Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Χρήστος Μηνάγιας: Τα μηνύματα της επίσκεψης Erdoğan, που δεν έτυχαν προσοχής!...

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο liberal.gr ο Ταξίαρχος ε.α., ειδικός σε θέματα Τουρκίας, κ. Χρήστος Μηνάγιας, μας αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές του παρασκηνίου που προηγήθηκε της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Tayyip Erdoğan στην Ελλάδα, καθώς και των όσων είπε στην Κομοτηνή απευθυνόμενος σε Έλληνες Μουσουλμάνους της εκεί μειονότητας. Τα όσα μας είπε είναι εξόχως διαφωτιστικά για το που οδηγούνται οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις! Συνέντευξη στον Βασ...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης*: «Η τουρκική παρεμβατικότητα στην Θράκη: Από την ισλαμοδημοκρατία στον νε...

Η πολιτική εκκίνηση του Ταγίπ Ερντογάν ως ευρωπαϊστή μεταρρυθμιστή ηγέτη που επεδίωκε την εδραίωση ενός νέου τύπου «Ισλαμοδημοκρατίας» (κατά την αντιστοιχία με την «Χριστιανοδημοκρατία») στην Τουρκία, πρότυπο και για άλλα μουσουλμανικά κράτη, δημιούργησε μετρημένη αισιοδοξία, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα. Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΗ «εμπιστοσύνη» υπήρξε το κλειδί για την βελτίωση των διμερών σχέσεων και για την...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

8/12/2016. ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-ΙΣΡΑΗΛ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΜΑΖΟΥΝ!!!! ...

Η δεύτερη τριμερής διάσκεψη των ηγετών Ελλάδος , Κύπρου και Ισραήλ,  λαμβάνει χώρα σήμερα , Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  στην Ιερουσαλήμ. Είναι   η δεύτερη τριμερής συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών, Τσίπρα, Αναστασιάδη και Νετανιάχου , που πραγματοποιείται 11 μήνες μετά τη στρατηγική συμμαχία,  που ανακοινώθηκε στη Λευκωσία και αποδεικνύει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών, η οποία κρίνεται σημαντική, λόγω αφενός των εξελίξεων στο κυπριακό,...

08-12-2016   Εθνική Στρατηγική

7/12/2016. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ...

      Είναι πλέον γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας συναγωνίζεται σε εθνικισμό και στην αύξηση της έντασης με την Ελλάδα και την συντήρηση αυτής. Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτή η έξαρση του τουρκικού εθνικισμού έναντι της Χώρας μας, δεν είναι άμοιρη των εσωτερικών προβλημάτων που η χώρα αυτή αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, αλλά και των σε εξέλιξη ανακατατάξεων στη Συρία και το Ιράκ.   Με αυτή τ...

07-12-2016   Εθνική Στρατηγική

29/11/2016. Εθνική άμυνα – Στρατηγική χωρίς αποτίμηση...

Γράφει ο Γεώργιος Νικολάκος*Η στρατηγική είναι ένας όρος που ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και η αρχική της έννοια ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την στρατιωτική ορολογία, την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και την απαραίτητη σχεδίαση έτσι ώστε να υπάρχει βέλτιστη χρησιμοποίηση των έμψυχων και άψυχων πόρων με απώτερο σκοπό την επίτευξη των τεθέντων στόχων.Αναφερόμενοι κυρίως στην εθνική άμυνα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρατηγικ...

29-11-2016   Εθνική Στρατηγική

16/11/2016. ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ...

ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ"Η κρίση δεν είναι αφηρημένη έννοια, ανέτρεψε τις ζωές των πολιτών της χώρας. Συζητήσαμε για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις και θα περιορίσουν τις ανισότητες. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο. Η λιτότητα δεν μπορεί να είναι συνταγή ανάπτυξης, οι Έλληνες πρέπει να δουν αλλαγή στην καθημερινή τους ζωή. Το ΔΝΤ είπε πως η ελάφρυνση είναι ζωτικής σημασίας και προσωπικά θα συνεχίσω να πιέζω προς...

16-11-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

BESA, By Burak BekdilJanuary: The Soleimani Affair Reveals Turkey’s Directionless Regional Policy

on Sunday, 12 January 2020. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Recep Tayyip Erdogan and Qassem Soleimani, photos via Wikimedia Commons

EXECUTIVE SUMMARY: The Turkish Foreign Ministry’s belated statement in response to the Soleimani killing was dry in its language, reflecting the government’s confusion over what position to take. While the government is expressing itself with caution, the Islamist pro-Erdoğan press is expressing a wide range of often contradictory responses. The lack of clarity in Ankara over the Soleimani affair betrays Turkey’s directionless regional policy.


The Turkish Foreign Ministry, which is usually quick to weigh in on matters of world affairs, was silent for hours after news broke of the killing by the US of elite Quds Force commander Maj. Gen. Qassem Soleimani.

The killing sent messages on many wavelengths to Turkey’s Islamist government. At the same time, it unveiled the conflicting strands of Turkey’s regional and wider policy calculus, its deep inconsistencies, and its fractures.

Turkey has a deeply pro-Sunni sectarian nature. Iran, an expansionist Shiite state, has thus always been problematic for Turkish Islamists. They are divided over whether to support it against the American “Great Satan,” to support the Great Satan against the Shiite Satan, or to simply support every conflict that develops between the two Satans.

Soleimani’s killing has only added to Turkish confusion over Iran, with which it fought its last war in 1639. The two states have ranged since then from friendship to cold friendship to hostility, going through periods of conflict and proxy conflict.

The Turkish Foreign Ministry’s belated statement was dry in its language, reflecting the confused Turkish mind over what position to take—or, indeed, whether a position should be taken at all. The ministry expressed grave concern over the escalating tensions between the US and Iran and said increasing hostilities in Iraq would destabilize the Middle East and hamper peace efforts. It said the US move would increase instability and violence: “Turkey has always been against foreign interventions, assassinations and sectarian clashes in the region. We call upon all parties to show restraint and act responsibly, avoiding moves that can threaten the peace and stability in the region.”

President Recep Tayyip Erdoğan’s communications director, Fahrettin Altun, said Soleimani’s killing posed a threat to regional security and stability, stating, “Violence begets violence and hurts the interests of all sides—without exception. We call on all parties to exercise common sense.” Presidential spokesperson İbrahim Kalın called on all sides to remain calm and avoid steps that would fuel tensions. Ankara would continue to use diplomacy to achieve regional and global peace.

Ruling Justice and Development Party (AKP) spokesman Ömer Çellik urged all parties to show restraint. “The security and stability of Iraq is of vital importance to Turkey and to the region. Actions that cause instability in Iraq are detrimental to the entire region,” he said.

Erdoğan’s statement was no less dry. Turkey expends great effort to reduce tensions between the US and Iran, he said. “Turkey always stands against foreign intervention and considers the recent US attack in Baghdad with this same understanding.” He predicted Iran will respond to the killing of Soleimani, stating, “The choice of the US to kill a top Iranian commander will fuel tensions in the region.”

Such were the official Turkish responses to the drone airstrike that killed Soleimani. Nuances have been revealing themselves, however, in the Islamist/pro-Erdoğan press.

Fuat Bol, a columnist for Hürriyet, fears the killing will boost Israeli PM Benjamin Netanyahu’s political popularity. Many commentators say the killing should be celebrated if it boosts Donald Trump’s political popularity, as the US president is “Erdoğan’s only friend in the US.”

İbrahim Karataş, columnist for the militant Islamist publication Yeni Akit, wrote: “The deaths (of Soleimani and others in his motorcade) are good for the ummah.” Karataş calls Soleimani a murderer and the mastermind of Shiite expansionism in the Middle East. “[Soleimani] killed babies for the dangerous ideology called Shiaism… The Shia do not view Christians or Jews as enemies. Their biggest enemy are the Sunnis. What matters is not who killed [Soleimani]. It is who was killed… With that [killing] Iran will have to deal with the US instead of Muslims.”

Ali Karahasanoğlu from the same daily has a different opinion. “[Soleimani] was killed by an oppressor, not by the oppressed,” he wrote. “…As he was killed by the US, he died a victim.”

According to Yakup Köse of the daily Star, “a Shia imperialist was killed by another imperialist.”

Zekeriya Kurşun from Yeni Şafak wrote: “The killing will fuel hatred of the West by the East, and Shia by the Sunni.”

Yusuf Kaplan of the same paper thinks the US is a rogue state, but adds, “The Iranians have always conspired with the West against Turkey and stabbed us from behind at every opportunity…Iran is a secret, useful ally of the US.” Kaplan cautioned, however, that Turkey should maintain good relations with Iran in order to avoid falling into a Western trap.

The confusion in Ankara over the killing of the Talented Mr. Soleimani betrays the lack of direction in Turkey’s regional policy. Sentiments among Turkey’s fiercely pro-Erdoğan Islamists over Soleimani’s death range widely and include the following, among others:

“We should be happy because Soleimani was a staunch supporter of Syrian president Bashar Assad, our regional nemesis.”
“Assad is our regional nemesis, true, but he is an ally of our new ally, Russia, whose other ally is Iran. So we should be sorry for Iran’s loss.”
“We should be unhappy because our worst enemy in the region, Israel, is happy.”
“We would have been happy if Soleimani had been killed by a Sunni Muslim, but we can’t be happy about his being killed by the Great Satan.”
“Russia and Iran support the Libyan National Army, which is our enemy. So we should be happy to see Soleimani killed.”
“Soleimani fought against ISIS, but also against our less jihadi brothers in Syria (the former Free Syrian Army). So we should be happy to see him killed.”
“He hated Sunnis, so we should cheer his death.”
This list illustrates the contradictory nature of Turkish foreign policy, the difficulty of defining Turkey’s regional interests, and the poisonous influence of a Turkish Sunni supremacist worldview.

View PDF

Burak Bekdil is an Ankara-based columnist. He regularly writes for the Gatestone Institute and Defense News and is a fellow at the Middle East Forum. He is also a founder of the Ankara-based think tank Sigma. 

BESA: Putin’s Turkish Gambit

on Saturday, 08 June 2019. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

BESA Center Perspectives Paper No. 1,195, June 9, 2019

EXECUTIVE SUMMARY: The first-ever NATO member state to shoot down a Russian military jet has willingly fallen in line with Vladimir Putin’s “Turkish Gambit,” a strategy designed to drive a deep crack into the NATO alliance.


The Ottoman and Tsarist militaries fought several wars during their imperial histories, all of them ending in Russian victory – a pattern that created a persistent Russophobia among the modern-day rulers of Turkey.

A mutual antipathy is baked into both cultures. In Russian, the word “Turkey” is used to denote an uninvited guest, and the word “Turk” is used to mean “ignorant.” The Turkish right wing, which comprises about 65-70% of the population, uses the phrase “Moskof gavuru” to mean “Russian.” The phrase translates to “an infidel from Moscow.”

In the summer of 2015, Turkish president Recep Tayyip Erdoğan started to show public signs of frustration over Russia’s protection of his nemesis, Syrian president Bashar Assad. Vladimir Putin responded by setting in motion a clever and effective game of political chess. Here, in chronological order, are the events that made up Putin’s “Turkish Gambit:”

Late summer and into the fourth quarter of 2015: Russian military jets not only intensified their patrolling but deliberately violated Turkish airspace, provoking Ankara to retaliate militarily. Had Erdoğan declined to respond, he would have been embarrassed before a divided nation as it was heading into parliamentary elections for a second time in five months. In the June round, Erdoğan’s party lost its parliamentary majority for the first time since it came to power in 2002. In the face of Russian aggression, the always assertive and self-confident PM, Ahmet Davutoğlu, changed the military rules of engagement to permit the shooting down of any foreign aircraft violating Turkish airspace. In so doing, Davutoğlu thought he had cleared northern Syria of a hostile military presence and opened a path for Ankara-backed jihadists to march toward Damascus and defeat Assad. This was not his first major miscalculation.
November 2015: Putin deployed the ancient Russian military tactic of testing how far he could go, provided Russia’s loss would be minimal. He sent an Su-24 to fly a controversial route along the Turkish-Syrian border. As he expected, Turkey shot it down, becoming the first NATO country to do such a thing after WWII. Even before the cheers had faded away, Erdoğan and Davutoglu realized they were in trouble, and a price of some kind was going to have to be paid. Initial diplomatic efforts to mend ties failed. In a move designed to humiliate Ankara even further, Putin sent the more advanced Su-34 to the Turkish border for further airspace violations. Davutoğlu, who had pledged to shoot down more Russian planes if they came that way again, did nothing.
Early 2016: Russia unveiled a long list of economic and trade sanctions on Turkish companies and introduced a visa regime that was too difficult for ordinary Turks to bypass. Moscow banned Russian citizens from traveling to Turkish holiday resorts and threatened multi-billion dollar Turkish construction businesses in Russia. It threatened to expel thousands of Turkish workers from Russia, even mentioning the possibility of taking “military retaliatory action.” Before Russia played its strongest card – its position as Turkey’s biggest natural gas supplier – Erdoğan buckled. Poor economic management caused the Russian sanctions to have an impact on the Turkish economy estimated at around $15 billion.
June 2016: The usually confrontational Erdoğan showed himself to be a pragmatist when necessary and sent Putin a written apology for the Su-24. It was not sufficient. If Erdoğan was to avoid Russian hostilities, he was going to have to align Turkey’s Syria policy fully with Russia’s. Belatedly, Erdoğan realized that what he once imagined to be a neo-Ottoman Syrian territory friendly to Turkey and Turkish interests, along with Hamas and the Muslim Brotherhood, was now Russian-controlled territory, and Assad was regaining much of it despite the years of blood, tears, and expended resources.
About face: Erdoğan decided to make the best of this calamity by using Turkey’s newfound love affair with Moscow against the West. Should the West decline to believe in the Turkish-Russian reconciliation, Ankara always retained the “nuisance valve” option: the threat of opening the floodgates and sending millions of refugees to Europe.
December 2017: Turkish officials announced that Ankara would buy Russian-made surface-to-ground S-400 long-range air and anti-defense missiles (for an as-yet unofficial $2.5 billion). Turkey knows the Americans and their NATO allies are unlikely to believe that the S-400s will work entirely as a stand-alone system; will pose no threat to the F-35 or other NATO systems; will be controlled exclusively by Turkish soldiers and not Russian; and will be entirely free of Russian hacking into NATO systems. But Turkey has no desire to be sanctioned by Russia once again. In a sign of the effectiveness of Putin’s Turkish Gambit, there is now a wide crack in the NATO alliance as Ankara insists it will deploy both the S-400 and F-35 systems on its soil. The purchase of the S-400s is obviously Turkey’s sovereign decision, and its NATO allies cannot challenge it. But they can challenge Turkey’s participation in the F-35 program, and have the option of kicking Turkey out of the consortium that builds new-generation stealth aircraft.\
2019 or 2020: Turkey opens negotiations with Moscow for a stopgap fighter solution that will address Ankara’s interim requirements. After all, the Turks cannot afford to compromise their firepower and aerial deterrence. If realized, the fighter jet program would push Turkey even further into Russia’s defense and security orbit and would further widen the crack within NATO, likely prompting campaigns calling for Turkey’s expulsion.
2025: Whether or not Turkey is still part of the NATO alliance, it will have established irrevocable defense ties with Russia, with one foot in Brussels and two arms clinging to Moscow.
The Turkish Gambit may or may not end well for Erdoğan, but it’s certainly good for Putin.

View PDF

Burak Bekdil is an Ankara-based columnist. He regularly writes for the Gatestone Institute and Defense News and is a fellow at the Middle East Forum. He is also a founder of, and associate editor at, the Ankara-based think tank Sigma. 

BESA’s Top Ten of 2018

on Sunday, 06 January 2019. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις


  • What Might an Israel-Iran War Look Like? Prof. Hillel Frisch argues that in the not unlikely event of an Iranian-Israeli war triggered by Tehran’s military entrenchment in Syria, Israel has one advantage Iran doesn’t: a public that is firmly behind its democratically elected government.
  • How the IDF Is Preparing for Multi-Front War — While none of Israel’s enemies seems interested in a full-scale war in the near future, Yaakov Lappin believes Israel’s ability to operate effectively on multiple battle fronts simultaneously will be crucial for its military success, as unpredictable, explosive events can begin on one front but quickly spread to others.
  • Iran’s New Anti-Israel “Resistance Axis”Dr. Doron Itzchakov claims that the growing Iranian aggressiveness in Syria reflects a shift in Tehran’s strategic approach from covert intervention by proxy to direct pursuit of an anti-Israeli “resistance axis,” emanating from the theocratic regime’s growing confidence in its ability to export its Islamist revolution.
  • Palestinian Settler-ColonialismDr. Alex Joffe argues that the pejorative of “settler-colonialism” should be applied to the Palestinians rather than to Israelis. For while the millenarian Jewish connection to Palestine can be proven with ease, the Muslim conquest of Byzantine Palestine in the 7th century CE is a textbook example of settler-colonialism. So are subsequent Arab migration waves, particularly during the 19th and 20th centuries under the Ottoman and British Empires. The application of the concept to Jews and Zionism by Palestinians is both ironic and unhelpful.
  • The Farhoud RememberedDr. Edy Cohen laments the fact that seventy-seven years after the mass massacre of the Baghdad Jews, in which the then-leader of the Palestinian Arabs, Hajj Amin Husseini, was deeply involved, his heirs to the Palestinian leadership still sustain an anti-Israel and anti-Jewish campaign of racial and political incitement unparalleled in scope and intensity since Nazi Germany.
  • The Ebbing of Warfare in Syria Will Spell Catastrophe for EuropeDr. Mordechai Kedar warns that the Iranian regime is increasingly using Syria, over which it has come to exert massive control, as a new front in its struggle against the West by banishing additional millions of wretched Syrians to the lands of heresy, the nemeses of the ayatollahs.
  • Lockheed Martin’s Compact Fusion Reactor — Should the hopes pinned on Lockheed Martin’s new revolutionary design of a Compact Fusion Reactor (CFR) be realized, argues Dr. Raphael Ofek, the fear of global energy scarcity will become a thing of the past, and mankind will have the benefit of an environment unsullied by energy pollution.
  • Russia and the Israeli-Syrian-Iranian ConfrontationEmil Avdaliani argues that Moscow’s mild reaction to Israel’s February 28 multiple airstrikes on Syrian-Iranian targets, in response to the downing of an Israeli F-16, reflects its desire to maintain cooperation with both Tehran and Jerusalem.

View PDF 

Ιωάννης Μπαλτζώης: Πώς θα είναι η Συρία μετά τον πόλεμο

on Wednesday, 08 August 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

 

Οι εξελίξεις στη Συρία είναι ραγδαίες, αποσαφηνίζουν το τοπίο και αποκαλύπτουν τους σχεδιασμούς και τις επί μέρους συμφωνίες των δυνάμεων με ισχυρή προβολή ισχύος που κατοχυρώνουν τα συμφέροντά τους στην περιοχή. Συμφέροντα που διασφαλίζονται είτε αμέσως και δη φανερά, είτε εμμέσως δια αντιπροσώπων και δια μυστικών συμφωνιών, που θα αποκαλυφθούν στην τελική λύση για ολόκληρη την περιοχή.

Και αναφερόμαστε πρώτα από όλα στις ΗΠΑ και στην Ρωσία, ως τις δύο μεγάλες δυνάμεις με μεγάλη προβολή ισχύος και κατόπιν σε περιφερειακές δυνάμεις, όπως το Ιράν, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ και ακόμη μικρότερες, σύμμαχοι αυτών, όπως η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, οι Κούρδοι της Συρίας, οι Δρούζοι της Συρίας, θρησκευτικές ομάδες όπως Σουνίτες, Σιΐτες, Αλαβίτες κλπ.


Για πρώτη φορά από το 2014, η κυβέρνηση της Συρίας διακήρυξε πρόσφατα την απελευθέρωση και κατοχή ολόκληρης των νότιων και νοτιοδυτικών επαρχιών της Συρίας (Νταράα και Κουνέιτρα). Ιδιαίτερα στα σύνορα με το Ισραήλ, στα καταληφθέντα από το Ισραήλ, στον πόλεμο του 1967, στα συριακά υψώματα του Γκολάν. Έτσι, σύμφωνα με στρατιωτική ανακοίνωση της 30ης Iουλίου 2018 από το κυβερνείο της περιοχής Νταράα, η 4η Τεθωρακισμένη Μεραρχία του Συριακού Αραβικού Στρατού κατέλαβε όλα τα σημεία που μπορούσε να διέλθει το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ), μετά από σκληρές μάχες με την εξτρεμιστική ισλαμική οργάνωση Jaysh Khaled bin Walid, θυγατρική του ΙΚ.
Συρία: Ποιός ελέγχει τι.

Ακόμη, στο μέτωπο της πόλης Σιαζάραχ (Shajarah) οι ελίτ δυνάμεις με την επωνυμία Tigers του Συριακού Αραβικού Στρατού εκκαθάρισαν σχεδόν ολόκληρη την περιοχή, εκτός ενός θύλακα 50 τετρ. χλμ, όπου ακόμη κατέχεται από τζιχαντιστές. Όταν λοιπόν εκκαθαριστεί και αυτός ο θύλακας όλη η περιοχή της Νότιας Συρίας από το λεκανοπέδιο του Γιαρμούκ, νότια της Δαμασκού μέχρι ολόκληρη την περιοχή της Νταράα μέχρι τα σύνορα με το Ισραήλ, θα έχει απελευθερωθεί από κάθε μορφής τζιχαντικής οργάνωσης για πρώτη φορά από το 2011 όταν άρχισε ο «εμφύλιος» πόλεμος στην Συρία.

Οι εξελίξεις αυτές αποδεικνύουν την εμφατική νίκη του προέδρου της Συρίας Άσαντ, που με την βοήθεια των συμμάχων του, Ρωσίας, Ιράν και Χεζμπολάχ, έχει ανακτήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής δυτικά του Ευφράτη ποταμού. Ωστόσο, τρείς περιοχές είναι εκτός ελέγχου στον βορρά όπου οι Τούρκοι εισέβαλαν και κατέλαβαν και ελέγχουν τουλάχιστον δύο περιοχές της Συρίας έχοντας την έγκριση της Ρωσίας και την ανοχή των ΗΠΑ. Μέχρι τώρα οι η τουρκική παρουσία στην περιοχή επιτυγχάνεται ως εξής:

  1. Ουσιαστικός έλεγχος της επαρχίας του Ιντλίμπ, όπου συγκεντρώνονται τα απομεινάρια των τζιχαντιστών όλων των εξτρεμιστικών ισλαμιστικών οργανώσεων με την στήριξη και επίβλεψη της Τουρκίας, εφαρμόζοντας την απόφαση της Συνόδου της Αστάνα (Σεπτέμβριος 2017), μεταξύ Ρωσίας, Ιράν και Τουρκίας, με σκοπό τον έλεγχο και περιστολή της έντασης στην περιοχή, εγκαθιστώντας εντός του συριακού εδάφους 12 σημεία επιτήρησης.
  2. Με την επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» (Αύγουστος 2016-Μάρτιος 2017) έθεσε υπό έλεγχο την ευρύτερη περιοχή της πόλης Γιαραμπλούς, καταλαμβάνοντας 243 κατοικημένους τόπους, μια περιοχή 2.015 τ.χλμ.
  3. Με την επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» (Ιανουάριος 2018 έως Μάρτιος 2018) κατέλαβε εξολοκλήρου το κουρδικό καντόνι του Αφρίν, εκδιώκοντας τους Κούρδους της περιοχής αυτής.

Φυσικά όλες οι στρατιωτικές επιτυχημένες επιχειρήσεις των Τούρκων έγιναν με την έγκριση και ανοχή των Αμερικανών και Ρώσων για διαφορετικούς λόγους και αιτίες, που δεν θα αναφερθούν στο παρόν.

Το Ισραήλ ανησυχεί

Βέβαια το Ισραήλ, που ανησυχεί με τις εξελίξεις, είχε μεριμνήσει να συμμαχήσει και να θέσει υπό την στήριξή του τις τζιχαντιστικές οργανώσεις που δρούσαν στην περιοχή Κουνέιτρα και Νταράα. Ο αρχικός σχεδιασμός ήταν να δημιουργηθούν ζώνες ασφαλείας 50 χλμ. από τα βορειοανατολικά σύνορά του με την Συρία στα υψώματα του Γκολάν, με τον φόβο ότι στις περιοχές αυτές θα εγκαθίσταντο στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν και της Χεζμπολάχ. Ο σχεδιασμός αυτός του Ισραήλ, αν και αρχικά υλοποιήθηκε, τελικά οι εξελίξεις διαφοροποίησαν τους σχεδιασμούς του.

Εκκαθάριση περιοχών Νταράα και Κουνέιτρα, απέναντι από το Γκολάν. (Πηγή: https://www.almasdarnews.com/)

Έτσι η κατάληψη των περιοχών στα σύνορά του από τις συριακές δυνάμεις ανησύχησαν το Ισραήλ, πλην όμως δεν απέτρεψαν τις εν λόγω επιχειρήσεις. Προφανώς διότι πείστηκαν από τις διαβεβαιώσεις του προέδρου Πούτιν στον πρωθυπουργό Νετανιάχου, ότι η Ρωσία εγγυάται και δεν θα επιτρέψει να συμβεί αυτό που φοβούνται. Δηλαδή να εγκατασταθούν στην (βόρεια) αυλή του Ισραήλ στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν.

Η σχεδιαζόμενη Ζώνη Ασφαλείας του Ισραήλ, Ανατολικά του Γκολάν, που πλέον δεν υφίσταται. (Πηγή: https://theintercept.com)

Ο ισραηλινός Τύπος επικρίνει την αδράνεια της κυβέρνησής του, καθόσον όπως ισχυρίζεται, οι παραπάνω επιτυχίες επετεύχθησαν όχι από τις συριακές δυνάμεις, αλλά από ιρανικές δυνάμεις και δυνάμεις της Χεζμπολάχ, που ονομάσθηκαν για ευνόητους λόγους «Τοπικές Συριακές Δυνάμεις» και ήταν υπό την διοίκηση των Ιρανών. Άρα ο κίνδυνος του Ιράν είναι υπαρκτός και άμεσος για την ισραηλινή ασφάλεια.

Το τέλος του πολέμου και η Τουρκία

Ο πόλεμος στη Συρία φθάνει στο τέλος του. Σήμερα το Ισλαμικό Κράτος έχει απωλέσει το 95% των εδαφών που κατείχε στην Συρία και στο Ιράκ, όταν άρχισε τις επιχειρήσεις του πριν 4 χρόνια, τον Μάιο του 2014. Πλέον, ευρίσκεται σε απομονωμένες περιοχές-νησίδες, οι οποίες σιγά σιγά εξαλείφονται. Όταν άρχισε η εξέγερση της λεγόμενης τότε συριακής αντιπολίτευσης κατά του Άσαντ και μάλιστα από την περιοχή της Ντεράα τον Μάρτιο του 2011, οι εκτιμήσεις των Δυτικών, Ισραηλινών και άλλων ειδικών ήταν ότι ο Άσαντ θα ανατραπεί μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες.

Η διάψευση της εκτίμησης αυτής ήταν εκκωφαντική και αποτέλεσε δε μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις μεταπολεμικά. Έτσι, μετά από επτάμισι χρόνια διάρκειας ο υποκινούμενος από εξωτερικές δυνάμεις πόλεμος, που δεν ήταν εμφύλιος αφού συμμετείχαν πολλές χώρες και μαχητές-τζιχαντιστές από δεκάδες άλλες χώρες, φαίνεται να φθάνει στο τέλος του. Ένας πόλεμος που, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, αφήνει πίσω του περί τους 500.000 νεκρούς, 5,4 εκατ. πρόσφυγες και 6,3 εκατ. μετεγκατεστημένους Σύριους στο εσωτερικό της χώρας.

Η Άγκυρα ισχυρίζεται και εκβιάζει, ότι στην Τουρκία έχουν καταφύγει 3.500.000 Σύριοι πρόσφυγες εν δυνάμει υποψήφιοι να περάσουν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, όπως έγινε και το 2015, αποτελώντας μια βόμβα στα θεμέλια της ΕΕ. Όπως προαναφέραμε οι Τούρκοι κατέχουν δύο περιοχές (όχι πολύ μεγάλες) στη βόρειοδυτική Συρία, το καντόνι του Αφρίν και την περιοχή της Γιαραμπλούς.

Τις κατέχουν με το πρόσχημα και τις συμφωνίες Αστάνα και Σότσι (Ρωσία, Τουρκία, Ιράν) για δημιουργία Ασφαλών Περιοχών (Guvenli Bolgesi), στην βόρεια Συρία, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι τζιχαντιστές, στο αγώνα που κάνει(!) εναντίον τους. Την ίδια στιγμή όμως, είναι γνωστή στους πάντες η μεγάλη βοήθεια και στήριξη που παρείχε στους τζιχαντιστές από την αρχή του πολέμου μέχρι και τώρα στην επαρχία Ιντλίμπ.

Στην ουσία, την Τουρκία ενδιαφέρει μόνο η ακύρωση δημιουργίας κουρδικού κράτους στη βόρεια Συρία, καθόσον η δημιουργία του θα αποτελέσει την θρυαλλίδα για τις καταιγιστικές εξελίξεις σε ολόκληρη την περιοχή (Τουρκία, Συρία, Ιράκ και Ιράν). Είναι γεγονός ότι στην περιοχή αυτή υπάρχουν περίπου 35 εκατομμύρια Κούρδοι, εκ των οποίων πάνω από 15 εκατομμύρια ευρίσκονται στη νοτιοανατολική Τουρκία.

Η συμφωνία ΗΠΑ-Ρωσίας

Σε ότι αφορά τη Συρία, ένα δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής συριακής εφημερίδας Εl Watan μας «αποκαλύπτει» το μέλλον της πολύπαθης αυτής χώρας. Φαίνεται ότι η Ρωσία και οι ΗΠΑ «έχουν καταλήξει» σε μια συμφωνία για τη Συρία. Στην ουσία την έχουν μοιράσει στα δύο. Ως γνωστόν κατά τις πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ισλαμικού Κράτους, Ρωσία και ΗΠΑ είχαν διαχωρίσει την Συρία σε δύο τομείς. Ανατολικά του Ευφράτη οι ΗΠΑ με τους συμμάχους τους τις SDF (Syrian Democratic Forces), δηλαδή Κούρδοι της Συρίας και μετριοπαθείς Άραβες. Δυτικά του Ευφράτη, ο Συριακός Αραβικός Στρατός (Άσαντ) με τους συμμάχους του, Ρωσία, Ιράν και Χεζμπολάχ.

Ο Ευφράτης ποταμός, στο κέντρο του χάρτη χωρίζει την Συρία στις δύο σφαίρες επιρροής. Ανατολικά οι ΗΠΑ και Δυτικά η Ρωσία.

Έτσι, με βάση το δημοσίευμα της Εl Watan, κατά τις πρόσφατες συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας συζητήθηκε το θέμα της μετατροπής των δυνάμεων του PKK/PYD (Κούρδοι της Συρίας) σε έμμισθο στρατό που θα υπάγεται στον εθνικό στρατό της Συρίας. Η εφημερίδα El Watan, που αποτελεί ημιεπίσημο όργανο του κόμματος Μπάαθ και της κυβέρνησης Άσαντ, επιβεβαίωσε ότι κορυφαία στελέχη του PKK/PYD (Οργάνωση Κούρδων της Συρίας) βρίσκονται στη Δαμασκό, για επαφές με την κυβέρνηση και επετεύχθη συμφωνία των δύο μερών.

Οι στρατιωτικές δυνάμεις του PKK/PYD, δηλαδή ο YPG (Δυνάμεις Προστασίας του Λαού), που δραστηριοποιούνται ανατολικά του Ευφράτη, προετοιμάζονται για να ενταχθούν ως ξεχωριστή δύναμη στον εθνικό στρατό της Συρίας. Σύμφωνα με το πλαίσιο των συζητήσεων, στην περιοχή που ελέγχουν οι Κούρδοι θα επαναλειτουργήσουν τα στρατολογικά γραφεία, θα αναρτηθούν οι σημαίες της Συρίας, θα τοποθετούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι από την κυβέρνηση της Δαμασκού, ενώ θα αναγνωριστούν ειδικά πολιτικά και στρατιωτικά δικαιώματα στους Κούρδους του PKK/PYD.

Ο μισθός των στελεχών του PKK/PYD θα πληρώνεται από τη Δαμασκό. Όσον αφορά τους μαχητές που πολέμησαν τα προηγούμενα χρόνια στις τάξεις του YPG, η περίοδος αυτή θα θεωρηθεί θητεία στον συριακό στρατό. Στις περιοχές που ελέγχονται από το PYD η εκπαίδευση θα επανασχεδιαστεί και θα γίνεται στα κουρδικά και τα αραβικά. Επίσης, έχει συμφωνηθεί ο υπουργός Πετρελαίου της Συρίας να είναι Κούρδος, όπως και η συνέχιση της παραμονής των στρατευμάτων των ΗΠΑ στην περιοχή, ανατολικά του Ευφράτη.

 

Δηλαδή, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις της εφημερίδος και όπως φαίνεται από τις τελευταίες εξελίξεις, προς το παρόν δεν δημιουργείται ανεξάρτητο κουρδικό κράτος στην βόρεια Συρία, αλλά οι Κούρδοι της Συρίας λαμβάνουν μεγάλη αυτονομία σε μια ομόσπονδη Συρία και συμμετέχουν στην μελλοντική κυβέρνηση.

Ξεκρεμάστε Οτσαλάν, κρεμάστε Άσαντ

Στις πετρελαιοφόρες περιοχές που ελέγχονται από το PYD, δικαίωμα άντλησης και εκμετάλλευσης θα έχουν εταιρείες δυτικών συμφερόντων (ΗΠΑ και σύμμαχοί τους). Η Ρωσία, πέραν της νομιμοποίησης-μονιμοποίησης της στρατιωτικής της παρουσίας στις περιοχές Χομς, Ντερ Ελ Ζορ, Λατάκειας και Ταρτούς, θα αποκτήσει ενισχυμένα δικαιώματα άντλησης και εκμετάλλευσης στις περιοχές που υπάρχουν αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, δυτικά του Ευφράτη.

Βασικά το σχέδιο επανένωσης της Συρίας, προβλέπει την παραμονή των στρατιωτικών βάσεων των ΗΠΑ ανατολικά του Ευφράτη, αλλά και στην περιοχή Ριμελάν και τούτο για να σταματήσουν τα σχέδια της Τουρκίας για την Ιεράπολη/Μένμπετζ και την περιοχή Γκίρε Σπι / Τελ Αμπιάντ. Ήδη στην Ιεράπολη, την Γκίρε Σπι / Τελ Αμπιάντ και τη Ράκα οι Κούρδοι ήδη έχουν αρχίσει να κατεβάζουν τα πορτρέτα του Οτζαλάν και τις σημαίες του PKK και σύντομα θα αναρτηθούν οι σημαίες της Συρίας και τα πορτρέτα του Άσαντ.

Φυσικά, σημαντικό ρόλο στη νέα Συρία θα έχει στις περιοχές δυτικά του Ευφράτη και το Ιράν. Η Τεχεράνη αποδείχτηκε σταθερός σύμμαχος της Συρίας από την αρχή του πολέμου, καθώς τα πρώτα τέσσερα χρόνια έσωσε στην κυριολεξία τον Άσαντ. Απέτρεψε δε τον διαμελισμό της χώρας από τους τζιχαντιστές, μέχρι την στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας από τον Οκτώβριο του 2015.

Το Ιράν, αν και θα το επιθυμούσε θα «παρίσταται» υπό μορφή συμβούλων στις Ένοπλες Δυνάμεις της Συρίας, καθώς και σε στρατιωτικές βάσεις, αλλά σε περιοχές μακράν των συνόρων με το Ισραήλ. Η εξήγηση είναι ότι η εγγύτητα των δύο μισητών εχθρών (Ισραήλ και Ιράν) αποτελεί εύφλεκτη ύλη για θερμή σύρραξη στην περιοχή. Η δε Χεζμπολάχ έγινε πλέον εμπειροπόλεμη, καλά εξοπλισμένη πολιτικο-στρατιωτική δύναμη, που θα έχει λόγο στην περιοχή και ιδιαίτερα στον Λίβανο, όπου συμμετέχει στις πολιτικές διεργασίες.

Ιδανική λύση με το αζημίωτο

Όπως προαναφέραμε το τέλος του πολέμου στην Συρία, φαίνεται ότι πλησιάζει. Οι δύο μεγάλες δυνάμεις φαίνεται ότι βρήκαν την ιδανική λύση και φυσικά με τα συμφέροντά τους αζημίωτα. Οι δύο περιοχές που κατέχουν οι Τούρκοι (Αφρίν και Γιαραμπλούς), καθώς και η ελεγχόμενη τρίτη περιοχή (επαρχία Ιντλίμπ) που όπως φαίνεται θα αποτελέσει χώρο συγκέντρωσης και απομόνωσης των υπολοίπων τζιχαντιστών, θα αποτελέσουν περιοχές εκκρεμότητας και μελλοντικής επίλυσης.

Προς το παρόν αυτό που δημιουργείται δεν είναι ένα κουρδικό κράτος στη βόρεια Συρία αλλά ένα κουρδικό αυτόνομο ομόσπονδο κράτος, ανατολικά του Ευφράτη, με μεγάλες αλλαγές σε εκπαίδευση, γλώσσα, προνόμια κλπ, το οποίο θα συμμετέχει με υπουργούς στην κυβέρνηση της Βαγδάτης. Οι υπό κατάληψη περιοχές των Τούρκων θα αποτελέσουν χαρτί πίεσης από και προς την Τουρκία των δύο δυνάμεων Ρωσίας και ΗΠΑ, ανάλογα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως π.χ. που θα καταλήξει το παιχνίδι της πολιτικής ισορροπίας και πολιτικών εκβιασμών της Τουρκίας, μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Και εδώ έχουμε πολλά να δούμε ακόμη, γιατί το γεωπολιτικό αυτό παίγνιο είναι εν εξελίξει.

Το Ιντλίμπ εκτιμούμε ότι στην παρούσα φάση, είναι το αναγκαίο κακό, που πρέπει να υπάρξει και να διατηρηθεί σε αυτή την μορφή. Ουδείς επιθυμεί να εκκαθαριστεί το Ιντλίμπ από τους τζιχαντιστές που έχουν συγκεντρωθεί. Και τούτο, καθόσον είναι πολύ πιθανόν και αναμενόμενο πολλοί από τους εναπομείναντες τζιχαντιστές να διασκορπιστούν κατόπιν σε ολόκληρη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο, απελπισμένοι, έμφορτοι ακραίων θρησκευτικών ιδεοληψιών και εκδικητικών αντιλήψεων, καθώς και από την επιθυμία τους να καταστούν Shahid (Μάρτυρες) και να αιματοκυλίσουν τον κόσμο όλο.

Το Ιντλίμπ εκτιμάται ότι θα καταστεί μια μεγάλη φυλακή τύπου Γάζας. Ένας βούρκος με θρησκευτικά εξτρεμιστικά περιττώματα, φυλασσόμενος και ταυτόχρονα προστατευόμενο εξτρεμιστικό θρησκευτικό είδος. Αργότερα και μετά τις ρυθμίσεις στην περιοχή θα επανεξετασθεί το μέλλον του.

Η Συρία θα ανακτήσει σχεδόν ολόκληρη την εδαφική της έκταση, με τις εθνότητες και τις θρησκευτικές ομάδες, χαλαρά συνεννοούμενες σε μια μορφή που θα είναι μεταξύ «ενιαίας» και ομοσπονδιακής κρατικής οντότητας. Ουσιαστικά ένας χώρος-προτεκτοράτο ελεγχόμενος από τις χώρες που συμμετείχαν στο μεγάλο αυτό ανθρωπιστικό έγκλημα του αιώνα μας και θέλουν να διατηρήσουν την προβολή ισχύος τους, προς χάρη των συμφερόντων τους. Ρωσία και ΗΠΑ τα έχουν κανονίσει και τα έχουν συμφωνήσει όλα.

Καμιά συγνώμη

Και ο Άσαντ; Αμφιβάλλει κανείς ότι είναι ο μεγάλος νικητής, αφού από διεθνές πολιτικό απόβλητο και εν δυνάμει «εγκληματίας πολέμου» πριν λίγα χρόνια από όλη σχεδόν την διεθνή κοινότητα, τώρα είναι ουσιαστικό μέρος της λύσης του συριακού ζητήματος και ισοδύναμος συνομιλητής με τις άλλες πλευρές; Τουλάχιστον τώρα. Και ίσως αύριο να αποσυρθεί και να παραδώσει την εξουσία σε άλλον ηγέτη, για την επίτευξη της ήδη συμφωνημένης λύσης.

Και τι έμεινε από όλα αυτά; Μα οι νεκροί οι πρόσφυγες οι εκτοπισμένοι, μια χώρα γεμάτη ερείπια με τις υποδομές της κατεστραμμένες. Για τους ανθρώπους βέβαια καμιά συγνώμη από τους μεγάλους υπεύθυνους και καμιά τιμωρία. Όσο για την κατεστραμμένη ολοσχερώς αυτή χώρα, κανένα πρόβλημα, έρχεται η ανοικοδόμηση. Δυτικές και ρωσικές εταιρείες βάζουν μπροστά από τώρα τα μηχανήματά τους για την γιγαντιαία ανοικοδόμηση της χώρας, όπως έχει μοιραστεί ήδη: ανατολικά του Ευφράτη, Αμερικανοί και Δυτικοί και δυτικά του Ευφράτη, Ρώσοι, σύμμαχοί τους και πιθανότητα και η Τουρκία, ο μεγάλος ένοχος στα εγκλήματα της Συρίας. Και από χρήματα; Μα φυσικά οι φυσικοί πόροι της χώρας, που δεσμεύονται πλέον για δεκαετίες.

Το Διεθνές Δίκαιο είναι για τις μικρές χώρες και τους μικρούς ηγέτες, οι οποίοι το επικαλούνται ή και ελέγχονται από τους κανόνες του και τα διεθνή του δικαστήρια. Για τις μεγάλες χώρες και τους ηγέτες του, το Διεθνές Δίκαιο απλά αγνοείται. Εκεί ισχύει το πολιτικό δίκαιο, ή αλλιώς το Δίκαιο της Ισχύος, όπως μας διδάσκει από την αρχαιότητα και ισχύει μέχρι σήμερα ο μέγας Θουκυδίδης, στον περίφημο και δραματικό διάλογο Αθηναίων και Μηλίων: «ὅ­τι δ­και­α μν ν τ ν­θρω­πε­­ λ­γ ­π τς ­σης ­νγ­κης κρ­νε­ται, δυ­να­τ δ ο προ­­χον­τες πρσ­σου­σι κα ο ­σθε­νες ξυγ­χω­ρο­σιν» {5.89}.

Πηγές:
1. https://www.almasdarnews.com/
2. https://theintercept.com/
3. https://www.debka.com/syria-proclaims-control-of-borders.
4. http://www.alwatan.sy/
5. Εθνικές Επάλξεις, Αρ. Τεύχους 124, Χρήστου Μηνάγια, Ανάλυση Κυρίων Γεγονότων στην Τουρκία.
6. http://makhaterltakfir.com/en

 * Ο Ιωάννης Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος ε.α., πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.

 

 

 

BESA-George N. Tzogopoulos (Moderator); What Are the Implications of the Russian-Turkish Rapprochement?

on Monday, 22 January 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Q: In the aftermath of the failed coup d'état of July 2016, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan is embarking on an attempt to improve Ankara’s relations with non-Western countries to avoid international isolation.

The Russian-Turkish rapprochement is a characteristic example. As the EU and the US criticize Erdoğan for his domestic and foreign policy choices, he regularly meets with his Russian counterpart, Vladimir Putin, to discuss new patterns of cooperation. BESA join the debate by asking the experts: What are the implications of the Russian-Turkish rapprochement?

View PDF

10/08/2017. ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ. ΜΙΑ ΑΝΙΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ.

on Thursday, 10 August 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

10/08/2017. ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ. ΜΙΑ  ΑΝΙΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ.

    Όταν πριν μερικά χρόνια κάποιος αναφερόταν στις σχέσεις Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας θα τις περιέγραφε  ως ανύπαρκτες , μηδενικές, εχθρικές, μίσους και έντονης επιθυμίας για  αλληλοεξόντωση. Σήμερα ο γνώστης των τεκτονικών αλλαγών που συνέβησαν θα τις περιέγραφε ως καλές, βελτιούμενες, «συμμαχικές», ιδιαίτερες, αλλά και μη φανερές. Πριν λίγες ημέρες το Ισραήλ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να κλείσει τα γραφεία του Al-Jazeera , το τηλεοπτικό δίκτυο του Κατάρ, το οποίο οι ισραηλινές αρχές κατηγορούν για υποκίνηση βίας. Το Ισραήλ κατηγορεί εδώ και χρόνια το δίκτυο για έλλειψη αντικειμενικότητας στην κάλυψη της διένεξης με τους Παλαιστίνιους. Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu είχε ανακοινώσει στα τέλη του Ιουλίου ότι ήθελε να διώξει το Al-Jazeera κατηγορώντας το, ότι υποδαυλίζει την ένταση στη διένεξη για τους ιερούς τόπους στην Ιερουσαλήμ! Με την απόφασή του αυτή το Ισραήλ συντάσσεται και παρατάσσεται στο πλευρό της αραβικής συμμαχίας, με προεξάρχουσες την Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, που κατηγορούν το Κατάρ για στήριξη τρομοκρατικών ισλαμιστικών οργανώσεων, όπως το ISIS, η Αλ Κάιντα , και άλλες ακραίες οργανώσεις, διακόπτοντας τις διπλωματικές των σχέσεις, κάθε επαφής και συναλλαγής, απομονώνοντας πλήρως το Κατάρ στην Μέση Ανατολή.
    Η ενέργεια αυτή του Ισραήλ είναι πρωτόγνωρη και μοναδική στην ιστορία του. Είναι η πρώτη φορά, που το Ισραήλ στηρίζει Αραβικό κράτος, τόσο φανερά και απροκάλυπτα. Είναι η πρώτη φορά που  το Ισραήλ συμμετέχει σε ενδο-αραβική διένεξη και παίρνει το μέρος της μιας πλευράς, είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ συντάσσεται με τον Σουνιτικό άξονα, όπου ηγέτιδα δύναμη είναι η Σαουδική Αραβία και το αντίπαλο δέος ο Σιϊτικός άξονας, με ηγέτιδα δύναμη, το Ιράν, παραδοσιακό εχθρό του Ισραήλ. Για  «τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ» οι εξελίξεις ήταν αναμενόμενες, καθόσον εδώ και αρκετό καιρό, Ισραήλ και Σαουδική Αραβία είχαν μυστικές επαφές και συνομιλίες, όπου το αδύνατον έγινε δυνατόν. Οι δύο μισητοί εχθροί, στην Μέση Ανατολή, εφαρμόζοντας το δόγμα της  real politic, παραμέρισαν παραδοσιακές έχθρες, πολιτικές προκαταλήψεις και ιδεολογικές αντιλήψεις, «συνέπτυξαν» αφανή συμμαχία, με σκοπό να προωθήσουν τα εθνικά των συμφέροντα, καθόσον η πολιτική Ομπάμα για την Μέση Ανατολή (επαφές και συμφωνία με Ιράν) ήταν αντίθετη έως καταστροφική για τις εθνικές επιδιώξεις των δύο κρατών.
Τα τελευταία χρόνια, δραματικές πολιτικής αλλαγές έχουν κλονίσει τη Μέση Ανατολή. Κάποιοι έχουν περιγράψει αυτά τα γεγονότα μεταφορικά ως "μετατοπίζοντας την άμμο της ερήμου", θεωρώντας ότι επετεύχθη το  αδύνατο. Ορισμένες από τις πιο τρομακτικές αλλαγές έχουν υπενθυμίσει το παροιμιώδες «τέλος των ημερών», ενώ άλλες  φαίνονται λίγο πολύ σαν μικρά θαύματα, θεωρώντας τόσο απίθανους τους  παίκτες και τόσο απροσδόκητες τις  εξελίξεις.
Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει,  ότι ένας νέος Σαουδάραβας  διανοούμενος ο Abdul- Hameed Hakeem, θαεπισκεπτόταν την Ιερουσαλήμ και στη συνέχεια θα έγραφε μια  θαρραλέα ανοικτή επιστολή στη γενεά του, που δημοσιεύτηκε στο Foreign Affairs, εκφράζοντας τόσο την ελπίδα όσο και την επιθυμία για έναν πρωτόγνωρο πολιτικό μετασχηματισμό; Και όμως συνέβη, όπως αναφέρει η εφημερίδαΑlgemeiner. Η επιστολή του στην ουσία είχε αποδέκτη τον Υπουργό Άμυνας και πρώτο διάδοχο του Θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, τον Mohammad bin SalmanAlSaud, τον μελλοντικό βασιλιά  της Σαουδικής Αραβίας . Το όνειρό του; Ότι ο νεαρός διάδοχος,θα ενστερνιστεί ένα νέο όραμα για τη Σαουδική Αραβία , όπου θα συμπεριλαμβάνεται (άκουσον,άκουσον) οπωσδήποτε η  ειρήνη με το Ισραήλ. Αν δεν ήταν προσυνεννοημένο, για να προετοιμάσουν την κλειστή Σαουδαραβική κοινωνία, τότε σαφώς είναι  πολύ προχωρημένο. Και φαίνεται ότι ο διάδοχος του θρόνου και αγαπημένος υιός του γηραιού Βασιλιά Salman, ο Mohammand bin Salman, στην ουσία ο ισχυρότερος  άνδρας σήμερα στην Σαουδική Αραβία, βαδίζει πάνω στο όραμα του διανοούμενου Abdul-Hameed Hakeem.  Σε αυτό το πλαίσιο ξεκίνησε αυτή η  απροσδόκητη προσέγγιση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ. Πριν από δύο χρόνια,  τον Ιούνιο του 2015, οι Times of India,  ανέφεραν ότι η ινδική πόλη Lucknow,  φιλοξένησε μια ασυνήθιστη συνάντηση μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, στην οποία συμμετείχαν επίσης διακεκριμένοι διανοούμενοι Σιΐτες (!!), αλλά τότε ελάχιστοι αντελήφθησαν τις καταιγιστικές εξελίξεις, που βλέπουμε σήμερα.
    Σε ότι αφορά το Ισραήλ, η νέα πολιτική του και οι διαμορφούμενες και αποκαλυπτόμενες εξωτερικές του σχέσεις με την Σαουδική Αραβία, μπορεί σε μια μερίδα φανατικών εθνικιστών και ακραίων θρησκευτικών αντιλήψεων να είναι πολύ ενοχλητικές έως απαράδεκτες, η  πλειοψηφία όμως του Ισραηλινού λαού, το θεωρεί αναγκαία εξέλιξη, επιβαλλόμενη από τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής και την κόπωση των συνεχών πολέμων. Σε ότι αφορά όμως την Σαουδική Αραβία, οι εξελίξεις αυτές είναι θα λέγαμε εκρηκτικές. Ο Ουαχαμπισμός, η επίσημη θρησκεία της Σαουδικής Αραβίας, θεωρείται  ακραίων Ισλαμιστικών Σουνιτικών αντιλήψεων. Θεωρείται από πολλούς, ως μια αίρεση που δημιουργήθηκε τον 18ο αιώνα και επιδιώκει να επιστρέψει το Σουνιτικό Ισλάμ,στις πρώιμες ρίζες του - τις ημέρες του Προφήτη και των πρώτων οπαδών του. Για να αντιληφθούμε το πώς θεωρούν το Ισραήλ, τους Ισραηλινούς  και την θρησκεία των, αναφερόμαστε δειγματοληπτικά στα εξής: Η Σαουδική Αραβία κατηγορεί έντονα τόσο τους χριστιανούς ( ονομάζοντάς τους Σταυροφόρους),  όσο και τους Εβραίους (αποκαλώντας τους ως υιούς των  χοίρων και  των σκύλων), όπως  π.χ. ακούσαμε σε διακηρύξεις του Οσάμα Μπιν Λάντεν.  Υπάρχουν πολλές  αντιεβραϊκές αντιλήψεις και απαγορεύσεις   στη Σαουδική Αραβία, που  επικεντρώνονται στο Ισραήλ και στον Σιωνισμό. Έτσι απαγορεύεται  παντελώς η είσοδος Ισραηλινών στην χώρα.  Ακόμη και σε άλλης εθνικότητας  ταξιδιώτες με ισραηλινές βίζες στα διαβατήρια τους δεν επιτρέπεται η είσοδό τους στην Σαουδική Αραβία . Φυσικά  απαγορεύεται η εμφανής  εβραϊκή θρησκευτική ενδυμασία και να φέρονται  σύμβολα, όπως τα κοσμήματα με το «Αστέρι του Δαβίδ» ή διάφορα θρησκευτικά βιβλία  Ιουδαϊκής ή άλλης θρησκείας.  Και εδώ υπάρχει ένα ζήτημα. Εκτιμάται όμως ότι,  σε μια χειραγωγούμενη κοινωνία, με αυστηρές ως ακραίες θρησκευτικές αντιλήψεις,  με ένα σκληρό και παντελώς αντιδημοκρατικό καθεστώς, όπως στην Σαουδική Αραβία, ο ισχυρός άνδρας  της χώρας, ο πρίγκιπας Mohammand bin Salman, ο αυριανός βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας, στα πλαίσια της νέας πολιτικής και της νέας πορείας που θα εξαγγείλει, θα περάσει και την νέα πολιτική της χώρας, όπως την «οραματίσθηκε» ο νεαρός Σαουδάραβας διανοούμενος Abdul-Hameed Hakeem, με το Ισραήλ να συγκαταλέγεται στους καλύτερους φίλους και συμμάχους της χώρας!! Εκτός και αν μελλοντικά έχουμε ξανά «μετατόπιση της άμμου της ερήμου» στον απίθανο κόσμο της Μέσης Ανατολής.

29/7/2017. ΙΣΟΡΡΟΠΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΑΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

on Saturday, 29 July 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

29/7/2017. ΙΣΟΡΡΟΠΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΑΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Η ανακατάληψη της Μοσούλης από τις ιρακινές δυνάμεις, υποστηριζόμενες από ένα ιδιόμορφο συνασπισμό κρατών και οργανώσεων, προσέλκυσε πολύ λιγότερο την προσοχή των ΜΜΕ από την αιφνίδια εισβολή του ISIS το 2014.

Σχετικά χαμηλή και η δημοσιότητα της μάχης της Ράκκας, με τις δυνάμεις των Syrian Democratic Forces να συναντούν μεγαλύτερη αντίσταση καθώς εισέρχονται στο κέντρο της πόλεως.

Μάλλον η μάχη της Ράκκας θα ακολουθήσει τη βραδεία εξέλιξη της αντίστοιχης πολιορκίας της Μοσούλης. Βέβαια σε έναν ανταρτοπόλεμο, όπως αυτός που διεξάγεται στα μέτωπα Συρίας και Ιράκ, η πρωταρχική επιδίωξη δεν είναι η κατάληψη εδαφών, όσο συμβολική και στρατηγική σημασία και αν αυτά έχουν. Ούτε και η καταστροφή των δυνάμεων των ανταρτών από μόνη της εξασφαλίζει την τελική ειρήνευση και την αποκατάσταση της ηρεμίας. Η αντιμετώπιση της ισλαμιστικής σουνιτικής εξέγερσης θα προέλθει μόνο μέσα από ένα δίκαιο διακανονισμό των τοπικών συμφερόντων και ισορροπιών που θα υποστηριχθεί από την οικονομική ανασυγκρότηση της περιοχής και τη παρουσία ισχυρών δυνάμεων που δεν θα προβαίνουν σε πράξεις αντεκδίκησης.

Δυστυχώς οι παραπάνω προϋποθέσεις, για πολλούς λόγους εκλείπουν σήμερα και  οι προοπτικές ειρήνευσης και ακόμη περισσότερο μιας μόνιμης διευθέτησης, δεν είναι ευοίωνες. Επιπλέον, οι αντικρουόμενες επιδιώξεις των εμπλεκομένων και οι μαξιμαλιστικές διαθέσεις ορισμένων μερών δεν προδικάζουν μια σύντομη επίλυση των προβλημάτων. Το μείζον ερώτημα δεν είναι πλέον η στρατιωτική συντριβή του ISIS, αλλά η διαχείριση της βίαιης απόσυρσης του από τα εδάφη που ήλεγχε τα τελευταία τρία χρόνια.

Παρά τις συνομωσιολογικές θεωρίες περί ύπαρξης μεθοδεύσεων και διακανονισμών για την αναδιάταξη της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής, ολοκληρωμένο σχέδιο δεν υπάρχει στα επιτελεία των μεγάλων και μεσαίων δυνάμεων. Όπως δεν υπάρχουν και «απόλυτα» σχέδια στα συμβούλια των πανίσχυρων και διαπλεκόμενων πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η πολυπλοκότητα της διεθνούς πραγματικότητας, η δύναμη του τυχαίου και ο απρόβλεπτος ανθρώπινος παράγοντας δεν επιτρέπουν την κατάρτιση μακροχρόνιων και ανελαστικών σχεδίων.

Αντίθετα υπάρχει πλήθος εναλλακτικών σχεδίων που προωθούν περισσότερο ή λιγότερο, τις επιδιώξεις των σχεδιαστών τους και το μέγεθος της επιτυχίας βασίζεται στην ευελιξία εφαρμογής τους, στο πλήθος των επιλογών και στη σύμπλευση με συμφέροντα και άλλων παικτών ή ακόμη και στην κατάλληλη χρησιμοποίηση των τελευταίων.

Αναμφίβολα τα συμφέροντα ΗΠΑ και Ρωσίας στη Μέση Ανατολή δεν συμβαδίζουν, αλλά καθώς δεν αφορούν θέματα εθνικής επιβίωσης τους, υπάρχουν αρκετά περιθώρια συνεργασίας. Η περιορισμένη σύμπλευση Ουάσιγκτον-Μόσχας στη Μέση Ανατολή μπορεί να επιβάλει και στα υπόλοιπα μέρη να μετριάσουν τις στοχεύσεις τους και να προχωρήσουν σε λογικούς σταδιακούς συμβιβασμούς. Η πρόσφατη αμερικανορωσική ανεπίσημη συμφωνία για αποκλιμάκωση στη Νότιο Συρία  αποτελεί ένα αισιόδοξο παράδειγμα. Η ζώνη ασφαλείας που δημιουργείται απομακρύνει την απειλή από τα σύνορα του Ισραήλ και Ιορδανίας και αποτρέπει την άμεση διασύνδεση Ιράν με Hezbollah στον ασταθή Λίβανο.

Παράλληλα εξασφαλίζει τα νότα της πρωτεύουσας του καθεστώτος Assad και επιτρέπει τα εξαντλημένα στρατεύματα του να κινηθούν ανατολικά προς τη συριακή πόλη Deir ez-Zor όπου καταφεύγουν τα απομεινάρια του ISIS. Ταυτόχρονα η παρουσία αμερικανικών αλλά και ρωσικών δυνάμεων εκατέρωθεν του Ευφράτη, στη Βόρεια Συρία, αποτρέπει μια σύγκρουση μεταξύ τουρκικών, συριακών και κουρδικών τμημάτων. Η αργή εξέλιξη της πολιορκίας της Ράκκα, εξασφαλίζει χρόνο για την αναζήτηση μιας λύσης για τον έλεγχο των περιοχών που να βασίζεται σε τοπικά στοιχεία και να μην προκαλεί ανησυχίες στους γείτονες. Το δημοψήφισμα της 25ης Σεπτεμβρίου, στο ιρακινό Κουρδιστάν, όπου αναμένεται η συντριπτική επικράτηση της ψήφου υπέρ της ανεξαρτησίας, δημιουργεί προβληματισμούς καίτοι δεν θεωρείται πιθανή η ανακήρυξη της, παρά μόνο η χρησιμοποίηση του αποτελέσματος για διαπραγματευτικά κέρδη της Erbil στα πλαίσια του ομοσπονδιακού κράτους του Ιράκ.

Ο κύριος σημερινός υποστηρικτής των Κούρδων, HΠΑ, μιλάει για μια κουρδική οντότητα εντός του Ιράκ, εξέλιξη που μάλλον χαροποιεί και το Ιράν. Το τελευταίο κανονικά θα πρέπει να αισθάνεται ικανοποιημένο καθώς μετά από δεκαετίες βλέπει στη Βαγδάτη να υπάρχει μια σιιτική κυβέρνηση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι καθίσταται το κράτος αυτό και υποχείριο της Τεχεράνης. Η Ρωσία βλέπει ότι η αποφασιστική επέμβαση της στη Συρία εξελίχθηκε ευνοϊκά καθώς διέσωσε το καθεστώς του Assad (και τις ρωσικές βάσεις) και κατέστησε τη Μόσχα κύριο πρωταγωνιστή στην περιοχή. Το καθεστώς της Δαμασκού επέδειξε αξιοσημείωτη αντοχή και ελέγχει πλέον σε ικανοποιητικό βαθμό την αποκαλούμενη «χρήσιμη Συρία» (δυτικό τμήμα).

Πιθανόν μάλιστα για να εξασφαλίσει την επιβίωση του και επανέλεγχο της επικράτειας να αποδεχθεί μια –υπό αμερικανορωσική εγγύηση- περιορισμένη κουρδική αυτονομία στο βορρά. Μια παρόμοια εγγύηση, συνδυασμένη με κοινή στρατιωτική παρουσία των δύο χωρών, ίσως μετρίαζε τις τουρκικές ανησυχίες. Αντίστοιχες δε προβλέψεις για την μειονότητα των Τουρκομάνων θα ενίσχυαν πολιτικά τον «Σουλτάνο» καθιστώντας περισσότερο «ευκολοχώνευτη» μια περιορισμένη κουρδική αυτονομία. Συγχρόνως τα κράτη του Κόλπου, πρέπει να κατανοήσουν ότι η εμπλοκή τους σε χρηματοδοτήσεις εξτρεμιστικών οργανώσεων μπορεί να προκαλέσει ανεξέλεγκτη αναταραχή που να θέσει σε κίνδυνο τα, στηριζόμενα στην εσωτερική αναδιανομή μερισμάτων, καθεστώτα τους. Η πρόσφατη διαμάχη Ντόχας και Ριάντ (και συμμάχων του) αποδεικνύει πόσο πολύπλοκη αλλά και εύθραυστη είναι η φαινομενική ηρεμία και αγαστή συνεργασία στους κόλπους των μοναρχιών του Κόλπου.

Το παραπάνω αισιόδοξα σενάρια προϋποθέτουν ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι θα ενεργήσουν ως ορθολογικοί δρώντες που δεν θα επιθυμήσουν να θέσουν σε κίνδυνο την επιβίωση τους για αβέβαια μελλοντικά κέρδη. Η πολυετής σύγκρουση σίγουρα έχει εξαντλήσει αρκετές πλευρές, όμως η πλεονεξία και οι ανορθολογικοί υπολογισμοί αποτελούν χαρακτηριστικό όχι μόνο των ανθρώπων αλλά και των οργανισμών και κρατικών οντοτήτων. Μόνο η αναγκαστική επιβολή ορίων που θα συμφωνηθούν μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας και θα επιβληθούν στους φίλους και συμμάχους τους, μπορεί να οδηγήσει σε μια βιώσιμη λύση.

Όμως και οι ηγέτες αυτών των δύο χωρών, προσβλέπουν στα πολιτικά τους ακροατήρια και ρυθμίζουν ανάλογα τις κινήσεις τους, γεγονός που δημιουργεί αρκετούς περιορισμούς. Επίσης θα πρέπει να αποφευχθούν εμμονές σε συγκρουσιακές πολιτικές όπως η αμερικανική στάση έναντι του Ιράν και η στόχευση τους στην ανατροπή του καθεστώτος των «μουλάδων» με αδυναμία πρόβλεψης των συνεπειών και της διαδόχου καταστάσεως. Η επίλυση της αντιπαλότητας Σουνιτών-Σιιτών είναι ανέφικτη επί του παρόντος αλλά η σταδιακή μείωση των εστιών ανάφλεξης στην περιοχή θα ενισχύσει τη σταθερότητα μειώνοντας τα διλήμματα ανασφάλειας.

Την ίδια στιγμή, οι ενεργειακοί κολοσσοί, ενίοτε και σε διαφορετικό βηματισμό με τις κυβερνήσεις τους, προσπαθούν να προωθήσουν τα σχέδια τους. Η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη καθώς εξτρεμιστικές οργανώσεις, πολέμαρχοι, και εγκληματικές συμμορίες λυμαίνονται τις ζώνες των συγκρούσεων και μπορούν να προκαλέσουν αναζωπυρώσεις και προβοκάτσιες. Όσο για την ισλαμιστική τρομοκρατία, δεν πρέπει να αναμένουμε την άμεση εξαφάνιση της με τον σε εξέλιξη περιορισμό των εδαφών και της δύναμης της ούτε και με τον -μη επιβεβαιωμένο- θάνατο του ηγέτη του ISIS.

Η επανεμφάνιση του σουνιτικού εξτρεμισμού στο κεντρικό Ιράκ το 2007 που οδήγησε στην έκρηξη της εξάπλωσης του 2014, καταδεικνύει την εγγενή αστάθεια της περιοχής και κυρίως τα οδυνηρά αποτελέσματα εγκληματικών κυβερνητικών επιλογών που βασίζονται σε λογικές αντιποίνων και άρνησης παραχώρησης δικαιωμάτων στους αντιπάλους και στις μειονότητες. Δεν πρέπει λοιπόν να θεωρούμε ότι η ισλαμιστική τρομοκρατία θα εκριζωθεί αλλά ούτε και να κινδυνολογούμε για μαζικά τρομοκρατικά κτυπήματα στις δυτικές χώρες. Η επαγρύπνηση και κρατική συνεργασία σε συνδυασμό με περιοριστικά μέτρα, με τις ανάλογες επιπτώσεις στην καθημερινότητα μας, έχουν αποδειχθεί ότι μείωσαν τον αριθμό και επιπτώσεις των κτυπημάτων. Όση αφορά την τύχη του ISIS, τα ιστορικά παραδείγματα αποκεφαλισμού των ηγεσιών τρομοκρατικών οργανώσεων είναι αντιφατικά. Η επικρατούσα εκτίμηση είναι ότι η οργάνωση θα επηρεαστεί αρνητικά από το θάνατο του Baghdadi με τον μεγαλύτερο κίνδυνο να απορρέει από την ενσωμάτωση της με την Al-Qaeda δίδοντας νέα δυναμική στον ισλαμιστικό εξτρεμισμό.

Επιπρόσθετα, εκ μέρους της Δύσεως, θα πρέπει να αποφευχθεί η μετεγκατάσταση πυρήνων των εξτρεμιστών σε άλλες περιοχές (Βόρειος Αφρική, Σομαλία, Υεμένη, Σαχέλ) και η δημιουργία νέων failed states ή η πλήρης κατάρρευση των ήδη υπαρχόντων. Όλες οι προαναφερθείσες λύσεις έχουν αναπόφευκτα κόστος, ανθρώπινο, οικονομικό και πολιτικό,  για τα μέρη εκείνα που λόγω θέσεως, ισχύος, συμφερόντων θα εμπλακούν στο χειρισμό των πολύπλοκων προβλημάτων αυτών των περιοχών. Έχει όμως αποδεχθεί ότι το κόστος της πρόληψης είναι υποπολλαπλάσιο του κόστους αντιμετώπισης και η αποτελεσματικότητα της πρώτης είναι καταφανώς υπέρτερη. 

28/7/2017. Δέκα στρατιές ετοιμάζονται να συντριβούν στην Μέση Ανατολή

on Friday, 28 July 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Γεώργιος Σιδερής, Υπνχος ε.α. Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

28/7/2017. Δέκα στρατιές ετοιμάζονται να συντριβούν στην Μέση Ανατολή

Η Σαουδική Αραβία σχεδιάζει μια μαζική εισβολή στην Υεμένη – και είναι σίγουρη για τη νίκη.

Αλλά πόσο ισχυρή είναι στην πραγματικότητα η σουνιτική στρατιωτική συμμαχία; Πώς θα αντισταθεί η πολιτοφυλακή των Χούτις; Μια επισκόπηση της ισορροπίας δυνάμεων.

Η βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας έχει μάθει πολλά στις ΗΠΑ. Η προπαγάνδα που συνοδεύει τη στρατιωτική επέμβαση στην Υεμένη, θα μπορούσε να προέρχεται από το Πεντάγωνο των Ηνωμένων Πολιτειών. Κάτι σαν ένα αντίγραφο της δημόσιας εκστρατείας που προηγήθηκε των πολέμων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Οι Σαουδάραβες έχουν δώσει στην στρατιωτική επιχείρηση ένα μεστό τίτλο, «Καταιγίδα της Αποφασιστικότητας», ο οποίος είναι για να θυμηθούμε συνειδητά την «Επιχείρηση Καταιγίδα της Ερήμου». Έτσι ονόμασαν οι Ηνωμένες Πολιτείες τον πόλεμο τους ενάντια στο ιρακινό καθεστώς το 1991. Παράλληλα, η βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας μοιράζει απλόχερα φωτογραφίες και βίντεο από την διοίκηση της στρατιωτικής επιχείρησης.

Πάντα στο επίκεντρο: Ο πρίγκιπας Μοχάμαντ μπιν Σαλμάν, γιος του μόλις εδώ και δύο μήνες ένθρονου βασιλιά, και με μια ηλικία 34 ετών ο νεότερος υπουργός Άμυνας του κόσμου.

Όπως και οι ΗΠΑ στους πολέμους στη Μέση Ανατολή, έτσι και η Σαουδική Αραβία δηλώνει ρητά με κάθε ευκαιρία ότι δεν ενεργεί μόνη της. Το Ριάντ ανακοίνωσε με περηφάνεια ότι ηγείται μιας να συμμαχίας δέκα κρατών, που υποστηρίζεται επιπλέον από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Πόσο ισχυρή είναι η συμμαχία η οποία θέλει να πολεμήσει τους αντάρτες Χούτις;

Η Σαουδική Αραβία αντιπροσωπεύει τη μεγάλη πλειονότητα των στρατευμάτων για την «Καταιγίδα της Αποφασιστικότητας». Περί τα 100 μαχητικά αεροσκάφη, ένας μη καθορισμένος αριθμός πολεμικών πλοίων. Επιπλέον, 150.000 στρατιώτες είναι έτοιμοι για μια χερσαία επίθεση. Έτσι, τα δύο τρίτα των στρατευμάτων της Σαουδικής Αραβίας αναμένεται να συμμετάσχουν στην εισβολή στην Υεμένη.

Ίσως το Ριάντ υπερβάλλει με αυτούς τους αριθμούς, επειδή μια τέτοια μαζική αναδιάταξη θα σήμαινε στην πραγματικότητα ότι ο στρατός της Σαουδικής Αραβίας παραμένει εκτεθειμένος σε άλλες ζώνες συγκρούσεων – όπως τα σύνορα με το Ιράκ όπου είναι σε εξέλιξη ο εμφύλιος πόλεμος, και στον οποίο το Ισλαμικό Κράτος ελέγχει μεγάλα τμήματα της επικράτειας.

Το Ισλαμικό Κράτος θέλει να ανατρέψει την βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας και απειλεί με επιθέσεις κατά της μοναρχίας.

Εκτός από τη Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτο προφανώς φέρει το κύριο βάρος της στρατιωτικής επιχείρησης. Σύμφωνα με στοιχεία από το Κάιρο η Αίγυπτος έχει αναπτύξει πέντε πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Περίπου 40.000 στρατιώτες αναμένεται να συμμετάσχουν στη σχεδιαζόμενη εισβολή, που υποστηρίζεται από αιγυπτιακά μαχητικά αεροσκάφη. Νωρίτερα η Αίγυπτος έλαβε από την Σαουδική Αραβία πολλά δισεκατομμύρια δολάρια για να αγοράσει πολεμικά πλοία και αεροσκάφη στην Γαλλία και την Ρωσία.

H Αίγυπτος είναι πιθανό να χρειαστεί να κρατήσει ένα στρατηγικό απόθεμα για μια ενδεχόμενη στρατιωτική επέμβαση στη Λιβύη, όπου το Ισλαμικό Κράτος και άλλες ένοπλες ομάδες δρουν ανενόχλητα. Επιπλέον, η Αίγυπτος δεν έχει καμία εμπειρία στην ανάπτυξη εκστρατευτικών δυνάμεων, με εξαίρεση ένα απόσπασμα στο πρώτο Πόλεμο του Κόλπου.

Επιπλέον, η στρατιωτική επέμβαση της Αιγύπτου στην Υεμένη το 1960 ήταν καταστροφική, συμβάλλοντας στην ήττα της Αιγύπτου το 1967 στον Πόλεμος των Έξι Ημερών κατά του Ισραήλ, τελειώνονταςν με τη διχοτόμηση της Υεμένης, όπως τα στρατεύματα της Αιγύπτου απέτυχαν να νικήσουν τα στρατεύμτατα του ιμάμη Ζαΐντι, τον οποίο διαδέχτηκαν οι Χούτις.

Η Σαουδική Αραβία πιθανώς εκτιμά ότι ο κίνδυνος παρέμβασης στην Υεμένη είναι μικρότερος από τον κίνδυνο της μη επέμβασης. Η Αίγυπτος είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτωμένη από την οικονομική βοήθεια από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, και συνεπώς θεωρείται απίθανο να αρνηθεί το αίτημα για την αποστολή στρατευμάτων.

Επιπλέον, με μια επίθεση κατά των Χούτις ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι και η βασιλική οικογένεια Αλ Σαούντ έχουν ευκαιρία να ενισχύσουν την εικόνα τους ως προστάτες των αραβικών και σουνιτικών συμφερόντων, σε μια εποχή που η νομιμότητά τους αμφισβητείται στις χώρες τους από μαχητικούς ισλαμιστές.

Προφανώς ο συνασπισμός σχεδιάζει να παρενοχλήσει τους Χούτις από δύο πλευρές: Ενώ η Σαουδική Αραβία θα εισβάλει από το βορρά, οι Αιγύπτιοι θα προσγειωθούν στις ακτές στα δυτικά και νότια.

Προς το παρόν παραμένει ασαφές πώς ακριβώς αναμένεται να έρθουν στην επιτυχία τα στρατεύματα της Αιγύπτου στην Υεμένη, όπως εδώ και χρόνια έχουν να παρουσιάσουν μεγάλες αποτυχίες στην χερσόνησο του Σινά: Να κινήσει στρατιωτικά μια ομάδα ανταρτών ισλαμιστών η οποία ένωσε τις δυνάμεις της με τους τοπικούς φυλάρχους.

Τα μικρότερα κράτη του Αραβικού Κόλπου, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, φέρεται να συμμετάσχουν σύμφωνα με τα σχέδια που έχουν γίνει έως τώρα γνωστά, μόνο με αεροπορικές επιθέσεις εναντίον της πολιτοφυλακής των Χούτις, ίσως και με την παροχή ειδικών δυνάμεων.

Το ίδιο ισχύει και για την Ιορδανία, το Μαρόκο και το Σουδάν. Συνολικά, 185 μαχητικά αεροσκάφη είναι να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις. Αυτό το μέγεθος είναι το πολλαπλάσιο αυτών των αεροσκαφών που είναι σε χρήση στο θέατρο επιχειρήσεων στο Ιράκ και τη Συρία.

Ως το δέκατο κράτος, το Πακιστάν εμπλέκεται επίσης στην «Καταιγίδα της Αποφασιστικότητας». Το Ισλαμαμπάντ την υποστηρίζει με τη χρήση των αεροσκαφών και των πολεμικών πλοίων του. Ποιά ακριβώς θα είναι τα καθήκοντα αυτών των δυνάμεων, δεν είναι ακόμη γνωστό.

Ο πρωθυπουργός Ναουάζ Σαρίφ ανακοίνωσε επίσης ότι θα επανεξετάσει το αίτημα της Σαουδικής Αραβίας για την αποστολή χερσαίων δυνάμεων. Το Ισλαμαμπάντ προσπαθεί μάταια να νικήσει στρατιωτικά στην χώρα του τους Ταλιμπάν – και τώρα αισθάνεται την ανάγκη να παρέμβει στην Υεμένη.

Πόσο ισχυροί είναι οι αντάρτες Χούτι;

Ένα μεγάλο μυστήριο είναι σήμερα η αντίσταση του Χούτις και των συμμάχων τους. Εκτιμήσεις γύρω από το μέγεθος της πολιτοφυλακής ποικίλουν από 30.000 έως 100.000 άνδρες. Έχουν αναβαθμιστεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, αυτό είναι σίγουρο. Το οπλοστάσιό τους περιλαμβάνει τώρα πυροβολικό, αντιαρματικούς πυραύλους και αντιαεροπορικά όπλα (MANPADS).

Μέρος των όπλων προφανώς έχουν παραληφθεί από το Ιράν, αλλά μεγάλο μέρος αυτών έχει έρθει στην κατοχή τους τους τελευταίους μήνες μετά τις νικηφόρες επιχειρήσεις εναντίον των κυβερνητικών δυνάμεων. Έτσι, ότι οι αντάρτες δεν μπορεί να αντισταθούν σε εισβολή 200.000 στρατιωτών, είναι φυσιολογικό, αλλά μπορούν να εμπλέξουν τα στρατεύματα του αντιπάλου σε έναν δαπανηρό αντάρτικο πόλεμο, λίγο μετά την εισβολή.

Οι πρόσφατες στρατιωτικές επιτυχίες των Χούτις θα ήταν αδιανόητες χωρίς την τακτική συμμαχία τους με το σόι του πρώην προέδρου Αλί Αμπντουλάχ Σαλέχ, ο οποίος απομακρύνθηκε το 2012 από την εξουσία.

Ο γιος του Αχμέντ έχει υπό τις διαταγές τους τη Δημοκρατική Φρουρά, μια επίλεκτη στρατιωτική μονάδα. Αρχικά ο Αχμέντ Σαλίχ είχε υποσχεθεί την υποστήριξή του στο διάδοχο του πατέρα του, ο πρόεδρος Αμπντ Ράμπο Μανσούρ αλ-Χάντι, στη συνέχεια όμως ήρε αυτή την υπόσχεση.

Ο γιος του πρώην δικτάτορα συγκέντρωσε γύρω του αρκετές χιλιάδες στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένων πολλών στελεχών της Πολεμικής Αεροπορίας. Με τη βοήθειά τους, οι αντάρτες Χούτις παραγκώνισαν τον πρόεδρο αλ-Χάντι.

Η συμμαχία μεταξύ των Χούτις και των φατριών του Σάλεχ εξακολουθεί να κρατά, αλλά και οι δύο επιδιώκουν μακροπρόθεσμα αντικρουόμενα συμφέροντα. Και οι δύο θέλουν τελικά την αποκλειστική αρμοδιότητα στην πρωτεύοσαν Σανάα. Προσπάθειες ενοποίησης των στόχων τους έχουν αποτύχει ήδη αμέτρητες φορές. Υπό την πίεση των ξένων επεμβάσεων, η συμμαχία θα μπορούσε να σύντομα να παρουσιάσει ρωγμές.

Επιπτώσεις στο Ιράν

Οι Ιρανοί είναι πιθανό να εκτιμήσουν ότι θα πρέπει να αυξήσουν την υποστήριξή τους προς την πολιτοφυλακή των Χούτις, σε περιορισμένο βαθμό – λόγω γεωγραφίας. Ο εναέριος χώρος της Υεμένεης έχει κλείσει από την Σαουδική Αραβία, αφήνοντας τον θαλάσσιο ανεφοδιασμό των Χούτις ως τη μόνη δυνατή επιλογή για το Ιράν. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ναυτικών αψιμαχιών μεταξύ πολεμικών πλοίων του Ιράν και του συνασπισμού των Αράβων.

Ως εκ τούτου, το Ιράν είναι πιθανό να αισθάνεαι υπό αυξημένη πίεση για να καταλήξει σε μια συμφωνία στις διαπραγματεύσεις P5 + 1 γύρω από το πρόγραμμα των πυρηνικών του, για να αποτρέψει τις περαιτέρω κυρώσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι μπορεί να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τα πληρεξούσια του στην Υεμένη και αλλού.

Το Ιράν είναι επίσης πιθανό να ανταποδώσει στην Σαουδική Αραβία αυξάνοντας την πίεση μέσω του Μπαχρέιν, όπου απέφυγε μέχρι στιγμής να υποστηρίξει άμεσα τους διαδηλωτές στο Μπαχρέιν.

Συνοπτικά: Συνολικά, σχεδόν 200.000 στρατιώτες και 185 μαχητικά αεροσκάφη αναμένεται να συμμετάσχουν υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας στη στρατιωτική επιχείρηση στην Υεμένη. Η επιτυχία είναι αβέβαιη: Οι αντάρτες Χούτις θέλουν να εμπλέξουν τους εισβολείς σε έναν δαπανηρό ανταρτοπόλεμο.

Πρόγνωση: Η στρατιωτική επέμβαση της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη, το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 2009, κατά των Χούτι, διεκόπη μετά από παρατεταμένες διασυνοριακές δραστηριότητες και απέτυχε να καταστείλει την εξέγερση των Χούτι. Αντ ‘αυτού οι Χούτις έφεραν υπό τον έλεγχό τους έδαφος μέσα στη Σαουδική Αραβία! Αυτό συνέβαλε στην παραμερισμό του πρίγκιπα Χαλίντ μπιν Σουλτάν, ο τότε υπουργός Άμυνας. Τι άλλαξε τώρα;

Ούτε οι Αιγύπτιοι ούτε οι Σαουδάραβες είναι πιθανό να είναι σε θέση να νικήσουν τους Χούτι και τους συμμάχους τους στη μάχη σε ορεινό έδαφος, όπου η εξοικείωση με το έδαφος θα αποδειχθεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα, το οποίο είναι με την πλευρά των Χούτι.

Ως εκ τούτου, η παρέμβαση αυτή ενέχει υψηλό κίνδυνο να γίνει αορίστου χρόνου, καθώς ο στρατός της Υεμένης έχει κατακερματιστεί, και δεν υπάρχει πολιτική ηγεσία που είναι ικανή για να αποκαταστήσει την τάξη στη χώρα χωρίς εξωτερική υποστήριξη.

Σημαντικές απώλειες της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας θα ήταν πιθανό να ανατροφοδοτήσουν αναταραχές στις δύο χώρες, ενώ μια οριστική αποτυχία θα αύξανε τον κίνδυνο για την πολιτική σταθερότητα και στις δύο χώρες.

Επιπλέον, ήσσονος σημασίας ναυτικά επεισόδια μεταξύ του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας ή με τα αιγυπτιακά πολεμικά πλοία στα ανοικτά των ακτών της Υεμένης θα αυξήσουν τον κίνδυνο των παράπλευρων ζημιών για τη ναυτιλία μέσω των Στενών και θα φέρουν την αναστάτωση στις στρατηγικές οδούς μεταφοράς πετρελαίου, γεγονός που θα έχει αντίκτυπο στην αγορά πετρελαίου.

Το Ιράν είναι πιθανό να προβεί σε αντίποινα κατά της Σαουδικής παρέμβασης, επιδιώκοντας να καθηλώνει στρατεύματα της Σαουδικής Αραβίας αλλού, αυξάνοντας τον κίνδυνο της τρομοκρατίας στο Μπαχρέιν, και ενδεχομένως στην ανατολική επαρχία της ίδιας της Σαουδικής Αραβίας.

Η άμεση παρέμβαση της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη θα καταστήσει ο για το Ιράν να δικαιολογήσει πιο εύκολα την αύξηση της κλίμακας της άμεσης επέμβασης στο Ιράκ και ενδεχομένως στη Συρία, το οποίο με τη σειρά του ενδέχεται να προκαλέσει την Τουρκία.

Πηγή Ιστοσελίδα Αποκάλυψη.

23/1/2017. Ο ΡΩΣΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ «ΚΑΜΕΝΗΣ ΓΗΣ» ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΑΣΙΑ

on Monday, 23 January 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

23/1/2017. Ο ΡΩΣΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ «ΚΑΜΕΝΗΣ ΓΗΣ» ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΑΣΙΑ

Αν ρίξουμε μια ματιά σε μια υδρόγειο σφαίρα θα δούμε ότι ο πλανήτης μας είναι ένας θαλάσσιος κόσμος όπου κυριαρχούν δύο μεγάλα νησιά. Για την ακρίβεια, ένα μεγάλο  και ένα μικρότερο. Το μεγάλο νησί είναι το σύμπλεγμα της Ευρασίας με την Αφρική, αυτό που ο Βρετανός γεωπολιτικός θεωρητικός Sir Halford Mackinder ονόμασε «Παγκόσμια Νήσο» (World Island) και το μικρότερο είναι η αμερικανική ήπειρος. Με βάση τις αγγλοσαξονικές γεωπολιτικές αντιλήψεις, η κυρίαρχη στεριά του κόσμου είναι η Παγκόσμια Νήσος ενώ η αμερικανική ήπειρος είναι δευτερεύουσας σημασίας έκταση, εξαρτώμενη από την Παγκόσμια Νήσο. Και πάλι με βάση τις αγγλοσαξονικές γεωπολιτικές αντιλήψεις, η κομβική ήπειρος στο σύμπλεγμα αυτό είναι η Ευρασία, ενώ υπαρξιακός πυρήνας της Ευρασίας είναι ο χώρος που ο Mackinder αναφέρει ως Heartland και ο οποίος ουσιαστικά ταυτίζεται με τη Ρωσία και το εγγύς εξωτερικό της Ρωσίας.

Ωστόσο, αν και η Ευρασία είναι το κέντρο του κόσμου, μέχρι σήμερα η ύπαρξη του στρώματος των αρκτικών πάγων ουσιαστικά την έκοβε σε δύο κομμάτια και καθιστούσε τους μεγάλους ωκεανούς του πλανήτη βασικούς διαύλους επικοινωνίας μεταξύ τoυ δυτικού και του ανατολικού κομματιού της.
Και οι ωκεανοί ελέγχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Έτσι, η κυρίαρχη χώρα του δεύτερου νησιού του πλανήτη, δηλαδή της αμερικανικής ηπείρου, ελέγχοντας τις ανοιχτές ωκεάνιες εκτάσεις, καθίστατο η σημαντικότερη χώρα του κόσμου, παρόλο που βρίσκεται σε μια περιφερειακή θέση.

Σήμερα, όμως, τα πράγματα δείχνουν να αλλάζουν. Ένας συνδυασμός γεωγραφικών, τεχνολογικών και πολιτικών παραγόντων απειλεί να δημιουργήσει μια εν δυνάμει γεωπολιτική πραγματικότητα πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία.

Η ΤΗΞΗ ΤΩΝ ΑΡΚΤΙΚΩΝ ΠΑΓΩΝ ΚΑΙ Η ΕΝΙΑΙΑ ΕΥΡΑΣΙΑ
Ο πρώτος από αυτούς τους παράγοντες είναι η διαφαινόμενη τήξη του στρώματος των πάγων του Αρκτικού. Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε πως όταν αναφερόμαστε σε τήξη των αρκτικών πάγων δεν εννοούμε τη πλήρη εξαφάνισή τους αλλά τη μείωση του στρώματός τους σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι διαχειρίσιμο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους από τα ρωσικά παγοθραυστικά.

Οι πιθανές συνέπειες από αυτήν την εξέλιξη αναμένεται να είναι κοσμογονικές.

Εδώ θα περιοριστούμε να αναφέρουμε ότι μία από τις συνέπειες αυτής της πιθανής εξέλιξης είναι ότι δημιουργείται ένας νέος θαλάσσιος δρόμος, που επιτρέπει την επικοινωνία του ανατολικού κομματιού της Ευρασίας με το δυτικό, χωρίς να χρειάζονται κατ’ ανάγκην οι ανοικτές ωκεάνιες εκτάσεις.

Θα μπορούσαμε δηλαδή να πούμε ότι δημιουργείται ένα είδος διαδρόμου ταχείας κυκλοφορίας γύρω από την Ευρασία αλλά και γενικότερα γύρω από το σύμπλεγμα Ευρασίας – Αφρικής, που αποτελείται από τα εγγύς ύδατα στην περιφέρεια των δύο ηπείρων. Ο διάδρομος αυτός συμπληρώνεται από το πλέγμα των κλειστών θαλασσών στο εσωτερικό της Παγκόσμιας Νήσου και συγκεκριμένα, τη Βαλτική, τη Μαύρη Θάλασσα και κυρίως τη Μεσόγειο Θάλασσα, η οποία αποτελεί, κατά κάποιο τρόπο, το εσωτερικό αίθριο της Παγκόσμιας Νήσου. Δηλαδή το κέντρο της. Και κέντρο του κέντρου είναι η Ανατολική Μεσόγειος.

Βρισκόμαστε λοιπόν ενώπιον της πιθανότητας δημιουργίας ενός νέου γεωπολιτικού χώρου, αποτελούμενου από τα περιφερειακά ύδατα γύρω από την Ευρασία και την Αφρική και από τις κλειστές θάλασσες στο εσωτερικό αυτού του πλέγματος. Άρα, βασικό στρατηγικό διακύβευμα των ερχόμενων δεκαετιών είναι ποιος θα ελέγξει αυτόν τον χώρο και ιδιαίτερα το κέντρο του, που είναι η Ανατολική Μεσόγειος.

Μέχρι πριν λίγο καιρό, η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα ήταν εύκολη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες. Δηλαδή, η κατεξοχήν ναυτική δύναμη του πλανήτη. Όμως, εδώ και μερικά χρόνια δραματικές αλλαγές στην τέχνη και την τεχνολογία του πολέμου, προερχόμενες κυρίως από την Κίνα, έχουν αλλάξει αυτό το δεδομένο.

Συγκεκριμένα, για δικούς της λόγους, η Κίνα έχει αναπτύξει οπλικά συστήματα και πολεμικές μεθοδολογίες που σκοπό έχουν να αμφισβητήσουν τη ναυτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών ακριβώς στα εγγύς ύδατα γύρω από την Ευρασία. Αυτές οι ικανότητες χαρακτηρίζονται από Αμερικανούς ειδικούς με το αρκτικόλεξο HEAT (High End Asymmetrical Threats) και βασίζονται στη δημιουργία πλεγμάτων αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (anti – acess area – denial {A2/AD}) που επιδιώκουν να μετατρέψουν τα πλεονεκτήματα του Αμερικανικού Ναυτικού σε μειονεκτήματα στα παράκτια ύδατα και να διώξουν τα αμερικανικά πολεμικά πλοία βαθιά στην ασφάλεια των ωκεανών.

Η περαιτέρω εξέταση αυτών των ικανοτήτων ξεφεύγει από τα όρια αυτής της παρουσίασης. Εδώ θα περιοριστούμε να πούμε ότι αιχμή του δόρατος αυτών των προσπαθειών είναι η ανάπτυξη ASBM (anti – ship ballistic missiles), δηλαδή εξειδικευμένων βαλλιστικών πυραύλων, ικανών να προσβάλουν πλοία επιφανείας εν κινήσει. Ο πιο γνωστός εκπρόσωπος των πυραύλων αυτών είναι ο περιβόητος Dong Feng 21D που χαρακτηρίζεται ως «φονέας αεροπλανοφόρων» (‘air carrier killer’).

Το πιο σημαντικό όμως είναι να γνωρίζουμε ότι οι ικανότητες αυτές δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο της Κίνας, ούτε απαιτούν κάποιες ιδιαίτερα εξελιγμένες τεχνολογίες για να αναπτυχθούν. Ήδη κράτη σαν το Ιράν έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτές ενώ είναι δεδομένο ότι την υψηλότερη τεχνολογία στους σχετικούς τομείς κατέχει η Ρωσία, άρα είναι σε θέση να αναπτύξει πλέγματα προβολής ισχύος από τη στεριά στη θάλασσα ανώτερα από αυτά της Κίνας ή οποιουδήποτε άλλου.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ;
Άρα, λοιπόν, θα μπορούσαμε να πούμε ότι, από γεωστρατηγικής άποψης, οι θάλασσες του πλανήτη τείνουν να χωριστούν σε δύο κομμάτια. Στις ανοιχτές ωκεάνιες εκτάσεις, όπου τον έλεγχο συνεχίζουν να έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και στα εγγύς ύδατα στην περιφέρεια και το εσωτερικό της Παγκόσμιας Νήσου, όπου η κυριαρχία διεκδικείται με αξιώσεις από τις χερσαίες ευρασιατικές δυνάμεις, δηλαδή τη Ρωσία και την Κίνα, οι οποίες μετατρέπονται σε ένα είδος υβριδικών δυνάμεων με μεικτά χερσαία και θαλάσσια στοιχεία.

Ουσιαστικά δηλαδή, η Παγκόσμια Νήσος, συνδυασμένη με αυτό το νέο θαλάσσιο σύστημα των εγγύς περιφερειακών υδάτων και των κλειστών θαλασσών, κατά κάποιον τρόπο αποκόπτεται από τους ανοιχτούς ωκεανούς και δημιουργεί ένα είδος αυτόνομου κόσμου μέσα στον πλανήτη. 

Αυτή όμως είναι μια πιθανή εξέλιξη πολύ αρνητική για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως είπαμε και πριν, με βάση τις ίδιες τις αγγλοσαξονικές γεωπολιτικές αντιλήψεις, ολόκληρη η αμερικανική ήπειρος είναι δευτερεύουσας σημασίας στεριά, εξαρτώμενη από την Ευρασία. Κατά συνέπεια, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι σε θέση να ασκούν αποφασιστικής σημασίας δράσεις στην Ευρασία, τότε είναι καταδικασμένες να τεθούν στο περιθώριο.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα μπορούσαν να καταφύγουν στην στρατηγική των Βρετανών προπατόρων τους. Δηλαδή στο διαίρει και βασίλευε που εφάρμοζε η Μεγάλη Βρετανία καθ’ όλη τη διάρκεια του λεγόμενου βεστφαλιανού συστήματος από το 1648 μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Εδώ όμως εισέρχεται ένα τρίτος παράγοντας. Η οικονομική, πολιτική αλλά και στρατιωτική αποδυνάμωση των Ηνωμένων Πολιτειών που έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια. Μετά τον δεκαπενταετή ατέρμονα και χιμαιρικό «Πόλεμο Ενάντια στην Τρομοκρατία», ο οποίος ρούφηξε την αμερικανική στρατιωτική ισχύ, στέγνωσε το αμερικανικό θησαυροφυλάκιο και οδήγησε στο φιάσκο του Ιράκ και του Αφγανιστάν, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν δείχνουν να έχουν ούτε τη δύναμη να επιβάλλουν την κυριαρχία τους σε κομβικά σημεία της Ευρασίας δια της βίας αλλά ούτε και τα χρήματα ώστε να εξαγοράσουν συμμαχίες και συνεργασίες, όπως έκαναν στο παρελθόν.

Ο συνδυασμός αυτών των τριών παραγόντων απειλεί να οδηγήσει στην υλοποίηση ενός γεωπολιτικού εφιάλτη για τους Αμερικανούς. Στη δημιουργία μιας αυτονομημένης Παγκόσμιας Νήσου, που θα έχει αποκοπεί από το ωκεάνιο σύστημα προβολής ισχύος και την οποία δεν θα μπορούν πλέον να ελέγχουν ούτε δια της σκληρής ούτε δια της ήπιας ισχύος, ενώ θα δυσκολεύονται να εφαρμόσουν την παραδοσιακή βρετανική πολιτική των επιλεκτικών και μη μόνιμων αντιπαλοτήτων και συμμαχιών, ώστε να αποτρέψουν τη δημιουργία μιας κυρίαρχης ευρασιατικής δύναμης.

Μπαίνουμε λοιπόν στον πειρασμό να σκεφτούμε ότι για να ξεφύγουν από αυτό το αδιέξοδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να εφαρμόζουν μια πολιτική καμένης γης σε κομβικά σημεία της Παγκόσμια Νήσου. Δηλαδή, να επιδιώκουν την καταστροφή κρατικών οντοτήτων που βρίσκονται σε κρίσιμες περιοχές του διεθνούς συστήματος, έτσι ώστε να δημιουργήσουν «μαύρες τρύπες» χάους, ρευστότητας και ασάφειας και κατά συνέπεια να αποτρέψουν το ενδεχόμενο σύναψης συμμαχιών και συνεργασιών των χωρών των περιοχών αυτών με τις μεγάλες ευρασιατικές δυνάμεις, προεξαρχούσης της Ρωσίας. Με άλλα λόγια, οι Ηνωμένες Πολιτείες από τη στιγμή που δεν μπορούν να ελέγξουν συγκεκριμένες κομβικές περιοχές, ενδέχεται να προτιμούν να τις καταστρέψουν έτσι ώστε να μην τις ελέγξει κάποιος άλλος.

Και όπως είπαμε και πιο πάνω, το κομβικότερο σημείο αυτής της νέας αυτονομημένης Παγκόσμιας Νήσου είναι το κέντρο της, δηλαδή η Ανατολική Μεσόγειος. Στο πλαίσιο αυτής της λογικής γίνεται πιθανώς κατανοητή και η φαινομενικά παρανοϊκή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή έναντι του ISIS, όπου από τη μία το καταπολεμούν και από την άλλη το υποστηρίζουν, είτε άμεσα είτε έμμεσα, στρεφόμενες ενάντια στους σημαντικότερους αντιπάλους του και ιδιαίτερα ενάντια στη Ρωσία.

Από πλευράς της τώρα η Ρωσία, τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και γενικότερα στην ευρασιατική περιφέρεια, μάλλον θα επιθυμούσε να υπάρχουν σταθεροποιημένες κρατικές οντότητες, με ανταγωνιστικές μεν σχέσεις μεταξύ τους, αλλά συμπαγείς και αυτόφωτες, έτσι ώστε να μπορεί να εκμεταλλεύεται την κεντρική της γεωγραφική θέση στην Ευρασία και να τις θέτει ενώπιον του διλήμματος ότι αν δεν προχωρήσουν σε μια συνεργατική σχέση με τη Μόσχα, θα προχωρήσουν οι αντίπαλοί τους και θα αποκτήσουν πλεονέκτημα στον μεταξύ τους ανταγωνισμό.

Για παράδειγμα, σε περίπτωση που η Ινδία στραφεί γεωπολιτικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Μόσχα θα μπορούσε να ενισχύσει με προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό το Πακιστάν, αλλάζοντας τα δεδομένα στις ισορροπίες ισχύος στην ινδική υποήπειρο. Αντιστοίχως, σε περίπτωση που η Κίνα επιχειρήσει να αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο στο σινορωσικό σύστημα, η Μόσχα θα μπορούσε να ενισχύσει δραστικά τις σχέσεις της με την Ινδία, διαμορφώνοντας ένα αντίρροπο μέγεθος έναντι του Πεκίνου.

Άρα, για τη Ρωσία χαοτικοί πόλεμοι, σαν αυτόν που διεξάγεται στη Συρία, οι οποίοι αποδομούν κρατικές οντότητες, πολύτιμες για τη μελλοντική γεωπολιτική της στρατηγική, είναι καταρχήν βλαβερές καταστάσεις που θα πρέπει να παύσουν να υφίστανται και να επικρατήσει η ειρήνη.

Αντιθέτως, για τις Ηνωμένες Πολιτείες παρόμοιες συγκρούσεις, που καταστρέφουν την ενότητα της αυτονομημένης Παγκόσμιας Νήσου, διαλύουν τα βασικά συστατικά της στοιχεία, δηλαδή τα συμπαγή κράτη και αποτρέπουν τη δημιουργία μιας κυρίαρχης ευρασιατικής δύναμης, είναι μια θετική κατάσταση που πρέπει να ενισχυθεί. 

Με άλλα λόγια, ακόμη και αν θεωρήσουμε ότι, όντως, αυτό που συμβαίνει στη Συρία είναι ο ανταγωνισμός ηγεμονικών δυνάμεων, το γεγονός παραμένει ότι η μία εξ αυτών των δυνάμεων προωθεί μια γεωπολιτική στρατηγική που προϋποθέτει την ύπαρξη  συμπαγών και σταθερών κρατών, ενώ η άλλη επιδιώκει την ύπαρξη κατεστραμμένων κρατών, που δεν θα επιτρέψουν στη Ρωσία να δημιουργήσει την αρχιτεκτονική που αυτή θέλει στην περιφέρειά της.  

Βέβαια, αυτή η θεωρία μπορεί να φαίνεται σε πολλούς προϊόν συνωμοσιολογικής σκέψης. Καταρχάς, όμως, δεν αναφέρομαι σε  βεβαιότητες αλλά σε πιθανότητες. Επίσης, δεν αναφέρομαι, κατ’ ανάγκην, σε ένα συνειδητό και οργανωμένο σχέδιο, το οποίο χαράχθηκε από κυνικές και σοφές δεξαμενές σκέψης σε κάποιες σκοτεινές αίθουσες της Ουάσιγκτον. Αντιθέτως, μιλάω για μια απρόσωπη αντίδραση, που προκύπτει περίπου αυτοματοποιημένα από πλευράς των Ηνωμένων Πολιτειών, λόγω των δραστικών αλλαγών στο διεθνές σύστημα που περιγράψαμε πιο πάνω, με τον ίδιο τρόπο που οι τριβές των τεκτονικών πλακών παράγουν σεισμικές δονήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, όλα τα παραπάνω μπορεί να είναι εντελώς λανθασμένα. Όμως, θεωρώ ότι μας προσφέρουν μια εναλλακτική θέαση των τεκταινομένων στη γειτονιά μας και ένα νέο πεδίο προβληματισμού. Γιατί, αν πράγματι υφίσταται έστω και η ελάχιστη πιθανότητα ότι  ισχυρά δυτικά κέντρα εξουσίας μπορεί να έχουν επενδύσει στην καταστροφή των κρατικών οντοτήτων σε κομβικά κομμάτια της Ευρασίας, για να μην δημιουργηθεί ένα ενιαίο γεωπολιτικό οικοδόμημα σε αυτήν, τότε δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα σταματήσουν στη Συρία. Όσο περισσότερες αποτυχημένες χώρες υπάρχουν στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου τόσο το καλύτερο για αυτούς. Και αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά.

(*) Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Γεωπολιτικής στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το παραπάνω κείμενο αποτελεί την εισήγηση του υπογράφοντος στη διεθνή  επιστημονική ημερίδα με θέμα “Ο ρόλος της Ρωσίας στην εδραίωση της ειρήνης και ασφάλειας στη Μεσόγειο”, που διεξήγαν το Τμήμα Ρωσικής Γλώσσας και Φιλολογίας και Σλαβικών Σπουδών και το Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, στις 19 Δεκεμβρίου 2016 στο αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης» στο κεντρικό κτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών.

21/11/2016. Operation Mosul: The Fear of a New Humanitarian Crisis

on Monday, 21 November 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Κωνσταντίνος Ευθυμίου, Αναλυτής

21/11/2016. Operation Mosul: The Fear of a New Humanitarian Crisis

By Konstantinos Efthymiou
1.    The Operation
The campaign for the recapture of Mosul, in Iraq was launched on the early morning of the 10th October while airstrikes and heavy artillery fire gave the signal for the first clashes to occur. Based on Turkish as well as Iraqi field sources, more than 30,000 troops from 36 countries have already joined this venture – as members of the international coalition against the IS (Islamic State) and the rebel militant groups affiliated to the jihadist group. More specifically, almost whole the Iraqi army, the Kurdish Peshmerga militant group - military forces of the autonomous region of Iraqi Kurdistan, estimated to be more than 200,000 troops – the Shiite militia and the so-called “Order of Nineveh Christians” have already made their appearance on the region. Furthermore, there are approximately 2,000 Sunni fighters involved in the venture. They have been trained by the Turkish military in the Bashiqa camp in Northern Iraq, Bashiqa was an Assyrian town before its capture by the jihadists. Western states’ participation has been noteworthy, with more than 700 members of the US Special Forces, British and French army already included in the operational projection.

Continue Reading!

25/8/2016. Γεωπολιτικός “Προκρούστης”, η τελική σύγκρουση στη Συρία μόλις άρχισε

on Thursday, 25 August 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Σ. Θεοδωράτος, Δημοσιογράφος-Αμυντικός αναλυτής

25/8/2016. Γεωπολιτικός “Προκρούστης”, η τελική σύγκρουση στη Συρία μόλις άρχισε

21/08/2016
Το συριακό πεδίο μάχης εξελίσσεται σε αμόνι επί του οποίου σφυρηλατείται η αναδυόμενη συμμαχία Αγκύρας με την Δαμασκό και την Τεχεράνη, υπό τα ρωσικά όμματα. Ωστόσο, κάθε σφυρηλάτημα τροποποιεί το τελικό σχήμα αλλά και δοκιμάζει εκ παραλλήλως την αντοχή της νέας «εγκάρδιας τετραπλής συνεννοήσεως», καθώς το τουρκικό μέλος οφείλει να αποδείξει την πίστη και την θέλησή του να παραμείνει σταθερώς προσκολλημένο σε αυτήν.

Αναδημοσίευση από: defence-point.gr/news/

ΕΔΩ! η συνέχεια!

Ιπποκράτης Δασκαλάκης*: Η Τουρκία, η Λιβύη και ο Θουκυδίδης Λιβύη και Κύπρος: Βίοι παράλληλοι

on Friday, 03 January 2020. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Η επαπειλούμενη τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη Λιβύη, κατόπιν και της επίσημης πρόσκλησης της αναγνωριζόμενης -με πολλές επιφυλάξεις και αστερίσκους- ως νόμιμης κυβέρνησης του Sarraj, κυριαρχεί στην χριστουγεννιάτικη ειδησιογραφία. Ενδεχόμενα να είχε δοθεί πολύ λιγότερη προσοχή στις προθέσεις και διακηρύξεις της Άγκυρας, εάν δεν είχε μεσολαβήσει η υπογραφή του μνημονίου συναντίληψης Τουρκίας –Λιβύης για την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο.


Τα γεγονότα που ακολούθησαν είναι λίγο-πολύ γνωστά ενώ η τελευταία εξέλιξη είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών της τυπικής έγκρισης της τουρκικής εθνοσυνέλευσης για διάθεση στρατευμάτων στη Λιβύη. Η αρχική ημερομηνία εισαγωγής και ψήφισης του θέματος στην εθνοσυνέλευση στις 7 Ιανουαρίου -ημερομηνία μη συνάδουσα με την στρατιωτική πίεση που δέχεται η κυβέρνηση της Τρίπολης- μετατέθηκε για μια περίπου βδομάδα νωρίτερα. Πιθανόν αρχικά να πρυτάνευσε η γνώμη ότι το μέγεθος του εγχειρήματος μιας υπερπόντιας -για τα τουρκικά δεδομένα- εκστρατείας, να απαιτούσε ικανό χρονικό διάστημα για στρατιωτικές προετοιμασίες.

Το ερώτημα που εμφανίζεται σήμερα είναι εάν η Άγκυρα αποτολμήσει την εμπλοκή τουρκικών στρατευμάτων στη Λιβύη. Ως γνωστόν, από μηνών η Τουρκία έχει ήδη εμπλακεί στην εμφύλια διαμάχη της Λιβύης με διάθεση εξοπλισμού, πολυεπίπεδης υποστήριξης, μισθοφορικών δυνάμεων και μάλλον περιορισμένου αριθμού συμβούλων. Γεγονός είναι ότι και άλλες χώρες παρέχουν ανάλογη υποστήριξη προς τις αντίπαλες δυνάμεις που εντείνουν αυτές τις ημέρες την στρατιωτική πίεση στην περικυκλωμένη Τρίπολη. Οι επίσημες όμως τουρκικές δηλώσεις των τελευταίων ημερών κάνουν πλέον λόγο για αποστολή τουρκικών στρατευμάτων για ενίσχυση της νόμιμης κυβέρνησης της Λιβύης. Παράλληλα πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι είναι ήδη σε εξέλιξη νέα επιχείρηση μεταφοράς μισθοφόρων του Free Syrian Army (FSA) με πτήσεις charter από την Τουρκία στην Τρίπολη. Οι ενισχύσεις αυτές φημολογείται ότι είναι η αιτία της ανακοπής της προέλασης των δυνάμεων του Haftar, για δεύτερη φορά το 2019, έξω από τις πύλες της Τρίπολης.

Ας επανέλθουμε όμως στο ερώτημα της ενδεχόμενης τουρκικής στρατιωτικής εμπλοκής στη Λιβύη. Οι πρόσφατες τουρκικές ενέργειες στη Συρία, αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο, φαίνεται ότι δείχνουν μια συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων, γεγονός που εκμεταλλεύεται στο τομέα των ψυχολογικών επιχειρήσεων η Άγκυρα. Μια όμως προσεκτική εξέταση των γεγονότων καταδεικνύει ότι η υλοποίηση των διακηρύξεων πραγματοποιείται όταν έχουν -σε μεγάλο βαθμό- εξασφαλιστεί ορισμένες προϋποθέσεις αναφορικά με τη στάση (αντίδραση) του διεθνούς παράγοντα και την επιτυχία της επιχείρησης.

Ποιοι όμως είναι οι λόγοι της τουρκικής επαπειλούμενης επέμβασης που ορισμένοι αναλυτές έσπευσαν να την χαρακτηρίσουν -εάν υλοποιηθεί- ως την «σικελική εκστρατεία» του Erdogan; Αναμφίβολα η διεκδίκηση περιφερειακού ρόλου στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω εξασφάλισης ερεισμάτων σε διάφορες περιοχές και η «αναγκαστική» συμπερίληψη της στα κυοφορούμενα ενεργειακά προγράμματα της περιοχής. Ρόλος περιφερειακής δύναμης, από χώρα ενεργειακά εξαρτώμενη, δεν συνάδει και αυτό το αντιλαμβάνεται η Άγκυρα. Επιπρόσθετα, δημιουργεί προσκόμματα στις αντίστοιχες επιδιώξεις της Αιγύπτου ενώ εγγράφει νέες διεκδικήσεις σε βάρος του Ελληνισμού (ανεξάρτητα της έκβασης της εκστρατείας και της τύχης του καθεστώτος Sarraj). Το μεγαλύτερο ρίσκο που αναλαμβάνει η Τουρκία είναι η περαιτέρω σύσφιξη των αντισυσπειρώσεων που ήδη έχουν προκαλέσει οι ενέργειες της στην περιοχή. Αναμφισβήτητα, μια τουρκική στρατιωτική επέμβαση θα προκαλέσει αντίστοιχη αιγυπτιακή περαιτέρω ενεργό εμπλοκή (με την υποστήριξη ΗΑΕ και Σαουδικής Αραβίας) με το πλεονέκτημα που της εξασφαλίζει η εδαφική της γειτνίαση. Οι εξελίξεις αυτές αναμφίβολα θα κλιμακώσουν την εμφύλια σύγκρουση στη Λιβύη με όλες τις συνέπειες. Επιπρόσθετα η Άγκυρα κινδυνεύει να έρθει σε μια επιπλέον αντίθεση με την Μόσχα καθώς ήδη στα θέματα της Συρίας υφίσταται μια δύσκολη ισορροπία ως απόρροια των μεσοπρόθεσμων αντικρουόμενων στοχεύσεων τους.

Υπό αυτές τις συνθήκες, είναι αρκετά ριψοκίνδυνη μια τουρκική στρατιωτική επέμβαση αλλά ακόμη δυσμενέστερη, για την αξιοπιστία του τουρκικού καθεστώτος, θα είναι η μη τήρηση των εξαγγελιών του. Κατά συνέπεια, εκτιμάται ότι η Άγκυρα θα επιλέξει και εδώ την προσεκτική και κατά περίπτωση διάθεση περιορισμένου αριθμού στρατιωτικών συμβούλων και ειδικών δυνάμεων που θα πλαισιώνουν δυνάμεις τουρκόφιλων μισθοφόρων εξοπλισμένων με τουρκικό πολεμικό υλικό. Με τον τρόπο αυτό και ανάλογα των ακροατηρίων, θα διατυμπανίζεται η τουρκική στρατιωτική εμπλοκή και συνέπεια λόγων και πράξεων, ενώ παράλληλα θα προβάλλεται η αυτοσυγκράτηση και η χαμηλής στάθμης εμπλοκή, ανάλογη και των λοιπών χωρών, σε αυτόν τον πόλεμο «δια αντιπροσώπων». Ακόμη δε και σε περίπτωση τουρκικής αποτυχίας, η Άγκυρα δεν θα διακινδυνέψει τη μείωση του γοήτρου των ενόπλων δυνάμεων της. Δηλαδή, για μη ακόμη φορά το μέγεθος της τουρκικής εμπλοκής θα είναι ανάλογο και σε απόλυτη συνάρτηση, των αποτελεσμάτων στα πολεμικά μέτωπα αλλά και των αντιδράσεων των λοιπών ενδιαφερομένων.


Καίριο δίλημμα της τουρκικής επέμβασης θα είναι η επιλογή του τρόπου προώθησης των δυνάμεων και εφοδίων και της εν συνεχεία υποστήριξης. Η εναέρια μεταφορά -καίτοι άμεση για προώθηση μισθοφορικών τμημάτων- δεν εξασφαλίζει την προώθηση βαρέως εξοπλισμού ενώ απαιτεί την χρήση εναερίου χώρου (FIR) άλλων κρατών. Η θαλάσσια μετακίνηση φαίνεται προτιμότερη καθώς καθιστά εντονότερη την προβολή «σημαίας» και αποφασιστικότητας ενώ δύσκολα, λοιπές γειτονικές δυνάμεις θα προχωρήσουν σε ένα συντονισμένο ναυτικό αποκλεισμό της Λιβύης και ειδικά άνευ σχετικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας και συμμετοχής «Μεγάλων Δυνάμεων».

Βέβαια η βέλτιστη για εμάς λύση θα ήταν η άμεση κατάρρευση του καθεστώτος Sarraj και η κατάληψη της Τρίπολης από τις δυνάμεις του Haftar, γεγονός που φαίνεται μάλλον δύσκολο στις επόμενες ημέρες. Ως εκ τούτου να μην εκπλαγούμε αν σύντομα δούμε στρατεύματα αποτελούμενα από μαχητές του FSA (η σταδιακή εμφάνιση τουρκικών σημαιών και στολών θα εξαρτηθεί από τις επιτυχίες αυτών των δυνάμεων στα πεδία των μαχών) πέριξ της Τρίπολης να εμπλέκονται σε έναν χαμηλής έντασης και άνευ θεαματικών αποτελεσμάτων, αγώνα εναντίον των αντίστοιχων μισθοφορικών τμημάτων του Haftar. Ενώ όλα αυτά θα λαμβάνουν χώρα, είναι πιθανή η έξωθεν επιβολή μιας νέας εκεχειρίας, ίσως και μιας νέας «κυβέρνησης ενότητας» των αντιμαχόμενων πλευρών. Διάφορες διαμεσολαβητικές προσπάθειες προγραμματίζονται για το τέλος του πρώτου δεκαημέρου του Ιανουαρίου για αυτό ίσως και η τουρκική επιτάχυνση των διαδικασιών επέμβασης. Η Άγκυρα προφανώς γνωρίζει ότι δεν έχει τις δυνατότητες να επιβάλει καθεστώς της αρεσκείας της στην Τρίπολη αλλά ευελπιστεί στην αναχαίτιση της προέλασης των δυνάμεων του Haftar προσδοκώντας οποιαδήποτε ειρηνευτική προσπάθεια να την βρει εγκατεστημένη στα εδάφη της Λιβύης, άρα ισότιμο συνομιλητή με τις λοιπές μεγάλες και γειτονικές δυνάμεις και βασικό υποστηρικτή της φιλοϊσλαμιστικής (προσκείμενης προς τους «Αδελφούς Μουσουλμάνους») παράταξης. Είναι γεγονός ότι η Άγκυρα εκμεταλλεύεται επιδέξια το timing πραγματοποίησης στρατιωτικών επεμβάσεων σε συνδυασμό με εξωτερικές διαμεσολαβητικές προσπάθειες, για την επίτευξη των στόχων της (βλέπε Κύπρος, Ίμια, Συρία)

Δεν πρέπει όμως να διαφεύγει της προσοχής μας ότι η πρωταρχική επιδίωξη της Άγκυρας παραμένει τη στιγμή αυτή στην Ανατολική Μεσόγειο και στην αδρανοποίηση των ενεργειακών σχεδίων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρνητικές εξελίξεις στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Λευκωσίας-για οποιονδήποτε λόγο- θα την καθιστούσαν περισσότερο ευάλωτη στις τουρκικές πιέσεις επίλυσης του «κυπριακού» με στόχο την υιοθέτηση λύσεων που θα εξυπηρετούν τις πάγιες τουρκικές γεωστρατηγικές επιδιώξεις. Στο μέτωπο αυτό επικεντρώνονται οι σχεδιασμοί της Άγκυρας (φυσικά και στην εξουδετέρωση του κουρδικού κινδύνου εντός και εκτός της τουρκικής επικράτειας) ενώ τα λοιπά μέτωπα, όπως αυτό της Λιβύης -αλλά ακόμα και του Αιγαίου (επί του παρόντος)- αποτελούν δευτερεύουσες προσπάθειες που συμβάλουν όμως στην κεντρική στόχευση. Ως εκ τούτου, τυχόν ανάσχεση της Άγκυρας στα δευτερεύοντα μέτωπα μάλλον απαιτεί μικρότερη προσπάθεια και ενδεχομένως να δημιουργήσει δυσανάλογα κέρδη.

Η ανάσχεση αυτή μπορεί να επιτευχθεί με έγκαιρη κινητοποίηση της ελληνικής διπλωματίας προς όλες τις κατευθύνσεις και το στενό συντονισμό και συνεργασία με τις λοιπές, πραγματικά ενδιαφερόμενες για την περιοχή, χώρες. Η ανταλλαγή πληροφοριών, η έγκαιρη προειδοποίηση, η προετοιμασία εναλλακτικών σχεδίων αντίδρασης με αυτές τις χώρες είναι επιτακτική ανάγκη χωρίς να αποκλείεται και η ετοιμότητα προσφυγής σε συνδυασμένη χρήση των ενόπλων δυνάμεων για αντιμετώπιση τουρκικών προκλήσεων που εμδεχομένως θα αποτολμηθούν για εξακρίβωση των δυνατοτήτων και της αποφασιστικότητα (όλων) μας. Εκτιμάται ότι η επιβολή, κατόπιν αποφάσεως του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενός πλήρους αεροπορικού-ναυτικού αποκλεισμού της Λιβύης θα ευνοούσε τις δυνάμεις του Haftar ενώ θα απομόνωνε ακόμη περισσότερο την Άγκυρα. Άρα και προς αυτήν την κατεύθυνση, μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να κινηθεί η Αθήνα, το δυνατόν ταχύτερα.

Η δυσκολία του ελληνικού εγχειρήματος της ελληνικής αντίδρασης έγκειται στην έμμεση υποστήριξη των επιδιώξεων των δυνάμεων του Haftar, με αποφυγή εμπλοκής μας στην «καρδιά» της λιβυκής κρίσης παράλληλα με την άδραξη της ευκαιρίας ενδυνάμωσης -των υπέρ ημών- συνεργασιών και τουρκικών αντισυσπειρώσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και πέριξ της Κύπρου όπου εστιάζεται η κύρια προσπάθεια του αντιπάλου.

*Ιπποκράτης Δασκαλάκης - Αντιστράτηγος (εα)

Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
Διαλέκτης και συνεργάτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)
Τηλ: 0030-210-6543131, 0030-6983457318
E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. 

Ανδρέας Ματζάκος*: Η Τουρκία, η Λιβύη και ο Θουκυδίδης

on Friday, 03 January 2020. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Εισαγωγή

Στις 27 Νοεμβρίου, η Τουρκία δια του προέδρου της Ερντογάν υπέγραψε με τον επί κεφαλής της Λιβυκής Κυβερνήσεως Εθνικής Συμφωνίας [Libya’s Government of National Accord - (GNA)], Fayez al-Sarraj, μια Συμφωνία για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ των δύο χωρών, καθώς και μια άλλη για την παροχή στρατιωτικής βοηθείας. Η συμφωνία για τις ΑΟΖ προξένησε κατάπληξη σε πολλούς στην Ελλάδα καθ’ όσον δι’ αυτής, δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν τα δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες μεγάλων νησιών μας όπως η Ρόδος, η Κάρπαθος και η Κρήτη. Η Συμφωνία αυτή στην ουσία, βάζει την Τουρκία στην υπόθεση της εκμεταλλεύσεως των υδρογονανθράκων της ΝΑ Μεσογείου, στην οποία δεν συμμετείχε μετά την υπογραφή της δημιουργίας ενός διεθνούς οργανισμού του Eastern Mediterranean Gas Forum (EMGF), μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Ιταλίας, Ισραήλ, Παλαιστίνης και Ιορδανίας, τον Ιανουάριο του 2019. (Βλέπε Χάρτη 1- Τουρκική/Λιβυκή ΑΟΖ- Χάρτης του τουρκικού ΥΠΕΞ)

 

Ήταν όμως έκπληξη μια τέτοια συμφωνία; Είναι δυνατόν η Τουρκία να θεωρεί ότι μεγάλα κατοικημένα νησιά μας δεν έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου; Γιατί η Τουρκία προσέφυγε σε μια τέτοια συμφωνία και πως αυτή, ενώ φαίνεται παράλογη, γίνεται αποδεκτή από την επίσημη κυβέρνηση μιας άλλης χώρας, έστω και αν αυτή η κυβέρνηση δεν εκπροσωπεί το σύνολο της Λιβύης;

Στα ερωτήματα αυτά θα γίνει προσπάθεια να δοθεί απάντηση με το παρόν άρθρο, με βάση την ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου του Θουκυδίδη. Στην πρώτη παράγραφο θα δούμε αν μια τέτοια συμφωνία μπορεί να θεωρηθεί παράλογη, στην συνέχεια θα εξετάσουμε τους λόγους για τους οποίους η Τουρκία υπέγραψε μια τέτοια συμφωνία, την χρονική συγκυρία υπογραφής της και το άρθρο θα κλείσει με επίλογο.

Η «παράλογη» συμφωνία και ο Θουκυδίδης

Η θέση του άρθρου είναι ότι η Συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης, δεν είναι παράλογη. Στο πρόβλημα για το τι μπορεί να θεωρηθεί παράλογο στις Διεθνείς Σχέσεις, έχει δώσει απάντηση ο Θουκυδίδης από το 430 π.Χ. Γράφει στην Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, περιγράφοντας τα γεγονότα από το 415 μέχρι το 414 (Αγόρευση του πρέσβη των Αθηναίων Ευφήμου) : ‘’Για έναν τύραννο, ή για μια πόλη που ασκεί ηγεμονία, τίποτα δεν είναι παράλογο αν είναι συμφέρον. Την ηγεμονία μας (οι Αθηναίοι) την ασκούμε καταπώς είναι ο χρήσιμος ο καθένας από τους συμμάχους μας’’ (Θουκυδίδης ΣΤ, 85).

Η Τουρκία λοιπόν που έχει αλλάξει επίπεδο στον παγκόσμιο συσχετισμό ισχύος και έχει μετατραπεί σε περιφερειακή δύναμη, ασκεί ηγεμονία στην περιοχή της Βαλκανικής, της Μέσης Ανατολής και της ΝΑ Μεσογείου. Για να χαρακτηριστεί ένας κράτος ως περιφερειακή δύναμη θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να έχει λόγο στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής. Και η Τουρκία επηρεάζει αποφάσεις που λαμβάνονται σε Τίρανα, Σκόπια, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, έχει λόγο στις εξελίξεις στην Συρία, στο Ιράκ, κατέχει το 37% του εδάφους της Κύπρου ενώ απαγορεύει στην Ελλάδα να εξασκήσει νόμιμα δικαιώματα της στο Αιγαίο.

Το ότι αρκετοί στην Ελλάδα δεν είχαν υπολογίσει ότι μπορεί η Τουρκία να συνάψει μια τέτοια συμφωνία με κράτος του οποίου οι ακτές δεν είναι αντικείμενες με τις δικές της, δεν σημαίνει ότι η Συμφωνία, αν και παράνομη, είναι παράλογη. Ποίοι λόγοι όμως ώθησαν την Τουρκία στην σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας;

Λόγοι που ώθησαν την Τουρκία να υπογράψει τη Συμφωνία

Σταθερός σκοπός της τουρκικής στρατηγικής ασφαλείας από την λήξη του Ψυχρού Πολέμου και μετά, είναι η Τουρκία να κυριαρχήσει στην περιφέρεια της. Για να γίνει αυτό εφικτό, όπως γράφει ο θεωρητικός της Στρατηγικής Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου στο βιβλίο του ‘’Το Στρατηγικό Βάθος’’, η Τουρκία πρέπει να κυριαρχεί στις θάλασσες που την περιβάλλουν. Γράφει:

‘’…ΒΒΒ η υποχώρηση του Οθωμανικού κράτους ξεκίνησε πρωτίστως με την απώλεια της επιρροής του πάνω στις περιφερειακές θάλασσες…. Η Τουρκία για να γίνει μια πραγματική περιφερειακή δύναμη, είναι υποχρεωμένη να αυξήσει την πολιτική και οικονομική επιρροή της στις θαλάσσιες αρτηρίες που εκτείνονται από το Αιγαίο έως την Αδριατική και από το Σουέζ έως την Ερυθρά Θάλασσα’’.

Ο πρώτος λόγος λοιπόν είναι η αύξηση της πολιτικής και οικονομικής της επιρροής με την κατοχύρωση δια μέσου διεθνούς συμφωνίας κυριαρχικών δικαιωμάτων στην ΝΑ Μεσόγειο. Ένας δεύτερος λόγος είναι ο αποκλεισμός που αισθάνεται από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της ΝΑ Μεσογείου, μετά την υπογραφή του Eastern Mediterranean Gas Forum (EMGF), μεταξύ των κρατών που προαναφέρθηκαν, για την βέλτιστη συνεκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου, τον Ιανουάριο του 2019. Μάλιστα κατόπιν πρωτοβουλίας του Ισραήλ υπεγράφη χθες η συμφωνίας για την κατασκευή του αγωγού East Med, μεταξύ Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ και αναμένεται η υπογραφή της από την Ιταλία σε μεταγενέστερο. Ο αγωγός αυτός θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Ισραήλ κατά βάση, αλλά και την Κύπρο στην Ευρώπη, δίνοντας την ευκαιρία στην Ευρώπη να απεξαρτηθεί σε κάποιο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο. (Βλέπε Χάρτη 2– Διαδρομή Αγωγού East Med)

 

Ένας τρίτος λόγος είναι δημιουργία αισθήματος ανασφαλείας στους επενδυτές του έργου, εκτός και αν η Τουρκία συμμετέχει σ’ αυτό. Η κατασκευή κάθε αγωγού προϋποθέτει σοβαρές επενδύσεις. Οι δε επενδυτές εξετάζουν πρώτα από όλα το ζήτημα της φυσικής ασφαλείας μιας τέτοιας επενδύσεως. Και όπως φαίνεται στους Χάρτες 1 και 2, η διαδρομή του East Med διέρχεται από την περιοχή στην οποία η Τουρκία θεωρεί ότι έχει κυριαρχικά δικαιώματα, κάτι που δεν μπορεί να δεχθεί η Ελλάδα. Το κλίμα αυτό δημιουργεί δεύτερες σκέψεις για οποιεσδήποτε επενδύσεις, πόσον μάλλον για μια επένδυση ύψους 6-8 δις $ και για ένα έργο που θα είναι σε εξέλιξη μέχρι το 2025.

Χρονική συγκυρία υπογραφής της Συμφωνία

Πολλά γεγονότα συνέβαλαν στην επιλογή του χρόνου υπογραφής. Για την οικονομία του χώρου θα αναφερθούν τα τρία κυριότερα για το άρθρο:

- Ανατρέχοντας και πάλι στο απόσπασμα από τον Θουκυδίδη, η Λιβύη είναι χωρισμένη στα δυο. Το ένα τμήμα GNA, υπό τον al-Sarraj με έδρα την Τρίπολη, έχει ανάγκη στρατιωτικής βοηθείας, αφού ο στρατάρχης Hiftar που ηγείται του άλλου μισού, έχει εξαπολύσει την τελική επίθεση για κατάληψη της Τριπόλεως. Άρα ο al-Sarraj μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως σύμμαχος από την Τουρκία για την επιτυχία των σκοπών της.

- Ο έλεγχος μιας θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, απαιτεί την ύπαρξη ισχυρής και επαρκούς ναυτικής ισχύος. Με την ναυτική ισχύ μπορεί να επιβληθεί η συμφωνία και σε μέρη που διαφωνούν με τις προβλέψεις της. Και η Τουρκία, με την μεθοδευμένη ανάπτυξη της πολεμικής της βιομηχανίας, έφτασε στο σημείο να διεξάγει τις πρόσφατες επιχειρήσεις στην Συρία με μέσα και υλικά, σε ποσοστό 65% κατασκευασμένα από εγχώριες εταιρείες. Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα κατασκευής εθνικού πλοίου (MILGEM) που ξεκίνησε το 1990, έχει παράξει αποτελέσματα. Φρεγάτες και κορβέτες έχουν ενταχθεί στο τουρκικό ΠΝ, ενώ το πρόγραμμα συνεχίζεται ομαλά. Μάλιστα εντός του 2020, αναμένεται το υπό ναυπήγηση αμφίβιο πλοίο επιθέσεωνΒΒ πολλαπλούΒΒ ρόλου LHD «TCG Anadolu» να ενταχθεί στο ΠΝ, ενώ 6 σύγχρονα υποβρύχια θα είναι έτοιμα στο διάστημα από το 2022 μέχρι το 2026.

- Η επιτυχής δοκιμή των διοικήσεων, επιτελείων και πληρωμάτων σκαφών όλων των ναυτικών δυνάμεων του τουρκικού ΠΝ σε μικτές επιχειρήσεις, με την άσκηση ‘’Γαλάζια Πατρίδα’’ που διεξήχθη από 27 Φεβρουαρίου έως 8 Μαρτίου 2019. Σκοπός της ασκήσεως ήταν η προβολή ναυτικής ισχύος σε τρεις θάλασσες, Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο και, η επίδειξη της αποφασιστικότητας της Τουρκίας σε πολιτικό επίπεδο, να χρησιμοποιήσει ισχύ ώστε να μην είναι απούσα από τον διαμοιρασμό των φυσικών πόρων της ΝΑ Μεσογείου.

Επίλογος

Ο Ερντογάν με τηΒΒ Συμφωνία οριοθετήσεως της ΑΟΖ με την Λιβύη, χρησιμοποιεί την GNA και τον al-Sarraj, την στιγμή που έχουν ανάγκη στηρίξεως για να κρατηθούν στην εξουσία. Κατά πάσα πιθανότητα θα αναγκαστεί να στείλει εκτός από στρατιωτικό υλικό που έχει ήδη στείλει από τον Μάιο του 2019 και στρατεύματα στην Λιβύη. Και αυτό θα προκαλέσει εντονότερη αντίδραση από:

- Αραβικές χώρες όπως η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που δεν βλέπουν με καλό μάτι την ανάμειξη της Τουρκίας στον αραβικό κόσμο. Μάλιστα ο Ερντογάν έχει χαρακτηρίσει τον πρόεδρο της Αιγύπτου φασίστα, επειδή ανέτρεψε την εκλεγμένη από τον λαό κυβέρνηση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας πριν πάρει την εξουσία.

- Την Ρωσία, η οποία επιθυμεί συμφιλίωση των δυο παρατάξεων και εξεύρεση πολιτικής λύσεως στην διαμάχη. Με τον τρόπο αυτό, θέλει να δείξει στην διεθνή κοινότητα, ότι μπορεί να παίξει ρόλο ειρηνοποιού στην Λιβύη σε αντίθεση με τον ρόλο που έπαιξε η δυτική συμμαχία στην ανατροπή του Καντάφι. Πλέον αυτού, η ρωσική εταιρεία Tatneft έχει υπογράψει συμφωνία με την κρατική εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης από το 2005, για να πάρει το 10,5% της παραγωγής πετρελαίου από την νότιο Λιβύη, συμφωνία που δεν προχώρησε όταν η Tatneft αποχώρησε από την χώρα λόγω της αναταραχής που επεκράτησε με την ανατροπή του Καντάφι.

Ο Ερντογάν δεν πρέπει να συγχέει την Συρία, με την Λιβύη. Για την επέμβαση στην Συρία συμφωνούσαν κυβέρνηση και αντιπολίτευση, αφού για την αντιμετώπιση των Κούρδων υπάρχει ομοφωνία. Για την Λιβύη όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά και έχουν ήδη εκφραστεί αντιρρήσεις από τον επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Κεμάλ Κιλιντσάρογλου. Πλεόν αυτού, για την επέμβαση στην Συρία, αρκούσε απλό πέρασμα χερσαίων συνόρων. Για την Λιβύη όμως απαιτείται εκστρατεία. Και για τέτοιες μορφής εκστρατείες λέει και πάλι ο Θουκυδίδης δια της αγορεύσεως του Νικία, στρατηγού των Αθηναίων που θα ηγείτο της εκστρατείας στην Σικελία: ‘’Είναι ανόητο να εκστρατεύει κανείς εναντίον αντιπάλου τον οποίον, αν νικήσει δεν θα μπορέσει να κρατήσει στην εξουσία, ενώ αν νικηθεί, δεν θα βρεθεί στην κατάσταση που ήταν πριν κάνει την εκστρατεία’’. (ΣΤ,11)

* Ο Ανδρέας Ματζάκος είναι Απόστρατος Αξ/κος του ΣΞ και κατέχει MΑ στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές. Είναι δόκιμος ερευνητής στον Τομέα Αμυντικών Θεμάτων του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών. 

Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*: Η νέα επιχείρηση των ΗΠΑ στην Συρία: «Κλέψτε» το Πετρέλαιο.

on Thursday, 21 November 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Είναι γνωστό ότι οι αποφάσεις του προέδρου των ΗΠΑ τις περισσότερες φορές προκαλούν διπλωματικό σεισμό και πονοκέφαλο σε ολόκληρο το πολιτικό σύστημα της Ουάσιγκτον. Είναι ξαφνικές, είναι απρόβλεπτες, είναι πολιτικά ανορθόδοξες, δημιουργούν προβληματισμό και μερικές φορές ανακαλούνται. Έτσι η τελευταία απόφαση του προέδρου Τrump, για οριστική αποχώρηση των 1.000 Αμερικανών κομάντος από την Συρία, ήταν το «κλείσιμο ματιού» στον πρόεδρο της Τουρκίας για μια νέα, την τρίτη κατά σειρά εισβολή εναντίον της ίδιας χώρας, της Συρίας.


Η απόφαση επικρίθηκε διεθνώς για τον αμοραλισμό της και την αχαριστία της παγκόσμιας υπερδύναμης προς τους φίλους και συμμάχους της, τους Κούρδους της Συρίας (YPG), οι οποίοι πολέμησαν και μάτωσαν πολύ (11.000 νεκροί). Ιδιαίτερα για το θέμα της στρατιωτικής παρουσίας των Αμερικανών στην Συρία , ισχύει το «φεύγω, αλλά ξανάρχομαι», γιατί ξέχασα το πετρέλαιο που θέλω. Και τελικά οι Αμερικανοί που έφυγαν άρον – άρον από την Συρία, εγκαταλείποντας την ηθική, την υποχρέωση και τους συμμάχους που μάτωσαν για τα συμφέροντά τους, ξανάρχονται και πάλι άρον – άρον για τα συμφέροντά τους που είχαν ξεχάσει.

Οι Αμερικανοί φεύγουν για να επιστρέψουν
Ας δούμε λοιπόν τι έγινε. Μετά την αιφνιδιαστική και αμοραλιστική απόφαση Τραμπ για αποχώρηση των Αμερικανών κομάντος από την Συρία, την επιχείρηση εισβολή «Πηγή Ειρήνης» των Τούρκων στην ΒΑ Συρία, την επιτευχθείσα εκεχειρία από την Ρωσία, είχαμε για πρώτη φορά την προβολή ισχύος Ρωσίας και Ιράν στην Ανατολική Συρία για πρώτη φορά. Είχαμε και την επανένωση των Συριακών εδαφών, Ανατολικά και Δυτικά του Ευφράτη και την τελική επικράτηση του προέδρου Άσαντ, ο οποίος αντιστάθηκε στον διαμελισμό της χώρας του και τελικά στέφθηκε νικητής και ο μεγάλος κερδισμένος από τους σχεδιασμούς για την χώρα του. Και ξαφνικά οι ΗΠΑ μας πληροφορούν ότι τα Αμερικανικά στρατεύματα μπορεί να έφυγαν από την Συρία, αλλά θα πρέπει να επιστρέψουν ξανά για να «προστατεύσουν» τις πετρελαιοπηγές της Συρίας, προς χάριν των Αμερικανικών συμφερόντων. Και όχι μόνο να επιστρέψουν, αλλά ενισχυμένα αυτή την φορά με τεθωρακισμένα οχήματα και με βαρύ οπλισμό. Και εδώ διερωτόμαστε τι συμβαίνει και γιατί; Το τι συνέβη μας ενημερώνει η εφημερίδα “The New York Times”, σε άρθρο της (1), όπου αναφέρεται στην ενημέρωση που έγινε στον πρόεδρο από την Αμερικανική στρατιωτική ηγεσία και ιδιαίτερα από το Αρχηγό του Μικτού Επιτελείου του Στρατού των ΗΠΑ, τον στρατηγό Mark A. Milley,ο οποίος είδε έναν τρόπο να μετατρέψει την αποχώρηση των Αμερικανών σε μια επιστροφή με κέρδος, τα πετρέλαια της Συρίας. Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι ο αμερικανικός στρατός ήταν πίσω από την ιδέα, να κλέψουν το πετρέλαιο της Συρίας.
Ο επιχειρηματίας-πρόεδρος κ. Trump είχε επικεντρωθεί στα πετρελαϊκά πεδία της Συρίας που, αν αφεθούν απροστάτευτα, θα μπορούσαν να πέσουν στα χέρια του Ισλαμικού Κράτους - ή της Ρωσίας ή του Ιράν. Τότε, ο στρατηγός Milley πρότεινε σε ένα επιχειρηματικά δεκτικό κ. Trump την ιδέα, ότι οι Αμερικανοί κομάντος, μαζί με συμμάχους Κούρδους μαχητές, θα φρουρούν το πετρέλαιο. Έτσι σήμερα ήλθαν και παραμένουν στη Συρία 800 Αμερικανοί κομάντος, αντί των 1000 που είχαν αρχικά αποσυρθεί.
Αποστολή: Διατηρήστε το Πετρέλαιο
"Διατηρούμε το πετρέλαιο", δήλωσε ο κ. Trump σε δημοσιογράφους την πριν από τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας. "Αφήσαμε τα στρατεύματα πίσω, μόνο για το πετρέλαιο." Έτσι αφού ο κ. Trump είπε στον στρατηγό Milley ότι ήθελε να κρατήσει τα πετρελαιοφόρα πεδία, το Πεντάγωνο γρήγορα επεξεργάστηκε ένα νέο σχέδιο με την συμμετοχή και συνεργασία Αμερικανικών δυνάμεων και των δυνάμεων του YPG, δηλαδή των προδομένων Κούρδων μαχητών, για την προστασία του πετρελαίου!! Η νέα αποστολή των Αμερικανών στην Συρία είναι: Φυλάξτε το Πετρέλαιο. Αποκαλύπτεται τώρα ότι ο απόστρατος στρατηγός Jack Keane, ένας αναλυτής της Fox News, ενημέρωσε αρχικά τον πρόεδρο μέσω χάρτη που απεικονίζει τη Συρία, την Τουρκία και το Ιράκ στις 8 Οκτωβρίου (πριν την έναρξη της τουρκικής επιχείρησης της 9/10/16), επισημαίνοντας του τις τοποθεσίες των πετρελαϊκών πεδίων στη βόρεια Συρία που ελέγχονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Κούρδους συμμάχους των. το πετρέλαιο, όπως είπε ο Keane, θα πέσει στα χέρια του Ιράν εάν το Trump αποσύρει όλα τα στρατεύματα των ΗΠΑ από τη χώρα. Το ίδιο επανέλαβε ο στρατηγός Keane, στον Αμερικανό πρόεδρο την 14η Οκτ. συνεπικουρούμενος αυτή την φορά από τον γερουσιαστή Lindsey Graham, οπότε ο Αμερικανός πρόεδρος πείστηκε για την επιστροφή των Αμερικανών κομάντος, πιο βαριά οπλισμένους αυτή την φορά και με ερπυστριοφόρα τεθωρακισμένα οχήματα. Όμως αυτή την φορά η Αμερικανική δύναμη θα έχει περισσότερες απαιτήσεις, σε Διοικητική Υποστήριξη (συντήρηση, εφοδιασμός , καύσιμα κλπ). Και επί πλέον θα υπόκεινται πλέον και στον μεγάλο κίνδυνο της απώλειας ζωών Αμερικανών στρατιωτών, ένα εφιάλτη για τις ΗΠΑ.
Μέχρι τώρα οι Αμερικανικές Ειδικές Δυνάμεις είχαν την συνδρομή Γαλλικών και Βρετανικών κομάντος. Τώρα όμως Γαλλία και Βρετανία αρνούνται να συμμετάσχουν σε αυτή την αποστολή . Έτσι το Πεντάγωνο αρχίζει να βολιδοσκοπεί 35 συμμαχικά κράτη των ΗΠΑ, να αποστείλουν δυνάμεις στην Συρία, για να εξαφανίσουν τις εξτρεμιστικές ισλαμιστικές οργανώσεις, που έχουν απομείνει ακόμη στην Συρία, που μάλλον δεν θα αποδώσει τίποτα, καθόσον όπως αναφέρουν διπλωμάτες και αναλυτές, διαπιστώνουν ότι οι ΗΠΑ έχουν απωλέσει κάθε σοβαρή και καθαρή στρατηγική στην Συρία και ότι όλα γίνονται για την νέα αμερικανική πολιτική στην Συρία «Διατηρήστε και πάρτε το Πετρέλαιο». Και σύμφωνα με άλλους αναλυτές , το νέο σχέδιο των Neo-Cons για την περιοχή είναι το παλιό, «χρησιμοποίηση τρομοκρατών για την επίτευξη του στόχου», κάτι που έχει αποτύχει και θα αποτύχει ξανά.
Άσαντ: Η πολιτική των ΗΠΑ είναι όμοια με τους Ναζί.
Θα πρέπει να αναφερθεί, ότι τα πετρελαϊκά πεδία ανήκουν στους Σύριους (Άραβες, Κούρδοι κλπ) και δεν θα τους αρέσει η αρπαγή των από άλλους. Οπότε εδώ ελλοχεύει ο κίνδυνος για αμερικανικά φέρετρα που θα επιστρέφουν στην προεκλογική Αμερική, κάτι που κανείς Αμερικανός πρόεδρος δεν θα ήθελε να του συμβεί. Σε πρόσφατη συνέντευξη του (14/11/19) στο Συριακό Πρακτορείο SANA, ο πρόεδρος της Συρίας Άσαντ είπε πολλά και σημαντικά(2). Μεταξύ άλλων ο πρόεδρος Άσαντ είπε:
…. «Η αμερικανική παρουσία στη Συρία θα δημιουργήσει μια στρατιωτική αντίσταση που θα προκαλέσει απώλειες μεταξύ των Αμερικανών και, συνεπώς, θα τους αναγκάσει να φύγουν………
Η Αμερική δεν μπορεί να πιστεύει ότι θα ζει άνετα σε οποιαδήποτε περιοχή καταλαμβάνει. Τους υπενθυμίζουμε το Ιράκ και το Αφγανιστάν και η Συρία δεν θα αποτελέσει εξαίρεση.»
Ερωτώμενος για την κυνική απόφαση των ΗΠΑ, ότι επανέρχονται για να προστατεύσουν τα πετρελαϊκά πεδία της Συρίας ο πρόεδρος Άσαντ απάντησε:
« Κλέβουν το πετρέλαιο, επειδή η Αμερική είναι δομημένη ως ένα πολιτικό σύστημα συμμοριών. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αντιπροσωπεύει κράτος - είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας και πίσω από αυτόν τον Διευθύνοντα Σύμβουλο υπάρχει ένα διοικητικό συμβούλιο που εκπροσωπεί τις μεγάλες εταιρείες στην Αμερική - τους πραγματικούς ιδιοκτήτες του κράτους - εταιρείες πετρελαίου και όπλων, τράπεζες και άλλα λόμπι . Έτσι, όσον αφορά το πετρέλαιο της Συρίας, αυτό είναι το αναμενόμενο αποτέλεσμα του αμερικανικού καθεστώτος, το οποίο καθοδηγείται από εταιρείες που ενεργούν για τα δικά τους συμφέροντα.»
Μάλιστα ο πρόεδρος Άσαντ σύγκρινε τις ΗΠΑ με τους Ναζί λέγοντας: «Σήμερα η αμερικανική πολιτική ομοιάζει με την ναζιστική πολιτική: εισβολή, υπονόμευση των συμφερόντων άλλων εθνών, καταπάτηση του διεθνούς δίκαιου, των ανθρωπίνων αρχών, όλες για χάρη του πετρελαίου. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ αυτής της πολιτικής και της ναζιστικής πολιτικής; Μπορεί κάποιος από το αμερικανικό καθεστώς να μας δώσει μια απάντηση σε αυτή την ερώτηση; Δεν το νομίζω».
Ακόμη ο ΥΠΕΞ της Ρωσίας Sergey Lavrov σε συνέντευξή του υποστήριξε (3): «Η τουρκική επιχείρηση Πηγή Ειρήνης δεν εγκρίθηκε από τη Ρωσία. Υποστηρίχθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, για να είμαστε ακριβείς με τα γεγονότα». Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ ακόμη στηρίζουν την τζιχαντιστική ισλαμιστική οργάνωση Al Nusra , εκπρόσωπο της Αλ Κάιντα στην περιοχή λέγοντας: «Έχω λόγους να πιστεύω, βάσει πραγματικών παραδειγμάτων των προηγούμενων ετών, ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να υποστηρίζουν την al-Nusra…… Θεωρούν την al-Nusra ως αντιστάθμισμα κατά της συριακής κυβέρνησης. Είναι άλλο ένα λάθος, αφού στήριξαν τους μουτζαχεντίν , οι οποίοι οργάνωσαν την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου..»
Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, ο πρόεδρος της Ρωσίας Πουτιν, ανέφερε (4), ότι η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Συρία είναι παράνομη, όπως και άλλων κρατών, καθόσον δεν προσκλήθηκα από την νόμιμη κυβέρνηση της Συρίας. Βέβαια ο πρόεδρος Πούτιν ξέχασε να αναφερθεί στις τρεις τουρκικές επιχειρήσεις – εισβολές της συμμάχου του Τουρκίας στην Συρία, όπου διαπράχθηκαν εγκλήματα πολέμου, όπως εκτελέσεις πολιτών, εθνοκάθαρση περιοχών και πολλών άλλων, με την ανοχή για να μην πούμε την στήριξη της Ρωσίας.
Επίμετρον
Σύμφωνα με πολλούς αμερικανούς αναλυτές, αλλά και τον αμερικανικό τύπο , η αποστολή αυτή είναι παράνομη σύμφωνα με το διεθνές και το αμερικανικό δίκαιο (5). Θεωρείται βέβαιο ότι η επιχείρηση θα αποτύχει. Και την άποψη αυτή την εξέφρασε δημοσίως και ο στρατηγός (ε.α.) Jeak Keane, ο οποίος πρωτοστάτησε να πείσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ να μην αποσύρει τις Αμερικανικές δυνάμεις από την Συρία, δείχνοντάς του τις πετρελαιοπηγές της Συρίας, που ευρίσκονταν σε ποσοστό 80% στην Ανατολικά του Ευφράτη περιοχή της Συρίας, που ελεγχόταν από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους των. Οι Μονάδες που στάλθηκαν στην Συρία, δυνάμεως 800 ανδρών, διαθέτουν αναγκαστικά βαρύ οπλισμό, σε σχέση με τις προηγούμενες Μονάδες, οι οποίες είχαν ελαφρύ οπλισμό, καθόσον δεν ήταν απαραίτητο να μάχονται τους τζιχαντιστές, την δουλειά αυτή την έκαναν οι σύμμαχοί των, οι Μονάδες Προστασίας του Λαού ( YPG), οι Κούρδοι της Συρίας και οι Άραβες σύμμαχοί των. Τώρα οι Αμερικανοί θα πρέπει να έχουν περισσότερες αποστολές, όπως απαιτήσεις Διοικητικής Μέριμνας, συντήρησης υλικού, αυτοπροστασίας και φύλαξης των πετρελαϊκών πεδίων. Δεν έχουν σταθερούς συμμάχους, παρά μόνο τους ήδη προδομένους Κούρδους του YPG. Η νέα αποστολή δεν είναι πλέον εύκολη για τις ΗΠΑ. Σύντομα, σύμφωνα με πολλές εκτιμήσεις από την Μέση Ανατολή θα υπάρξουν θύματα μεταξύ των Αμερικανικών στρατευμάτων στην Συρία και όταν τα φέρετρα θα αρχίσουν να καταφθάνουν στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ (ο νυν, ή και ο επόμενος) θα έχει μία και μοναδική απόφαση να λάβει. Να αποσύρει τους Αμερικανούς στρατιώτες, για άλλη μια φορά και να τους φέρει τελικά πίσω στην πατρίδα.
* Ο Ιωάννης Αθαν. Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος (ε.α.), πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), με Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).
Πηγές:
(1) https://www.nytimes.com/2019/11/14/us/politics/trump-military.html
(2) https://sana.sy/en/?p=178449
(3)https://www.mid.ru/en/foreign_policy/news/-/asset_publisher/cKNonkJE02Bw/content/id/3896584
(4)https://tass.com/politics/1089121
(5) https://slpress.gr/anadimosieuseis/flertaroyn-me-egklimata-polemoy-oi-ipa-ti-kanoyn-me-to-xeno-petrelaio-sti-syria/

Πρώτη δημοσίευση: https://slpress.gr/diethni/oi-amerikanoi-egkateleipsan-toys-koyrdoys-alla-to-petrelaio-pote/ 

Κωνσταντίνος Λουκόπουλος*:Τι συμβαίνει στα αλήθεια στη Συρία; Πολλά, πικρά διδάγματα!

on Thursday, 17 October 2019. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

 Τα όσα συμβαίνουν στην ΒΑ Συρία με την τρίτη εισβολή της Τουρκίας στην «Ροτζάβα» (Συριακό Κουρδιστάν), με την «αιφνίδια αποχώρηση» των ΗΠΑ από εκεί και το άδειασμα των Κούρδων, αλλά και το ότι έχει ακολουθήσει με την εμπλοκή της Ρωσίας μέσω του… Συριακού Στρατού του Άσαντ έχουν αναντίρρητα σχέση με τη μελλοντική Συρία. Ακόμα και σήμερα, στο τέλος του 8ετούς εμφυλίου πολέμου, η Συρία παραμένει ένα χώρος συγκρούσεων όπου όλοι είναι εναντίον… όλων, όλοι συνδιαλέγονται στο παρασκήνιο με όλους και κάποιοι δίνουν τα χέρια κάτω από το τραπέζι. Το τι θα ακολουθήσει αδιαμφισβήτητα θα επηρεάσει και θα διαμορφώσει όχι μόνο την αυριανή Συρία αλλά και την συνολική δυναμική στην ευρύτερη Μέση Ανατολή!

Μιας και εδώ και 10 ημέρες δημοσιεύονται αναλύσεις επί αναλύσεων δεν θα αναφερθώ στους λόγους που οδήγησαν τον Τούρκο Πρόεδρο στη νέα αυτή επιχείρηση στην ΒΑ Συρία. Θα επισημάνω όμως εμφατικά ότι ο κ. Ερντογάν διακρίνεται για «συνέπεια λόγων και πράξεων». Ότι λέει το κάνει ή αν θέλετε ότι κάνει το έχει ήδη .. πει και για αυτό ας ξυπνήσουμε στην Ελλάδα και στην Κύπρο! Ούτε θα αναφερθώ στους λόγους που ο Πρόεδρος Τραμπ έδωσε ουσιαστικά το «πράσινο φως» στην Άγκυρα να εισβάλει έστω «δια των αντιπροσώπων» της, Σουνιτών Αράβων (οι περισσότεροι ακραίοι Σαλαφιστές) και Τουρκμένων Ανταρτών του επονομαζόμενου Συριακού Εθνικού (sic) Στρατού (SNA, πρώην FSA) και το πρωτοφανές άδειασμα που έκανε στους Κούρδους «Συμμάχους» του των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF). Και φυσικά ούτε στις συνεχείς μεταστροφές του.

Παρά την πολυπλοκότητα της κατάστασης ίσως τα πράγματα να γίνονται απλούστερα απ’ όσο φαίνονται. Δεν έχει μεγάλη σημασία αν οι παραστρατιωτικοί φίλοι του Ερντογάν κρατήσουν τις δύο κωμοπόλεις που κατέλαβαν (Ταλ Αμπιγιάντ και Ρας αλ Αίν) όπως και κανένα δυο άλλα παραμεθόρια χωριά, ούτε αν ελέγχουν πλήρως ή μερικώς τον περίφημο αυτοκινητόδρομο Μ4 που μάθαμε όλοι στην Ελλάδα και μιλάμε για αυτόν λες και τον πάμε κάθε Σαββατοκύριακο. Σημασία έχει ότι ακόμα και λιγότερο από το 30-40% της περίφημης «Ζώνης Ασφαλείας» να ελέγξει, έχει πετύχει τους Στρατηγικούς Αντικειμενικούς Σκοπούς για τους οποίους κάνει αυτήν την επιχείρηση με την σιωπηλή συναίνεση ΗΠΑ και Ρωσίας.

Η Τουρκία επιβεβαιώνεται ως ισχυρός περιφερειακός «παίκτης» και καθιστά πλέον στην πράξη σαφές ότι χωρίς αυτή δεν πρόκειται να γίνει κανένας πολιτικός διακανονισμός για το μέλλον της Συρίας. Απομακρύνει τους Κούρδους της Συρίας από τα σύνορα της διακόπτοντας κάθε επικοινωνία με τους «δικούς της» …Κούρδους. Και το πλέον ουσιαστικό, μηδενίζει τις πιθανότητες δημιουργίας μίας έστω εδαφικά ενιαίας αυτόνομης Κουρδικής Οντότητας (προσωπικά ποτέ δεν «είδα» ανεξάρτητο Κουρδιστάν) ακριβώς στο… «μαλακό υπογάστριο» της.

Με την είσοδο του Στρατού του Άσαντ στην περιοχή του Κομπανί (Ανατολικά του Ευφράτη) το οποίο αποτελεί το διοικητικό κέντρο της Ροτζάβα αλλά και στην πόλη Μανμπίτζ (Δυτικά του Ευφράτη) αρχίζουν όλοι στην Συρία να είναι ικανοποιημένοι. Οι Τούρκοι δεν θα βλέπουν εκεί πλέον τους Κούρδους που ήταν κυρίαρχοι μετά την αποχώρηση των Κυβερνητικών Δυνάμεων και Υπηρεσιών του Καθεστώτος της Δαμασκού το 2012. Και φυσικά «απαλλάσσονται» από την υποχρέωση (σύμφωνα με τους χάρτες που έδειχναν δεξιά και αριστερά ) να προσπαθήσουν να τις καταλάβουν (η εκτίμηση μου ήταν εξ αρχής ότι θα το τολμούσαν ποτέ). Οι Κούρδοι ήταν «το πρόβλημα τους» και όχι οι δυνάμεις του Άσαντ.

Μετά τον Ερντογάν πώς να μην είναι ευχαριστημένο και το καθεστώς Άσαντ που συνεχίζει να επανακτά σταδιακά το μεγάλο μέρος της Συριακής Επικράτειας τον έλεγχο της οποίας είχε χάσει με τον πόλεμο μέχρι και τον Οκτώβριο του 2015, όταν επενέβησαν οι Ρώσοι περιοριζόταν στο 22%, και έτσι παραμένει σταθερός στην επόμενη ημέρα. Ας μην «πανηγυρίζουν» κάποιοι αφελώς στην Ελλάδα. Ούτε ο Άσαντ (βλέπετε …Ρώσοι) ούτε ο Ερντογάν έχουν κάποια πρόθεση να αναμετρηθούν στρατιωτικά, ούτε κάποιος …ανταρτοπόλεμος εναντίον των Τούρκων μπορεί να αποδώσει για πολλούς λόγους.

Ο μεγάλος όμως κερδισμένος θα είναι οι Ρώσοι οι οποίοι μετά την απομάκρυνση των ΗΠΑ αναδεικνύονται ως η μόνη κυρίαρχη δύναμη στην Συρία. Δεν είναι μόνο ότι το «Στρατό» του Άσαντ το απαρτίζουν κυρίως Ρώσοι μισθοφόροι μαζί με Ιρανούς και άλλους Σιίτες παραστρατιωτικούς. Τα επίσημα στρατεύματα της μπαίνουν στην περιοχή, περιπολούν και συνδιαλέγονται σε τακτικό-τεχνικό επίπεδο με του Τούρκους προετοιμάζοντας την τελική συμφωνία που θα έχει ό Πούτιν με τον Ερντογάν τον οποίον προσκάλεσε στην Μόσχα τις επόμενες ημέρες. Κάτι που αναγνώρισε έμμεσα με δήλωση του ο Τραμπ. Κερδισμένος είναι και το Ιράν. Όσο ενισχύεται η θέση του Άσαντ, τόσο ενισχύεται και η επιρροή του Ιράν στην περιοχή. Η Τεχεράνης είναι ευτυχής γιατί δεν κατέβαλε και καμία ιδιαίτερη προσπάθεια να διευρύνει τον διάδρομο τους προς τον Λίβανο και την Μεσόγειο.

Φυσικά «happy» θα είναι και ο Πρόεδρος Τραμπ. Οι μέχρι πριν από 10 ημέρες Σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν θα έχουν πάθει μεγάλες… ζημιές, επιβιώνουν, άλλωστε τους είχε συμβουλέψει να φύγουν στα νότια κοινώς «να την κάνουν» και συμπαθάτε με για την έκφραση. Με τις «διευθετήσεις» των Ρώσων βρήκε την ευκαιρία εκ του ασφαλούς να απειλήσει την Τουρκία για να μην επιτεθεί στο Κομπανί και στην Μανμπίτζ. Για να μην δείξει βέβαια ότι παραμένει μακριά στέλνει σήμερα στην Άγκυρα τον Αντιπρόεδρό του, Μάικ Πενς μαζί με τον Υπουργό Εξωτερικών Πομπέο, για να ζητήσει «κατάπαυση του πυρός» ενώ ετοιμάζεται να συναντήσει τον Τούρκο Πρόεδρο στην Αμερικανική Πρωτεύουσα την 13 Νοεμβρίου μάλλον για τις τελικές …διευθετήσεις. Αυτοί οι δύο ξέρουν ποιες θα είναι αυτές. Σε καμία περίπτωση οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν να απομακρυνθεί ή Τουρκία και άλλο από την Δύση.

Για εμάς τους Έλληνες που ζούμε με ευφραντικές ψευδαισθήσεις, υπάρχουν πολλά πικρά αλλά χρήσιμα διδάγματα από όσα προηγήθηκαν και όσα συμβαίνουν αυτές τις ημέρες στη Συρία και για την …Συρία. Τέθηκε πλέον σε αμφιβολία η αξιοπιστία του μεγάλου μας Συμμάχου, των ΗΠΑ. Κάποιου είδους «εγγυήσεις ασφαλείας» θα είχαν δώσει σίγουρα στους Κούρδους που κατανίκησαν στο έδαφος τους Τζιχαντιστές του ISIS. Εκτός και αν το φιλικό «κτύπημα στην πλάτη» εκλήφθηκε λανθασμένα ως… εγγυήσεις. Ακούστηκε πολλές φορές η λέξη αυτοσυγκράτηση, αφού βέβαια οι Κούρδοι είχαν αφεθεί βορά στις ορέξεις των Τούρκων και των… «Φίλων» τους. Καταρρακώθηκε και πάλι κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου και Διεθνούς Τάξεως όχι μόνον απ’ αυτήν καθαυτήν την τουρκική εισβολή αλλά και όταν οι ΗΠΑ και η Ρωσία μπλοκάρισαν Ψήφισμα 5 Ευρωπαϊκών Χωρών (εκ των οποίων 2 Μόνιμα Μέλη) στο ΣΑ/ΟΗΕ που θα καταδίκαζε την Τουρκική εισβολή. Η διεθνής υποκρισία έσπασε κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Επιβλήθηκαν όχι ουσιαστικές οικονομικές «κυρώσεις» που θα έπλητταν καίρια την Τουρκική Οικονομία αλλά διακηρύχθηκε διακοπή …ροής ανταλλακτικών στρατιωτικού υλικού που για αυτό πρόκειται.

Θα ήταν πολύ πρόωρο και φυσικά παράτολμο να χαρακτηρίσουμε ότι αυτά που συμβαίνουν το τελευταίο χρονικό διάστημα στην ΒΑ Συρία, συνιστούν ένα… προσυμφωνημένο γενικό σχέδιο. Με την κατάσταση όμως που τείνει να διαμορφωθεί φαίνεται ότι όλοι θα είναι ευχαριστημένοι εκτός από τους Κούρδους που και αυτοί δεν θα είναι … «πολύ δυσαρεστημένοι» όπως δείχνουν και τα λόγια του Στρατιωτική Ηγέτη των SDF Μασλούμ Αμπντι «Αν έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα σε έναν συμβιβασμό και μια γενοκτονία, θα διαλέξουμε με βεβαιότητα τη ζωή για τον λαό μας».

* Ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι επικεφαλής στο «Παρατηρητήριο Liberal»

[12 3 4 5  >>