Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Χρήστος Μηνάγιας: Τα μηνύματα της επίσκεψης Erdoğan, που δεν έτυχαν προσοχής!...

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο liberal.gr ο Ταξίαρχος ε.α., ειδικός σε θέματα Τουρκίας, κ. Χρήστος Μηνάγιας, μας αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές του παρασκηνίου που προηγήθηκε της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Tayyip Erdoğan στην Ελλάδα, καθώς και των όσων είπε στην Κομοτηνή απευθυνόμενος σε Έλληνες Μουσουλμάνους της εκεί μειονότητας. Τα όσα μας είπε είναι εξόχως διαφωτιστικά για το που οδηγούνται οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις! Συνέντευξη στον Βασ...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης*: «Η τουρκική παρεμβατικότητα στην Θράκη: Από την ισλαμοδημοκρατία στον νε...

Η πολιτική εκκίνηση του Ταγίπ Ερντογάν ως ευρωπαϊστή μεταρρυθμιστή ηγέτη που επεδίωκε την εδραίωση ενός νέου τύπου «Ισλαμοδημοκρατίας» (κατά την αντιστοιχία με την «Χριστιανοδημοκρατία») στην Τουρκία, πρότυπο και για άλλα μουσουλμανικά κράτη, δημιούργησε μετρημένη αισιοδοξία, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα. Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΗ «εμπιστοσύνη» υπήρξε το κλειδί για την βελτίωση των διμερών σχέσεων και για την...

13-12-2017   Εθνική Στρατηγική

8/12/2016. ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-ΙΣΡΑΗΛ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΜΑΖΟΥΝ!!!! ...

Η δεύτερη τριμερής διάσκεψη των ηγετών Ελλάδος , Κύπρου και Ισραήλ,  λαμβάνει χώρα σήμερα , Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  στην Ιερουσαλήμ. Είναι   η δεύτερη τριμερής συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών, Τσίπρα, Αναστασιάδη και Νετανιάχου , που πραγματοποιείται 11 μήνες μετά τη στρατηγική συμμαχία,  που ανακοινώθηκε στη Λευκωσία και αποδεικνύει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών, η οποία κρίνεται σημαντική, λόγω αφενός των εξελίξεων στο κυπριακό,...

08-12-2016   Εθνική Στρατηγική

7/12/2016. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ...

      Είναι πλέον γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας συναγωνίζεται σε εθνικισμό και στην αύξηση της έντασης με την Ελλάδα και την συντήρηση αυτής. Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτή η έξαρση του τουρκικού εθνικισμού έναντι της Χώρας μας, δεν είναι άμοιρη των εσωτερικών προβλημάτων που η χώρα αυτή αντιμετωπίζει, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου, αλλά και των σε εξέλιξη ανακατατάξεων στη Συρία και το Ιράκ.   Με αυτή τ...

07-12-2016   Εθνική Στρατηγική

29/11/2016. Εθνική άμυνα – Στρατηγική χωρίς αποτίμηση...

Γράφει ο Γεώργιος Νικολάκος*Η στρατηγική είναι ένας όρος που ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και η αρχική της έννοια ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την στρατιωτική ορολογία, την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και την απαραίτητη σχεδίαση έτσι ώστε να υπάρχει βέλτιστη χρησιμοποίηση των έμψυχων και άψυχων πόρων με απώτερο σκοπό την επίτευξη των τεθέντων στόχων.Αναφερόμενοι κυρίως στην εθνική άμυνα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στρατηγικ...

29-11-2016   Εθνική Στρατηγική

16/11/2016. ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ...

ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ"Η κρίση δεν είναι αφηρημένη έννοια, ανέτρεψε τις ζωές των πολιτών της χώρας. Συζητήσαμε για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις και θα περιορίσουν τις ανισότητες. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο. Η λιτότητα δεν μπορεί να είναι συνταγή ανάπτυξης, οι Έλληνες πρέπει να δουν αλλαγή στην καθημερινή τους ζωή. Το ΔΝΤ είπε πως η ελάφρυνση είναι ζωτικής σημασίας και προσωπικά θα συνεχίσω να πιέζω προς...

16-11-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

31/7/2016. Οι Καλόγεροι της Άνδρου...

Οι Καλόγεροι της Άνδρου Μοναχικοί βράχοι στη μέση του Αιγαίου ή νησίδες ζωτικής εθνικής σημασίας;Οι νησίδες Καλόγεροι βρίσκονται στο Κεντρικό Αιγαίο. Πρόκειται για δύο "μοναχικούς βράχους", που απέχουν 26 ναυτικά μίλια από την Άνδρο και 24 ναυτικά μίλια από τα Αντίψαρα. Διοικητικά, υπάγονται στα Ψαρά.Ο Μεγάλος Καλόγερος έχει έκταση 6 στρέμματα και ύψος 36,5 μέτρα. Σε απόσταση 1400 μέτρων βορειοανατολικά, βρίσκεται ο Μικρός Καλόγερος, με έκταση 1,...

31-07-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΟΗΕ

30/1/2017. Περί «αδράνειας» της διεθνούς κοινωνίας

on Monday, 30 January 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Μάριος-Ανέστης Καϊτάζης, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

30/1/2017. Περί «αδράνειας» της διεθνούς κοινωνίας

     Το Κυπριακό ζήτημα βρίσκεται σε εκκρεμότητα για σαράντα και πλέον χρόνια, παρά το γεγονός ότι η τουρκική κατοχή είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο, οι εγγυήτριες δυνάμεις είναι μέρη του Συμφώνου της βόρειο-ατλαντικής συμμαχίας κι η Κύπρος κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χωρίς να αξιολογούνται οι ηγεσίες εκατέρωθεν των συνόρων, οι αντικειμενικοί πολιτικοί σκοποί τους ή οι μέθοδοι τους για την επίτευξη αυτών των στόχων, επιχειρείται μια σύντομη αναφορά στους λόγους για τους οποίους η διεθνής κοινωνία επέτρεψε τη διαιώνιση του ζητήματος.

STATUS QUO
     Το 1960 η Μεγάλη Βρετανία αποδέχεται με τη Συμφωνία του Λονδίνου τα όσα είχαν ήδη συμφωνηθεί με τη Συμφωνία της Ζυρίχης το 1959 μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας[1].
     Η συμφωνία προβλέπει την ίδρυση της Δημοκρατίας της Κύπρου[2] και την ανάληψη της υποχρέωσης για τις τρεις συμβαλλόμενες χώρες να εγγυηθούν την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα, της νεοσύστατης Δημοκρατίας, τη μη ένωση της με άλλη χώρα και τη διατήρηση του status quo, όπως αυτό διαμορφώνεται με το Σύνταγμα του 1960.

Η συνέχεια ΕΔΩ!

25/1/2017. Το μέλλον του Κυπριακού

on Wednesday, 25 January 2017. Posted in Α. Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Κύπρος - Βόρειος Αφρική

Γράφει ο Ευάγγελος Βενέτης*, Δρ, Συνεργάτης μας

25/1/2017. Το μέλλον του Κυπριακού

Οι πρόσφατες συζητήσεις στην Ελβετία τον Ιανουάριο του 2017 επιβεβαίωσαν απλώς το αδιέξοδο που έχει επικρατήσει εδώ και αρκετά χρόνια στην προοπτική επίλυσης αυτού του χρόνιου προβλήματος για την γεωπολιτική ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Είναι κοινή παραδοχή ότι το Κυπριακό έχει περάσει από διάφορα στάδια στις τέσσερις και πλέον δεκαετίες που πέρασαν από την τουρκική εισβολή του 1974. Συνήθως υπάρχουν μακρές περίοδοι διπλωματικής σιγής στις οποίες μεσολαβούν στιγμιαίες εκλάμψεις διαπραγματεύσεων και συναντήσεων κορυφής. Τότε συνήθως ακούγονται αισιόδοξες φωνές από τον ΟΗΕ και τα ΜΜΕ οι οποίες λίγο πριν τις εκάστοτε συναντήσεις δημιουργούν κλίμα τεχνητής, προφανώς, αισιοδοξίας. Κατόπιν των άκαρπων συναντήσεων η κοινή γνώμη και στις δύο πλευρές επιστρέφει στην σιγή περί του θέματος και την καθημερινότητα.

Είναι δεδομένο ότι για να υπάρξει βιώσιμη και δίκαιη λύση στο Κυπριακό θα πρέπει η εν λόγω λύση να είναι σύμφωνη με την αρχή της διεθνούς νομιμότητας επί τη βάσει των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλά και ρεαλιστική, δηλ. να ταιριάζει με τις διεθνείς συγκυρίες και να αντανακλά την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή. Ρεαλισμός και δίκαιο είναι έννοιες οι οποίες σπάνια ταυτίζονται στην πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις. Η Κύπρος δεν είναι δυνατόν να εξαιρεθεί του κανόνα.

Έχοντας υπόψη την αυξανόμενη μέχρι σήμερα ανισομέρεια γεωπολιτικής ισχύος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας υπέρ της δεύτερης αλλά και το γεγονός ότι το Κυπριακό είναι συγκοινωνούν δοχείο με το Παλαιστινιακό, δεν πρέπει να αναμένει ο ελληνισμός επίλυση του Κυπριακού βραχυπρόθεσμα. Σε σχέση με την Τουρκία είναι λογικό η Άγκυρα να ζητεί την αποτύπωση της γεωπολιτικής της ισχύος σε μια συνθήκη επίλυσης του Κυπριακού. Μία τέτοια αποτύπωση σημαίνει πολλά πλεονεκτήματα για την τουρκοκυπριακή πλευρά που συγκρούονται με το δίκαιο των ελληνοκυπρίων και τη διεθνή νομιμότητα. Δεν υπάρχει συνθήκη στη οποία ο ισχυρός, είτε έχει δίκιο είτε άδικο, να μην εξαργυρώνει την ισχύ του σε έννομο πλεονέκτημα επί της συνθήκης. Δίκαιο είναι ο νόμος του ισχυρού. Όποιος στην Ελλάδα και την Κύπρο αισιοδοξεί περί άμεσης και δίκαιης λύσης με αυτές τις συνθήκες απλώς αιθεροβατεί.

Συνεπώς δεν είναι προς το συμφέρον της ελληνοκυπριακής πλευράς να επιζητεί λύση την δεδομένη χρονική στιγμή. Αντίθετα πρέπει να περιμένει τον καιρό, μεσοπρόθεσμα, που η ελληνοκυπριακή πλευρά και η Ελλάδα θα έχουν αυξήσει την γεωπολιτική τους επιρροή στην περιοχή και ευρύτερα αλλά θα ευνοούνται και από τις γεωπολιτικές συγκυρίες για να επιδιώξουν δίκαιη λύση στο Κυπριακό επί ίσοις όροις ισχύος και επιρροής.

Στο πλαίσιο της αλλαγής των διεθνών συγκυριών συμπεριλαμβάνεται κυρίως το Παλαιστινιακό Ζήτημα με το οποίο το Κυπριακό συνδέεται γεωπολιτικά όχι απλώς επειδή οι περιοχές γειτνιάζουν άμεσα αλλά και διότι οι καταστάσεις τόσο στην Κύπρο όσο και την Παλαιστίνη παρουσιάζουν, πέραν των διαφορών τους, ιδιαίτερες ομοιότητες σε σχέση με το διεθνές δίκαιο σχετικά με την έννοια της κατοχής, του εποικισμού των κατεχομένων κλπ. Επιπλέον τα δύο προβλήματα, Κυπριακό και Παλαιστινιακό, συνδέονται άμεσα και σε επίπεδο γεωπολιτικής στρατηγικής των περιφερειακών και παγκόσμιων δυνάμεων που καθορίζουν τον χάρτη των συμφερόντων τους στην περιοχή. Μάλιστα η συγκεκριμένη παράμετρος του Παλαιστινιακού είναι καθοριστικής σημασίας για την χάραξη της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στην Κύπρο, στοιχείο το οποίο δεν έχει λάβει υπόψη της η Αθήνα, σε αντίθεση με την Λευκωσία. Όταν το πράξουν και οι δύο, έχοντας την αρετή της υπομονής ήδη αναπτυγμένη στον απαιτούμενο βαθμό, τότε θα είναι σε θέση να διεκδικήσουν την δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό.

*Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής - ΕΛΙΑΜΕΠ

Αναδημοσίευση από CNN Greece

2014-10-26. Περιμέναμε κάτι περισσότερο, κύριε Μπαν-Κι-Μουν...

on Sunday, 26 October 2014. Posted in Απόψεις μη Μελών

Γράφει ο Δρ Μελέτης Η. Μελετόπουλος, Συνεργάτης μας.

    Ο κ. Σαμαράς ενεφάνισε ως θρίαμβο τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής, στα οποία όμως απλώς επαναλαμβάνεται η γνωστή σε όλους, χιλιοειπωμένη, παγίως ισχύουσα αρχή ότι «τα υποψήφια προς ένταξη μέλη οφείλουν να αναγνωρίζουν τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ούτε λέξη για τις ωμές τουρκικές παραβιάσεις. Μάλιστα διαβάσαμε ότι ο Κάμερον δεν ήθελε ούτε αυτήν την δήλωση, μην τυχόν και δυσαρεστηθεί η φίλη, σύμμαχος και πελάτης Τουρκία.

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια!

23/10/2016. Νέα αμφισβήτηση της Λωζάνης από τον ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ Ερντογάν

on Sunday, 23 October 2016. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει η Βασιλική Κουντουρόγιαννη, Δημοσιογράφος, μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

23/10/2016. Νέα αμφισβήτηση της Λωζάνης από τον ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ Ερντογάν

Ο τίτλος είναι ξεκάθαρος.
Και εμείς σε αυτό το παραλήρημα απαντούμε Δωρικά!
Πρώτον: Τα Δωδεκάνησα που μας παραχωρήθηκαν να πάει να τα ζητήσει από την Ιταλία...
Δεύτερον: Να παραδώσει τη λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων με την Συρία (που ζητά μάλιστα και επέκταση αυτής της "ζώνης ασφαλείας" όπως την αποκαλεί κατά 5.000 τετραγωνικά χιλιομέτρα) στον Άσαντ  ή σε όποιον άλλον ανήκει...

ΕΔΩ! η συνέχεια.

2015-12-14. ΤΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΤΩΝ ΔΑΡΔΑΝΕΛΙΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΠΟΡΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ.

on Monday, 14 December 2015. Posted in Ε.Ε. - ΝΑΤΟ - ΟΗΕ - Διεθνές Δίκαιο

Γράφει ο Ευάγγελος Γριβάκος, Αντιστράτηγος ε.α – Νομικός, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

2015-12-14. ΤΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΤΩΝ ΔΑΡΔΑΝΕΛΙΩΝ  ΚΑΙ ΒΟΣΠΟΡΟΥ ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ.

Εισαγωγικά. Η πρόσφατη εσκεμμένη κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού  Su-24 από τουρκικά μαχητικά F-16 κοντά στα σύνορα Τουρκίας- Συρίας η οποία στοίχισε την ζωή ενός εκ των δύο πιλότων του αεροσκάφους  και ενός Ρώσου Πεζοναύτη που επέβαινε στο ελικόπτερο διάσωσης, ανέβασε στο κατακόρυφο την ένταση στις σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, επανέφερε στο προσκήνιο την μεγάλη γεω-πολιτική και στρατηγική σημασία των Στενών των Δαρδανελίων-Βοσπόρου  και άνοιξε το περίπλοκο θέμα της  ναυσιπλοΐας  μέσω αυτών.

Γενική Θεωρία περί Στενών. Υπό γεωγραφική έννοια, ως «Στενά» χαρακτηρίζονται οι φυσικοί θαλάσσιοι δίοδοι μεγάλου σχετικά πλάτους που χωρίζουν δύο ξηρές (π.χ δύο νησιά ή δύο ηπειρωτικά τμήματα ή ενα νησί και ένα ηπειρωτικό τμήμα) και ενώνουν  δύο θάλασσες. Από  όλα τα γεωγραφικά Στενά, ως υποκείμενα του Διεθνούς Δικαίου (ΔΔ) εκλαμβάνονται μόνον εκείνα που υπάγονται  σε ειδικό νομικό καθεστώς (δηλαδή συνδέουν δύο τμήματα της ανοικτής θάλασσας (ΑΘ) ή ενα τμήμα της ΑΘ και την Αιγιαλίτιδα Ζώνη άλλου κράτους ή τις ΑΟΖ δύο διαφορετικών κρατών ή ένα τμήμα της ΑΘ και μια ΑΟΖ κράτους) καθώς και τα διεπόμενα, λόγω της μεγάλης στρατηγικής και οικονομικής αξίας τους,  από Διεθνείς Συνθήκες, όπως είναι τα Στενά των Δαρδανελίων-Βοσπόρου, συνολικού μήκους 164 ναυτ. μιλίων, που διέπονται από τις Συνθήκες της Λωζάνης και του Μοντρέ, τα Στενά του Γιβλαρτάρ, της Δανίας κλπ. Αμφότερες οι παραπάνω  κατηγορίες Στενών χρησιμοποιούνται για διεθνή ναυσιπλοΐα και, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν περιοριστικοί όροι ή ειδικές προϋποθέσεις, τα παράκτια κράτη που ελέγχουν τα Στενά αυτά  δεσμεύονται από τον βασικό κανόνα των διατάξεων των άρθρων 37-44 της Συμβάσεως του Δικαίου της Θάλασσας του 1982, ο οποίος καθορίζει ότι «τα ξένα πλοία, εμπορικά και πολεμικά, έχουν δικαίωμα ελεύθερης διαβάσεως/πλού διελεύσεως (transit passage) μέσα από τα Στενά» και, ως εκ τούτου, τα παράκτια κράτη  δεν νομιμοποιούνται να παρακωλύουν την διέλευση των μέσω αυτών (των Στενών) διερχομένων πλοίων. Στο σημείο αυτό εντοπίζεται μια ουσιαστική διάκριση σε σχέση με το δικαίωμα  της «αβλαβούς διελεύσεως» των πλοίων μέσα από την Αιγιαλίτιδα Ζώνη  ενός κράτους, το οποίο δίνει την νομική δυνατότητα στο  παράκτιο κράτος να αναστείλει την διέλευση των ξένων πλοίων για λόγους ασφαλείας, ενώ, αντίθετα, το Κράτος  που ελέγχει τα Στενά στερείται παντελώς τοιούτου δικαιώματος αφού, ως προελέχθη, τα πλοία μπορούν να περνούν ελεύθερα από εκεί, έστω και υπό προκαθορισμένους περιορισμούς.
Η Συνθήκη της Λωζάννης, που υπογράφτηκε την 24η   Ιουλίου 1923 από τα  Συμβαλλόμενα Κράτη : Hνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, Ιαπωνία, Ελλάδα ,Σερβο-σλοβενικό - κροατικό κράτος, Ρουμανία αφενός και Τουρκία αφετέρου, καθιέρωσε το καθεστώς ελευθεροπλοΐας για όλα τα πλοία (εμπορικά και πολεμικά) που διέρχονταν τα Στενά των Δαρδανελίων-Βοσπόρου, καθώς και ελευθερία υπερπτήσεως των αεροσκαφών σε περίοδο ειρήνης ή πολέμου, εφόσον η Τουρκία δεν ήταν εμπόλεμη.  Σε περίπτωση  που η Τουρκία ήταν εμπόλεμη, παρέχονταν το δικαίωμα στις Τουρκικές Αρχές να επισκέπτονται και να ελέγχουν (visit and search) τα ουδέτερα πλοία και αεροσκάφη, ενώ για τα εχθρικά επιτρέπονταν η λήψη μέτρων που προβλέπονται από το Διεθνές Δίκαιο. Επίσης, με βάση το άρθρο 4 της εν λόγω  Συνθήκης, συμφωνήθηκε η αποστρατικοποίηση των ίδιων των Στενών και των νήσων Ιμβρου, Τενέδου, Λαγουσών, Σαμοθράκης και Λήμνου. Το  καθεστώς αυτό  ευνοούσε βασικά την τότε Σοβιετική Ενωση (ΕΣΣΔ), διότι παρείχε σε αυτήν το δικαίωμα να εξέρχεται ανεμπόδιστα δια των πλοίων της  στο Αιγαίο Πέλαγος και την Μεσόγειο Θάλασσα αλλά δεν εξυπηρετούσε καθόλου τα σχέδια των Δυτικών Δυνάμεων που κατόρθωσαν να το ανατρέψουν με την Συνθήκη του Μοντρέ.
Η Συνθήκη  του Μοντρέ ή Συνθήκη για το Καθεστώς των Στενών (Μontreux  Convention Regardihg the Regime of the Turkish Straights) υπογράφηκε την 20η Ιουλίου 1936, τέθηκε σε ισχύ από 9 Νοεμβρίου του ιδίου έτους και συνεχίζει να ισχύει μέχρι σήμερα  αλλά με τροποποιήσεις.  Συμβαλλόμενα ήταν τα Κράτη της Μαύρης Θάλασσας:  Βουλγαρία, Ρουμανία, ΕΣΣΔ και Τουρκία, ομού με τα λοιπά  Κράτη:  Αυστραλία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Αγγλία και Γιουγκοσλαβία, που συνήλθαν με σκοπό  - όπως φαίνεται στο Προοίμιο της Συνθήκης -  «να ρυθμίσουν την διέλευση και ναυσιπλοΐα των Στενών, χωρίς να παραγνωρίζεται η ασφάλεια της Τουρκίας και των άλλων Κρατών της Μαύρης Θάλασσας και να αντικαταστήσουν με την παρούσα Συνθήκη, την Συνθήκη της Λωζάνης της 24ης Ιουλίου 1923». Ειδικότερα με  την Συνθήκη του Μοντρέ του 1936:
•• Αναγνωρίσθηκε και επιβεβαιώθηκε η Αρχή της ελευθέρας διελεύσεως και ναυσιπλοΐας δια των Στενών αλλά  δόθηκε στην Τουρκία πλήρης έλεγχος και κυριαρχία (συμπεριλαμβανομένης και της στρατικοποιήσεως) επ΄αυτών. Εκφανση των προνομίων τούτων συνιστά    το άρθρο 24 της Συνθήκης κατά το οποίο «η Τουρκία θα επιβλέπει την εκτέλεση όλων των προβλέψεων της παρούσας Συνθήκης σχετικά με την διέλευση των πολεμικών πλοίων διαμέσου των Στενών».
••Τα εμπορικά πλοία έχουν το δικαίωμα ελευθεροπλοΐας κάτω από οποιαδήποτε σημαία με οποιοδήποτε είδος φορτίου, ημέρα και νύκτα, ακόμη και σε καιρό πολέμου, εφόσον, βέβαια, η Τουρκία δεν είναι εμπόλεμη. Αν είναι εμπόλεμη, η ελευθεροπλοΐα ισχύει μόνο για τα συμμαχικά εμπορικά της πλοία και τα πλοία των ουδετέρων κρατών, υπό την προϋπόθεση ότι τα τελευταία δε βοηθούν σε καμία περίπτωση τον εχθρό.
•• Τα πολεμικά πλοία κάθε χώρας (μη περιλαμβανομένων των βοηθητικών πλοίων και εκείνων που εκτελούν ανθρωπιστικές επιχειρήσεις εφόσον δεν υπερβαίνουν τους 8.οοο τονους), σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διέρχονται μόνο κατά την διάρκεια της ημέρας και  να ενημερώνουν δια της διπλωματικής οδού τις τουρκικές Αρχές τουλάχιστον 8 ημέρες προ του διάπλου, εκτός αν ανήκουν σε παρευξείνια κράτη (Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία, Ρωσία, Γεωργία) οπότε το ανωτέρω χρονικό διάστημα αυξάνεται σε 15 ημέρες. Ο διάπλους των αεροπλανοφόρων και των υποβρυχίων απαγορεύεται, εκτός αν πρόκειται για υποβρύχια παρευξεινίων κρατών και αυτά  μόνον όταν μεταβαίνουν ή είχαν μεταβεί για επισκευή ή συντήρηση εκτός Μαύρης Θαλασσας ή κατασκευάσθηκαν εκτός Ευξείνου Πόντου. Σε κάθε περίπτωση τα υποβρύχια θα πλέουν στην επιφάνεια της θάλασσας.
•• Σε περίοδο ειρήνης τα πολεμικά πλοία των παρευξείνιων χωρών μπορουν να διαπλέουν τα Στενά, έστω και αν ξεπερνούν τους 15.000 τόνους, υπό τον όρο ότι θα διέρχονται μόνα τους  ή με συνοδεία  δύο  το πολύ αντιτορπιλικών. Τα πολεμικά πλοία των μη παρευξεινίων χωρών μπορούν να διέλθουν εφόσον δεν υπερβαίνουν τις 15.000 τόννους το καθένα και εφόσον δεν βρίσκονται εντός των Στενών περισσότερα από εννέα πολεμικά σκάφη. Επί πλέον το συνολικό εκτόπισμα των σκαφών  των μη  παρευξεινίων κρατών που διαπλέουν την Μαύρη Θάλασσα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 30.000 τόννους και δεν πρέπει να διαθέτει οπλισμό μεγαλύτερο από τον προβλεπόμενο στη Συνθήκη. Τα πολεμικά σκάφη των μη παρευξεινίων χωρών δεν μπορούν να παραμείνουν εντός της Μαύρης Θάλασσας περισσότερες από 21 ημέρες.
•• Σε περίοδο  πολέμου κατά τον οποίον η Τουρκία είναι ουδέτερη, ισχύουν όσα αναφέρθηκαν  και για την περίοδο ειρήνης, με την διαφορά ότι τα πολεμικά πλοία των εμπολέμων  στερούνται της δυνατότητος να διέλθουν από τα Στενά. Εξαιρούνται τα εμπόλεμα πλοία που συμμορφούνται σε Αποφάσεις της ΚΤΕ (νυν ΟΗΕ) ή  ενεγούν υπό συνθήκες  αμοιβαίας βοήθειας, οι οποίες, όμως, δεσμεύουν και την  Τουρκία 
•• Επίσης σε περίοδο πολέμου με την Τουρκία να είναι εμπόλεμη, ο διάπλους των πολεμικών πλοίων των ουδετέρων κρατών επαφίεται στην διακριτική εχέρεια της τουρκικής κυβέρνησης. Το ίδιο ισχύει και όταν η Τουρκία απειλείται άμεσα με πόλεμο, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα αντιταχθούν στα μέτρα που θα λάβει η πλειοψηφία των χωρών της ΚΤΕ (ΟΗΕ) και των συμβαλλομένων στην Συνθήκη του Μοντρέ μερών, μετά από σχετική ενημέρωση εκ μέρους  της Τουρκίας.
•• Παραδόξως για τα πολεμικά  αεροσκάφη και σε αντίθεση με την Συνθήκη της Λωζάννης, στη Σύμβαση του Μοντρέ δεν γίνεται καμία αναφορά, ενώ για τα πολιτικά ορίζεται ότι « η Τουρκία θα ενημερώνει για τους διαδρόμους από τους οποίους θα διέλθουν». Εκ της  ανωτέρω διατάξεως συνάγεται τον συμπέρασμα ότι αφού η πτήση των πολιτικών αεροσκαφών άνωθεν των Στενών υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Τουρκίας, θα πρέπει να γίνει δεκτό(argumentum ex contrario) ότι το ίδιο συμβαίνει και για τα πολεμικά αεροσκάφη.

Eφαρμογή της Συνθήκης του Μοντρέ. Παράλληλα με την  επαναφορά της κυριαρχίας επί των Στενών στην Τουρκία δια της Συνθήκης του Μοντρέ, την παύση της ισχύος του καθεστώτος εγγυήσεων που είχε τεθεί με την Συνθήκη της Λωζάνης και την άρση των δεσμεύσεων αποστρατικοποίησης, καταργήθηκε και η Επιτροπή Εποπτείας των Στενών της οποίας οι αρμοδιότητες αναλήφθηκαν από την τουρκική κυβέρνηση. Είναι παραδεκτόν ότι η υπογραφή της Συνθήκης αποτέλεσε μια μεγάλη διπλωματική επιτυχία της Τουρκίας.

Κατά τον Β’ΠΠ η ουδέτερη  Τουρκία επανειλημμένα παραβίασε την Συνθήκη του Μοντρέ εις βάρος των Συμμάχων και υπέρ του Αξονα. Με το εφεύρημα  της πρόσκαιρης αφαίρεσης των πυροβόλων από τα πλοία μεταφοράς στρατευμάτων και της επανατοποθετήσής  τους μετά τον διάπλου, διήλθαν από τα Στενά γερμανικά πλοία προκειμένου να ενισχύσουν τις επιχειρήσεις που διεξήγαγαν στις παρευξείνιες χώρες. Μετά το τέλος του πολέμου η Σοβιετική Ενωση προσπάθησε επανειλημμένα να προκαλέσει Συνδιάσκεψη για την τροποποίηση της Συμβάσεως, αλλά η ένταση  στις σχέσεις μεταξύ Ανατολής και Δύσεως δεν επέτρεψε καμία συνεννόηση, με αποτέλεσμα η Σύμβαση να μένει τυπικά αμετάβλητη όπως υπογράφτηκε το 1936. Την εποχή του Ψυχρού Πολέμου συνέβησαν τραγελαφικές παραβάσεις της Συνθήκης. Επί παραδείγματι το 1968 επετράπη η είσοδος του αμερικανικού αντιτορπιλικού Dyess στην Μαύρη Θάλασασα παρότι ήταν εφοδιασμένο με οπλικά συστήματα απαγορευμένα από την Συνθήκη.Ομοίως, το 1975 επετράπη η έξοδος στο Αιγαίο του ρωσικού αεροπλανοφόρου Κιev, εκτοπίσματος 45.000 τόνων καθώς η Τουρκία το βάπτισε «ανθυποβρυχιακό πυραυλοφόρο καταδρομικό».
Τις τελευταίες δεκαετίες και μετά την λήξη του Ψυχρού Πολέμου, η Τουρκία με πρόχημα τα πολλά ναυτικά ατυχήματα που συνέβαιναν στην περιοχή των Στενών και την προστασία του περιβάλλοντος, προσπαθεί να επιβάλλει μέτρα περιορισμών, δεσμεύσεων, ακόμη και απαγορεύσεων για τα Στενά, εν τοις πράγμασι, όμως, αποβλέπει στην διαφοροποίηση του καθεστώτος των Στενών υπέρ των διεθνών  συμφερόντων της.
Προς τούτο, από 1ης     Ιουλίου 1994 εφαρμόζει τον «Ναυτιλιακό Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας για τα Στενά» (Maritime Traffic Regulationς  for the Turkish Straits and the Marmara Region), ο οποίος εισήγαγε ένα νέο ρυθμιστικό καθεστώς «προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και η προστασία του περιβάλλοντος στην περιοχή» αλλά χωρίς να παραβιάζεται η Αρχή του Μοντρέ της ελεύθερης διελεύσεως. Οι νέος αυτός Κώδικας προκάλεσε αντιδράσεις κατά της Τουρκίας όταν Ρωσία, Ελλάδα, Κύπρος,Ρουμανία,Ουκρανία και Βουλγαρία προέβαλλαν τις αντιρρήσεις τους με ατιολογικό ότι ορισμένες διατάξεις του Κώδικα ήταν αντίθετες προς τις προβλέψεις της Συνθήκης του Μωντρέ. Ωστόσο, οι  αλλαγές που επέφερε ο Κώδικας εγκρίθηκαν από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό με  αιτιολογικό ότι «δεν είχαν σκοπό να θίξουν τα δικαιώματα των  οποιωνδήποτε πλοίων που χρησιμοποιούν τα Στενά βάσει του Διεθνούς Δικαίου». Περαιτέρω η Τουρκία, το έτος 1998, πάλι μονομερώς, προέβη και σε νέες ρυθμίσεις του διάπλου των πλοίων από τα Στενά και τον Νοέμβριο του 2002 έλαβε και νέα, πρόσθετα  μέτρα για το ίδιο θέμα. Οι μονομερείς αυτές ενέργειες της Τουρκίας δεν συμβιβάζονται με το Διεθνές Δίκαιο το οποίο επιτάσσει ότι προκειμένου να αλλάξει το καθεστώς που δημιουργεί μια Συνθήκη θα πρέπει να συμφωνήσουν τα μέρη  που συμμετείχαν στην σύναψη αυτής.
Μετά τον Νοέμβριο 1994 οπότε τέθηκε σε ισχύ η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ένας αριθμός κρατών  από τα 157 που τελικά την υπέγραψαν στο Μοntego Bay της Τζαμαΐκα  το 1982, υπέβαλλαν αίτημα στον ΟΗΕ όπως η Συνθήκη του Μοντρέ επαναδιατυπωθεί κατά το μέρος που αφορούσε την διεθνή ναυσιπολοΐα στα Στενά, ώστε να συνάδει επακριβώς με την UNCLOS στον κρίσιμο  αυτόν θεσμό του Διεθνούς Δικαίου. Όμως η Τουρκία (όπως και οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Βενεζουέλα) δεν έχει υπογράψει, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, την UNCLOS, αλλά τούτο δεν αποτελεί πραγματικό κώλυμα για την επαναδιατύπωση, διότι το περιεχόμενο αυτής (της UNCLOS) έγκειται από παλαιούς και νέους θεσμούς (μεταξύ των οποίων, ασφαλώς, και εκείνος της διεθνούς ναυσιπλοΐας) που η κοινή συναίνεση και η ομοιόμορφη πρακτική των κρατών-μελών  του συνόλου, σχεδόν,  της Διεθνούς Κοινότητος,  έχουν αναδείξει αυτούς σε πραγματικό  Εθιμικό Δίκαιο, όπερ σημαίνει ότι οι θεσμοί ισχύουν erga omnes, δηλαδή για όλα τα εμπλεκόμενα κράτη, έστω και αν δεν έχουν υπογράψει την UNCLOS. Αλλά και οι 4 θεμελιώδεις Συμβάσεις της Γενεύης 1958 και άλλες 140 περίπου πολυμερείς Συνθήκες που αφορούν στο Δίκαιο της Θάλασσας και είναι καταχωρημένες  στην Γραμματεία των ΗΕ, εξακολουθούν να ισχύουν κατά το μέτρο που δεν έρχονται σε αντίθεση με την UNCLOS ή δεν επικαλύπτονται από αυτήν.

Η παρούσα κατάσταση. Μετά την τριχοτόμηση της Ουκρανίας το 2014 και τον έλεγχο του Ευξείνου Πόντου που επετεύχθη με την κατάληψη της Κριμαίας, είναι νομοτελειακά αναμενόμενο  για την  Ρωσία να επιχειρήσει  την  έξοδο της προς την «ζεστή» θάλασσα της Μεσογείου και ο καλύτερος τρόπος να εκπληρώσει τον στρατηγικό αυτό στόχο - που συγχρόνως διευκολύνει τις επιχειρήσεις της προς Συρία -  είναι   ο  έλεγχος  των Στενών των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου, τον οποίον σήμερα ενασκεί η Τουρκία. Τα σκληρά οικονομικά μέτρα που μέχρι σήμερα έχει λάβει ο Πρόεδρος Πούτιν κατά της Τουρκίας για την άφρονα κατάριψη του ρωσικού αεροσκάφους -  όπως διακοπή έκδοσης βίζας προς Τουρκία με σκοπό απαγόρευση τουρισμού με τεράστιες επιπτώσεις στην τουρκική Οικονομία, εμπάργκο  εισαγωγών τουρκικών  προϊόντων  στην Ρωσία, διακοπή σχέσεων, συνομιλιών και  επιχειρηματικής δραστηριότητας μεταξύ των δύο Χωρών κλπ – ώθησαν την Τουρκία να δηλώσει επίσημα ως «αντίμετρα», την πρόθεση ασκήσεως των δικαιωμάτων της που απορρέουν από την Συνθήκη του Μοντρέ και την απαγόρευση διέλευσης από τα Στενά των ρωσικών πλοίων, κυρίως των  πολεμικών. Η Μόσχα, σε απάντηση, διεμήνυσε  ότι μια τέτοια ενέργεια παραβίασης των Διεθνών Συνθηκών για τα Στενά θα μπορούσε να σημάνει αυτομάτως και  την κήρυξη του πολέμου. Και σε περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο, η  Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά  εκ των προτέρων ότι η ρωσική αεροπορία έχει δυνατοτητες ναρκοθέτησης των  Στενών από αέρος,  με σκοπό την παρεμπόδιση εξόδου από τα Στενά   του τουρκικού στόλου που ναυλοχεί στον ναύσταθμο του Γκιουλτσούκ, κοντά στην Κωνσταντινούπολη. Από τα ανωτέρω εύκολα διαπιστώνεται η σπουδαιότητα της Συνθήκης του Μοντραί 1936, αφού μια παραβίαση ή δυσερμηνεία της μπορεί να γίνουν αιτία ανάφλεξης πολέμου στην ευρύτερη περιοχή των Στενών, της Μαύρης Θάλασσας ή και των Βαλκανίων, ακόμη.  Το θέμα είναι λεπτό και επικίνδυνο για την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια.

Επιμύθιο. Η ισχύς  της Συνθήκης  του Μωντρέ προβλέπονταν εικοσαετής, με λήξη τον Ιούλιο του 1956, υπό τον όρο ότι δεν θα   υπάρξει επίσημη καταγγελία κατ’ αυτής. Και επειδή καμία τέτοια πράξη καταγγελίας δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα , έπεται  ότι η Συνθήκη, στις γενικές γραμμές της,  εξακολουθεί να υφίσταται ως αρχικά. Εν τούτοις, αν ένα ή περισσότερα από τα συμβαλλόμενα κράτη καταγγείλουν εξ ολοκλήρου την Συνθήκη και ασκήσουν το υπό του άρθρου 28 προβλεπόμενο δικαίωμά  τους να ζητήσουν την εντός 2 ετών αναθεώρησή της, θα δώσουν το έναυσμα για μια δραματική ανατροπή του status quo και των παγκόσμιων σχεδιασμών στην περιοχή, με ανεξέλεγκτες επιπλοκές.

Εχουν παρέλθει 80 περίπου έτη από την σύναψη της Συνθήκης και έχει παρεμβληθεί μέχρι σήμερα  ένας Παγκόσμιος Πόλεμος, η ψυχροπολεμική και η τρέχουσα μετα-ψυχροπολεμική  εποχή, που έχουν αλλάξει δραματικά το διεθνές περιβάλλον, τις ιδεοληψίες , τους φόβους και τις αμφιρρέπουσες ισορροπίες  που επικρατούσαν την εποχή της υπογραφής και πρώιμης εφαρμογής της. Είναι, κατά συνέπεια αναμενόμενο, το καθεστώς επιβολής της Συνθήκης να αντιμετωπίζεται ως αναχρονιστικό από την Διεθνή Κοινότητα, να  παρουσιάζει προβλήματα προσαρμοστικότητας στα σύγχρονα διεθνή δεδομένα και δρώμενα και να  προμηνύει ότι, αργά ή γρήγορα,  ολόκληρη η Συνθήκη  θα πέσει σε αχρησία και θα αντικατασταθεί με νέα, συνάδουσα απολύτως με την εκδηλωθείσα δια της UNCLOS βούληση   των κρατών για πλήρη ελευθερία διελεύσεως  από τα διεθνή Στενά. Και όλα αυτά, βέβαια, μόνο για τον καιρό της ειρήνης διότι κατά τον πόλεμο «interarma silent leges».        

2014-03-16, ΘΕΣΕΙΣ ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

on Sunday, 16 March 2014. Posted in Εθνικά Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής

Γράφει το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών

2014-03-16, ΘΕΣΕΙΣ ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

 Κατεβάστε ΕΔΩ! όλο το κείμενο! 

Το ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στην Κύπρο, σύμφωνα με τις οποίες οι εμπλεκόμενες πλευρές φαίνεται να εκφράζουν την έντονη επιθυμία και θέλησή τους όπως οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις οδηγήσουν σε οριστική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού ζητήματος. Ο έντονος προβληματισμός της χρονικής συγκυρίας των διαπραγματεύσεων, η οποία βρίσκει την Κύπρο και την Ελλάδα σε αδύναμη θέση λόγω της οικονομικής κρίσεως και υπό την επιρροή της Τρόϊκας και των δανειστών, φαίνεται ότι παρακάμπτεται από την τρέχουσα δυναμική εξευρέσεως λύσεως προς την οποία ωθούν οι ακόλουθες κυρίως παράμετροι: