τις Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων».

Το γεγονός είναι ότι οι ανωτέρω αναφορές περιγράφουν το παρελθόν και δεν περιλαμβάνουν καμία σαφή δέσμευση της Βρετανικής κυβέρνησης ότι δεν θα επιδιωχθεί στο μέλλον απόκτηση Βρετανικής ΑΟΖ στο νησί της Κύπρου, δηλαδή μετά την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος. Για πολλούς αναλυτές η «σοφή ασάφεια» (σοφόν το ασαφές), εκλαμβάνεται ότι ανοίγει ένα παράθυρο ευκαιρίας (Window of opportunity) για την Βρετανία. Το γεγονός ότι στο Σχέδιο Ανάν επιχειρήθηκε να προγραμματιστεί η συζήτηση για την επίλυση του θέματος των κυρίαρχων περιοχών των βάσεων σε μελλοντικό χρόνο, δημιούργησε την υποψία μίας υποκρυπτόμενης προσπάθειας της Βρετανικής διπλωματίας. Αυτή θα μπορούσε να στηρίζεται στον λογικό συνειρμό ότι εκχωρώντας γη και αιγιαλίτιδα Ζώνη των σημερινών κυρίαρχων περιοχών των Βρετανικών Βάσεων, θα μπορούσε να ζητήσει και να λάβει σε αντάλλαγμα ΑΟΖ ή δικαιώματα επί των υδρογονανθράκων, για την εναπομένουσα ακτογραμμή των Βάσεων. Με αυτό τον τρόπο παρακάμπτονται οι δεσμεύσεις που υπάρχουν στην Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960 και η Βρετανία δύναται να διεκδικήσει μερίδιο από τον θαλάσσιο ορυκτό πλούτο (υδρογονάνθρακες) της Κύπρου. Το θέμα θα μπορούσε να λήξει οριστικά με μία δεσμευτική Δήλωση της Βρετανικής κυβέρνησης ότι σε καμία περίπτωση η Βρετανία θα διεκδικήσει ΑΟΖ ή σχετικά δικαιώματα στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Δεσμευτική αυτή Δήλωση δεν ζητήθηκε και δεν έγινε μέχρι σήμερα.

Άσχετα με το Σχέδιο Ανάν, είναι σε εξέλιξη συνομιλίες από τον Οκτώβριο, ώστε να υπάρξει σχετική πρόβλεψη για τους κυπρίους που κατοικούν στις κυρίαρχες περιοχές των Βρετανικών Βάσεων, η οποία θα συμπεριληφθεί στη Συνθήκη αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ (BREXIT).

Δικαστική Αναμόχλευση του θέματος των Βάσεων

Πέραν των ανωτέρω, ένα νέο ζήτημα προέκυψε και τάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα σχετικά με το καθεστώς των κυρίαρχων περιοχών των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο. Συγκεκριμένα το 2015 - 2016, δηλαδή και πριν από το BREXIT, κάτοικοι που βρέθηκαν στις κυρίαρχες περιοχές των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, θεωρώντας ότι βρίσκονται σε Ευρωπαϊκό έδαφος, διεκδίκησαν δικαιώματα και υπέβαλαν δικαστικές Αγωγές (cases: CO/879/2015, C4/2016/2334, C4/2016/2403). Με την εκδίκαση των υποθέσεων αυτών εκδόθηκαν δικαστικές Αποφάσεις των Ανωτάτων Βρετανικών Δικαστηρίων. Συγκεκριμένα εκδόθηκαν οι Αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου (High Court of Justice) με ημερομηνία έκδοσης 28 Απριλίου 2016 και σε συνέχεια εκδόθηκε Απόφαση του Ανώτατου Αστικού Δικαστηρίου (Court of Appeal Civilian Division on Appeal from The High Court of Justice) με ημερομηνία έκδοσης 23 Μαΐου 2017.

Άσχετα με την ουσία της δικαστικής αντιπαράθεσης, η αξία των Αποφάσεων αυτών σχετικά με τις κυρίαρχες περιοχές των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, έγκειται στο γεγονός ότι μέσα στο αιτιολογικό τμήμα των Αποφάσεων, ανώτατοι Βρετανοί δικαστές, υποχρεώθηκαν να εξετάσουν διεξοδικά και να σχολιάσουν την Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας της Κύπρου (Republic of Cyprus – RoC). Υποχρεωτικά τάραξαν τα λιμνάζοντα ύδατα, φέρνοντας στο φως ξεχασμένες πτυχές της Συμφωνίας Εγκαθίδρυσης του 1960. Συγκεκριμένα, τόσο στο κυρίως σώμα της Συμφωνίας, όσο και στο Παράρτημα «Ο», καθίσταται σαφές ότι η Δημοκρατία της Κύπρου ιδρύθηκε στο τμήμα της νήσου που δεν περιλαμβάνει τις κυρίαρχες Βρετανικές περιοχές. Δηλαδή νομικά, δεν απελευθερώθηκε όλο το νησί της Κύπρου από τους Βρετανούς ώστε στη συνέχεια να υπογραφεί η Συμφωνία για τις κυρίαρχες περιοχές μεταξύ του κυρίαρχου Κυπριακού κράτους και των Βρετανών. Αντιθέτως, η περιοχή του νησιού που υπάρχουν οι δύο κυρίαρχες Βρετανικές περιοχές του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας, είναι συνέχεια της αποικιοκρατίας αφού ουδέποτε αυτή διακόπηκε, γεγονός που είναι αντίθετο στη διεθνή νομοθεσία για την εξάλειψη της αποικιοκρατίας και της Σύμβασης των ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Υπάρχουν σήμερα φωνές, ακόμα και Βρετανικές που υποστηρίζουν ότι πρέπει να εξαλειφθεί η αποικιοκρατία και μάλιστα σε Ευρωπαϊκό έδαφος, με άμεση απόδοση των εδαφών στην Δημοκρατία της Κύπρου. Στη συνέχεια είναι δυνατόν να υπάρξουν νέες διαβουλεύσεις με το κυρίαρχο Κυπριακό κράτος για πιθανή υπογραφή μίας νέας Συμφωνίας για Βρετανικές Βάσεις στο νησί. Η Βρετανία μέχρι σήμερα, υποστηρίζοντας σιωπηρά την φιλοσοφία των λιμναζόντων υδάτων, υποστηρίζει ότι όσο συνεχίζεται η τουρκική κατοχή στη βόρεια Κύπρο, το θέμα δεν μπορεί να προχωρήσει. Είναι η ίδια λογική βάση με την οποία όπως προαναφέρθηκε, σταμάτησε το 1965 την καταβολή των αποζημιώσεων που προβλέπονταν στην Συμφωνία του 1960. Όπως διαφαίνεται, υπάρχει μία σιωπηρή αποδοχή συμφερόντων μεταξύ Βρετανικών και τουρκικών θέσεων.

Τουρκική εκμετάλλευση των Τουρκοκυπρίων στα κατεχόμενα

Το μεγαλύτερο μέρος των τουρκοκυπρίων στα κατεχόμενα, ασφυκτιά υπό την πίεση της τουρκικής κατοχής. Αυτοί αντιλαμβάνονται ότι είναι πιόνια για την υλοποίηση των στρατηγικών σχεδίων της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην προσπάθεια συμμετοχής της στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων. Επιλεκτικά, τουρκοκύπριοι ηγέτες παίζουν το παιχνίδι της Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντα των συμπολιτών τους τουρκοκυπρίων. (διαβάστε άρθρο)

Ένα εθνικά κυρίαρχο Κυπριακό Κράτος, εκπροσωπώντας τα δικαιώματα τόσο των Ελληνοκυπρίων όσο και των Τουρκοκυπρίων, δύσκολα θα παρέδιδε σε τρίτους εθνική Κυριαρχία ή εκχώρηση ποσοστών από την εκμετάλλευση του εθνικού πλούτου της χώρας. Αντίθετα η Τουρκία, ως εκμεταλλευτής των τουρκοκυπριακών δικαιωμάτων, δρώντας ως «κατακτητής» της Βόρειας Κύπρου και σύμφωνα με τις δικές της στρατηγικές επιλογές στην περιοχή, πολύ εύκολα θα μπορούσε να εκχωρήσει σε τρίτους Κυριαρχικά ή οικονομικά δικαιώματα των τουρκοκυπρίων, με αντάλλαγμα την διεθνή υποστήριξη των Τουρκικών θέσεων και επιδιώξεων.

Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα ενδείξεις, η Βρετανία, έχοντας εν τη πράξει απεμπολήσει ή λησμονήσει για δεκαετίες τις υποχρεώσεις της ως εγγυήτρια δύναμη, φαίνεται ότι κάνει διπλωματικό παιχνίδι με την Τουρκία, αδιαφορώντας για τα πραγματικά δικαιώματα των Κυπρίων. Τα παραδείγματα πολλά.

*Ο Ιωάννης Αναστασάκης είναι αντιπτέραρχος (Ι)ε.α. και ασχολείται με την «Περιφερειακή Ασφάλεια για την οικονομική Ανάπτυξη». Είναι συγγραφέας και στρατηγικός αναλυτής. (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.) 

Γιώργος Γκορέζης*: Η κλιμάκωση της έντασης στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και ο κίνδυνος θερμού επεισοδίου

on Tuesday, 18 June 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Η συνεχιζόμενή κρίση στη Κύπρο θα χειροτερεύει με τη πάροδο του χρόνου, αφότου η Τουρκία στέλνει και δεύτερο πλοίο γεωτρύπανο , το Yavuz (το Fatih είναι ήδη επιτόπου) στη Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

Ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan δεν δίστασε να δώσει έμφαση στη συνοδεία του γεωτρύπανου με φρεγάτες για την προστασία του από κάθε πιθανή εχθρική ενέργεια Η συμφωνία παραγωγής και διανομής για τα ενεργειακά αποθέματα της Αφροδίτης αξίας 9 δις δολαρίων για 18 έτη με την Noble Energy και ο αποκλεισμός των Τουρκοκυπρίων από κάθε κέρδος εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ραγδαία κλιμάκωση της έντασης.


Η κατάσταση στη Κύπρο έφθασε στο ύψιστο κρίσιμο σημείο αφότου συγκρούονται τα συμφέροντα Κύπρου και Τουρκίας ( μέσω της Τουρκοκυπριακής κοινότητας ). Η Τουρκία δεν θα επιτρέψει την αποκλειστική εκμετάλλευση των ενεργειακών αποθεμάτων και εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την παρουσία της στη Κυπριακή ΑΟΖ. Θερμό επεισόδιο δεν είναι δυνατό να αποκλεισθεί. Η ενέργεια της για ευθεία παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου, που αποβλέπει σε τετελεσμένα σε θαλάσσια περιοχή, με τον ισχυρισμό ότι διατηρεί δικαιώματα εκμετάλλευσης , είναι μια σοβαρή κατάσταση κρίσης υπό πίεση, που χρήζει αντιμετώπισης.
Φαίνεται ότι η Κύπρος (και η Ελλάς) δεν είχαν έτοιμο σχέδιο για τέτοια περίπτωση , παρά το γεγονός ότι αυτό ήταν μια αναμενόμενη και προαναγγελθείσα αντίδραση από τη Τουρκία. Η διπλωματική υποστήριξη από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση με δηλώσεις δεν ήταν αρκετή να αποτρέψει τα τουρκικά σχέδια. Η Κύπρος θα έπρεπε να πιέσει την Ευρωπαϊκή Ένωση για μέτρα εναντίον της Τουρκίας . Αυτό που πραγματικά χρειάζεται την παρούσα φάση η Κύπρος είναι η παρουσία αεροναυτικών δυνάμεων για να προστατεύσει τα συμφέροντα της, και αυτό το έλλειμμα είναι που εμποδίζει την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Παρά την υφισταμένη κατάσταση η Κύπρος εργάζεται συστηματικά να γίνει μέρος του ενεργειακού club της ΝΑ Μεσογείου. Και είναι ευνοημένη όχι μόνο από τα φυσικά της αποθέματα αλλά και από τη στρατηγική θέση της στο μέσο της ΝΑ Μεσογείου, και φυσικά από το γεγονός ότι είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στρατηγική της πολλαπλής συνεργασίας φαίνεται ότι αποδίδει καρπούς. Μέχρι στιγμής η Κύπρος είναι εμπεπλεγμένη σε τρείς διαφορετικούς σχηματισμούς στρατηγικής συνεργασίας: Κύπρος-Αίγυπτος-Ελλάδα, Κύπρος-Ισραήλ-Ελλάδα και Κύπρος-Ιορδανία Ελλάδα. Οι δύο τελευταίοι ισχυροποιούνται με την εμπλοκή των ΗΠΑ. Και τώρα η Κύπρος απεργάζεται ένα τέταρτο μοντέλο συνεργασίας, αυτό της Κύπρου-Ελλάδος-Λιβάνου. Με άλλα λόγια η Κύπρος γίνεται ο συνδετικός κρίκος μεταξύ Μέσης Ανατολής και του Αραβικού κόσμου από τη μια μεριά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την άλλη. Η Κύπρος αναλαμβάνει διαπραγματεύσεις και καταλήγει σε συμφωνίες με τις γειτονικές της χώρες σχετικά με την ΑΟΖ, επεκτείνοντας τες σε κοινές αεροναυτικές επιχειρήσεις ασφαλείας των ενεργειακών αποθεμάτων.
Η Τουρκία φαίνεται να έχει απομονωθεί από το ενεργειακό παιχνίδι και η επιθετική της συμπεριφορά οφείλεται στο γεγονός αυτό. Είναι βέβαιο ότι η Τουρκία δεν θα αποδεχθεί τετελεσμένα γεγονότα σε μια περιοχή στρατηγικών της συμφερόντων. Η Κύπρος βελτίωσε τις διμερείς της με τις ΗΠΑ, ενδυνάμωσε την αμυντική της συνεργασία με τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, και τελευταία αναπτύσσει αμυντικές σχέσεις συνεργασίας και ασφάλειας με τη Γερμανία. Μπορεί να λεχθεί ότι η Κύπρος ενδυναμώνει την αμυντική της θωράκιση με την συνεργασία βασικών χωρών του ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ προχωρούν στην κατάργηση του εμπάργκο όπλων και βοηθούν την Κύπρο να βελτιώσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Η διεξαγωγή αεροναυτικών ασκήσεων από κοινού με άλλες χώρες (Ισραήλ, Αίγυπτο κ.λπ..) στέλνει μηνύματα αμυντικής ικανότητας, ετοιμότητας και αποφασιστικότητας. Ενώ ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών εμφανίζεται αισιόδοξος για ένα νέο γύρο συνομιλιών μεταξύ των δύο κοινοτήτων ,επιβεβαιώνεται ότι συνομιλίες δεν πρόκειται να επαναληφθούν με πλοία να παραβιάζουν την κυριαρχία της Κύπρου.
Ο πρόεδρος Αναστασιάδης προωθεί το σενάριο μιας διζωνικής, δικοινοτικής και αποκεντρωμένης μορφής συνομοσπονδίας , μια ιδέα που κατ’ αρχήν είναι αποδεκτή από την τουρκοκυπριακή κοινότητα και χαίρει αποδοχής από τις ΗΠΑ. Βέβαια υπάρχουν αμφιλεγόμενα σημεία στα οποία τα δύο μέρη θα πρέπει να συμβιβασθούν, με σημαντικότερο αυτό της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων. Αλλά όσο χρόνο μέρος της Κύπρου διατελεί υπό τουρκική κατοχή και τουρκικά στρατεύματα με βαρύ οπλισμό παραμένουν στο νησί, η Κύπρος αντιμετωπίζει άμεση απειλή εναντίον της εθνικής της ασφαλείας και κυριαρχίας.
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις χειροτερεύουν τελευταία λόγω της τουρκικής απόφασης να παραβιάσει την κυπριακή ΑΟΖ, αλλά και από τη ρητορική της Τουρκίας εναντίον της Ελλάδος σχετικά με τα χωρικά της ύδατα και τα στρατιωτικοποιημένα νησιά στο Αιγαίο. Τα τουρκικά αεροσκάφη ενέτειναν τις παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου και τουρκικές NAVTEX διεξάγονται στο Αιγαίο εντός της ελληνικής ΑΟΖ. Η Ελλάδα αναλαμβάνει να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες της δυνάμεις με την βοήθεια των ΗΠΑ, στο βαθμό που αυτές έχουν επηρεασθεί από τη μακρά οικονομική κρίση, πράγμα που απειλεί την ισορροπία δυνάμεων με τη Τουρκία
Οι Αμερικανοτουρκικές σχέσεις είναι κακές, ειδικά μετά την επιστολή του Αμερικανού υπουργού εξωτερικών Patrick Shanahan στο τούρκο ομόλογο του για την διακοπή της εκπαίδευσης των τούρκων πιλότων F-35 και τον αποκλεισμό της Τουρκίας από τη συμπαραγωγή των αεροπλάνων F-35. Η απάντηση ήλθε μετά μόλις μία ημέρα από τον τούρκο πρόεδρο που επέμεινε στην αγορά των πυραύλων S-400 από τη Ρωσία. Μετά από αυτό αναμένονται κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας, αλλά είναι δύσκολο να εκτιμήσουμε ένα βαθύ ρήγμα της Αμερικής με τον Νατοϊκό σύμμαχο της, χάριν της γεωπολιτικής αξίας της Τουρκίας και του γεγονότος ότι διατηρεί τις δεύτερες σε μέγεθος δυνάμεις εντός του ΝΑΤΟ. Η Αμερική χρειάζεται την Τουρκία και το αντίστροφο.
H οικονομία, την οποία ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Moody υποβάθμισε πρόσφατα με αρνητικές προοπτικές, είναι το κύριο τουρκικό πρόβλημα και μπορεί να αποβεί η αχίλλειος πτέρνα για τον Erdogan. Οι προγραμματισμένες για τις 23 Ιουνίου δημοτικές εκλογές στην Κωνσταντινούπολη θα αποτελέσουν το “stress test” για τις τουρκικές αρχές και αξίες, και η απώλεια της Πόλης θα αποτελέσει πικρή ήττα για τον Erdogan. Επιπλέον η Τουρκία αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασης και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πάγωσε την διαδικασία εισδοχής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις δηλώνουν ότι είναι έτοιμες να επέμβουν στρατιωτικά στη Συρία, αλλά οι ΗΠΑ δεν δίνουν το πράσινο φως, για να προστατεύσουν τους Σύριους Κούρδους. Οι τούρκοι αναμένουν επίσης πράσινο φως για να εγκαταστήσουν ζώνη ασφαλείας εντός του Συριακού εδάφους, αλλά είναι αμφίβολο ότι θα τους δοθεί. Το Κουρδικό είναι η μεγάλη απειλή ασφαλείας για την Τουρκία, και απειλεί τη σταθερότητα, την ειρήνη , ακόμα και την ακεραιότητα της χώρας αυτής.
Στην Ανατολική Μεσόγειο η Τουρκία κλιμακώνει την ένταση στέλνοντας δύο πλοία γεωτρύπανα και φρεγάτες και είναι αποφασισμένη να αντιδράσει βίαια για την υπεράσπιση των συμφερόντων της, ενώ η διεθνής αντίδραση (ΗΠΑ,ΕΕ κ.λπ.)περιορίσθηκε σε λόγια συμπάθειας για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Εκτιμάται ότι η Τουρκία είναι αποφασισμένη να κλιμακώσει την ένταση στη περιοχή, περιλαμβανομένης της ένοπλης βίας αν χρειασθεί, για να προστατεύσει τα συμφέροντα της. Λαμβάνοντας δε υπ’ όψη ότι Κύπρος και Ελλάδα ενεργούν σε συντονισμό και ότι η τελευταία εγγυάται την άμυνα και την ασφάλεια της Κύπρου, δεν πρέπει να αποκλεισθεί ένα τυχαίο ή προσχεδιασμένο θερμό επεισόδιο στη Κύπρο ή το Αιγαίο Πέλαγος.

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι ε.α. Υποστράτηγος, αρθρογράφος, συγγραφέας. 

Γεώργιος Λυκοκάπης*: Είναι πρόθυμες οι ΗΠΑ "να χάσουν" την Τουρκία

on Saturday, 01 June 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Οι επικείμενες εκλογές θα απασχολήσουν, αναπόφευκτα, τα επιτελεία των κομμάτων και θα μονοπωλήσουν την επικαιρότητα. Όμως, η προοπτική σχηματισμού μίας σταθερής κυβέρνησης, δεν αφορά μόνο τα κομματικά επιτελεία. Πρωτίστως αφορά την ίδια χώρα. Μην ξεχνάμε πως η απειλή της Τουρκίας, μίας χώρας που ομνύει στον αναθεωρητισμό, παραμένει.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας προειδοποίησε πως η Άγκυρα "δεν θα επιτρέψει τετελεσμένα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο". Ο Χουλουσί Ακάρ ζήτησε να κατανεμηθούν τα κέρδη από τις γεωτρήσεις που πραγματοποιεί η Κυπριακή Δημοκρατία και στην "Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου". Η Άγκυρα, όλο και περισσότερο, προχωρά σε ανατριχιαστικούς παραλληλισμούς, με την εισβολή στην Κύπρο το 1974.

Παγίως η Τουρκία εκμεταλλεύεται την πολιτική αστάθεια στην Ελλάδα, προκειμένου να επιβάλει τις μονομερείς διεκδικήσεις της, όπως στα Ίμια το 1996. Είχε προηγηθεί η παραίτηση, για λόγους υγείας, του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και η εκλογή του Κώστα Σημίτη, εν μέσω σφοδρών εσωκομματικών αντιδράσεων. Ακολούθησε η πιο σοβαρή ελληνοτουρκική κρίση στην νεότερη ιστορία, που έφερε τις δύο χώρες ένα βήμα πριν τον πόλεμο.

Ας εξετάσουμε τώρα ένα υπαρκτό σενάριο, το οποίο μας αφορά. Στις επερχόμενες εκλογές, κανένα κόμμα δεν καταφέρνει να κερδίσει αυτοδυναμία. Επικρατεί πολιτική πόλωση, η οποία αποτρέπει τον σχηματισμό μίας κυβέρνησης συνεργασίας. Ακολουθούν νέες εκλογές, αυτή την φορά με το σύστημα της απλής αναλογικής. Για να σχηματιστεί κυβέρνηση με το συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα, προϋποθέτει την υπέρβαση των κομματικών εγωισμών. Εάν αυτοί κυριαρχήσουν, δεν αποκλείεται να πάμε και σε τρίτες εκλογές!

Σε αυτή την περίπτωση, ο κίνδυνος ενός θερμός επεισοδίου δεν πρέπει να αποκλειστεί. Με μία πρώτη ανάγνωση, τα γεωπολιτικά δεδομένα έχουν πλέον αλλάξει. Η Τουρκία δεν θα τολμήσει να αναλάβει το ρίσκο μιας νέας κρίσης, την στιγμή που βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης με την Δύση, ειδικότερα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επομένως, η σημερινή Τουρκία είναι παντελώς απομονωμένη, σε αντίθεση με την Τουρκία της δεκαετίας του '90.

Για συμφωνία “win-win”, μιλά ο Αμερικανός πρέσβης
Όμως η γεωπολιτική πραγματικότητα είναι περισσότερο πολύπλοκη. Συγκεκριμένα, θα εστιάσουμε σε μία δήλωση του Αμερικανού πρέσβη, κατά την διάρκεια του Συνέδριου Αεροπορικής ισχύος της Πολεμικής Αεροπορίας. Ο Τζέφρι Πάϊατ απάντησε σε ερώτηση του πτέραρχου ε.α. Αναστάσιου Μπασαρά, αντιπροέδρου του ΕΛΙΣΜΕ και τέως ανώτερου αξιωματούχου του ΝΑΤΟ. Ο κύριος Μπασαράς ζήτησε ένα σχόλιο του Αμερικανού διπλωμάτη, για τις παράνομες γεωτρήσεις της Τουρκίας εντός της κυπριακής ΑΟΖ.

    

Οι γεωτρήσεις αυτές παραβιάζουν την κυριαρχία ενός διεθνώς αναγνωρισμένου ανεξάρτητου κράτους, το οποίο αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνοδεύονται από την αποστολή πολεμικών πλοίων και τις συνεχιζόμενες πολεμικές απειλές ανώτατων Τούρκων αξιωματούχων, όπως του ίδιου του Τούρκου προέδρου. Ο κύριος Μπασαράς επεσήμανε πως οι προκλήσεις της Τουρκίας, προκαλούν “ανησυχίες” σε Ελλάδα και Κύπρο. Ο Αμερικανός πρέσβης, στην απάντηση του, κράτησε ισορροπίες.

Δήλωσε πως η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει την τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και δεν επιθυμεί ενέργειες “πρόκλησης και κλιμάκωσης” στην περιοχή. Όμως επεσήμανε πως, μακροπρόθεσμα, η Ουάσιγκτον βλέπει τα ενεργειακά ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου ως “οδηγό συνεργασίας” και “αμοιβαίας νίκης” (win-win). Η συγκεκριμένη δήλωση δεν απέχει από την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Ενέργειας στις 8 Μαίου, που ζητούσε συμφωνία “win-win” στα ενεργειακά ζητήματα της Μεσογείου.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος υπενθύμισε πως ο ίδιος ο Κύπριος πρόεδρος έχει προτείνει την δημιουργία ενός “δεσμευμένου λογαριασμού”, ο οποίος θα διαμοιράσει τα κέρδη στην ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Όμως, σε αντίθεση με τον πρόεδρο Αναστασιάδη, ο πρεσβευτής δεν ανέφερε ως προϋπόθεση την επίλυση του κυπριακού ζητήματος. Μοιάζει παράδοξο η Κυπριακή Δημοκρατία να διαπραγματευτεί μία συμφωνία "win-win" με την Τουρκία, την στιγμή που αποτελεί δύναμη κατοχής στην Μεγαλόνησο.

Ο Αμερικανός πρεσβευτής διευκρίνισε πως η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες της Αθήνας για την εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη, όπως και στις πρωτοβουλίες του υπουργού Άμυνας Ευάγγελου Αποστολάκη για την οικοδόμηση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (Μ.Ο.Ε.) με την γείτονα χώρα.

Τακτική "μαστίγιου και καρότου"
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτηση του ο Τζέφρι Πάϊατ έκανε μία πολύ ενδιαφέρουσα επισήμανση. Χαρακτήρισε την Τουρκία "σύμμαχο" στο ΝΑΤΟ. Δήλωσε πως η προσδοκία "όλων" είναι να παραμείνει η Τουρκία "ευθυγραμμισμένη" με τους ευρωατλαντικούς θεσμούς και, γενικότερα, την Δύση. Δεν έκανε την παραμικρή αναφορά στις σοβαρές διαφωνίες Ουάσιγκτον-Άγκυρας για επιμέρους ζητήματα, όπως στα σχέδια της τουρκικής κυβέρνησης για την προμήθεια ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.

Οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας έχουν επιδεινωθεί το τελευταίο διάστημα. Ο Τούρκος πρόεδρος βλέπει με οργή την αμερικανική υποστήριξη στους Κούρδους της οργάνωσης YPG στην Συρία, την οποία η Άγκυρα θεωρεί "τρομοκρατική οργάνωση". Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι πεπεισμένος πως οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες υποκίνησαν την απόπειρα πραξικόπηματος του 2016. Είναι ο βασικός λόγος που έχει προσεγγίσει την Ρωσία, προκαλώντας μεγάλες αντιδράσεις στις ΗΠΑ.
Όμως, ταυτόχρονα, οι δύο πλευρές αποφεύγουν μία ολοκληρωτική ρήξη. Μοιάζει περισσότερο να ακολουθούν την διαπραγματευτική τακτική του "καρότου και του μαστιγίου". Η αμερικανική κυβέρνηση θέλει να αποσπάσει την Τουρκία από την αυξανόμενη επιρροή της Ρωσίας. Η Τουρκία, από την πλευρά της, εμφανίζεται να επιδιώκει την εξασφάλιση ανταλλαγμάτων από τους Αμερικανούς. Τα ανταλλάγματα μπορεί να είναι στην Συρία, στο Αιγαίο ή στην Μεσόγειο.
Ειδικότερα, όσον αφορά τους S400, βλέπουμε πως ο Τούρκος υπουργό Άμυνας αναφέρεται σε "αναβολή" στην επικείμενη παράδοση τους στην Τουρκία. Όμως λίγες ώρες μετά, διαψεύδεται από την ίδια την κυβέρνηση του! Αυτή η αλληλουχία των αντιφατικών δηλώσεων, ουσιαστικά εντάσσεται στην διαπραγματευτική τακτική που προαναφέραμε.

Παραμένει σημαντική για τις ΗΠΑ
Βλέπουμε πως ο Αμερικανός πρεσβευτής υπενθύμισε την σπουδαιότητα της Τουρκίας για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Είναι πολύ σημαντική η γεωπολιτική αξία της, (έχει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ), για την απωλέσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Το πρόβλημα για την αμερικανική κυβέρνηση μοιάζει να είναι περισσότερο ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, όχι η Τουρκία. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως το ίδιο ισχύει και για το Ισραήλ.

Μία από τις προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης είναι να περιοριστεί η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από την Μόσχα. Είναι ο βασικός λόγος για την υποστήριξη της στην τριμερή συμμαχία Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου (ουσιαστικά τετραμερή, με την "άτυπη" συμμετοχή της Αιγύπτου). Η Τουρκία θεωρεί πως η συγκεκριμένη συμμαχία την "αποκλείει" από την Μεσόγειο. Έχοντας κάκιστες σχέσεις με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, η Τουρκία καταφεύγει στις πολεμικές απειλές προς επιβολή τετελεσμένων.

Ο Αμερικανός πρεσβευτής (ουσιαστικά η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση) κατανοεί τους ισχυρισμούς της Τουρκίας. Μπορεί μην εγκρίνει τις μεθόδους της, αλλά δικαιώνει την πάγια θέση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Το "win-win" του Αμερικανού πρεσβευτή θυμίζει το περίφημο "καζάν-καζάν" του Τούρκου προέδρου Ερντογάν. Δηλαδή οι ελληνοτουρκικές διαφορές στην Μεσόγειο (πιθανών αργότερα και στο Αιγαίο) να επιλυθούν μέσω "αμοιβαίων υποχωρήσεων". Προφανώς εις βάρος του διεθνούς δικαίου και των ελληνικών συμφερόντων.

Όπως έδειξε η δήλωση του Τζέφρι Πάϊατ, η Ουάσιγκτον επιθυμεί την παραμονή της Τουρκίας στην Δύση. Προφανώς περιμένει ένα "σημάδι" από την Τουρκία. Θα μπορούσε να είναι μία υπαναχώρηση στην παραλαβή των S-400? Είναι δύσκολο να προβλέψουμε την τελική στάση της Τουρκίας, με δεδομένη την εκρηκτική ιδιοσυγκρασία του Τούρκου προέδρου. Σίγουρα ο Ταγίπ Ερντογάν θα αξιοποιήσει στο έπακρο την γεωπολιτική θέση της Τουρκίας, μέχρι την τελική του απόφαση.

Τα προηγούμενα χρόνια, η Ελλάδα είχε επαναπαυτεί στην επικείμενη ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Θεωρούσε πως προοπτική ένταξη της θα "κατεύναζε" τις αναθεωρητικές βλέψεις της Άγκυρας. Όπως είδαμε, η εκτίμηση αυτή δεν επιβεβαιώθηκε. Τώρα το ελληνικό πολιτικό σύστημα κινδυνεύει να προσανατολιστεί στην πόλωση των επικείμενων εκλογών και να αγνοήσει την τουρκική απειλή. Δεν πρέπει να κάνει το λάθος να επαναπαυτεί στις καλές προθέσεις των συμμάχων μας. Οφείλει να θυμάται πως αυτές δεν θα είναι δεδομένες για πάντα.

*Διεθνολόγος 

Άριστος Αριστοτέλους: Η τουρκική άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα»: Στόχοι- μηνύματα - στρατηγικές προεκτάσεις 

on Tuesday, 26 February 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Οι στόχοι της τουρκικής άσκησης «Γαλάζια Πατρίδα» που μόλις ξεκίνησε είναι πολλαπλοί. Εκτός από επιχειρησιακοί, εκπέμπουν επιλεκτικά μηνύματα κατά της Κύπρου και της Ελλάδας - στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο - προβάλλοντας την Τουρκία ως Μπαμπούλας της περιοχής, με στρατηγικές φιλοδοξίες πέραν από αυτή.
Βέβαια θα ήταν γελοιότητα η Άγκυρα με τη χρησιμοποίηση τέτοιου όγκου αεροναυτικών και άλλων στρατιωτικών δυνάμεων στην άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα» - όπως φημολογείται - να επιδιώκει μόνο να τρομάξει τη μικρή Κυπριακή Δημοκρατία και τους προγραμματισμούς της στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη (ΑΟΖ). Οι αναλογίες και τα μεγέθη, ιδίως στον αέρα και τη θάλασσα είναι γνωστές όπως και η τουρκική στρατιωτική υπεροχή.


Από την άλλη, το πραγματικά ευαίσθητο σημείο της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία είναι η Κύπρος, ένεκα γεωγραφικών δεδομένων. Παρά ταύτα και παρόλο που τέτοιες τουρκικές ενέργειες θέτουν σε εγρήγορση τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, δεν κατατρομοκρατούν την Αθήνα ούτε στο Αιγαίο ούτε στον ευρύτερο ελληνοτουρκικό χώρο. Η σύγκριση εδώ δεν είναι τόσο καλή για την Τουρκία, ενώ σε κάποιους τομείς στο Ναυτικό και την Αεροπορία μειονεκτεί έναντι της Ελλάδας. Γνωρίζει δε πως το αποτέλεσμα μιας σύγκρουσης είναι απρόβλεπτο και το τίμημα τεράστιο.
Πέραν τούτων, η άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα» περιλαμβάνει τη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Όμως η Άγκυρα επιμελώς αποφεύγει αναφορές που θα θεωρούνταν άμεση πρόκληση ή απειλή από άλλες χώρες της περιοχής. Και τούτο παρά το γεγονός ότι - άσχετα με τις πρόσφατες σχετικά καλές σχέσεις τους - πάγιος γεωπολιτικός αντίπαλος της Τουρκίας στην περιοχή είναι η ισχυρή Ρωσία, της οποίας την απειλητική ανάσα στη Μαύρη Θάλασσα, την αισθάνεται πιο κοντά μετά την ρωσική κατάληψη της Κριμαίας και την ενίσχυση του στόλου της εκεί.
Επίσης στην Ανατολική Μεσόγειο εκτός από τους παλληκαρισμούς της απέναντι στην Κύπρο, η Τουρκία δεν μπορεί να κάνει το ίδιο με άλλες τοπικές δυνάμεις όπως η Αίγυπτο και το Ισραήλ. Παρά την αντιπάθεια του Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν προς τις δύο χώρες, η Άγκυρα δεν έχει τόσο ζωτικές εθνικές διαφορές με αυτές - εκτός από έμμεσες τριβές στα θέματα ΑΟΖ - αλλά ούτε και διαθέτει τις στρατιωτικές ικανότητες που θα καθιστούσαν τυχόν απειλές εναντίον τους αξιόπιστες και σοβαρές.
Ασφαλώς ο κύριος σκοπός της άσκησης είναι η εκγύμναση των Τριών Όπλων, σε συνδυασμένες επιχειρήσεις. Είναι η δοκιμασία των συστημάτων Διοίκηση και Ελέγχου, η εκπαίδευση και ο συντονισμός των δυνάμεων αυτών, που μετά τις εκκαθαρίσεις στελεχών από τον Ερντογάν το 2016, σημειώθηκαν σοβαρά οργανωτικά και επιχειρησιακά κενά.
Ταυτόχρονα δεν πρέπει να υποτιμάται το τουρκικό ενδιαφέρον στην Ανατολική Μεσογείου όπου αναμένεται να γίνεται ολοένα και πιο διεκδικητική επί των θαλάσσιων πόρων και ειδικά της κυπριακής ΑΟΖ. Ούτε και το ότι έχει βλέψεις να διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στην περιοχή αλλά και να ασκεί επιρροής πέραν από αυτή. Η βάση στο Κατάρ και στη Σομαλία είναι ενδεικτικά των προθέσεων και φιλοδοξιών της Τουρκίας.
Με το «κόνσεπτ» περί «γαλάζιας πατρίδας» η Τουρκία διαμηνύει τη σπουδαιότητα που αποδίδει στη θάλασσα ως αναπόσπαστο μέρος της επικράτειας της και των συμφερόντων της. Αυτό υπογραμμίζεται και με την άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα» αλλά και με το στρατιωτικό σχεδιασμό, τα εξοπλιστικά προγράμματα, τη πολεμική βιομηχανία και τα ναυπηγία που έχουν αναπτυχθεί με κρατική αρωγή για να καταστήσουν σύμφωνα με το Τούρκο Πρόεδρο τη χώρα του πολύ πιο ισχυρή και αυτάρκη αμυντικά .
Ιδιαίτερα στο Ναυτικό η Τουρκία έχει επιδοθεί στην παραγωγή, κορβέτων, υποβρυχίων και τον Απρίλιο του 2021 αναμένεται να ναυπηγήσει το πρώτο της ελαφρύ αεροπλανοφόρο, δημιουργώντας προϋποθέσεις όχι απλώς για περαιτέρω ενίσχυση της ναυτικής υπεροχής της, αλλά και των διεκδικήσεων της και της ικανότητας της για προβολή ισχύος πέραν από την περιοχή.
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παραμείνει θεατής των εξελίξεων αυτών ούτε και να επιτρέψει να ανατραπούν οι ισορροπίες ιδιαίτερα στον ελληνοτουρκικό χώρο, γιατί θα κινδυνεύει να εξαναγκαστεί σε εθνικές εκπτώσεις και συμβιβασμούς. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δώσει η Αθήνα όχι τόσο στην ποσοτική ενίσχυσή όσο στην τεχνολογική αναβάθμιση των δυνάμεων της αποκτώντας συγκριτικό πλεονέκτημα σε αυτό τον καθοριστικό τομέα έναντι της άλλης πλευράς.
Η δε Κύπρος κακώς άφησε τον αμυντικό τομέα να φθίνει σε απαράδεκτα επίπεδα. Όπως επανειλημμένα έχουμε τονίσει, πέραν των προσπαθειών εξασφάλισης διεθνούς υποστήριξης και αναζήτησης λύσης του Κυπριακού, μια ισχυρή άμυνα έστω και μικρή αλλά αποτελεσματική, σε συνδυασμό με μια πολύ πιο ισχυρή Ελλάδα στρατιωτικά, αποτελούν σοβαρά υπολογίσιμο αποτρεπτικό παράγοντα προστασίας της Δημοκρατίας και ενισχυτικό των προοπτικών επιβίωσης της.
25/2/2019

*Άριστος Αριστοτέλους, Δρ, Πρώην Βουλευτής, Ειδικός σε Θέματα Άμυνας και Στρατηγικής

Άριστος Αριστοτέλους*: Η Κύπρος και η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ στην περιοχή

on Tuesday, 20 November 2018. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

 

Η Κύπρος και η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ στην περιοχή, Άριστος Αριστοτέλους
 
Η πρόσφατη υπογραφή «Δήλωσης Προθέσεων» μεταξύ του Κύπριου υπουργού Εξωτερικών κ. Νίκου Χριστοδουλίδη και του Αμερικανού υφυπουργού Εξωτερικών κ. Γουές Μίτσελ στην Ουάσιγκτον, με κύριο αντικείμενο την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων στην προώθηση της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, προφανώς και θα θεωρείται από την κυβέρνηση της Κύπρου ως επιτυχημένο γεγονός. Βέβαια όπως διαμορφώνεται το στρατηγικό τοπίο ενόψει του δόγματος που αναπτύσσουν οι ΗΠΑ κατά της «ρωσικής επιθετικότητας» και άλλων προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, η κίνηση αυτή δύναται να εκληφθεί και ως στρατηγική απομάκρυνση της Λευκωσίας από την παραδοσιακά πιο ουδέτερη στάση που τηρεί στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή και ταύτιση με την αμερικανική πολιτική.

Εάν όμως δεν έχουν εκτιμηθεί σωστά τα υπέρ και τα κατά της ενέργειας αυτής θα μπορούσε να αποδειχθεί παρακινδυνευμένη και χωρίς ουσιαστικό όφελος ακροβασία της κυπριακής εξωτερικής πολιτικής. Τη θέση αυτή αναπτύσσει η ανάλυση που ακολουθεί αποσκοπώντας να αποτελέσει τροφή για σκέψη και για εποικοδομητικό προβληματισμό γύρω από το θέμα αυτό. 

Είναι πρόδηλο ότι με βάση τη νέα Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας (ΕΣΑ) των ΗΠΑ, οι Αμερικανοί αναζωογονούν το ενδιαφέρον τους στην Ανατολική Μεσόγειο και γενικά την περιοχή. Για την εξυπηρέτηση των σκοπών της στρατηγικής αυτής, προωθούν επαφές και συνεργασίες με συμμάχους και εταίρους, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Κύπρος. Αυτό είναι πρόδηλο και από το περιεχόμενο των συναντήσεων, των συμφωνιών που επετεύχθησαν και ιδίως των δηλώσεων που συνόδευσαν τον κ. Χριστοδουλίδη κατά την επίσκεψη στις ΗΠΑ.

«Η υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων για ενίσχυση και ανάπτυξη της διμερούς σχέσης ασφάλειας», ανακοίνωσε το Γραφείο της Εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις 7/11/2018, «θα προωθήσει τα κοινά συμφέροντα στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ενίσχυση της θαλάσσιας και συνοριακής ασφάλειας και προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας». Ο δε κ. Χριστοδουλίδης εξέφρασε ικανοποίηση γιατί όπως είπε η υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων «για πρώτη φορά, θεσμοθετεί, θέτει ένα πλαίσιο και την πορεία δράσης που θα ακολουθηθεί σε σχέση με τις διμερείς μας σχέσεις, στον τομέα της Ασφάλειας» (ΚΥΠΕ, 7/11/2018).

Κύπρος – ΗΠΑ και «ρωσική απειλή»

Την ίδια ώρα, ανησυχώντας για τυχόν αρνητικά μηνύματα που πιθανόν να εκπέμπει η ταύτιση με την αμερικανική στρατηγική στα μάτια επηρεαζόμενων κυβερνήσεων όπως της Ρωσίας, ο Κύπριος υπουργός διαβεβαίωνε ότι «η περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής μας συνεργασίας με τις ΗΠΑ δεν στρέφεται ενάντια σε οποιανδήποτε τρίτη χώρα» (ΚΥΠΕ, 7/11/2018). 

Τα πραγματικά γεγονότα όμως δεν βοηθούν τη θέση αυτή. Κατ’ αρχήν η πιο σημαντική πτυχή της νέας αμερικανικής στρατηγικής στα πλαίσια της οποίας, από σκοπιάς ΗΠΑ, εντάσσεται η εξέλιξη αυτή, είναι ότι για πρώτη φορά μετά από χρόνια προσδιορίζει τόσο ρητά και επαναλαμβανόμενα πως οι κυριότερες δυνάμεις – «ανταγωνιστές» – που απειλούν τα συμφέροντά τους στον πλανήτη, είναι η Ρωσία (και η Κίνα) και το Ιράν (στη Μέση Ανατολή). Πιο εξειδικευμένα, ο κ. Μίτσελ στην ομιλία του στο Heritage Foundation στις 2/6/2018 υπογράμμισε τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας την ως «αναδυόμενο θαλάσσιο σύνορο» αντιπαλότητας δυτικών συμφερόντων με άλλες δυνάμεις, όπου «αντιμετωπίζουμε πλήρη ανταγωνισμό από τους Ρώσους».

Η Αμερικανίδα πρέσβειρα κ. Κάθλιν Ντόχερντι μιλώντας σε πρόσφατο συνέδριο του Economistστη Λευκωσία υπέδειξε ότι: «Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου προβάλλει ιδιαίτερες προκλήσεις» από τις οποίες «πιο πιεστικές» είναι «η τρομοκρατία, η ρωσική επιθετικότητα, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις, τα άνευ προηγουμένου κύματα μεταναστών, οι απειλές από το Ιράν».

Η Κυπριακή Δημοκρατία, είπε, «μπορεί να παίξει σπουδαίο μέρος στις κοινές προσπάθειες για να αντιμετωπίσουμε τις υπερατλαντικές απειλές». (USAEmbassyCyprus, 2/11/2018). Είναι σαφές λοιπόν προς ποιες κατευθύνσεις στρέφονται οι διαγραφόμενες στρατηγικές συνεργασίες της Ουάσιγκτον στην περιοχή, που ξεπερνούν τα όρια προηγούμενων συμφωνιών με την Κύπρο, οι οποίες αφορούσαν συνήθως τη διεθνή τρομοκρατία και την ανάληψη ανθρωπιστικών αποστολών, και θα ήταν δύσκολο για τον Κύπριο Υπουργό να πείσει για το αντίθετο.

Ρωσική απάντηση

Το Κρεμλίνο έχει ήδη σαφή άποψη για τη νέα αμερικανική στρατηγική ασφάλειας, καθώς και για τα ανοίγματα που επιχειρούν οι ΗΠΑ στην περιοχή και βέβαια στην Κύπρο. Ο Γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Ρωσίας κ. Νικολάι Πατρούσεφ επεσήμανε από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε η αμερικανική ΕΣΑ το Δεκέμβριο του 2017 ότι πράγματι η χώρα του «κατονομάζεται σαν η κύρια απειλή κατά της ασφάλειας των ΗΠΑ». Προειδοποίησε ότι η προώθηση των στόχων και των σκοπών της δυνατό να απειλήσει την παγκόσμια και περιφερική ασφάλεια και ότι η Μόσχα αναπόφευκτα θα απαντήσει διαμορφώνοντας ανάλογα τη δική της εθνική στρατηγική (TASS, 20/12/2017).

Όσον αφορά την Κύπρο, η Πρεσβεία της Ρωσίας στη Λευκωσία με αφορμή κάποιες δηλώσεις του Προέδρου του ΔΗΣΥ για τη ρωσική πολιτική στο Κυπριακό και έχοντας υπόψη το διαμορφούμενο ανταγωνισμό και τα σχέδια των ΗΠΑ για το νησί, σε ανακοίνωση της στις 10/09/2018 υποδεικνύει ότι «κάποιοι εταίροι της Κυπριακής Δημοκρατίας θα ήθελαν να διασπάσουν τη σχέση μεταξύ Ρωσίας και Κύπρου ώστε να αποτραπεί η εμπλοκή της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο»

Σχέσεις Κύπρου – Ρωσίας

Η Κυπριακή Δημοκρατία σαν κράτος αλλά και σαν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) μπορεί σε κάποιο βαθμό να συμμερίζεται ορισμένες από τις προαναφερθείσες προκλήσεις κατά των ΗΠΑ, οι οποίες αόριστα καθορίζονται και στην Παγκόσμια Στρατηγική της Ε.Ε. του 2016 ( π.χ. αστάθεια Ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής, μεταναστευτικό, τρομοκρατία). Όμως οι σε βάρος της Κύπρου άμεσοι κίνδυνοι και απειλές προέρχονται από την Τουρκία και όχι τόσο από τις κατευθύνσεις που η Ουάσιγκτον ιεραρχεί ως προτεραιότητα της δικής της στρατηγικής στην περιοχή ή από τη Ρωσία. 

Σχετικά με τη Μόσχα, ασφαλώς και εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα της και έχει τη δική της στρατηγική ασφάλειας – ανησυχώντας κυρίως για τη δράση του ΝΑΤΟ στον περίγυρό της ή και αλλού – αλλά, όσον αφορά την Κύπρο, σύμφωνα με τον τότε κυβερνητικό εκπρόσωπο και νυν υπουργό Εξωτερικών κ. Χριστοδουλίδη, η Ρωσία « παραδοσιακά στηρίζει τις θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας» (ΚΥΠΕ 24/2/2015). Επίσης η χώρα αυτή εκτός του ότι αποτελεί σημαντικό εμπορικό εταίρο, από το 1964 υπήρξε εκ των κυριοτέρων προμηθευτών οπλισμού για την άμυνα του νησιού, όταν άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ δεν επέτρεπαν ή και ματαίωναν την πώληση στρατιωτικού υλικού στην Κύπρο.

Εξάλλου, Μόσχα και Λευκωσία έχουν υπογράψει συμφωνίες στρατιωτικού χαρακτήρα που επικαιροποιήθηκαν το Φεβρουάριο του 2015 κατά την επίσκεψη του Προέδρου κ. Νίκου Αναστασιάδη, ο οποίος για να καθησυχάσει αυτή τη φορά τους δυτικούς και δη τους Αμερικανούς, διαβεβαίωνε ότι από ρωσικής πλευράς «τίποτε δεν μας ζητήθηκε που θα μπορούσε να μας φέρει σε δύσκολη θέση είτε με τους εταίρους μας είτε με τους τρανσατλαντικούς συμμάχους μας» ( ΚΥΠΕ, 26/2/2015).

Τουρκική απειλή

Όσον αφορά την Τουρκία, η χώρα αυτή με τις χιλιάδες των στρατιωτών της εισέβαλε και συνεχίζει να κατέχει από το 1974 το βόρειο τμήμα της Κύπρου, προβάλλοντας συνεχή απειλή άμεσης ή έμμεσης χρήσης της στρατιωτικής της ισχύος σε βάρος της κυριαρχίας της Δημοκρατίας αλλά και των δικαιωμάτων της στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Άγκυρα διατυπώνει διεκδικήσεις επί των θαλασσίων πόρων του νησιού για την ίδια και για τους Τουρκοκυπρίους, προσπαθώντας να επιβάλει νέα τετελεσμένα στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου.

«Δεν θα επιτρέψουμε ενέργειες για την εξόρυξη φυσικών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο, από τις οποίες θα έχει αποκλειστεί η Τουρκία και η “Βόρεια Κύπρος”. Τα πλοία μας δείχνουν την ισχύ μας» προειδοποιεί με λόγια και με πράξεις ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, δημιουργώντας συνθήκες σύγκρουσης και έντασης στη θαλάσσια αυτή περιοχή (can.gr., 4/11/2018). Συνεπώς για τη Λευκωσία κύρια απειλή και συντελεστής ανασφάλειας και αστάθειας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι πρωτίστως η Τουρκία και η επιθετική στάση που ακολουθεί, η οποία ωστόσο δεν κατονομάζεται από την αμερικανική ΕΣΑ ως μία από τις προκλήσεις στην περιοχή.

ΗΠΑ, Τουρκία και Κυπριακή ΑΟΖ

Ασφαλώς η αμερικανική στάση στο θέμα της κυπριακής ΑΟΖ είναι πολύ σημαντική. Είναι καλοδεχούμενη και θετική για τη Λευκωσία. Έχει όμως και τα όρια της. Η υποστήριξη από τις ΗΠΑ του δικαιώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς της πόρους «οι οποίοι θα πρέπει να διαμοιραστούν δίκαια μεταξύ των δύο κοινοτήτων στα πλαίσια μιας λύσης, όπως και η υπόδειξη ότι στρατιωτικές απαντήσεις σε εμπορικές διαφορές είναι ανάρμοστες» ( δηλώσεις Πρέσβειρας ΗΠΑ, ο.π.) αποτελούν αποθαρρυντικό στοιχείο στις στοχεύσεις και στρατιωτικούς εκβιασμούς της τουρκικής πλευράς.

Δεν σημαίνει όμως ότι είναι ικανές να την αποτρέψουν τελικά να επιμένει να διεκδικεί και να απειλεί. Η άποψη των ΗΠΑ για την Τουρκία και το ρόλο της στη νέα στρατηγική στην περιοχή είναι ότι : Από τη μια, αναγνωρίζουν τις διαφορές που έχουν προκύψει μεταξύ τους (ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες , συριακό και Κούρδοι της Συρίας, σχέσεις της Άγκυρας με Ιράν και Μόσχα όπως και το θέμα των S-400) και ότι δεν μπορούν να παραμείνουν σιωπηλοί.

Από την άλλη, συνεχίζουν να την θεωρούν εξαιρετικά σημαντικό νατοϊκό σύμμαχο στην μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του ρωσικού ανταγωνισμού και ως το ισχυρότερο αντίβαρο για την ανακοπή της εξάπλωσης της ιρανικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Μέσα στα πλαίσια της νέας Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας, λοιπόν, ο κ. Μίτσελ τόνισε στην προαναφερθείσα ομιλία του ότι «δουλεύουμε αποφασιστικά να σταθεροποιήσουμε τη σχέση με την Τουρκία και να τη διατηρήσουμε σε στρατηγική πορεία της Δύσης.

Μία μόνιμη παραβίαση αυτής της σχέσης θα προκαλούσε ζημίες πολλών γενεών στην εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ». Αυτή η στάση στρατηγικής θα καθορίζει, ανάλογα με τις εξελίξεις, τα μέσα και την έκταση της αμερικανικής αντίδρασης απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις και προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ – όπου ούτε η μια ούτε η άλλη πλευρά θα ήθελαν να συγκρουστούν μετωπικά. Όμως δεν θα είναι τέτοιου βαθμού αποφασιστικότητας οι αμερικανικές ενέργειες που να αποτρέπουν ουσιαστικά την Τουρκία από το να προκαλεί, να παρενοχλεί και να διεκδικεί.

Συνειδητή επιλογή στρατηγικής

Επανερχόμενοι στο θέμα, η ταύτιση της Λευκωσίας με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου, που δυνατό να εκληφθεί ως επιλογή στρατοπέδου στον ανταγωνισμό τους με άλλες δυνάμεις στην περιοχή, θα ήταν δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι λήφθηκε χωρίς να είχε προηγουμένως δεόντως μελετηθεί. Εξάλλου η στενότερη στρατηγική συνεργασία με την Ουάσιγκτον ή και με το ΝΑΤΟ εκκολαπτόταν από την παρούσα κυβέρνηση πριν και από την επίσκεψη του τέως Αμερικανού Αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν στην Κύπρο τον Αύγουστο του 2014 ( Sigmalive, 21/08/2014), με τον καθοριστικό ρόλο της εδώ Πρεσβείας. Αλλά τότε, σε αντίθεση με σήμερα, θα μπορούσε να λεχθεί ότι δεν στοχοποιούσαν τη Ρωσία ως κύρια απειλή κατά των ΗΠΑ στην περιοχή.

Θα ήταν όντως εκπληκτικό αν ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών καλωσορίζοντας την επιστροφή των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως εγκύρως μεταδόθηκε από την Ουάσιγκτον (ΚΥΠΕ, 7/11/2018) και υπογράφοντας τη Δήλωση Προθέσεων, δεν γνώριζε το γενικότερο περιεχόμενο αλλά και τις ιδιαίτερες στοχεύσεις της νέας αμερικανικής στρατηγικής κατά της λεγόμενης ρωσικής απειλής στην περιοχή. Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην είχαν προσμετρηθεί οι επιδράσεις της εξέλιξης αυτής στις διεθνείς σχέσεις της Κύπρου και στο Κυπριακό.

Έχοντας υπόψη το φιλοσοφικό υπόβαθρο της κυβέρνησης στην οποία υπηρετεί ο κ. υπουργός, όπως και παλιότερες ανεπιτυχείς προσπάθειες της να ενταχθεί στο Νατοϊκό πρόγραμμα για το Συνεταιρισμό για την Ειρήνη ή ακόμη και την επιθυμία της – εάν ήταν δυνατό – για ένταξη στο ΝΑΤΟ, θα ήταν δύσκολο να πεισθεί κανείς ότι η πρόθεση για ενεργό συστράτευση με τις ΗΠΑ στην υλοποίηση της αμερικανικής στρατηγικής δεν ήταν συνειδητή επιλογή στρατηγικής.

Το κρίσιμο ερώτημα βέβαια είναι πόσο καλά έχει μελετηθεί και εκτιμηθεί η μετακίνηση αυτή από την παραδοσιακά πιο ουδέτερη στάση που τηρούσε η Κύπρος ακόμη και ως μέλος της Ε.Ε. στον ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, έχοντας ανάγκη τη συνεργασία τους και αρκετές φορές τη στήριξη τους σε διάφορα διεθνή φόρουμ και στο Συμβούλιο Ασφαλείας;

Συμπέρασμα

Πεποίθηση της Λευκωσίας προφανώς είναι ότι ταυτιζόμενη με τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα θα εξυπηρετούνταν καλύτερα οι εθνικοί της στόχοι. Με αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα ήθελε να διαταραχθούν οι σχέσεις της με τη Μόσχα ή να λειτουργεί σε βάρος της Ρωσίας, αλλά δεν μπορεί να επιτευχθούν και τα δύο. Δηλαδή, από τη μια να συστρατεύεται με τους μεν εναντίον τους δε και από την άλλη να αναμένει να τα έχει καλά και με τους δύο.

Επίσης όπως φάνηκε πιο πάνω οι Αμερικανοί ιεραρχούν πολύ ψηλά τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για τη χώρα τους και για το ΝΑΤΟ και θέλουν να τη διατηρήσουν στο δυτικό στρατόπεδο παρά τις διαφορές τους – χωρίς ταυτόχρονα να πάψουν να αποδοκιμάζουν ορισμένες πολιτικές της. Από την άλλη, αν και καλοδεχούμενη και ενισχυτική η στήριξη των Αμερικανών προς την Κυπριακή Δημοκρατία και την ΑΟΖ – που υπήρχε βέβαια και πριν την υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων – ωστόσο σε τελική ανάλυση δεν απομακρύνει ή αποτρέπει αποφασιστικά τις τουρκικές προκλήσεις και απειλές σε βάρος της Κύπρου. Την ίδια ώρα θα ήταν απίθανο οι στρατηγικές επιλογές της κυβέρνησης της Κύπρου να αφήσουν ανενόχλητη τη Ρωσία και εντελώς ανεπηρέαστες τις σχέσεις των δύο χωρών, αλλά και ασυγκίνητους άλλους δρώντες στην περιοχή.

Όλα αυτά αν δεν έχουν μελετηθεί προσεκτικά και αν δεν έχουν εκτιμηθεί σωστά, τότε η κίνηση της Λευκωσίας να ταχθεί έμπρακτα υπέρ των συμφερόντων της μιας δυνάμεως στο εν εξελίξει γεωπολιτικό ανταγωνισμό στην περιοχή, ενδεχομένως να αποδειχθεί επιζήμιος ακροβασία της εξωτερικής πολιτικής, χωρίς να δώσει λύσεις σε καίρια προβλήματα που ταλανίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία και το Κυπριακό. Αυτά κατατίθενται ως τροφή για σκέψη, για σφαιρικότερη μελέτη του θέματος και μεγαλύτερο προβληματισμό, τονίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη διαφανέστερου διάλογο με τις πολιτικές δυνάμεις του τόπου για την καλύτερη προώθηση του εθνικού συμφέροντος της Κύπρου.

*Ο Άριστος Αριστοτέλους είναι πρώην Βουλευτής, Ειδικός σε Θέματα Άμυνας και Στρατηγικής

 

 

Σάββας Ιακωβίδης: Ξεκάθαρα μηνύματα του Λαβρόφ προς τους διζωνικούς τυμπανιστές

on Saturday, 30 December 2017. Posted in Απόψεις μη Μελών

Επιμέλεια: Γ. Δουδούμης, ΔΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Να πούμε ξανά και ωμά τα πράγματα με το όνομά τους: Η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία είναι τουρκικής και αγγλικής έμπνευσης. Στοχεύει πρώτιστα στην εξυπηρέτηση των βρετανικών και τουρκικών συμφερόντων αναλώμασι των νόμιμων κατοίκων της Κύπρου. Η διζωνική τερατουργία δεν υπάρχει στην διεθνή νομολογία. Επιχειρήθηκε εφαρμογή της στο ρατσιστικό καθεστώς της Ν. Αφρικής και ο Ν. Μαντέλα ορθά την απέρριψε. Η διζωνική, καθ’ ομολογίαν ακόμα και του διαπρύσιου προαγωγού της, Ν. Αναστασιάδη, θα δώσει στην κατοχική Τουρκία ισχυρό βήμα για να εκβιάζει την Ευρώπη. Και θα οδηγήσει στην προτεκτορατοποίηση και ισλαμοποίηση της νήσου.

Η διζωνική, την οποία οι Αγγλοαμερικανοί με τη συνέργεια δικών μας ηγετών επιχειρείται να επιβληθεί στους νόμιμους κατοίκους της Κύπρου, δεν μπορεί να αγνοεί τις ευαισθησίες όπως και την πολιτική των γειτονικών χωρών και δη της Αιγύπτου και του Ισραήλ, χώρια η Ελλάδα, της οποίας ο στρατηγικός χώρος πρέπει να εκτείνεται και να φθάνει μέχρι τις ακτές της Αν. Μεσογείου. Με απλά λόγια: Η διζωνική, με τις ολέθριες υποχωρήσεις τουλάχιστον δύο Προέδρων, του Δ. Χριστόφια και του Ν. Αναστασιάδη, επιτρέπει στην Τουρκία να έχει ενεργό και αποφασιστικό ρόλο όχι μόνο στην Κύπρο και στην ΕΕ αλλά και στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής.

Επικίνδυνος Ερντογάν

Ο πρόεδρος Ερντογάν θεωρείται από τους Αμερικανούς και τους Δυτικούς ως ο πλέον αναξιόπιστος, απρόβλεπτος, αλαζόνας και επικίνδυνος σύμμαχος για το ΝΑΤΟ. Η επιτήδεια προσέγγιση του με τη Ρωσία, η αγορά των S-400 και η ενορχηστρωμένη από τον ίδιο αντίδραση των αραβικών και άλλων χωρών - περιλαμβανομένης, δυστυχώς, της Ελλάδος και της Κύπρου -  κατά της απόφασης του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, να αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, τον κατέστησαν αποδιοπομπαίο τράγο του διακρατικού και διεθνούς συστήματος. Άρα, «λύση» του Κυπριακού με τουρκικές προδιαγραφές επηρεάζει και παραβλάπτει ζωτικά εθνικά συμφέροντα πολλών και ειδικά μεγάλων χωρών, όπως π.χ., η Ρωσία, οι οποίες εμπλέκονται και διαδραματίζουν σοβαρό ρόλο στα πράγματα της Μέσης Ανατολής.
 
Η Μόσχα ανέκαθεν επιδιώκει να έχει σημαντικό ρόλο στις υποθέσεις των μεσογειακών χωρών. Βεβαίως, δεν παραγνωρίζει τις σφαίρες επιρροής ούτε την ισορροπία δυνάμεων και συμφερόντων στην περιοχή. Γνωρίζει ότι μετά την κρίση του Σουέζ και την δραστήρια εμπλοκή των ΗΠΑ στην περιοχή μας, η Κύπρος, είτε αρέσει είτε όχι, ανήκει στην σφαίρα επιρροής των αγγλοαμερικανικών συμφερόντων. Γι’ αυτό και η Μόσχα δεν επιδιώκει στρατιωτικές βάσεις στο νησί, παρά τις αφελείς εκκλήσεις διαφόρων αμαθών Κυπρίων πολιτικών, ιδιαίτερα μετά την κατάρριψη ρωσικού μαχητικού από τους Τούρκους ή την δολοφονία του Ρώσου πρέσβη στην Τουρκία. Η Μόσχα γνωρίζει τα όριά της αλλά ξέρει ταυτόχρονα την ισχύ της, η οποία καθορίζει και την πολιτική της στην περιοχή.
 
Σταθερή, βιώσιμη λύση
 
Η Ρωσία εδώ και δεκαετίες παραμένει σταθερή στις διακηρυγμένες περί Κύπρου θέσεις της, οι οποίες, βεβαίως, δεν αφίστανται της πολιτικής της να αποδυναμώσει την επιρροή των Αγγλοαμερικανών και του ΝΑΤΟ στην Μ. Ανατολή. Η λυκοφιλία της με τον σουλτάνο, η πώληση των S-400 στους Τούρκους, η υποστήριξη του δικτάτορα Άσαντ και οι βάσεις της στην Συρία είναι αποδείξεις του αυξημένου ρόλου τον οποίο ο πρόεδρος Πούτιν επιδιώκει να διαδραματίσει. Καθ’ ομολογίαν Αμερικανών αναλυτών, ο Ρώσος Πρόεδρος έκοψε ουσιαστικά το χορτάρι κάτω από τα πόδια ενός Τραμπ που, με την απόφασή του να αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, έστρεψε σχεδόν όλο τον κόσμο εναντίον του. Η Μόσχα επιδιώκει να πληρώσει το κενό ισχύος που οι ΗΠΑ άφησαν εξαιτίας της στόχευσης του ενδιαφέροντός τους προς την Άπω Ανατολή και δη προς την Κίνα.
 
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο του ανανεωμένου και έντονου ρωσικού ενδιαφέροντος πρέπει να τοποθετηθούν και οι θέσεις, τις οποίες ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, διατύπωσε σε αποκλειστική συνέντευξή του την περ. Κυριακή (24.12.2017), στην «Σημερινή». Ερωτηθείς μετά το ναυάγιο των συνομιλιών για το Κυπριακό, στο Crans-Montana, ο Λαβρόφ υπογράμμισε ότι η Μόσχα στηρίζει την συνέχιση του διαλόγου και πρόσθεσε:
 
«Η δική μας θέση αρχών είναι καλά γνωστή και εξακολουθεί να παραμένει αναλλοίωτη. Η αποκατάσταση της Κύπρου υπό την μορφήν ανεξάρτητου, κυρίαρχου, εδαφικά ακέραιου και ενωμένου κράτους ανταποκρίνεται στα συμφέροντα τόσο των ιδίων των Κυπρίων, όσο και στον στόχο διασφάλισης της ειρήνης και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η οδός για την επίτευξη αυτού του στόχου περνάει μέσα από μια συνολική, δίκαιη, σταθερή και βιώσιμη λύση του Κυπριακού Προβλήματος».

Διεθνής με τους «πέντε»
 
«Εμείς θεωρούμε», προσθέτει ο Λαβρόφ, «ότι οι εσωτερικές πτυχές της διευθέτησης αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο των ιδίων των πλευρών. Θα υποστηρίξουμε εκείνη την απόφαση, στην οποία θα καταλήξουν οι Κύπριοι μεταξύ τους, έχοντας υπόψη τα νόμιμα συμφέροντα και των δύο κυπριακών κοινοτήτων. Πιστεύουμε ότι είναι απαράδεκτες οιεσδήποτε προσπάθειες έξωθεν επιβολής έτοιμων αποφάσεων, όπως και η επιβολή τεχνητών χρονοδιαγραμμάτων.
 
»Κεντρική θέση στη διαδικασία διευθέτησης αποδίδουμε στον ΟΗΕ, επειδή ολόκληρη η διαδικασία των συνομιλιών πραγματοποιείται στη βάση των Αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Για τον λόγο αυτό, μας φαίνεται λογική η πρότασή μας για τη συμμετοχή όλων των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης, εννοείται, και της Ρωσίας, στη συζήτηση των διεθνών πτυχών της διευθέτησης, καθώς και σε μια Διεθνή Διάσκεψη για την Κύπρο».
Τι υπογραμμίζει η Μόσχα διά του Λαβρόφ; Υποστηρίζει «αποκατάσταση της Κύπρου υπό την μορφήν ανεξάρτητου, κυρίαρχου, εδαφικά ακέραιου και ενωμένου κράτους (το οποίο να) ανταποκρίνεται στα συμφέροντα τόσο των ιδίων των Κυπρίων, όσο και στον στόχο διασφάλισης της ειρήνης και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η οδός για την επίτευξη αυτού του στόχου περνάει μέσα από μια συνολική, δίκαιη, σταθερή και βιώσιμη λύση του κυπριακού προβλήματος».
 
Προλείανση τουρκοποίησης
 
Οι ξεκάθαρες ρωσικές θέσεις όπως και η επιμονή της Μόσχας για συμμετοχή των πέντε μόνιμων μελών του ΣΑ σε διεθνή διάσκεψη για το Κυπριακό, συγκρούονται ευθέως με όσα ολέθρια ο Ν. Αναστασιάδης έχει αποδεχτεί στις συνομιλίες: Διζωνικό, δικοινοτικό κράτος ρατσιστικής και αντιδημοκρατικής σύνθεσης και υφής. Πενταμερής διάσκεψη με απουσία της νόμιμης και διεθνώς αναγνωρισμένης Κυπριακής Δημοκρατίας. Εκ περιτροπής προεδρία. Παραμονή όλων των εποίκων ως προλείανση της τουρκοποίησης της νήσου. Παραμονή τουρκικών στρατευμάτων και μετά από πιθανή λύση. Αριθμητική ισότητα και βέτο των Τ/κ σε όλες σχεδόν τις πτυχές του ομόσπονδου κράτους. Αναγνώριση «συναισθηματικής σύνδεσης» του κλέφτη ε/κ περιουσιών, κτλ. Γνωστού όντος ότι οι Τ/κύπριοι είναι ασφυκτικά ελεγχόμενοι από την Τουρκία, πρακτικά και ουσιαστικά η Τουρκία θα ελέγχει την Κύπρο – διά της υπογραφής μας.
 
Αυτή η κατάσταση πραγμάτων επηρεάζει αμεσότατα και τα ρωσικά συμφέροντα στο νησί καθώς και εκείνα του Ισραήλ, της Αιγύπτου και Ευρωπαίων εταίρων μας. Ο Λαβρόφ προβαίνει και σε μια νέα, σαφέστατη προειδοποίηση: «Πιστεύουμε», είπε, «ότι είναι απαράδεκτες οιεσδήποτε προσπάθειες έξωθεν επιβολής έτοιμων αποφάσεων, όπως και η επιβολή τεχνητών χρονοδιαγραμμάτων». Πρόκειται για ευθεία προειδοποίηση προς την Τουρκία όπως και προς όλους όσοι υποστηρίζουν τις τουρκικές θέσεις, εκτός αλλά και εντός Κύπρου και δεν αναφερόμαστε μόνο σε όσα ο πράκτορας της κατοχής και φίλος του Ν. Αναστασιάδη, Ακιντζί, δηλώνει σε ώτα ΔΗΣΑΚΕΛικά και Αναστασιαδικά επιτηδείως μη ακούοντα.
 
Οι δύο ίπποι του νέου Προέδρου
 
Οι δηλώσεις Λαβρόφ πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη στο πλαίσιο των διακρατικών σχέσεων Κύπρου-Ρωσίας αλλά και της περιφερειακής και διεθνούς συγκυρίας, η οποία εμφανίζει μιαν αυξημένη αντιπαλότητα μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον στην περιοχή μας. Οι πιο πάνω θέσεις διατυπώνονται από μία χώρα η οποία και για τα δικά της συμφέροντα τηρεί μία διαχρονική στάση στο Κυπριακό, η οποία εξυπηρετεί και τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο Κυπριακό όπως και σε πολλούς άλλους τομείς της διμερούς συνεργασίας.
 
Ουδείς πρέπει να παραβλέπει ή να υποτιμά ότι η Κύπρος ανήκει στην αγγλοαμερικανική σφαίρα επιρροής. Οι τυμπανιστές και κράχτες της διζωνικής εμφανίζονται να μη καταλαβαίνουν όσα δήλωσε ο Λαβρόφ. Ο νέος Πρόεδρος, ο οποίος θα εκλεγεί σε ένα μήνα, καλείται να ιππεύει επιτηδείως και ταυτόχρονα δύο ίππους, τον μεν ένα Αγγλοαμερικανό τον δε άλλον, Ρώσο. Απαιτείται τέχνη άριστου πολιτικού ακροβάτη, αξιόπιστου στην άσκηση πολιτικής, ικανού να εκτιμήσει σωστά εξελίξεις και συγκυρίες, να κτίσει στρατιωτικές συμμαχίες, να χρησιμοποιήσει τον ενεργειακό παράγοντα και να θωρακίσει την Κύπρο έναντι της τουρκικής αρπακτικότητας.  
Σημερινή

14/6/2016. ΕΛΙΣΜΕ: ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ» (Άνοιξη 2016): Κυπριακό: Ιστορικό - εξελίξεις και οι επιπτώσεις μιας βιαστικής λύσεως

on Tuesday, 14 June 2016. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υπτγος ε.α., Δντής Μελετών ΕΛΙΣΜΕ

14/6/2016. ΕΛΙΣΜΕ: ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ» (Άνοιξη 2016): Κυπριακό: Ιστορικό - εξελίξεις και οι επιπτώσεις μιας βιαστικής λύσεως

Εισηγητής ο Παναγιώτης Γκαρτζονίκας, Αντιστράτηγος ε.α. Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

1.    Εισαγωγή
2.    Η Κύπρος υπό Βρετανική κατοχή
3.    Ο Απελευθερωτικός Αγώνας
4.    Από τα γεγονότα της Τηλλυρίας στην εισβολή του 1974
5.    Το πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού μετά την εισβολή
6.    Το σχέδιο Ανάν
7.    Το πλαίσιο των σημερινών συζητήσεων
8.    Επιλογές Ελληνικής πλευράς και συνέπειες
9.    Επίλογος

Κατεβάστε ΕΔΩ την ενδιαφέρουσα παρουσίαση!

Φοίβος Κλόκκαρης*: Κίνδυνοι από την Συνεχιζόμενη Αποδυνάμωση της Εθνικής Φρουράς

on Friday, 05 January 2018. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Η εθνική φρουρά (ΕΦ), λόγω της παρατεταμένης συμπίεσης των προϋπολογισμών της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ) για την άμυνα, που συνεχίζεται από εμφανίσεως του σχεδίου Ανάν, δεν βρίσκεται στο απαιτούμενο επίπεδο μαχητικής ισχύος στη ξηρά, την θάλασσα και τον αέρα. Ο νέος προϋπολογισμός που εγκρίθηκε πρόσφατα από τη βουλή για το έτος 2018 συνεχίζει να είναι ανεπαρκής παρά το γεγονός ότι:


• Η Τουρκική απειλή όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά επεκτάθηκε και στη θαλάσσια ΑΟΖ της ΚΔ, η οποία δεν διαθέτει τα αναγκαία μέσα αποτροπής και προστασίας. Η Τουρκία επιδιώκει να σφετερισθεί το φυσικό αέριο της ΚΔ και να ανατρέψει τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της, με παράνομες διεκδικήσεις, απειλές και δυναμικές ενέργειες (ερευνητικές δραστηριότητες, αγορά εξέδρας εξόρυξης, προβολή αεροναυτικής ισχύος, ασκήσεις χωρίς να τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες έκδοσης NAVTEX και ΝΟΤΑΜ κ.α.). Εξαιρετικά ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι εντός του 2017 οι Τουρκικές Δυνάμεις Κατοχής (ΤΔΚ) σύμφωνα με πληροφορίες από τον ημερήσιο τύπο της 3 Ιουνίου 2017, που δεν έχουν διαψευσθεί από την κυβέρνηση, είχαν σημαντική υλική ενίσχυση. Το γεγονός πρέπει να αξιολογηθεί υπό το πρίσμα των σχεδιασμών και δραστηριοτήτων της Άγκυρας την περίοδο αυτή και δεν πρέπει να παραγνωρίζεται το τεράστιο στρατιωτικό προγεφύρωμα, που έχει εγκαταστήσει στο έδαφος της ΚΔ, με τις ΤΔΚ να έχουν επιθετικό προσανατολισμό. Να αξιολογηθεί, ποιό σκοπό εξυπηρετεί η σημαντική ενίσχυση των ισχυρών ΤΔΚ.
• Η Τουρκία εκδηλώνει την επιθετικότητα της κατά του Ελληνισμού με αυξανόμενη ένταση στον πολιτικό, διπλωματικό και στρατιωτικό τομέα. Επιδιώκει να συρρικνώσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο, με την ανατροπή του statusquo και να επιβάλει και προβάλει την κυριαρχία της στην ΑΟΖ της Κύπρου, την οποία ελέγχει στρατιωτικά. Αμφισβητεί ευθέως τις διατάξεις της συνθήκης της Λωζάνης, δεν συμμορφώνεται προς τις διατάξεις της σύμβασης για το δίκαιο της θάλασσας (UNCLOS) και δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη του κράτους της ΚΔ. Κατά τα άλλα εμμένει να έχει εγγυητικά δικαιώματα σε ένα κράτος, την ύπαρξη του οποίου δεν αναγνωρίζει. Είναι η αλαζονεία του ηγεμόνα. Κατά τον Θουκυδίδη, για μια πολιτεία που ασκεί ηγεμονία, τίποτα δεν είναι παράλογο αν είναι συμφέρον (ΣΤ85).
• Η ΕΦ αντιμετωπίζει προβλήματα παλαιότητας, ελλείψεων και αναγκών εκσυγχρονισμού των μέσων και οπλικών συστημάτων της, που οξύνονται συνεχώς με δυσμενείς επιπτώσεις στις επιχειρησιακές δυνατότητες της στη ξηρά (έγκαιρη προειδοποίηση, προωθημένη γραμμή άμυνας, ταχεία αντίδραση) και στη θάλασσα και τον αέρα (αποτρεπτική και αμυντική ικανότητα). Παράλληλα η απότομη μείωση της στρατιωτικής θητείας, χωρίς να έχει μειωθεί η απειλή και η βεβιασμένη αναδιοργάνωση, χωρίς να έχουν υλοποιηθεί εξοπλιστικά προγράμματα, προκάλεσαν αποσυντονισμό της δύναμης.
• Το Κυπριακό βρίσκεται σε στασιμότητα, λόγω των απαιτήσεων της Τουρκίας για λύση Τουρκικών όρων, με παράλληλη δράση πλήρους εξάρτησης και ισλαμοποίησης των κατεχομένων, τα οποία έχουν μετατραπεί σε οιονεί επαρχία της Τουρκίας (ΤΔΚ, εποικισμός, διμερείς συμφωνίες εξάρτησης σε όλους τους τομείς, εποικιστικές δραστηριότητες, περιλαμβανομένης και της μεταφοράς νερού με αγωγό από την Τουρκία, επίκειται και ηλεκτρικού ρεύματος κ.ά.).

Με δεδομένο ότι, η Τουρκική επεκτατική πολιτική σε βάρος της Κύπρου υλοποιείται αδίστακτα και μεθοδικά, βάση μακροχρόνιου στρατηγικού σχεδιασμού, με στόχο τον έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου και με δεδομένο ότι η μαχητική ισχύς της ΕΦ είναι υποβαθμισμένη, επιβάλλεται να ενισχυθεί τάχιστα η αμυντική ικανότητα της ΚΔ (ηθική και υλική) ως ύψιστη προτεραιότητα εθνικής ασφάλειας.
Ακόμα πιο επικίνδυνο και από την υποβάθμιση της άμυνας μας, είναι η υποτίμηση της Τουρκικής απειλής και η προσπάθεια μερικών να ωραιοποιήσουν την κατάσταση και να υποβάλουν στο λαό, ότι όλα βαίνουν καλώς στον τομέα της άμυνας, ενώ θα έπρεπε όλοι να έχουμε χάσει τον ύπνο μας για την κατάσταση που επικρατεί. Προσφέρουν χείριστη υπηρεσία, γιατί αποκοιμίζουν τον λαό, ο οποίος θα υποστεί αιφνιδιασμό σε μια κρίση ή σύρραξη, που απευχόμεθα, αλλά δεν πρέπει να αποκλείουμε, με βάση την γεωπολιτική ανάλυση και την εκτίμηση των απειλών.
Οι Ένοπλες δυνάμεις (ΕΔ) ενός κράτους είναι ο θεμέλιος λίθος στον οποίο οικοδομείται οποιοδήποτε σύστημα ασφάλειας. Οι στρατηγικές συνεργασίες και οι συμμαχίες του είναι καταδικασμένες σε κατάρρευση, αν δεν υπάρχουν αξιόπιστες ΕΔ, που υλοποιούν την πιο βασική απαίτηση ασφάλειας. Την δυνατότητα αυτοάμυνας (άρθρο 51 καταστατικού χάρτη των ΗΕ).
Πρώτιστη ενέργεια για την αντιμετώπιση της απαράδεκτης και εξόχως επικίνδυνης κατάστασης, είναι η διάθεση όλων των εισπράξεων του Ταμείου Αμυντικής Θωράκισης, για τους εξοπλισμούς της ΕΦ, παράλληλα με την αναζωογόνηση του δόγματος του ΕΑΧ Κύπρου- Ελλάδας, τη σφυρηλάτηση του εθνικού φρονήματος και του αγωνιστικού πνεύματος καθώς και την απόρριψη λύσης τουρκικών όρων στο Κυπριακό.
Η εθνική ασφάλεια και αμυντική επάρκεια της ΚΔ, πρέπει να αποτελεί κυρίαρχο και πρωτίστως εθνικό θέμα. Να αποτελεί την κορωνίδα της εθνικής στρατηγικής μας και να διαπερνά τις κομματικές περιχαρακώσεις, σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα. Όσο μεγαλύτερη είναι η προετοιμασία για πόλεμο τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες ειρήνης.

*αντιστράτηγος ε.α.

2015-12-11. Στρατηγική Υποταγής του Ελληνισμού;

on Friday, 11 December 2015. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Φοίβος Κλόκαρης, Τέως υπουργός άμυνας Κύπρου, Αντιστράτηγος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

2015-12-11. Στρατηγική Υποταγής του Ελληνισμού;

Η Τουρκική επεκτατική στρατηγική σε βάρος της Κύπρου και Ελλάδας (Αιγαίο, Θράκη) συνεχίζεται επί μισό αιώνα, και ο ελληνισμός αποτυγχάνει να την αναχαιτίσει.
Στην Κύπρο με την διπλωματική οδό και τη χρήση στρατιωτικής βίας (Συνθήκες Ζυρίχης – Λονδίνου και εισβολή – κατοχή) ανέτρεψε τις διατάξεις της συνθήκης της Λωζάνης, κατέλαβε μεγάλο τμήμα του νησιού, επέβαλε εθνοκάθαρση, εποικισμό και εγκατέστησε υποτελή διοίκηση.

Σήμερα ακολουθεί τη στρατηγική του εξαναγκασμού (compellence).  Χρησιμοποιεί ως μέσο τις ούτω καλούμενες διακοινοτικές συνομιλίες, υπό την απειλή των τουρκικών δυνάμεων κατοχής και εποίκων, που ασκούν ψυχολογική βία στους Έλληνες, να αποδεχθούν λύση, που εξυπηρετεί το στόχο της Τουρκίας, για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου, όπως αυτός τέθηκε τη δεκαετία του 1950 (Εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ, 1956).
Στο Αιγαίο, με το πολεμικό ναυτικό και την αεροπορία της και στη Θράκη, με την εσωτερική διείσδυση, δημιουργεί συνθήκες de facto ανατροπής των διατάξεων της συνθήκης της Λωζάνης και συνεχίζει την προσπάθεια με αμείωτη ένταση, με στόχο να την μετατρέψει σε de jure.
Τα κύρια αίτια της αποτυχίας ανακοπής της τουρκικής επεκτατικότητας, είναι η έλλειψη πανεθνικής στρατηγικής εθνικής ασφάλειας του ελληνισμού και η υποβάθμιση των συντελεστών εθνικής ισχύος του: άμυνα, οικονομία, διπλωματία, πληροφορίες, δημογραφική και εθνική συνοχή, συμμαχίες.
Δημιουργήθηκε σοβαρό ανισοζύγιο δυνάμεων και οδηγήθηκε ο ελληνισμός, στην αναποτελεσματική πολιτική του κατευνασμού και της συνεχούς υποχωρητικότητας, που όχι μόνο δεν ανακόπτουν αλλά αυξάνουν την τουρκική επιθετικότητα, αφού δεν έχει κόστος για τις ενέργειες της.
Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, η μειωτική για το κύρος τους, στάση της Ελλάδας και ΚΔ, στο θέμα της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ. Συνηγόρησαν στην έναρξη των διαπραγματεύσεων και στο άνοιγμα κεφαλαίων, χωρίς η Τουρκία να αναγνωρίζει την ΚΔ, χωρίς να αποσύρει τα κατοχικά στρατεύματα της από έδαφος της ΕΕ, χωρίς να ανοίγει τα λιμάνια και αεροδρόμια της σε σκάφη της ΚΔ, χωρίς να άρει το casus belli στο Αιγαίο και χωρίς να σταματήσει τις συνεχείς παραβιάσεις και παραβάσεις του Ελληνικού εναέριου χώρου στο Αιγαίο. Αντί να παραπονείται ο Έλληνας πρωθυπουργός, για την οικονομική αιμορραγία της χώρας, από τις αναχαιτίσεις των τουρκικών πολεμικών αεροσκαφών στο Αιγαίο, θα μπορούσε να έχει θέσει ΒΕΤΟ στο άνοιγμα κεφαλαίων, αν δεν σταματήσουν οι παραβιάσεις της Τουρκίας.

Οι δράσεις, της αναθεωρητικής πολιτικής της Τουρκίας, σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και ΚΔ, πολλαπλασιάζονται ακατάπαυστα με αμείωτη ένταση σε όλους τους τομείς:
- Στο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αύξηση παραβιάσεων εναέριου χώρου, αμφισβήτηση καθεστώτος 152 νησίδων-βραχονησίδων και του δικαιώματος σε υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου-Δωδεκανήσου, επέκταση πεδίων ασκήσεων και βολών, εξαναγκασμός αποχής ερευνών για υδρογονάνθρακες κ.λπ.
-Στη Θράκη, συστηματική τουρκοποίηση μουσουλμανικής μειονότητας.
-Στην Κύπρο, εισβολή στην ΑΟΖ της και ενέργειες προσάρτησης των κατεχομένων, όπως συνέχιση του εποικισμού, οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας Τουρκίας – ψευδοκράτους, μεταφορά νερού από Τουρκία με θαλάσσιο αγωγό κ.λπ. Τουρκική επιτυχία, να συμφωνηθεί την 11.2.2014, λύση του Κυπριακού, που οδηγεί σε κατάργηση της ΚΔ και αντικατάσταση της, με συνομοσπονδιακό καθεστώς, υποτελές στη Τουρκία, παρόμοιο με εκείνο του σχεδίου Ανάν.
Ο τελικός στόχος της Τουρκίας, είναι η δορυφοροποίηση της Ελλάδας, με περιορισμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, και ο στρατηγικός έλεγχος ολόκληρης της Κύπρου, που θα οδηγήσει και στον αφανισμό του Κυπριακού Ελληνισμού.
Το μεγάλο ερωτηματικό, είναι γιατί δεν γίνεται προσπάθεια ανόρθωσης, αποβολής της ηττοπάθειας, ενίσχυσης των συντελεστών εθνικής ισχύος και χάραξης πορείας επιβίωσης;  Γιατί παραμένουν νεκρά τα αντανακλαστικά αντίδρασης του Ελληνισμού και συνεχίζονται τα συμπτώματα παρακμής, που οδήγησαν στο παρελθόν σε στρατηγικές ήττες του Ελληνισμού;  Αν η απάντηση στο ερώτημα, είναι η συμφιλίωση μας, με την υποταγή στον ισχυρό, τότε το μέλλον του Ελληνισμού είναι δυσοίωνο, και ιδιαίτερα για την Κύπρο μη αναστρέψιμο.

[12 3 4 5  >>