Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Μήπως οι μίζες στα εξοπλιστικά εξηγούν το "φοβικό σύνδρομο" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;...

    Οι αποκαλύψεις γιά τα εξοπλιστικά στην πραγματικότητα επιβεβαίωσαν την κοινή  πεποίθηση: ότι στην διαδικασία παραγγελιών στρατιωτικού υλικού εμφιλοχωρούσε εδώ και χρόνια αθρόος χρηματισμός των αρμοδίων αξιωματούχων. "Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι", κατά την λαϊκή παροιμία. Η τεραστίων διαστάσεων, όπως αποδεικνύεται τώρα, διαφθορά, ήταν διακομματική. Στην ουσία, το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησε τις μίζες α...

18-01-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-03-17. Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου ...

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου». Sir Halford J. Mackinder ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο....

17-03-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. Εξωτερική πολιτική ντροπής...

Η σημερινή μέρα είναι άλλη μια μέρα που οι Έλληνες θα την θυμόμαστε με θλίψη. Ο λόγος είναι η κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας που την απογυμνώνει από τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειάς της.Μετά το απίθανο ότι «η μουσουλμανική, η οθωμανική κληρονομιά είναι μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς», το οποίο ξεστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πριν από λίγες μέρες, υφιστάμεθα σήμερα την ταπεινωτική επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού και...

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων...

ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση ΚρίσεωνΑναδημοσίευση από το περιοδικό ‘Νέα Πολιτική’, Τεύχος 12, Νοε-Δεκ 2014Η διαχείριση κρίσεων πρέπει να θεσμοθετηθεί και να γίνει μέρος μίας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης.Η διαχείριση κρίσεων αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και εμπειρία, σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της πρόληψης, της πρόγνωσης και της εκτίμησης κινδύνου το έργο αυτό είναι καθήκον ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που είναι ανύπαρκτο...

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-06. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ!...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! Θα ακολουθήσουν:-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας κ...

06-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-18. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

18-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. H Εθνική Αξιοπρέπεια...

Υπάρχει ένα άυλο αγαθό, απαραίτητο για την επιβίωση και την ιστορική συνέχεια των λαών, ιδίως αυτών που δεν διαθέτουν άφθονους υλικούς πόρους και πλούτο. Το αγαθό αυτό είναι η Εθνική Αξιοπρέπεια, που διασώζει ατομικά και συλλογικά τους πολίτες μίας χώρας από την απαξίωση, την ταπείνωση, τον εξευτελισμό, το ψυχικό σκότιος, και μεσοπρόθεσμα από την δουλεία και μακροπρόθεσμα από τον εκμηδενισμό τους.  Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια....

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΠΑΙΔΕΙΑ

Μαρία Ευθυμίου: Έχουμε εθιστεί να είμαστε μωρά

on Saturday, 13 January 2018. Posted in Απόψεις μη Μελών

Συνέντευξη: ΝΟΤΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Συναντηθήκαμε σε ένα συμπαθητικό εστιατόριο στο Κουκάκι, στα μέσα Δεκεμβρίου. Στα δελτία ειδήσεων έπαιζαν «ψηλά» το ενδεχόμενο εκλογής μουφτή στη Θράκη, τo συνέδριο της Ν.Δ. και η πρωτοφανής κακοκαιρία στις ΗΠΑ. Ποια κακοκαιρία; Στην Αθήνα είχε λαμπρό ήλιο και θερμοκρασίες φθινοπώρου. Η ανάλαφρη διάθεσή μου γρήγορα βάρυνε όταν αρχίσαμε να συζητούμε για το μέλλον της χώρας. Η Μαρία Ευθυμίου ήταν ξεκάθαρη και με συγκεκριμένο σκεπτικό: η βαθιά και παρατεταμένη κρίση που περνάμε δεν μας έδωσε κανένα ουσιαστικό μάθημα. Η πλειονότητα του ελληνικού λαού δεν θέλει να αλλάξει, άρα οποιαδήποτε βελτίωση υπάρξει θα είναι προσωρινή. Δεν θα επιτρέψει να κάνουμε το άλμα που χρειάζεται. Εάν η δυσλειτουργία, η σήψη και η διάλυση παραταθούν, κάποιοι από τους γείτονές μας που εποφθαλμιούν θα μας διαμελίσουν και θα μας απορροφήσουν. Το να ακούς μια τέτοια μαύρη εκτίμηση από έναν άνθρωπο σοβαρό που σπάνια μιλάει στα Μέσα, αλλά έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της Ιστορίας, σου προκαλεί σύγκρυο.


– Μα δεν πιστεύετε ότι σιγά σιγά τα πράγματα θα πάνε καλύτερα, ιδιαίτερα αν υπάρξει μια πολιτική ηγεσία στον τόπο που θα ενισχύσει την ανάπτυξη;
– Με τα μυαλά και τη νοοτροπία που έχουμε σήμερα, δεν σωζόμαστε. Μπορεί για ένα χρονικό διάστημα λίγων ετών να έρθουν περισσότερα κεφάλαια στην Ελλάδα και να υπάρξει ανάκαμψη. Θα είναι, όμως, πρόσκαιρη. Και θα ξαναβυθιστούμε – εάν πράττουμε τα ίδια. Μεγάλη ευκαιρία μας έδωσε, προ τριακονταπενταετίας, η είσοδός μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εμείς, όμως, αντί να ταιριάξουμε με τα προηγμένα κράτη και να αλλάξουμε τα δυσλειτουργούντα σημεία μας, ενδιαφερθήκαμε μόνο για τα χρήματα. Οι πλούσιες και καλοδιοικούμενες χώρες, όμως, δεν έγιναν πλούσιες και καλοδιοικούμενες επειδή βρήκαν ξαφνικά χρήματα. Αμα ήταν έτσι, η Νιγηρία –που έχει πάμπλουτο υπέδαφος– θα ήταν μία από τις πιο πλούσιες και καλοδιοικούμενες χώρες του κόσμου. Δεν είναι θέμα πλούτου. Είναι πώς προσλαμβάνεις τον εαυτό σου και τη λειτουργία σου μέσα στην κοινωνία που ανήκεις. Είναι θέμα βαθύτατα πολιτικό, δηλαδή. Και αφορά όλη την κοινωνία, έναν έναν τον πολίτη.

– Ναι αλλά έχουμε προχωρήσει αρκετά τα τελευταία 30 χρόνια...
– Ασφαλώς. Αν δεις την Ελλάδα του ’49, όταν τελείωσε ο Εμφύλιος, ήταν μια χώρα καψαλισμένη από πάνω μέχρι κάτω. Η διαφορά εικόνας με σήμερα είναι τεράστια. Από τη δεκαετία του ’60 κιόλας είχε βελτιωθεί πολύ η χώρα. Και, βέβαια, μετά το ’80 ήρθαν πολλά χρήματα από την Ε.Ε. Aκοπα χρήματα. Τα οποία μας δίνονταν για να κάνουμε υποδομές, ώστε να μπορέσουμε να εκτοξεύσουμε την οικονομία μας και να συγκλίνουμε προς το ευρωπαϊκό επίπεδο. Εμείς διαχειριστήκαμε το πράγμα όπως το διαχειριστήκαμε. Χωρίς σοβαρότητα και αναμέτρηση με το μέλλον. Eτσι, ήρθε η κρίση. Και βλέπω γύρω μας χώρες που βρίσκονταν κάτω να ανεβαίνουν προς τα πάνω, ενώ εμείς που ήμασταν ψηλότερα να πέφτουμε συνεχώς. Σε όλους τους τομείς. Και πώς να μην κατρακυλάμε, όταν δεν θέλουμε να δούμε τον εαυτό μας και να αλλάξουμε. Eχουμε εθιστεί να είμαστε μωρά. Για όσα παθαίνουμε φταίνε πάντα οι άλλοι και ουδέποτε εμείς. Eτσι ανατρεφόμαστε και στις οικογένειές μας, όπου περιμένουμε οι γονείς μας να μας συντηρούν μέχρι τα γεράματά μας. Το ίδιο κάνουμε και με τις χώρες με τις οποίες μετέχουμε σε ευρύτερους συνασπισμούς. Περιμένουμε να μας νταντεύουν επίσης. Αενάως. Και να είμαστε, βέβαια, πάντοτε εν αγανακτήσει. Το να είμαστε «αγανακτισμένοι» είναι σταθερό σημείο μας. Eχουμε έφεση σ’ αυτό.

– Πώς θα ενηλικιωθούμε και θα γίνουμε πιο ισχυροί;
– Για να γίνουμε πιο ισχυροί, θα πρέπει να συνομιλήσουμε με τον εαυτό μας και να πορευτούμε στη ζωή μας με εντιμότητα. Και όχι να καταφεύγουμε στη θρασυδειλία που δείχνουμε, δηλαδή να κοιτάμε πόσα θα αρπάξουμε, βρίζοντας κι από πάνω, κατηγορώντας τους άλλους για τα δικά μας λάθη κι ανεπάρκειες. Δεν γίνεται με τέτοια αναξιοπρέπεια να πορευθεί μια κοινωνία. Πρέπει να γίνουμε γενναίοι. Γενναίος είναι αυτός που αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του και αποφασίζει να βασιστεί στις δυνάμεις του για να προχωρήσει. Να τηρήσει μιαν αντρίκια συμπεριφορά, όπως λέγαμε παλιά. Αλλά δεν νομίζω ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο. Πολύ φοβάμαι ότι η μακρόσυρτη αδυναμία μας θα δώσει χώρο να απορροφηθούμε από άλλες δυνάμεις.

– Με βίαιο τρόπο εννοείτε;
– Eνα τμήμα της εξέλιξης αυτής αναπόφευκτα θα είναι βίαιο. Και θα μας οδηγήσει, σταδιακά, να χάσουμε την πολιτιστική μας ταυτότητα – την οποία, εξάλλου, οι ίδιοι αποποιούμεθα και για την οποία αδιαφορούμε. Oπως, π.χ., για τη γλώσσα μας.

– Θεωρείτε ότι η Τουρκία μπορεί να διαδραματίσει αυτό τον ρόλο;
– Η Τουρκία είναι μεγάλος παίκτης. Και εξ αυτού, εξαιρετικά επικίνδυνη. Πάντως, δεν θα είναι η Γερμανία αυτή που θα μας απορροφήσει, όπως λένε κάποιοι.

– Ναι, αλλά δεν βλέπω πολλούς να βγαίνουν και να τονίζουν ότι πρέπει να αλλάξουμε και να σοβαρευτούμε.Eχει λεχθεί σε όλους τους τόνους, από πολλούς και επί μακρόν. Εμείς, ωστόσο, δεν το ακούμε αυτό. Μας αρέσει να ζούμε μέσα στη συνωμοσιολογία: ότι όλοι μάς επιβουλεύονται, ότι μας ζηλεύουν για το ωραίο μας κλίμα, τη χαλαρή ζωή μας, τα ορυκτά μας κ.λπ. Μέχρι και σήμερα το ένα τρίτο του ελληνικού λαού πιστεύει ότι το ψεκάζουν. Οπότε τι συζητούμε; Από ποια βάση ξεκινάμε;

Αν βάλεις ταμπέλα «αριστερού», ό,τι και να κάνεις γίνεται ανεκτό.Η Μαρία Ευθυμίου θεωρεί ότι η χώρα συνεχίζει σήμερα να ταλανίζεται και να μην μπορεί να ξεπεράσει τον διχασμό και τις πληγές του Εμφυλίου. Μπορεί, λέει, ο Εμφύλιος να τελείωσε το ’49, πολιτικά, όμως, ο διχασμός μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς παρατείνεται, με μεταλλάξεις, μέχρι σήμερα. Μάλιστα, στη διάρκεια των δεκαετιών που κύλησαν, συνέβη μία ανατροπή: οι ηττημένοι του Εμφυλίου αναδείχθηκαν, μέσα από το λαϊκό αφήγημα, στους ηθικούς νικητές του. Μέσα στο υποσυνείδητο σημαντικού μέρους του ελληνικού λαού οι ηττημένοι του Εμφυλίου κατετάγησαν στα «παλικάρια», στους «κοινωνικά ευαίσθητους», στους «προοδευτικούς». Eτσι, στη Μεταπολίτευση, το οικοδόμημα της κοινωνίας περιστράφηκε υποδορίως γύρω από αυτό το αφήγημα. Ο καθένας παρουσίαζε τον εαυτό του ως «αριστερό», άρα ως «θύμα» της εκάστοτε «κακής κυβέρνησης» (που ο ίδιος πάντως εξέλεγε και παρωθούσε στα άθλια), ώστε να απαιτεί, υπό ιδεολογική κάλυψη, και άλλες παροχές και άλλες ασυδοσίες που δεν δικαιούνταν ούτε του αναλογούσαν.

Oπως αναφέρει στο τελευταίο βιβλίο της («Μόνο λίγα χιλιόμετρα. Ιστορίες για την Ιστορία», που γράφηκε σε συνεργασία με τον Μάκη Προβατά και κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο από τις εκδόσεις Πατάκη), με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αντί ν’ αδράξουμε την ευκαιρία να επανεκκινήσουμε την κοινωνία μας σε μια νέα βάση, υγιή, βυθιστήκαμε στις αρρώστιες του παρελθόντος και είδαμε τον εαυτό μας σε αντιπαράθεση με τις προηγούμενες εποχές. Και καθώς αυτές οι προηγούμενες εποχές εμπεριείχαν πολύ και πολλές φορές υποκριτικό «πατριωτικό» λόγο, αποφασίσαμε ότι ο πατριωτισμός –το να πονάς δηλαδή και να φροντίζεις τη χώρα σου, να προστατεύεις την κοινωνία σου και το δημόσιο αγαθό– είναι «αντιδραστικό» και «φασιστικό», ενώ το να καταστρέφεις και να βανδαλίζεις τη δημόσια περιουσία της είναι «προοδευτικό».

Σημειώνει, στη συζήτησή μας, ότι, όπως λέει και ο Ζοζέ Σαραμάγκου, ο αριστερός λόγος σήμερα, αντί να υπερασπίζεται την αλήθεια, έχει γίνει η κολυμβήθρα του Σιλωάμ για την κάλυψη κάθε αθλιότητας. Αν προλάβεις και βάλεις την ταμπέλα του «αριστερού», ό,τι και να κάνεις γίνεται ανεκτό από μια κοινωνία που φοβάται να καταγγείλει το κακό μην τύχει και τη χαρακτηρίσουν, οι με την ταμπέλα «αριστερός» φασίστες, «φασιστική» και «αντιδραστική».

Και φέρνει σαν παράδειγμα την τραγωδία της Marfin. Τους τρεις νεκρούς –μια γυναίκα από τους οποίους ήταν, μάλιστα, έγκυος– που κάηκαν στο κέντρο της Αθήνας από ομάδες «αγανακτισμένων αριστερών», οι οποίοι φώναζαν ηρωικά «να καείτε, να καείτε, να πάτε να γ...τε». Επειδή εργάζονταν, ενώ θα έπρεπε, κατά τη γνώμη των «αριστερών» διαδηλωτών, να απεργούν. Λες κι η απεργία είναι υποχρεωτική. Και γι’ αυτούς τους τρεις ανθρώπους δεν μιλάμε καθόλου επειδή κάηκαν από «αριστερούς». Δεν υπάρχει καμία μνεία. Πουθενά. Ούτε καν μία πλακέτα έξω από το κτίριο όπου κάηκαν ζωντανοί. Αντίθετα, τον τραγουδιστή Παύλο Φύσσα που μαχαιρώθηκε στον Πειραιά από κάποιες εγκληματικές φασιστικές ομάδες τον θυμόμαστε και τον τιμούμε – και σωστά πράττουμε. Τον θυμόμαστε, όμως, και τον τιμούμε επειδή οι δολοφόνοι ήσαν φασίστες και όχι αριστεροί. Αυτή, όμως, η ηθική δεν μπορεί, ως κοινωνία, να μας πάει πουθενά.

Χαμηλές απαιτήσεις

Από το 2006 η Μαρία Ευθυμίου έχει δώσει χιλιάδες διαλέξεις σε όλη την Ελλάδα διδάσκοντας Παγκόσμια και Ελληνική Ιστορία. Δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων έχουν προσέλθει στα μαθήματα αυτά για να μπορούν να ερμηνεύουν καλύτερα όσα συμβαίνουν γύρω τους.

Ως προς το θέμα της παιδείας, λέει πως στην κοινωνία έχει δημιουργηθεί ένα κλίμα χαμηλής απαιτητικότητας. Στα σχολεία όλοι οι μαθητές, έτσι κι αλλιώς, παίρνουν Α στο δημοτικό και 19 ή 20 στο γυμνάσιο, δουλέψουν δεν δουλέψουν, μάθουν δεν μάθουν. Εχουμε ένα απίθανο ποσοστό αριστούχων παγκοσμίως. Καμία σύγκριση με παλαιότερα. Ο απόφοιτος δημοτικού του σχολείου της γειτονιάς πριν από 40 χρόνια ήξερε πολύ περισσότερα από πολλούς αποφοίτους λυκείου σήμερα. Μετά το 1980 αποφασίσθηκε το κλίμα αυτό προκειμένου «να μην επιβαρυνθεί η ψυχή των παιδιών». Είναι κι αυτό άλλη μία έκφανση της δήθεν «αριστερής» πλευράς μας. Δηλαδή, του τίποτα.

Η συνάντηση
Το εστιατόριο «Η φάμπρικα του Ευφρόσυνου», το διάλεξε η Μαρία Ευθυμίου – της αρέσει και είναι κοντά στο σπίτι της, στο Κουκάκι. Ξεκινήσαμε το γεύμα με μια υπέροχη κολοκυθόσουπα βελουτέ και μοιραστήκαμε μια γευστική μερίδα ιτσλί πολίτικο (πλιγούρι γεμιστό με κιμά, κουκουνάρι και μπαχαρικά) και μια πολύχρωμη καροτοσαλάτα με μαϊντανό, φουντούκι, αμύγδαλο, λεμόνι, μηλόξιδο και λουκούμι φασκόμηλο. Ηπιαμε νερό και όχι αλκοόλ, γιατί και οι δύο θα πηγαίναμε απευθείας για δουλειά. Μας κέρασαν μια ζεστή μηλόπιτα. Ο λογαριασμός ήταν 35,90 ευρώ.

Oι σταθμοί της
1955
Γεννήθηκε στη Λάρισα.
1962
Εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στην Αθήνα.
1977
Πήρε πτυχίο από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
1981
Ξεκίνησε να διδάσκει Ιστορία στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
1982
Γεννήθηκε ο πρώτος γιος της.
1984
Ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στη Σορβόννη. Γεννήθηκε ο δεύτερος γιος της.
2013
Ελαβε το Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας στη μνήμη Β. Ξανθόπουλου - Στ. Πνευματικού.

12/08/2017. Ο Καραϊσκάκης και οι αρνητές στράτευσης

on Saturday, 12 August 2017. Posted in Απόψεις μη Μελών

Νατσιός Δημήτρης δάσκαλος-Κιλκίς

12/08/2017. Ο Καραϊσκάκης και οι αρνητές στράτευσης

Έλα, της θάλασσας θεριό
και του πελάγου μπόρα,
το φοβερό σκουπιδαριό,
να διώξεις απ’ τη Χώρα!
Ν. Γκάτσος
 
Ο κ. υπουργός της πάλαι ποτέ Εθνικής και νυν νεοταξικής Παιδείας, δεν υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία. Σύμφωνα με το "Πρώτο Θέμα", όταν ο Κώστας Γαβρόγλου έφτασε σε ηλικία 24 ετών, το 1971, και κλήθηκε να υπηρετήσει στον Ελληνικό Στρατό για μια θητεία μόλις οκτώ μηνών, προτίμησε να την εξαγοράσει ώστε να συνεχίσει τις σπουδές του στα καλύτερα πανεπιστήμια της Βρετανίας και των ΗΠΑ. (Λόγω  της εκ της Πόλης καταγωγής του). Τώρα  υπεραμύνεται της θητείας.... Ο Καραϊσκάκης, ο Αχιλλέας της Ρούμελης, και όλοι οι νέοι και αρχαίοι καπεταναίοι του Γένους, στους αρνητές στράτευσης, εφάρμοζαν κάτι περίεργες και "σκοταδιστκές πρακτικές", ως θα έλεγε μια προοδευτική συνιστώσα...Ας τις δούμε:

Στην αρχαία Αθήνα όσους αρνούνταν να στρατευτούν, τους ριψάσπιδες (= ρίπτω την ασπίδα) τους φορούσαν γυναικεία ρούχα, τους περιέφεραν στην πόλη και τους διαπόμπευαν μέχρι εσχάτης ξεφτίλας. Οι λιποτάκτες χαρακτηρίζονταν «άτιμοι» - και τα τέκνα τους κληρονομούσαν το στίγμα- δεν είχαν κανένα πολιτικό, δικαίωμα, ήταν ηθικά εκμηδενισμένοι, αξιοκαταφρόνητοι. Είναι γνωστός ο όρκος των Αθηναίων εφήβων: «Ου καταισχύνω τα όπλα…. αμυνώ δε και υπέρ ιερών και οσίων, και μόνος και μετά πολλών, και την πατρίδα ουκ ελάττω παραδώσω…».

Για την Σπάρτη ήταν αδιανόητη η αποφυγή στράτευσης. Οι δειλοί ανασκολπίζονταν. Στα «αποφθέγματα Λακαινών» του Πλούταρχου διασώζεται το εξής:

«Η Δαμάτρια, ακούγοντας πως ο γιος της ήταν δειλός και ανάξιός της στην μάχη, όταν αυτός έφτασε στο σπίτι, τον σκότωσε. Το επίγραμμα στον τάφο της είναι το εξής: "τον παραβάντα νόμους Δαμάτριον έκτανε (=σκότωσε) μήτηρ, η Λακεδαιμονία τον Λακεδαιμόνιον". (εκδ. «Κάκτος», σελ. 227).

Αυτά στην αρχαία εποχή όπου η φιλοπατρία και η ανδρεία ήταν αρετές, τρανές και σπουδαίες. Για τους αρχαίους η αξία ενός άνδρα συμπυκνώνεται στην περίφημη ομηρική φράση: «εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης». Ενώ «της δειλίας αισχρά γίγνεται τέκνα», η δειλία, η λιποταξία, γεννοβολά αισχρά τέκνα.
Στην νεότερη εποχή εξόχως αποκαλυπτική και ξεκαρδιστική είναι η τακτική του στρατάρχη της Ρούμελης, του Καραϊσκάκη. Αυτός, όπως γράφει ο Δημήτρης Φωτιάδης στην βιογραφία του, «έσερνε ένα γυναικείο παλιόβρακο, γνωστό σ’ όλο το ασκέρι του με τ’ όνομα το βρακί της Κατερίνας, που το φόραγε στους φοβιτσιάρηδες». Όταν η πατρίδα κινδύνευε και ήθελε ο στρατηγός να στρατολογήσει πολεμιστές πήγαινε στα χωριά και τους μάζευε. Όσους κρύβονταν, τους κιοτήδες, «τις σαπιοκοιλιές», όπως τους ονόμαζε ο Καραϊσκάκης, τους ξετρύπωνε και τους ανάγκαζε να φορέσουν «το βρακί της Κατερίνας». (Η Κατερίνα ήταν περιβόητο για την ελευθεριότητά του γύναιο της περιοχής). Όσοι λαγόκαρδοι και κιοτήδες φορούσαν «το βρακί» ντροπιάζονταν διά βίου και συνήθως εξαφανίζονταν, για να γλιτώσουν τον περίγελω του κόσμου και κυρίως των οικείων τους, μανάδων,αδελφών και γυναικών τους. Εκείνα τα χρόνια «μιλούσαν οι καρδιές, τώρα μιλούν τα χρήματα» (Κανάρης). Οι λιποτάκτες ατιμάζονταν ως ανάξιοι της πατρίδας. Αναστήθηκε το Γένος από ανθρώπους «τρελούς» σαν τον Καραϊσκάκη, που με τις ηρωϊκές «αποκοτιές τους» έδιναν θάρρος. Χαρακτηριστικό το παρακάτω επεισόδιο, το οποίο αναφέρει ο Φωτιάδης (σελ. 111). Συνήθιζε στις μάχες ο στρατηγός να προκαλεί τους Τούρκους με βρισιές και χοντρά πειράγματα. «Μέσα στο ξάναμμα της μάχης», (στο Κομπότι, στις 8 Ιουνίου του 1821), τους φωνάζει.

- Ουχά, κιοτήδες, σταθείτε ωρέ να πολεμήσετε!
- Ποιος είσαι εσύ ωρέ, που θα μας πεις κιοτήδες;
- Είμαι ο γιος της καλογριάς και σας χέζω!
- Εμάς, γκιαούρη, χέζεις;
- Εσάς μεμέτηδες!
- Περίμενε, μπάσταρδε, να σε πιάσουμε, να σε σουβλίσουμε και τότες βλέπεις τι θα κρένει ο πισινός σου!
- Εμένα, ωρέ, θα σουβλίσετε;
- Εσένα, ωρέ, Καραϊσκάκη!
- Αμ τότες σταθήτε ν’ ακούσετε από τώρα τι κρένει (=λέει) ο πισινός μου!
Πηδάει πάνω σ’ ένα βράχο, ξεβρακώνεται, τεντώνει γυμνό τον κώλο του στους οχτρούς και τους φωνάζει:
- να ωρέ Τούρκοι…!

Ήταν όμως κρυμμένος κοντά ένας Τούρκος, τον πυροβόλησε και είδε και τρόμαξε να γιατροπορευτεί από το βόλι που τον βρήκε «στα μεριά». Όταν όμως έγινε το βαυαροκρατούμενο κρατίδιο οι αγωνιστές παραμερίστηκαν και τα αξιώματα πήγαιναν στους απειροπόλεμους πολιτικάντηδες, στο ζυμάρι των Τούρκων. Και επιδαψίλευαν τους εαυτούς τους με γελοιωδέστατους τίτλους. «Έλεγε ο Κολοκοτρώνης καταγελών: και ευγενέστατον και πανευγενέστατον και ενδοξότατον και εκλαμπρότατον και εξοχότατον και μεγαλειότατον με ονόμασαν, μόνο τον τίτλο του παναγιότατου δε μ’ έδωκαν». (Σπηλιάδης, «Απομνημονεύματα», τομ. Γ΄, σελ. 38).

Από την αυγή του νεοελληνικού βίου διαφαίνεται ποιοι θα κυβερνούν: «οι εκλαμπρότατοι», οι οποίοι στους εθνικούς αγώνες προτιμούσαν «το βρακί» παρά το πεδίο της τιμής. Τώρα βέβαια επεκτάθηκε η τακτική του …«βρακοφορέματος» και εν καιρώ ειρήνης. Το 1940 κάτι παρόμοιο συμβαίνει. Οι γιοι των «εκλαμπρότατων» αναπαύονται «βοηθητικοί» στα μετόπισθεν, ενώ ο απλός λαός κατασκοτώνεται για την τιμή του έθνους στα βορειοηπειρώτικα βουνά, στις αετοράχες της Πίνδου. Στο βιβλίο του «Οπλίτης στο αλβανικό μέτωπο», ο σπουδαίος λαογράφος Δημ. Λουκάτος, γράφει: «Σήμερα, 25 Νοεμβρίου 1940, έκαμα μια βόλτα στα γραφεία των Εμπέδων. Ένα σωρό φαντάροι έχουν βολευτεί εκεί μέσα. Μ’ ένα μπιλιετάκι, μ’ έναν γνωστό, από δω και από κει, τα κατάφεραν. Τώρα είναι ήσυχοι. Είναι όλοι τους από αριστοκρατικές αθηναϊκές οικογένειες, και πολλοί έρχονται στο γραφείο τους με ιδιόκτητη κούρσα. Τους ξεχωρίζεις από τα καλοχτενισμένα μαλλιά, τα μεταξωτά πουκάμισα, τα καλοβαλμένα φανταρίστικα, και το ρολόι του χεριού. Τους ξεχωρίζεις ακόμα, από το ακατάδεχτο ύφος τους και την απροθυμία τους να σ’ εξυπηρετήσουν. Τα τσακίσματα και τις ευγένειες τα σπαταλάνε στους αξιωματικούς…». (εκδ. «Ποταμός», σελ. 25). Αυτοί οι κιοτήδες, οι γόνοι των «καλών» οικογενειών, διακρίθηκαν την περίοδο της Κατοχής, ως δοσίλογοι ή μαυραγορίτες. Όταν απελευθερωθήκαμε γλίτωσαν την κρεμάλα, γιατί εκμεταλλεύτηκαν τον εμφυλιοπολεμικό κυκεώνα, έγιναν φανατικοί του καθεστώτος, έκαναν τις βρωμοδουλειές του, και έλαβαν άφεσιν αμαρτιών. Οι έκγονοί τους, μαζί με τις αιματοβαμμένες περιουσίες τους, κληρονόμησαν και την αφιλοπατρία, την αποφυγή της στράτευσης, τον παρασιτισμό.

Ποιοι, τα τελευταία χρόνια του σαλταδορισμού, είναι φυγόστρατοι, απαλλάσσοντα από το χρέος της υπηρετήσεως της πατρίδας; Κάποιοι γόνοι πολιτικών, επώνυμοι αθλητές, καλλιτέχνες και λοιποί τζιτζιφιόγκοι και μοσχοαναθρεμμένοι γιοι και ανηψιοί των ισχυρών οικονομικά παραγόντων, αφιλόπατροι καριερίστες και οι... Ιεχωβάδες. Όλο το  "φοβερό σκουπιδαριό" που λυμαίνεται, δηλαδή, τον τόπο. Αν ήταν δυνατόν να αποκαλυφθούν, θα διαπιστώναμε πως είναι αυτοί που λεηλάτησαν την πατρίδα, που κατέχουν περίοπτες και χρυσοπλήρωτες θέσεις του Δημοσίου, που ροκανίζουν επιδοτήσεις, είναι όλοι τους «εκλαμπρότατοι» και «πανευγενέστατοι". ( Και ένιοι σεβασμιότατοι). Και αντί να μάθουμε ποιοι είναι «οι σαπιοκοιλιές», να τους φορέσει ο λαός το περιβόητο…εσώρουχο, μήπως και ξεκουμπιστούν από την ντροπή και γλιτώσει ο τόπος, επιβραβεύονται με αξιώματα και τιμές.

Και όμως η θητεία ενός νέου αποτελεί ύψιστο καθήκον. Παρ’ όλη την κατασυκοφάντηση του στρατού μας τις τελευταίες μεταπολιτευτικές δεκαετίες, η εμπιστοσύνη του λαού παραμένει ακλόνητη σ’ αυτόν. Ο στρατός για έναν νέο συνιστά σχολείο πατριδογνωσίας, πειθαρχίας, συναλληλίας, αλληλεγγύης.. πηγαίνεις παιδί, γυρίζεις άντρας, έλεγαν οι παλιοί. Όποιος για αστείο λόγο δεν υπηρετούσε, του έμενε κουσούρι μια ζωή, κορίτσι καλό για παντρειά κανείς δεν του εμπιστευόταν, εύκολα δουλειά δεν έβρισκε.
Όταν ήμασταν ακόμη Ρωμιοί, πριν γίνουμε Ευρωπαίοι, οι άντρες μιλούσαν με καμάρι για την στρατιωτική τους θητεία, αν και οι τότε κακουχίες και οι στερήσεις, είναι αδιανόητες για την σημερινή γενιά του κινητού, της κατάληψης και του χαβαλέ. Τώρα το εκσυχγρονιστικό – νεοεποχίτικο σαράκι της αρνησιπατρίας και της απέχθειας για την στράτευση, φωλιάζει στις καρδιές των νέων, με αποτέλεσμα η θητεία να θεωρείται χάσιμο χρόνου, κοροϊδία. Οι παρελάσεις, που τονώνουν το αίσθημα ασφάλειας του λαού μας και λειτουργούν ως αναλαμπές εθνικής υπερηφάνειας – τόσο απαραίτητες για την κρισιμότατη περιοχή και εποχή μας – μπήκαν στο στόχαστρο των χασομέρηδων της ειρηνοφιλίας. Και είναι σίγουρο ότι θα καταργηθούν, μόνο μια παρέλαση θα γίνεται: της παρδαλής υπερηφάνειας.
( Έφτασε, θυμάμαι, κάποτε και ένας πρόεδρος της ΟΛΜΕ να ζητήσει την κατάργησή των εθνικών παρελάσεων, διότι αποτελούν φασιστικό κατάλοιπο. Τέτοια παραδείγματα από τους «εκλαμπρότατους» και τους νεόπλουτους του χρήματος και πνεύματος παίρνει η λαϊκή ψυχή, οι νέοι, και αποβάλλουν κάθε ευγενική πνοή, κάθε εδραία αξία).

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όταν γεννιόταν αγόρι εύχονταν στην μάνα: να σου ζήσει, να γίνει καπετάνιος, να του γράψουν και τραγούδι. Τώρα γεμίσαμε «λιανοπαίδια», που, αντί για παντελόνια, φορούν του Καραϊσκάκη το ατιμωτικό -λέξη του  Μακρυγιάννη αυτή -κωλόπανο...

(Ζητώ συγγνώμη για τις ορολογίες, αλλά είναι της γενιάς του  '21, η οποία, ευτυχώς, δεν γνώριζε από την όλο κουδουνίσματα και κορδακισμούς γλώσσα της σήμερον).

Νατσιός Δημήτρης
δάσκαλος-Κιλκίς

15/3/2017. Σύγχρονοι Δωσίλογοι . . .

on Wednesday, 15 March 2017. Posted in Απόψεις μη Μελών

Γράφει ο Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α. Γρηγόριος Νούσιας, Μέλος ΣΑΣΙ

15/3/2017.  Σύγχρονοι Δωσίλογοι . . .

‘‘Δεν είναι δική μου γνώμη, αλλά γνωμικό των σοφών, πως δεν υπάρχει τίποτα δυνατότερο από την ‘‘ανάγκη’’.  Αυτά από τον τραγικό ποιητή Ευριπίδη, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, γεννήθηκε την ημέρα της ναυμαχίας της Σαλαμίνας, στην οποία ο πρεσβύτερος Αισχύλος έλαβε μέρος ως πρόμαχος, και ο δεκαπενταετής Σοφοκλής συμμετείχε στα επινίκια. Κατά τον Αριστοτέλη, ανάγκη είναι ‘‘το μη ενδέχεσθαι άλλως’’, ήτο το αναπόφευκτο, το αναπόδραστο. Με άλλη διατύπωση, ‘‘ανάγκη λέγομεν την έξωθεν αρχήν, ή εμποδίζουσαν ή κινούσαν’’. Κλείνουμε την παρένθεση με την αποστροφή, ‘‘ανάγκα δ’ ουδέ θεοί μάχονται’’.
Η ‘‘ανάγκη’’, λοιπόν, σε κάθε νοητική διεργασία για τη λήψη αποφάσεων είναι παρούσα. Και όταν αυτές μετουσιώνονται σε πράξεις, τα αποτελέσματά τους μπορεί να έχουν είτε θετικό είτε αρνητικό πρόσημο. Και οι αποφάσεις των πολιτικών και στρατιωτικών, σε κρίσιμες στιγμές, μπορεί να έχουν τραγικές συνέπειες για τη χώρα , για το έθνος. Δεν λέμε κάτι σπουδαίο. ‘‘Ο αποφασίζων εν πολέμω είναι εις θέσιν όλως εξαιρετικήν και διάφορον άλλης περιστάσεως, η δε ηθική κατάστασις των μαχητών και οι διαθέσεις της κοινής γνώμης αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της αποφάσεως’’, λέγει ο στρατηγός Δούσμανης.
Η ιστορία γέμει παραδειγμάτων. Θα υπογραμμίσομε, ότι σε αποφάσεις και πράξεις με ύψιστο εθνικό περιεχόμενο, κατά κανόνα, η αλήθεια των πραγματικών περιστατικών θυσιάζεται στο βωμό των σκοπιμοτήτων και της στείρας κομματικής αντιπαράθεσης. Οι σύγχρονοι δε ‘‘διαμορφωτές’’ της κοινής γνώμης, τρομάρα τους, για να φέρουν εις πέρας την ‘‘ανατεθείσα αποστολή’’, ή για να διασκεδάσουν τις καιροσκοπικές τους ανησυχίες, ομοιώνουν τα τρέχοντα πολιτικά δρώμενα με τραγικές για τη χώρα και το έθνος περιστάσεις παρελθόντος χρόνου. Από τα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά μετερίζια, με την αλαζονεία και την οίηση που τους προσδίδει το μικρόφωνο, και ως κύμβαλα αλαλάζοντα, επιδαψιλεύουν την όποια κυβέρνηση με δωσιλογισμό. Λόγω μνημονίου, τάχα. Και, εν τη ρύμη του λόγου τους (!), προβάλλουν τους σημερινούς κυβερνώντες πάνω στις τραγικές φιγούρες των υπευθύνων της Μικρασιατικής καταστροφής και τους κατοχικούς πρωθυπουργούς.
Πράγματι, ο ‘‘δωσιλογισμός’’ έγινε εθνικό και πολιτικό σύνθημα, με ολότελα εξειδικευμένη έννοια, σε δύο περιόδους μετά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922, και κατά την τριπλή κατοχή του 1941-44. Τον όρο τον πρώτο-μεταχειρίστηκε ο βουλευτής Δ. Λεονάρδος μιλώντας στις 29 Νοε. 1929 στην Εθνοσυνέλευση, κατηγορώντας την κυβέρνηση, ότι, τάχα, δεν προχωρούσε στη εκκαθάριση του στρατού από τους ‘‘δωσίλογους’’, εννοώντας τους αξιωματικούς που βαρύνονταν για την τραγωδία των Ελλήνων στο λίκνο της ελληνικής φιλοσοφίας, την Ιωνία. Βεβαίως, η δίκη και η εκτέλεση των ‘‘ Έξι’’ είχε προηγηθεί, καθώς και η αμνηστεία του 1923 για τους λοιπούς πολιτικούς υπεύθυνους. Τελικά, ουδείς άλλος καταδικάστηκε.
Στη δεύτερη περίπτωση, έχομε την υπ’ αρ. 1 Συντακτική Πράξη της 3ης Νοε. 1944, ‘‘Περί επιβολής ποινικών κυρώσεων κατά των συνεργασθέντων μετά του εχθρού’’. Ένα από τα πρώτα απελευθερωτικά νομοθετήματα. Προϋποθέσεις για την καταδίκη ήταν η εκ προθέσεως προδοτική συνεργασία με τον εχθρό, από την οποία να προέκυψε ωφέλεια για τον ίδιον ή ζημία στον εθνικό-συμμαχικό αγώνα. Εκτός δε από τις ποινές της ειρκτής και του θανάτου, το νομοθέτημα προέβλεπε και την ειδική ποινή της ‘‘Εθνικής Αναξιότητας’’. Ο όρος του δωσίλογου δεν αναφέρετο.
Διερωτώμεθα, επρόδωσαν συνειδητά την πατρίδα οι κατηγορηθέντες και καταδικασθέντες με συνοπτικές διαδικασίες από τα στρατοδικεία της εποχής; Ποια ‘‘ανάγκη’’ κατηύθυνε τις αποφάσεις τους και τις πράξεις τους, για τις οποίες πλήρωσαν με τη ζωή τους ή με πολυετή ειρκτή; Ποια ‘‘ανάγκη’’ υπαγόρευσε τις καταδίκες; Πάντως, και οι δύο περιπτώσεις έχουν ως πεμπτουσία τη συνέχιση ή μη του αγώνα. Και στις δύο περιπτώσεις, το καταβαραθρωμένο ηθικό του στρατεύματος και η σμπαραλιασμένη ψυχολογία της κοινής γνώμης, είναι κοινός τόπος. Χάνονται ελληνόπουλα. Μανάδες θρηνούν και συνάμα στέλνουν στο μέτωπο το δεύτερο και τρίτο παιδί τους. Πόσο να αντέξουν. Φαντάροι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για τρία και τέσσερα χρόνια. Πόσο να αντέξουν; Έπεσαν υπέρ πατρίδος , αναγράφεται στις μαρμάρινες στήλες, και του τελευταίου χωριού. Πώς να μη δακρύσεις!
Στο μέτωπο της Μικράς Ασίας, η μαχόμενη για τρία χρόνια ελληνική Στρατιά επεχείρησε κάτι που προφανώς ήταν εκτός του φακέλου των ορίων της. Πορεία προς Άγκυρα. Ίσως αυτό να ήταν και εκτός κανόνων Διεθνούς Δικαίου. Το βέβαιο είναι, ότι το εγχείρημα αυτό ξέφευγε κατά πολύ από τον αρχικό αντικειμενικό σκοπό, την αρχική αποστολή. Και η αποστολή της Μονάδος συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο της απόφασης. Αυτόν τον αρχικό ΑΝΣΚ, καθ΄ότι δεν απεικονίζετο σε κανένα συμμαχικό γραπτό κείμενο, εγνώριζε μόνον ο Βενιζέλος. Αυτός έλαβε, στα πλαίσια της Διασκέψεως των Σεβρών, την εθνικά πολυπόθητη ‘‘εντολή’’ να σπεύσει να καταλάβει τη Σμύρνη και την ευρύτερη ενδοχώρα, για να προστατεύσει τον ελληνισμό της Ιωνίας από το λεπίδι της εθνοκάθαρσης του Κεμάλ. Είχε προηγηθεί η σφαγή των Αρμενίων.
Με ποιες προϋποθέσεις και ποια εχέγγυα, από συμμαχικής απόψεως, διαπεραιωθήκαμε στη απέναντι ακτή, μόνον ο τότε πρωθυπουργός εγνώριζε. Και αυτός στις κρίσιμες στιγμές δεν ήταν εκεί. Μη αντέχοντας τις αιτιάσεις της κοινής γνώμης προκήρυξε εκλογές. Η ‘‘ανάγκη’’ παρούσα. Αυτές οι εκλογές του 1920 μπορούν να θεωρηθούν η βασική αιτία και η απαρχή της συντριβής.  ‘‘Δεν αλλάζομε άλογα στη μέση του ποταμού’’, σύμφωνα με μια κινέζικη παροιμία. Μια συντριβή που χρεώθηκε ο Γούναρης που διαδέχθηκε τον Βενιζέλο, αφού είχε χάσει τις εκλογές. Η εκτέλεση, κι εδώ η ‘‘ανάγκη’’ παρούσα, του ιδίου, τεσσάρων υπουργών του και του αρχιστρατήγου, τρείς μήνες μόνον μετά την καταστροφή, έστρωσε ανατολίτικο χαλί στην πολιτική αστάθεια και τα διαδοχικά πραξικοπήματα. Πάντως, για να κλείσομε την ενότητα αυτή πρέπει να υπενθυμίσομε, ότι ο Άρειος Πάγος μετά από ογδόντα οκτώ χρόνια αθώωσε τους καταδικασθέντες. Η αναψηλάφηση της δίκης στηρίχθηκε σε επιστολή του Βενιζέλου προς τον αρχηγό των Λαϊκών, Παν. Τσαλδάρη, 3 Φεβ. 1929. ‘‘Δύναμαι να διαβεβαιώσω υμάς με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο, ότι ουδείς των πολιτικών αρχηγών της δημοκρατικής παρατάξεως θεωρεί ότι οι ηγέται της πολιτικής ήτις ηκολουθήθη  μετά το 1920 διέπραξαν προδοσίας κατά της πατρίδος, ή ότι εν γνώσει οδήγησαν τον τόπο στην Μικρασιατική Καταστροφή’’. Το κακό όμως είχε γίνει. Η επαναστατική κυβέρνηση του Ν. Πλαστήρα αποφάσισε και εκτέλεσε, έχοντας ως οίακα την έξωθεν κινούσα αρχή. Δηλαδή, την ‘‘ανάγκη’’ της στιγμής.
Οι δίκες των δωσιλόγων της κατοχής έγιναν και αυτές χωρίς καθυστέρηση. Το πρώτο νομοθέτημα αντικαταστάθηκε με πολύ αυστηρότερο της κυβερνήσεως Ν. Πλαστήρα (τυχαίο;), 23 Ιαν. 1945, που καθόριζε, ότι ‘‘μόνη . . . η ανάληψις της κυβερνήσεως αποτελεί τυπικόν αδίκημα χωρίς ουδεμία να απαιτείται απόδειξις δόλου’’.
Η δίκη των πρωθυπουργών της κατοχής άρχισε στις 21 Φεβ. 1945. Το κατηγορητήριο . . . ‘‘εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας, διασπορά ηττοπάθειας στον ελληνικό λαό και συνεργασία με τον κατακτητή. Κατηγορίες που συνιστούσαν εθνική αναξιότητα’’. Η απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου εκδόθηκε στις 31 Μαΐου.
Ο πρώτος, Αντιστράτηγος Γ. Τσολάκογλου, καταδικάστηκε σε θάνατο. Η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια. Πέθανε στη φυλακή τον επόμενο χρόνο. Είχε μείνει στην πρωθυπουργία από 30 Απρ. 1941 έως 2 Δεκ. 1942, οπότε και υπέβαλε την παραίτησή του.
Τον διαδέχθηκε για τέσσερις μήνες ο Κ. Λογοθετόπουλος. Σπουδαγμένος στο Μόναχο, ήταν μορφή στο χώρο της ιατρικής. Είχε υπηρετήσει ως χειρουργός ιατρός στους Βαλκανικούς Πολέμους και στον Α’ΠΠ, επιστρατευθείς εκ νέου το 1922. Καταδικάστηκε ερήμην σε ισόβια κάθειρξη. Είχε διαφύγει στη Γερμανία.
Ο τρίτος κατοχικός πρωθυπουργός ήταν ο Ι. Ράλλης, δικηγόρος με σπουδές στη Γερμανία. Μακεδονομάχος, συνεργάτης του Παύλου Μελά. Οργάνωσε τα τάγματα ασφαλείας . . . ‘‘ για την προστασία της ελληνικής υπαίθρου από τους ΕΑΜοκομμουνιστάς’’. Καταδικάστηκε σε ισόβια δεσμά.
Από τους τρείς πρωθυπουργούς της ‘‘ναζιστικής ελληνικής πολιτείας’’, η περίπτωση του Τσολάκογλου είναι ξεχωριστή. Συμμετείχε στις κυριότερες μάχες των Βαλκανικών πολέμων, του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, στην εκστρατεία της Ουκρανίας και ήταν παρών στις επιχειρήσεις της Μικράς Ασίας (δέος!). Κατά την εισβολή της Ιταλίας και της Γερμανίας ήταν Διοικητής του Γ’ Σώματος Στρατού, με συμμετοχή σε πολλές μάχες. Υπέγραψε στο Βοτονόσι της Ηπείρου, στις 20 Απρ. 1941, πρωτόκολλο ανακωχής με τον εισβολέα κατακτητή. Ο Παπάγος, βέβαια, από την ασφαλή ακόμη θέση των Αθηνών και κραδαίνοντας τη στραταρχική ράβδο θα διατάξει την αντικατάστασή του, και . . . ‘‘αγώνα μέχρι εσχάτου ορίου δυνατοτήτων’’.
Καμία δυνατότητα. Οι Γερμανοί είχαν φθάσει στη Θεσσαλονίκη. Και την επομένη, ‘‘υπό το κράτος βίας’’ υπέγραψε την παράδοση. Αργότερα θα γράψει, ‘‘Ευρέθην αντιμέτωπος ιστορικού διλήμματος. Ή να αφήσω να συνεχιστεί ο αγών και να γίνει ολοκαύτωμα ή, υπείκων στις παρακλήσεις όλων των ηγητόρων του στρατού, να αναλάβω την πρωτοβουλία της συνθηκολογήσεως’’. Η εμποδίζουσα ανάγκη, και εδώ παρούσα. Παρούσα και η συναισθηματική φόρτιση της κοινής γνώμης. Ναι, στην εξίσωση και τα κομματικά πάθη. Θα επιτρέψουν μιά δίκαιη δίκη;
Αβέβαιο! Το μόνο βέβαιο είναι, ότι θέματα που σχετίζονται με εθνική αξιοπρέπεια θα αποτελούν πάντα ευχάριστο άθυρμα στους επιπόλαιους και τυχοδιωκτικούς σχολιασμούς των δημοσιογράφων, και των όποιων πολιτικών αντιπάλων και πάντα θα δημιουργούν ‘‘σύγχρονους δωσίλογους’’.
Οκτώβριος 2014.  Γρηγόριος Δημ. Νούσιας.

30/06/2016. Το "συμφέρον" ως η γενεσιουργός αιτία της απολύτου παρακμής της εννοίας της εντιμότητος. Μια απόπειρα ψυχογραφήματος ή -ίσως- μία προσπάθεια όψιμης ανάλυσης του ψυχισμού των φίλων και των φυλών

on Thursday, 30 June 2016. Posted in Μελέτες

Γράφει ο Παντελής Γιαννακόπουλος, Ταξχος ε.α., Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

30/06/2016. Το


ΜΕΡΟΣ Α'
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Όλα ξεκίνησαν την αποφράδα για τους Ρώσους ημέρα της 24ης Νοεμβρίου του 2015 -προφανώς και για τους Τούρκους και για τους Τούρκους αποφράδα αν και για άλλους λόγους- όταν η αλαζονεία των τελευταίων συνεπικουρούμενη από την επιθετική συλλογιστική του νεοσουλτάνου Ερντογάν έφερε στα πρόθυρα μιας πολεμικής αναμέτρησης, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια ειρήνη, τις δύο χώρες. Είμαι σχεδόν σίγουρος, ότι όταν θα διαβάζονται αυτές οι γραμμές, δε θα έχουν κοπάσει ακόμη οι αποδοκιμασίες του σώφρονος ελευθέρου κόσμου κατά της Γείτονος ημών Τουρκίας, για την αποκοτιά, το θράσος  και την εσφαλμένη-ρητώς και κατηγορηματικώς- εκτίμησή της να καταρρίψει μαχητικό αεροπλάνο των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, που δρούσε στα σύνορα Συρίας-Τουρκίας κατά του ISIS. Στρατηγικός σύμμαχος της Ρωσίας του Πούτιν η Τουρκία του Ερντογάν, διέγραψε (αποποιήθηκε, απέρριψε) με αυτόν τον σκαιό, βίαιο και απρόβλεπτο για τη διεθνή διπλωματική πρακτική τρόπο, αιφνιδιαστικά και εντελώς απροειδοποίητα, τη συμμαχία (φιλία) της Ρωσίας, κάτι που ουδείς θα διενοείτο. Βέβαια στο διάβα της ιστορίας οι χώρες αυτές δεν απέφυγαν τις έριδες, τις αψιμαχίες, αλλά και τις συρράξεις, σε βαθμό που ο έγκριτος διαχρονικός παρατηρητής να υποστηρίζει ότι το περίσσευμα αλληλοεκτίμησής των είναι αμελητέας ποσότητας και ως εκ τούτου είναι αδύνατον να απορροφήσει τους κραδασμούς της ηθικά μεμπτής και πολιτικά αδικαιολόγητης αυτής πράξης.

Κατεβάστε ΕΔΩ! τη μελέτη!

Φρόσω Ιωαννίδη*: ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ: Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ ΣΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ '40

on Sunday, 19 November 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Φρόσω Ιωαννίδη*: ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ: Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ ΣΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ '40

Το κείμενο είναι μια ομιλία – διάλεξη που έδωσε η Φρόσω Ιωαννίδη τον Μάρτιο του 1975 και βρίσκετε στο βιβλίο του Κώστα Λαζαρίδη «Το Ζαγόρι και η Γυναίκα της Πίνδου».


Είναι μεγάλο το χάσμα του χρόνου. Μεγάλο και το χάσμα της ζωής, (από μια κρίσιμη κι επικίνδυνη πλέον φάση της), για μια αποτύπωση, στο χαρτί, βιωμάτων – γεγονότων, όσο το δυνατόν ακριβέστερη. Κι είναι πολύ δύσκολο για μάς, με την ψυχρή τώρα λειτουργία της μνήμης, να πετύχουμε ώστε το παρελθόν, δραματικό και ιερό παρελθόν, να φωτίσει, έστω και για λίγο, τους ακροατές μας, γεφυρώνοντας αυτό το διπλό χάσμα, που προαναφέραμε.

Μα είναι καυτά τα γεγονότα, που θέλομε να ιστορήσουμε. Κι η μέθοδος απλή, που θ’ ακολουθήσουμε.
Η μεθοδολογία, η τεχνοτροπία, που ακολουθούν οι ιστορικοί και οι νοσταλγοί διαφέρει, όσον και η φύσις των, οι σκοποί των, οι εποχές.
Υπάρχει όμως, πάντα εύγλωττη και απλή, ανά τους αιώνες μέθοδος, η από προσωπικής σκοπιάς διήγηση των γεγονότων — βιωμάτων, σίγουρος τρόπος για να διατηρηθούν και αυτά και η αρχική συγκίνησης, που τα περιβάλλει.

Αυτή την απλή, την ταπεινή μέθοδο, ακολουθούμε και μείς με την ελπίδα, ότι αποτίομε φόρον τιμής και —κατά δύναμιν— προσθέτομε, έστω και μίαν φτωχήν εικόνα, στο κεφάλαιο του παγκοσμίου πολέμου που αναφέρεται στην επίθεσιν της Φασιστικής Ιταλίας κατά της Ελλάδος και την συμβολήν της γυναίκας και του Ηπειρωτικού λαού εις την άμυναν της Πατρώας γης.

Έχουν γραφή πολλά για το θέμα. Ημείς δεν έχομε την πρόθεσιν ν’ αναλύσωμε ή να σχολιάσωμε. Θα περιοριστούμε μόνον στη γυναίκα και στον πληθυσμό του τόπου μας.

Πολλές, αναρίθμητες οι περιπτώσεις, που η Ελληνίδα, σαν μάνα, σαν αδελφή, σαν γυναίκα, σαν στρατιώτης ακόμα, πολεμώντας πλάι στον άνδρα, έδωσε ζωντανό παρόν, στους αγώνες του Έθνους.

Η μνεία μόνον μερικών ονομάτων, της Μπουμπουλίνας, της Δέσπως, της Μαντώς Μαυρογένους, της Μεσολογγίτισσας, της Σουλιώτισσας, αρκεί για να μας φέρει στο νου γεγονότα παλαιοτέρων εποχών.

Μ’ ας προχωρήσουμε, για να θυμηθούμε, την επάρατη εποχή του πολέμου του ’40 και τη συμμετοχή της Ηπειρώτισσας στον αγώνα και να σταθούμε, αποκλειστικά, στη Γυναίκα της Πίνδου, όπως την είδαμε με τα μάτια μας στο Ζαγόρι, τις πρώτες μέρες του πολέμου….

Αναθυμιέμαι, με τι ενθουσιασμό και προθυμία, έσπευσαν όλες οι Γιαννιώτισσες, από την πρώτη κι όλας μέρα, να παρακολουθήσουν τα μαθήματα εθελοντριών νοσοκόμων, από την Ελένη Πετραλιά και την Αθηνά- Μεσολωρά, στο σπίτι μου, πού το είχα παραχωρήσει, γι’ αυτόν τον σκοπόν.Με τι λαχτάρα, ύστερα, τρέχαν στα νοσοκομεία να βοηθήσουν όλες τους πρώτους τραυματίες μας! Να ξενυχτάν, πάνω στο κεφάλι, των βαριά πληγωμένων, να τους περιποιούνται, να τους παρηγορούν, να τους παραχαϊδεύουν (και πρώτη η μάνα Καλλιόπη Λύκα). Να τους γράφουν τα γράμματα για τους δικούς των, να τους τα διαβάζουν και με κάθε τρόπο να προσπαθούν ν’ αλαφρύνουν τον πόνο τους.

Αναθυμιέμαι, την αυταπάρνηση των, να μη θέλουν να τους εγκαταλείψουν μόνους και να θάφτωνται μαζί τους, όπως συνέβη με τις ηρωικές αδελφές του Ερυθρού Σταυρού και τους ηρωικούς γιατρούς, κάτω από τα ερείπια του νοσοκομείου, τη φοβερή εκείνη ήμερα των βομβαρδισμών, την Μεγάλη Πέμπτη του Πάσχα του ’41!…


Αναθυμιέμαι, τα σύρε κι έλα, στις καμπίνες, στα σύνορα, μαζί με την Κυριαζή – Κολοκοτρώνη, αυτωνών, που ήταν και στο τμήμα ψυχαγωγίας και τα καλοδεξίματα, απ’ τους ακρίτας μας, τη χαρά τους και τον ενθουσιασμό τους, για τα δώρα που δέχονταν.

Αναθυμιέμαι, όλων των άλλων τις φούριες, να γνέθουν, να πλέκουν, να ράβουν, να ‘τοιμάζουν τα δέματα με τα μάλλινα που έστελνε όλη η Ελλάδα, για να μη κρυώσουν τα «Ελληνόπουλα της» και για να εξοπλίζονται τα νοσοκομεία μας.
Θυμάμαι ακόμα και τη Μαρίκα Κοτοπούλη, να στέλνει 40 σενδόνια (ως πρώτη δόση) στο νοσοκομείο, σαν της εξηγήσαμε την τραγική κατάσταση και να παρακολουθεί με λαχτάρα τα γεγονότα, έχοντας και αυτή το «παιδί της» όπως έλεγε, τον ανεψιό της Μυράτ, στρατιώτη.
Την Αγγελική Χατζημιχάλη, να πηγαινοέρχεται με τα πλωτά νοσοκομεία, (κάποτε μάλιστα συνταξιδέψαμε), και να φέρνει εφόδια, κι αυτή για τα νοσοκομεία και τους στρατιώτες μας….
Αρχικά βέβαια τα νοσοκομεία δεν είχαν επαρκή εξοπλισμό για ν’ αντιμετωπίσουν την ξαφνική πληθώρα τραυματιών πού κατέφθαναν.
Ρίγος συγκλονίζει ακόμα το σώμα και την ψυχή, στη θύμηση εκείνης της εποχής, που το δάκρυ δε στέγνωσε στα μάτια μας. Δάκρυ πόνου για τα παλικάρια μας που χάνονταν και τ’ άλλα πού σακατεύονταν, μα καώ δάκρυ χαράς και περηφάνιας για τις νίκες τους.

Αναθυμιέμαι και τις δικές μας αγωνίες, τα τρεξίματα, να φθάσωμε στα σπίτια μας, ν’ αρπάξωμε τα παιδάκια μας, να τα καταχωνιάσωμε στ’ ασφυκτικά, πρόχειρα ορύγματα του κήπου και στα υπόγεια, για να τα σώσουμε απ’ τους βομβαρδισμούς, που όργωναν κυριολεκτικά τα Γιάννινα. Κι όταν παράγινε το κακό, ν’ αφήνωμε τα σπίτια μας σύξυλα και να τρέχωμε στα Κατσανοχώρια ή αλλού, με άλλες οικογένειες, αφήνοντας τους άνδρες μας στα πόστα τους. Ατέλειωτες οι θύμησες. Μ’ ας φθάσωμε στο θέμα μας: Στη Γυναίκα της Πίνδου!

Από πού ν’ αρχίσω, τι λόγια να βρω, για να εξάρω το μεγαλείο της γυναίκας αυτής; Πως να δείξω το μέγεθος της προσφοράς της, εκείνες τις κρίσιμες μέρες; Πώς να παραστήσω, πως να ζωντανέψω, τη μεγαλοσύνη της; Δεν το μπορώ, θ’ αφηγηθώ μόνον άπλα, πως την είδα, όταν βρέθηκα κοντά της, σ’ ένα μόνον τμήμα της Πίνδου, στο Ζαγόρι, όπου επετεύχθη και η αρχική νίκη της Πίνδου, από τις 29 Οκτωβρίου έως τις 10 Νοεμβρίου, θα φροντίσω να σας τη ζωγραφίσω, όπως την είδα με τα ίδια τα μάτια μου, όπως την έζησα με την ίδια την ψυχή μου…..

Χρειάστηκε να πάω στο Ζαγόρι, να δω τους γονείς μου (η μάνα μου ήταν άρρωστη) κι άφησα τα δύο παιδιά μου, με μια Γυναίκα στην Κορίτιανη, στα Κατσανοχώρια.
Ξεκινώ με τ’ αυτοκίνητο, ως τη Δοβρά, Εκεί μαθαίνω ότι η παραπέρα συγκοινωνία κόπηκε. Οι Ιταλοί, έφθασαν απ’ τον Αώο στο Βρυσοχώρι κι ότι είναι επικίνδυνο να προχωρήσω. Ούτε μέσον υπήρχε.
Τους βλέπω όλους ανάστατους, ξεσηκωμένους, να τραβάν άλλοι κατά δω, άλλοι κατά κει. Όμως δε βλέπω γυναίκες.
Πούναι οι γυναίκες; ρωτάω. Οι γυναίκες! μου λέει ο ανθυπασπιστής της Δοβράς Σιμιτζής: Κουβαλάνε πολυβόλα και πολεμοφόδια και τ’ ανεβάζουν στη Γκαμήλα και Αστράκα.
Τ’ ακούω και δεν το πιστεύω. Πως είναι δυνατόν; Πως μπορούν ν’ ανεβούν γυναίκες φορτωμένες, σ’ αυτά τ’ απάτητα βουνά, π’ ανεβαίνουν μόνο τα ζαρκάδια;!! Πρωτάκουστο!
– Μα πως ανεβαίνουν; ρωτάω πάλι.
– Τις δένουμε, μου λέει ο Σιμιτζής, με χονδρές τριχιές, από τη μέση και οι χωροφύλακες, από την κορυφή, τις τραβάνε…
Κι αυτές βαρυφορτωμένες, σκαρφαλώνουν, σαν τα κατσίκια, πιασμένες, πότε από τις πέτρες, που προεξέχουν, πότε από ρίζες, γονατίζοντας και καμιά φορά από το βάρος, με κίνδυνο να γλιστρήσουν και να γκρεμοτσακιστούν στα βάραθρα που χαίνουν μπροστά τους. Ανεβαίνουν, κατεβαίνουν αδιάκοπα και ρίχνουν και τίποτε κοτρώνια στον εχθρό κάτω, πόχει φθάσει στα Τσερβαριώτικα καλύβια….

Μου πιάνεται η αναπνοή, σαν τ’ ακούω αυτά… Σαλεύει ο νους μου, θέλοντας ν’ αναπαραστήσει αυτή τη σκηνή! Μήπως ονειρεύομαι; Μήπως δεν ακούω σωστά;…..
Ακούω κι ένα φτωχό δίστιχο. «Τις Ηπειρώτισσες για δες, στης Πίνδου τα βουνά, πως πολεμάν με πετριές, για την Ελευθέρια»!…
Επάνω σ’ αυτό, ας σας πω τι έλεγε μετά, ένας Ιταλός αξιωματικός στα Γιάννινα, στο σπίτι του γιατρού Λάππα:
«Δεν είχε φοβηθεί το μάτι μου ποτέ, σας βεβαιώνω. Μα σαν είδα γυναίκα, σκαρφαλωμένη στην κορυφή του τρομερού βουνού, να μας κατρακυλάη κοτρώνια και να μας πολυβολή (φαντασία του αυτό) τρόμαξα, ομολογώ, και αφού την πολυβόλησα και την έριξα κάτω (κι αυτό φαντασία του) έσπευσα ν’ απομακρυνθώ» κ.λ.π……

Μετά από λίγο, εκλιπαρώ να μου δοθεί ένα στρατιωτικό άλογο, αφού δεν υπήρχε άλλο μέσον, και προχωρώ.
Φθάνω στη Μπάγια (Κήπους τώρα). Τι βλέπω και κει: Γενικό συναγερμό. Γέρους, γριές, γυναίκες, κορίτσια, αγόρια, παπάδες, όλους ξεσηκωμένους (σύγκληρα όπως λεν εκεί) απ’ τη Μπάγια και τα γύρω χωριά, Σομποτσέλι, Κουκούλι, Καπέσοβο, Βραδέτο κ.λ.π., να φκιάνουν τον κατεστραμμένο και ανασκαμμένο από τα αεροπλάνα δρόμο.
Να κόβουν βάτους, να καθαρίζουν πέτρες, να διορθώνουν τα πεσμένα χτίσματα, να στρώνουν χαλίκια, για να γεμίζουν οι λακούβες, να στεριώνουν μια ξύλινη γέφυρα – η Γέφυρα του Κόκκορη ήταν χαλασμένη – που σε μια μόνο μέρα έφκιασε ο Ζαγορίσιος αξιωματικός Γ. Βάντζιος, να δουλεύουν, απ’ τα χαράματα, ως αργά τη νύχτα.
Ψυχή δεν μένει στα χωριά, μου λέει ο Σταθμάρχης της Μπάγιας, Στεφάνου. Όλοι δουλεύουν συνέχεια, για να διορθωθεί ο δρόμος, να περάσουν τ’ αυτοκίνητα πούναι σταματημένα…
Κρατώ μερικά ονόματα. Επιστρέφω το άλογο στη Δοβρά και δανείζομαι άλλο απ’ τον Σταθμάρχη, με την ρητή υπόσχεση να το επιστρέψω κι αυτό σε δυο ώρες, αν και η απόσταση ήταν διπλή. Ευτυχώς ήξερα να ιππεύω από 5 χρονών κι έτσι φεύγω καλπάζοντας.

Φθάνω στο Καπέσοβο, συναντώντας σ’ όλη τη διαδρομή το ίδιο παιδογυναικομάζωμα, τον ίδιο συναγερμό, τον ίδιο ενθουσιασμό. Όλοι να σιάζουν, σαν ειδικευμένοι μαστόροι, το δρόμο, παρά το τσουχτερό κρύο και τη βροχή. Καλύτερα η βροχή, μου λένε, παρά η ξαστεριά με τα’ αεροπλάνα, που μας χασομεράν, γιατί αναγκαζόμαστε, όταν περνάν απάνω μας, να τρυπώνομε στις γκούβες και στα κλαδιά, για να κρυφτούμε. Πρέπει να τελειώσουμε γρήγορα το δρόμο και θέλομε πολύ ακόμα. Ήταν εξ χιλιόμετρα ο κατεστραμμένος δρόμος.
Μπαίνω στο Τσεπέλοβο νύχτα. Κι εκεί μεγάλη αναμπουμπούλα. Τα γκαλντερίμια γεμάτα. Όλοι φορτωμένοι νυχτιάτικα, έτοιμοι να ξεκινήσουν για τα φυλάκια. Με βλέπουν, με κυκλώνουν. Τους ρωτώ τί γίνεται. Κι αυτοί δεν ξέρουν καλά – καλά. Μόνον ότι οι Ιταλοί είναι κοντά και τραβάνε, κατά δώθε, προσπαθώντας να σπάσουν τα περάσματα και να διασχίσουν το Ζαγόρι. Με ρωτάνε κι αυτοί με αγωνία, τους λέω μέσες – άκρες, ότι ήξερα, για το Καλπάκι, για τα Γιάννινα.

Πάμε σπίτι…. Γειτόνοι, φίλοι, γνωστοί… Κλαίνε, κλαίω, καταλαγιάζαμε. Βγάζω τα βρεγμένα ρούχα. Στρώνουν τραπέζι. Κρέας άφθονο. Σφάζουν, μου λεν, τα ζώα τους (το μοναδικό καζάντιο, για τους περισσότερους), γιατί δεν έχουν με τι να τα θρέψουν. Όλη τη χρονική σοδειά τους, απ’ το χόρτο, την έχουν δώσει στο Στρατό. Ζητάω λίγο ψωμί. Δεν υπάρχει πουθενά… Το μάζεψαν όλο και τόστειλαν στα φυλάκια, με τις γυναίκες. Η Ιουλία Ζήτη,- με βεβαιώνει, πως όλες αυτές τις μέρες, δεν έβαλε ψωμί στο στόμα της, αυτή και τα κορίτσια της, παρά μόνο φουντούκια, καρύδια και πατάτες… Κι ούτε θα ξαναβάλει. Όσο αλεύρι της απομένει, θα το ζύμωση πάλι και θα το κουβαλήσει, με τα κορίτσια της, φορτωμένα στο Βρυσοχώρι.
Το ίδιο, μου λεν κι οι άλλες γυναίκες, το ίδιο κι ο γέρο Γιάννης Καζαντζής που κουβαλούσε κι αυτός, μ’ ένα σακούλι στην πλάτη και με τον αχαμνόοντά του. Θυμηθήκαμε το 1917 μου λεν, που οι Ιταλοί πάλι, μας είχαν αφήσει χωρίς ψωμί και ζούσαμε με τα φουντούκια, μήνες, χωρίς να πάθωμε τίποτε, θ’ αφήσωμε τώρα τους φαντάρους μας νηστικούς;…..
Οι νύχτες είναι μεγάλες. Τα ξύλα άφθονα στο τζάκι. Νοέμβρης κι έχει κάνει ο καθένας τις προμήθειες του. Κρεμιέμαι από το στόμα τους, ν’ ακούσω, ν’ ακούσω κι άλλα, να μάθω, να κατατοπιστώ.
Καλά! Πως πήρατε χαμπάρι του τί γίνεται, ρωτάω, πότε;
Προχθές το βράδυ μου λεν και μου ιστορούν:

Ήταν μια νύχτα τρομερή. Κρύο τσουχτερό. Σκοτάδι πίσσα. Ησυχία νεκρική στο χωριό. Μόνον στις ψυχές των χωριανών που μείναν -61 άλλοι πήγαν στρατιώτες- φοβερή ανησυχία. Πέφτουν, κουκουλώνονται να λαγοκοιμηθούν, μα που να τους κόλληση ύπνος! Ο εχθρός είναι κοντά… Ξέρουν μεν ότι ο γενναίος μας Στρατός, μάχεται παλικαρίσια και ότι κι οι χωροφύλακες κι οι Σταθμάρχες ακόμα, μαζί και μ’ άλλους, κινητοποιήθηκαν, για να βοηθήσουν. Ο Σταθμάρχης Βωβούσας έκλεισε τελείως το Σταθμό. Πήγε με τους άνδρες του να πολεμήσει…. Μα θ’ αντέξουν εκείνοι, που είναι αποκλεισμένοι, κοντά στο Βρυσοχώρι, χωρίς ενισχύσεις, χωρίς αρκετά πολεμοφόδια, μακριά από αυτοκινητόδρομους, πρόχειρα συγκροτημένοι και αιφνιδιασμένοι, με τέτοιον κακό καιρό, με τόσο δύσκολες συνθήκες;….
Και για να δώσουμε μια ιδέα των συνθηκών αυτών, που οι ντόπιοι ήξεραν, θα σας διαβάσουμε περικοπές, από στρατιωτικές εκθέσεις, που γράφτηκαν πολύ αργότερα….

Βιβλίον Παπακωνσταντίνου, σελίς 218—219:
Χαρακτηριστική είναι η κατάστασις, εις την οποίαν ευρέθη το απόσπασμα Πίνδου, που εβάστασεν αρχικώς, ολόκληρον το βάρος της εισβολής των Ιταλών, εις την Κεντρικήν ζώνην του Μετώπου.
Συμφώνως με την επίσημον έκθεσιν και την ειδικήν του Διοικητού του συν)χου Δαβάκη, το απόσπασμα Πίνδου, είχε σοβαράς ελλείψεις εις οπλισμόν, ίματισμόν, υπόδυσιν και εφεδρικά πυρομαχικά. Οι όλμοι στερούντο προωθητικών φυσιγγίων, τα στελέχη ήσαν κατά τα δύο τρίτα έφεδρα και άπειρα. Αι επικοινωνίαι μετά των τμημάτων προκαλύψεως ελειτούργουν διά της μοναδικής γραμμής του Πολιτικού Δικτύου. Όπως αναφέρει ο Διοικητής του τίποτε δεν εστάλη επαρκές. Οπλισμός, κλινοσκεπάσματα, πέταλα, τηλέφωνα, σύρμα, καλώδια, οπτικά, πυρομαχικά, όλα ήσαν ανεπαρκή. Κίνδυνος να μείνουν οι άνδρες νήστεις, λόγω βραδύτητος αφίξεως του λόχου ημιονηγών κ.λ.π….
Και συνεχίζει:

Στρατιώται ήσαν χωρίς άρβυλα, με εσχισμένας περισκελίδας, ως εβεβαιώθη ο Στρατηγός Πιτσίκας. Το επιτελείο του αποσπάσματος, αποτελείτο εν αρχή από έναν υπολοχαγόν και ένα λοχίαν κ.λ.π.
Ούτε απόσπασμα εθνοφρουράς, (καταλήγει) εάν ήτο το απόσπασμα Πίνδου δεν θα ευρίσκετο εις αυτά τα χάλια!… Και εις αυτά τα χάλια, εκαλείτο ν’ αντιμετώπιση, άνευ εφεδριών, με 6 λόχους, εις μέτωπον 70 χιλιομέτρων, Στρατόν Ευρωπαϊκόν! !……
Ξέρουν επίσης οι χωριανοί ότι και πολλά περάσματα, είναι αφύλαχτα κι επικίνδυνα. Πολλές γέφυρες ανοχύρωτες! Προψές μόλις, κάηκεν, επί τέλους, η Γέφυρα Λαΐστης, ένα γερό πέρασμα των Ιταλών. Ήταν βρεγμένη, μούσκεμα και δεν έπαιρνε φωτιά…. Ώσπου με τα πολλά, ένας Λαϊστινός, ο χτίστης Χαράλαμπος Τσάμης (η χήρα του τώρα πένεται κυριολεκτικά) με 9 τενεκέδες πετρέλαιο, που τους μάζεψαν και κουβάλησαν από διάφορα χωριά 9 γυναίκες, βάζοντας και τα πουκάμισα τους μουσκεμένα με πετρέλαιο για προσάναμα, την έκαψε στη μία, μετά τα μεσάνυχτα. Κι όταν το πρωί οι Ιταλοί, έτοιμοι να τί διαβούν, την είδαν, λάκισαν τρομαγμένοι, φέρνοντας στο στρατηγείο τους την είδηση, πως οι Έλληνες παραμονεύουν κρυμμένοι στα δάση, πως καίνε γέφυρες και βάλλουν από παντού….
Κι εκείνοι που έβαλλαν, ήταν τα… πεύκα, όπως έλεγε ο Καπετάν Περιστέρης!….

Ξέρουν ότι κι άλλες γέφυρες ανατινάχτηκαν. Του Βρυσοχωρίου, του Παληοσελίου, του Παλαιοχωρίου. Μα…. μένουν κι άλλες πολλές!…. Πάλι, θα διακόψουμε και θα σας πούμε τι λέει ο Βορρές επάνω σε κάτι τέτοιο.

Παπακ. σελίς 230. Βορρές Ε. Ειμαρμένος, ανταποκριτής «Καθημερινής», ασκών εμπιστευτικήν υπηρεσίαν. Αφού διεκτραγωδεί κι αυτός την κατάστασιν αποσπάσματος Πίνδου, γράφει:
Εχρειάσθη ν’ ανατινάξουν απαραιτήτως μίαν γέφυραν. Αλλ’ ατυχώς δεν το επέτυχον. Διότι εχρειάζοντο 200 χειροβομβίδας, τας όποιας… δεν είχον!…

Αυτά σκέπτονταν εκείνο το βράδυ και δεν μπορούσαν να κοιμηθούν…
….Άξαφνα ακούν γκάγκ – γκούγκ, γκάν – γκούν, τις καμπάνες και το σήμαντρο της εκκλησιάς!… Τινάζονται αλαφιασμένοι, απ’ το κρεβάτι, ανοίγουν τα παράθυρα, κι αφουγκράζονται, να ξεδιαλύνουν τις φωνές του Κράχτη, του Κουτσού Δέμκα απ’ το Καμπαναριό.
– Ξυπνηστεεεε, χωριανοίοιοιοι… Τοιμαστήτεεεε γυναίκεεες! Μαζέψτε, όσο ψωμί έχετε, βραστέ πατάτες, κάστανα, φασόλια, πάρτε καρύδια, φουντούκια, κουβέρτες, βελέντζες, άρβυλα όσοι έχετε, πάρτε ότι έχετε και δεν έχετε, μαζέψτε όσα μπορείτε κι ελάτε να πάμε, να προφθάσωμε τα παιδιά μας, τους στρατιώτες μας, που κινδυνεύουν.
Μην αργήσετε!!… Γρήγορα, όσο μπορείτε!!….

Τρέχουν σκουντουφλώντας, με τα δαδιά στα χέρια και μαζεύονται στο μεσοχώρι…. Τι συμβαίνει; Τι μάθατε;…. Πως τα μάθατε;….
Ο γιατρός, ο δάσκαλος, ο παππάς, ο σταθμάρχης, τους εξηγούν: Από ένα αχρηστευμένο τηλέφωνο -τ’ άλλα είχαν επιταχθεί- πούχε συναρμολογήσει ο νεαρός τηλ/της Γιαμαλής (πήρε παράσημο αργότερα) είχαν ακούσει, πριν λίγη στιγμή, τις φωνές του Γίγα, αποκλεισμένου στο Βρυσοχώρι, που προσπαθούσε απεγνωσμένα, να πιάσει τα Γιάννινα και φώναζε στον Γκιγκόπουλο: Γκιγκόπουλε! Γκιγκόπουλε! Γιάννινα! Γιάννινα! Γιάννινα!…. Για όνομα θεού, στείλτε μας, αμέσως, τρόφιμα, ρουχισμό, οπλισμό!… Τα παιδιά ξεπαγιάζουν, πεινούν, δεν αντέχουν άλλο!!
Τα Γιάννινα δεν ακούν, δεν απαντούν, τους λένε. Είναι κομμένα τα σύρματα…. Αλλά κι αν άκουγαν, πως να προλάβουν το κακό, πως να προφθάσουν, αφού οι δρόμοι είναι χαλασμένοι και τ’ αυτοκίνητα δεν περνούν….
Γι’ αυτό, ας τρέξωμε, να προφθάσωμε ημείς, όσο μπορούμε γρηγορότερα….
Ντουντούνιασε το χωριό, απ’ τους καπνούς, σα να καιγόταν σε μια στιγμή. Φούρνοι, τζάκια, γάστροι, μασίνες, φουφούδες, ανάβουν μονομιάς….

Πριν ξημερώσει ξεκινούν: Γυναίκες, κορίτσια, αγόρια, γριές και γέροι, φορτωμένοι αυτοί και τα γαϊδουράκια τους, με τρόφιμα και μια κουβέρτα ο καθένας. Βαδίζουν με τη συνοδεία και του υπομοιράρχου Σιαπέρα και των ανδρών του…
Περνούν απ’ το Σκαμνέλι. Ξεσηκώνουν κι από κει τον κόσμο, με τον ίδιο τρόπο, της καμπάνας!… Μαζεύονται, πρόθυμα και κει όλες οι γυναίκες φορτωμένες, μ’ όσα τρόφιμα μπόρεσαν να οικονομήσουν και η πομπή, μεγαλωμένη πια περισσότερο, προχωρεί…..
Σαν φθάνουν στο Βρυσοχώρι, βλέπουν και κει όλες τις γυναίκες, καθώς και από τ’ άλλα γύρω χωριά,
Λάϊστα κ.λ.π. ξεσηκωμένες.

Να καθαρίζουν τους δρόμους, να φκιαρίζουν το χιόνι, όπου υπήρχε, να κουβαλάν νερό με τις βαρέλες, να ετοιμάζουν συσσίτια, να βράζουν γάλατα για να πιουν ζεστά «τα παιδιά», να ζυμώνουν, να φουρνίζουν να περιποιούνται τραυματίες, να πλένουν, να μανταίρνουν, να κάνουν όλων των ειδών τις δουλειές!…
Οι στράτες συνεχίζονται. Μια συνοδεία φεύγει, άλλη έρχεται… Από δω και πέρα, τα φορτία, βαραίνουν περισσότερο. Έφθασαν τα πολεμοφόδια και πρέπει να κουβαλήσουν και τις κάσσες. Ακόμα να μεταφέρουν και τραυματίες!….
Τρέχουν, τρέχουν και σταματημό δεν έχουν. Ας είναι και βαρυοφορτωμένες, ας παλεύουν και με τις βροχές και τις λάσπες, στους κακόδρομους. Αμ πως; Αυτές θα δειλιάσουν;….
Οι άλλες, που κουβαλούν τα πολυβόλα και τις κάσσες στη Γκαμήλα και στη Γκραμπάλα;….
Το ξανακούω αυτό και ρωτώ κι αυτούς: Είναι αλήθεια λοιπόν αυτό, που μου είπε ο Σιμιτζής, πως σκαρφαλώνουν δεμένες και βαρυοφορτωμένες, σ’ αυτά τα τρομερά κατσάβραχα;…. Αλήθεια είναι, μου λεν. Να, και σήμερα, μάζεψαν τις δικές μας και τις φόρτωσαν τα πολυβόλα μαζί με άλλες, που έφεραν απ’ τη Λάϊστα. και άλλα χωριά, μα δεν ξέρουμε για πού ακριβώς.
Φαίνεται πως τα πράγματα ζόρισαν περισσότερο. Οι μάχες φούντωσαν κι απ’ τη ράχη ακούονται πολλά κανόνια. Έφεραν κι άλλο Στρατό.

Ψες, στη μία, μετά τα μεσάνυχτα, πέρασε από δω ένας Εβραίος αντ/ρχης Φριζής και ζήτησε, επειγόντως κερατζή και μουλάρι για να φύγει αμέσως.
Τον πήγε τρέχοντας, στο Βρυσοχώρι, ο Παναγιώτης Γεροκώστας, με το μουλάρι του στις 2 μετά τα μεσάνυχτα και κάθισε κι αυτός εκεί να βοηθήσει.
Και για την επαλήθευσιν όλων αυτών (για κάποιους δύσπιστους) ας διαβάσουμε πάλι, μεταγενέστερες εκθέσεις:

Σελίδες Δόξης σελ. 54:
Την μεσημβρίαν της 31ης Όκτωβρίου, η Μεραρχία ειδοποιήθη επειγόντως, ότι τμήμα του τομέως Πίνδου, πιεζόμενον υπό ισχυρότατων εχθρικών δυνάμεων, ηναγκάσθη να συμπτυχθεί κ.λ.π. Δια τον λόγον αυτόν εσπευσμένως εδόθησαν διαταγαί, προς τα δρώντα εις τον ποταμόν Αώον τμήματα της, να συμπτυχθούν νοτίως του Αώου, προς την περιοχήν χωρίου «Βρυσοχώρι» διά να δυνηθούν ν’ αποφράξουν εγκαίρως τας προς Αώον διαβάσεις.
Ταυτοχρόνως να φροντίσουν να έλθουν, εις άμεσον επαφήν, με τάγμα του Β’ Σώματος Στράτου, αποσταλέν εις βοήθειαν της κινδυνευούσης Πίνδου και ευρισκόμενον εις Λάισταν και κάτω.
Τας μεσημβρινάς ώρας το Γεν. Στρατηγείο διεβίβασε κρυπτογραψικήν εμπιστευτικήν διαταγήν, προς Μεραρχίαν, όπως συγκροτήσει, ειδικόν απόσπασμα, εκ του τμήματος Λαΐστης και των τμημάτων Αώου ποταμού, υπό τον ήρωα Ισραηλίτην Μορδοχάην Φριζήν, όντα διοικητήν του προκαλυπτικου τμήματος κ.λ.π.
Υπό της 8ης Μεραρχίας, άμα τη ανάληψη ης Διοικήσεως του αποσπάσματος, υπό του Φριζή, εδόθησαν, εις αυτόν αί διαταγαί: Πάση θυσία δέον να καλυφτεί το αάλυπτον δεξιόν πλευρόν της Μεραρχίας εκ της κατευθύνσεως Ελεύθερον – Βρυσοχώρι, προς Τσεπέλοβον και ‘Ελατοχώρι. Να καταλάβει άνευ χρονοτριβής τα υψώματα, νοτίως της όχθης του Αώου και να φράξει αποτελεσματικώς τας μεταξύ Γκαμήλας και Κουκουρούντζου (ύψους 1835) όρεινάς διαβάσεις κ.λ.π.
…..Ταυτοχρόνως ετέθη υπό τας διαταγάς του Άντ/χου Μορδοχάη Φριζή ένας ουλαμός Πεζικού και ομάς πολυβόλων Τσεπελόβου διά να χρησιμοποιηθούν εις την απόφραξιν των ορεινών και απόκρημνων διαβάσεων Παπίγκου – Άστράκας….
Ακούω ολ’ αυτά δακρυσμένη, κρατώ λίγες βιαστικές σημειώσεις, κρεμιέμαι από το στόμα τους. Θέλω να καθίσω κι άλλο, μα είμαι αναγκασμένη να φύγω το πρωί.

Και που να βρω μουλάρι; Που όλα τάχουν επιτάξει κι αυτά τα γέρικα, που μείναν, όλα εξηντλημένα απ’ τις στράτες;….
Κουτσά – στραβά, τα καταφέρω να ξεκινήσω… Στο δρόμο, προς το Καπέσοβο, βρίσκω πάλι τις γυναίκες φορτωμένες και μαζί τους τη γνωστή Αργυρή, απ’ το Βραδέτο, 80 χρονών, να βαδίζει, βαρυοφορτωμένη αυτή και το γαϊδουράκι της, προς το Βρυσοχώρι….
Τη χαιρετώ, λέω να τη σταματήσω λίγο, να τη ρωτήσω. Δεν αδειάζω τώρα, μου λέει. Βιάζομαι. “Άλλη φορά, θα στα πω! …Και τρέχει, να προφθάση τις άλλες… Στέκομαι λίγο, τις καμαρώνω και παίρνω κι εγώ το δρόμο μου…
Περνώντας απ’ τα Γιάννινα, πριν πάω στα Κατσανοχώρια, λέω στο Γεν. Διοικητή Φιλοσοφόπουλο: Εσείς έχετε το νου σας, μόνο στο Καλπάκι. Να ξέρατε τι γίνεται και στον τόπο μου! Θα ξαναπάω γρήγορα και θα φέρω περισσότερες λεπτομέρειες….
Πάρε και μια φωτογραφική μηχανή, μου λέει….
Εξασφαλίζω, κάπως, καλύτερα τα παιδιά μου και ξαναγυρίζω στο Ζαγόρι. Ο δρόμος σχεδόν τελειωμένος απ’ τις γυναίκες, ως το Καπέσοβο, το τέρμα του αμαξιτού δρόμου και τ’ αυτοκίνητα, αγκομαχώντας, φθάνουν πλέον ως εκεί και ξεφορτώνουν συνέχεια!…. Μα παραπέρα τι γίνεται; Με τι δρόμους θα κουβαληθούν αυτά τα σωριασμένα υλικά; Από που; Από τη Σκάλα του Τσεπελόβου, που, τα μουλάρια ξεγλυστρούν και γκρεμίζονται;….

Φώναζαν ολοένα, οι ντόπιοι, για το δρόμο. Μα ποιος τους άκουγε; Στο πρώτο Πανζαγορισιακό συνέδριο, που έγινε στο Σομποτσέλι το 1927 φώναζε, στο σπίτι του γιατρού Μιχαηλίδη, ένας άλλος γιατρός, εισηγητής: Φκιάστε μας τους δρόμους. Είναι σ’ ελεεινή κατάσταση. Είναι ακόμα, όπως τους είδε ο Φόν Γκόλτς Πάσας όταν επεσκέφθη το Ζαγόρι! Τον ρωτήσαμε πως του φάνηκε ο τόπος μας κι αυτός μας απάντησε: •Ωραίος ειν’ ο τόπος σας. Μα είδα κι άλλου όμοιους. Εκείνο που δεν είδα πουθενά είναι κάτι άλλο: Το ότι, σ’ όλο τον κόσμο, οι άνθρωποι φκιάνουν δρόμους για τα ζώα. δω τ’ ανάποδο. Τα ζώα φκιάνουν δρόμους για τους ανθρώπους. Φκιάστε τους δρόμους, φώναζε! Θα χρειασθούν και για Εθνικούς σκοπούς!…
Κάποιος τον κόβει, απ’ τους μεγάλους: – Όλα κι όλα, γιατρέ, μα να μας λέτε πως οι δρόμοι σας θα χρειαστούν για Εθνικούς σκοπούς….
Εύχομαι, απαντάει ο γιατρός, που σαν ντόπιος ήξερε πρόσωπα και πράγματα, να…. διαψευσθώ… Και να τώρα: Σαν φθάνουν, πλέον, φορτηγά 50—60 την ήμερα, στο Καπέσοβο, σαν σωριάζονται άφθονα τα τρόφιμα και τα πολεμοφόδια εκεί, πως να μεταφερθούν; Πως να κουβαληθούν, όλα αυτά τα φορτία στο Βρυσοχώρι 12—15 ώρες ποδαρόδρομο, σε δρόμους δύσβατους, μέσα στις λακκούβες, στις λάσπες και στις βροχές; Ζώα δεν υπήρχαν. Πως να περάσουν πολυβόλα, πυρομαχικά, στους γκρεμούς, όπου το χιόνι πολλές φορές βαστάει και το καλοκαίρι; Πως να εφοδιαστή το 15ο Σύνταγμα ενώ το πυροβολικό σφυροκοπούσε;….
Πρόβλημα τρομερό!! Πρόβλημα, πού απασχολούσε όλους…

Το μεγάλο αυτό πρόβλημα, το έλυσαν οι πλάτες των γυναικών και κοριτσιών του Ζαγορίου, που καθιερώθηκε πλέον επισήμως, ως μόνιμο μεταφορικό μέσον. Οι πλάτες αυτές, που έπρεπε ν’ αποθανατιστούν, έσωσαν την κατάστασιν..
Κουμπούνια, κουμπούνια, πηγαινοέρχονται, φορτωμένες πολεμοφόδια, ασταμάτητα και γυρίζουν, κουβαλώντας τραυματίες δικούς μας, που και πού και Ιταλούς, που παραξενεύονται και μένουν μ’ ανοιχτό το στόμα, σαν βλέπουν όλον αυτόν τον συναγερμό!…

Να τι έγραψαν μετά, οι στρατιωτικές εκθέσεις (Παπακωνσταντίνου σελ. 62) :
Εξαιρετικαί δυσχέρειαι, γράφει, ο αρχιστράτηγος Παπάγος παρουσιάσθησαν, κατά τας εν Πίνδω επιχειρήσεις, διά τον ανεφοδιασμόν, των εκεί μαχόμενων Ελληνικών δυνάμεων κ.λ.π. Διά τον ανεφοδιασμόν, των μαχόμενων στρατευμάτων, εχρησιμοποιήθησαν έκτακτα μέτρα. Ωργανώθησαν εφοδιοπομπαί εκ χωρικών, γυναικών και παιδιών της περιοχής, αϊ όποΐαι προσήρχοντο, αθρόως μετ’ ενθουσιασμού… Η πρόθυμος και αβίαστος συμμετοχή του άμαχου πληθυσμού της Πίνδου – γερόντων, γυναικών, νεανίδων και παιδιών, εις την υπερτάτην προσπάθειαν, εφοδιασμού των μαχόμενων, είναι μια, από τας πλέον ωραιοτέρας εκδηλώσεις της Εθνικής ανατάσεως, κατά τας δραματικάς αυτάς ημέρας. Οι φάλαγγες των Ελλήνων αυτών, που φορτωμένοι με πυρομαχικά και τρόφιμα, ανερριχώντο τ’ απότομα φαράγγια (υψομέτρου 2000—2500 μ.) ενώ υπό τους πόδας των, έχαινεν η άβυσσος, και κατήρχοντο, τας δύσβατους και δασώδεις χαράδρας της Πίνδου, απετέλεσαν το υποβλητικώτερον και συγκινητικώτερον θέαμα του όλου αγώνος (Παπάγος).

Και κάτι σαφέστερον ακόμα.
Πολεμική έκθεσις της 8ης Μεραρχίας του ένδοξου Στρατηγού Κατσιμήτρου, σελ. 140:
Επίσης και διά τον εφοδιασμόν του Αποσπάσματος Φριζή Μορδοχάη Νοτ. του Αώου, διετέθησαν κλιμάκια εξ ιδιωτικών κτηνών, άτινα λίαν προθύμως, παρέσχον οι κάτοικοι, χρησιμεύοντας και αυτοί ως ημιονηγοί. Αι δε γυναίκες της περιοχής Ζαγορίου της Πίνδου, πεφορτωμέναι με βαρύτατα κιβώτια πυρομαχικών, ανερριχήθησαν τας απότομους κλιτείς του ορεινού όρους Γκαμήλας και Πάπιγκου, κομίζουσαι πυρομαχικά εις τους μαχόμενους άνδρας μας. Αυταί είναι αι ηρωικαί γυναίκες της Πίνδου, αι οποίαι, ως άλλαι Σουλιώτισσαι, συνέδραμον εις τον αγώνα και προσέφερον πολύτιμους υπηρεσίας προς την Πατρίδα, η όποια, οφείλει προς αυτάς…. βαθείαν ευγνωμοσύνην (Κατσιμήτρος).

Σελίδες Δόξης, σελ. 82:
Εγεννήθη το ζήτημα εφοδιασμού των μαχόμενων στρατευμάτων μας. Η Διοίκησις κάνει έκκλησιν εις τους μη στρατευμένους γέροντες, νεανίδες και γυναίκες της Πίνδου, να βοηθήσουν, δια την σωτηρίαν της κινδυνευούσης Πατρίδος. Αυτοί όμως εΐχον ήδη μόνοι των αυτοεπιστρατευθεί και είχον σπεύσει σαν γνήσιοι Έλληνες και Ελληνίδες, εις την φωνήν της πατρίδος. Η φήμη των Ελληνίδων αυτών, ξεπέρασε τα Ελληνικά σύνορα και η γυναίκα της Πίνδου, εκαλύφθη από παγκόσμιον Δόξαν, απασχολήσασα Έλληνας και ξένους ζωγράφους και ποιητάς κ.λ.π.
Που είναι άραγε αυτά τα ποιήματα;….

Εν τω μεταξύ, μαθαίνω, στο Τσεπέλοβο, πως ο Σιαπέρας θα φύγει την επομένη για τις προφυλακές. Τον παρακαλώ να πάω κι εγώ μαζί του, και για να ιδώ από κοντύτερα το τι γίνεται και να επωφεληθώ και της συντροφιάς του στο δρόμο και συμπληρώσω τις πληροφορίες. Σ’ αυτόν οφείλω τις περισσότερες και το ότι ακόμα, όλο το καλοκαίρι, όπως μου έλεγε, δε σταμάτησε ν’ αλωνίζει τις ράχες και τα βουνά και να τα καθαρίζει από τις βόμβες και τ’ άλλα πολεμοφόδια, πούχαν κρυμμένα, στις «κρεπετουρες» (όπως έλεγε) κάτι Κουτσόβλαχοι, πράκτορες των Ιταλών!…
Δεν κάνατε εκθέσεις; του λέω. Δεν τα γράψατε;…
Μας έμεινε διόλου καιρός; Πήραμε, μιας στιγμής ανάσα, για να μπορέσωμε να γράψωμε; μ’ απαντάει.


Φεύγοντας, διασχίσαμε δάση από οξιές, πεύκα, έλατα, 8—9 ώρες πορεία. Λάσπες παντού, που και που χιόνια. Βλέπομε συνοδείες από τραυματίες, να σέρνουν, σαν μολύβια, τα ποδάρια τους, μέσ’ τις λάσπες. Άλλους, πιο βαριά πληγωμένους, δεμένους πάνω στο μουλάρι, να τους σέρνουν γυναίκες ή στρατιώτες….
Εκεί ακούμε, για μια γυναίκα, από το Ανατολικό Ζαγόρι, την αντρογυναίκα Γαρουφαλιά. Αυτή, σαν είδε πως ένας στρατιώτης, όχι καλά βολεμένος πάνω στο μουλάρι, πονούσε και βογκούσε, καθώς τον τραβούσαν οι στρατιώτες:
Μη βρε παιδιά, τον σέρνετε έτσι! τους φωνάζει. Αφήστε τον, θα πονέσει περισσότερο στο μουλάρι, έτσι που ταρακουνιέται!… Αφήστε τον, να τον πάρω εγώ μοναχή μου. Έχω κι εγώ παιδί στον πόλεμο και ξέρω τι θα πει… μάνα!…
Κι ανασκουμπώνεται, πετάει κάλτσες και παπούτσια, τον παίρνει απαλά στον ώμο της (γκότσια) και τον περνάει πέρα από το πλατύ ποτάμι!… Κι άλλες γυναίκες κουβάλησαν, όπως ακούμε, γκότσια, τραυματίες!… Τέτοια ακούμε πολλά. Δεν έχουν τέλος!…

Ο Σιαπέρας και οι χωροφύλακες προχώρησαν για τις προφυλακές. Εγώ έμεινα με τις γυναίκες στο Βρυσοχώρι, να τις παρακολουθώ στις ατέλειωτες φροντίδες τους «για τα παιδιά μας» όπως έλεγαν, και να ξαναφύγω.
Κάθομαι στο Τσεπέλοβο, λίγο περισσότερο αυτή τη φορά. Ακούω απ’ τον καθένα πολλά, παίρνω φωτογραφίες, κρατώ μερικές σημειώσεις.

Ακούω για μια κοπέλα, πού τη βρήκαν αναίσθητη, σχεδόν ξυλιασμένη, δεμένη στο πεύκο ένα πρωί. Γράφει γι’ αυτή ο Γ. Βάντζιος, στο «Ηπειρωτικό Μέλλον»:
Κόρες και γυναίκες των αρχοντάδων και των πτωχών Ζαγορίου, μετέφερον πυρομαχικά νυχθημερόν στο Γυφτόκαμπο και από κει στο Βρυσοχώρι. Πολλές φορές τα ζώα έπεφταν στους γκρεμούς και κείνες φορτωμένες συνέχιζαν μόνες τη μεταφορά. Ήταν μια νύχτα παγερή. Στο Χαΐρι, μετά το Γυφτόκαμπο, νύχτωσαν οι γυναίκες, πού μετέφεραν εφόδια. Προχώρησαν γοργά, προς το Βρυσοχώρι, γιατί αν έμεναν, θα ξεπάγιαζαν. Μια κόρη επιστήμονος (πούχε σπουδάσει στην Πόλη) κουράστηκε, άλλα και το ζώο της δεν προχωρούσε. Ξεμοναχιάστηκε. Έδωσε τότε το σχοινί απ’ το καπίστρι τοy μουλαριού στο χέρι της, για να μη της φυγή, μες το πυκνό σκοτάδι και τ’ αγιάζι, που τρυπούσε τα κόκκαλα. Ζώστηκε κι αύτη με την τριχιά στο έλατο και περίμενε να ξημερώσει, με τ’ αστραπόδροντα και τα βογγητά των χαραδρών και των δασών….
Τη βρήκαν το πρωί ξυλιασμένη και μισοαναίσθητη. Σώθηκε ως εκ Θαύματος.

Για μια άλλη πάλι άγνωστη δασκάλα, που τη βίασαν οι Ιταλοί και αφαντιάστηκε, χωρίς να μάθη κανένας, αν ζει, αν πέθανε!…. Γράφει και γι’ αυτήν ο Γ. Βάντζιος:
Τη νύχτα της 10ης Νοεμβρίου, μετά την αποχώρησιν των Ιταλών, ο Θωμάς Βάλλας, έφεδρος ανθ/γός, βρήκε στο χάνι Γαϊδάρου, κάτω από μια κλινοστρωμνή από χόρτα, ένα σημείωμα, γραμμένο με μολύβι και με τις λέξεις: Με βασάνισαν πολύ οι άνανδροι. Εκδικηθήτε με. Διδασκάλισσα. Υπογραφή δυσανάγνωστος….
Ποια ήταν αυτή; Τι έγινε; Εθνικόν καθήκον ήτο να είχεν ερευνηθή η τύχη αυτής της άγνωστου μάρτυρος κ.λ.π….
Ακούω, για μια γριά Δέσπω, απ’ την Καμνιά, που τη βρήκαν μισοπεθαμένη απ’ το κρύο, ο Κώστας Παπάζογλος και ο ‘Αλέκος Μπράχος που κουβαλούσαν κι αυτοί ασταμάτητα. Μοιρολογούσε κι έκλαιγε το μουλάρι της, τον «Καζαντιάρη της» πούχε γκρεμιστεί στο Ραδιό και είχε φορτωθή το σαμάρι, να το κουβαλήσει σπίτι της. Τη σήκωσαν με το ζόρι και την έφεραν στο σπίτι του Παπάζογλου. Όλη τη νύχτα τρόμαξαν να τη συνεφέρουν.


Και για μια άλλη γριά, που της είχε γκρεμιστεί κι αυτηνής το μουλάρι. (Άλλο συμπαθητικό θύμα του πολέμου κι αυτό…) . Ας γκρεμίστηκε, έλεγε. Κουρμπάνι το κάνω. Το γιό μου να φυλάει ο θεός. Αυτόν να δω να γυρίζει, πούναι στρατιώτης. (Γράφει γι’ αυτήν δ Κώστας Λαζαρίδης, που την είδε κι ο ίδιος) ….

Ακούω για ένα παιδί, 13 ετών, τον Παύλο Τσουμάνη: Νυχτώθηκε στο Γκρούμερο, καθώς κουβαλούσε πολεμοφόδια, με τα δυο μουλάρια του. Απ’ τ’ αστραπόβροντα και τη βροχή δεν έβλεπε να προχωρήσει Σταμάτησε εκεί, χώθηκε κάτω απ’ την κοιλιά του μουλαριού και ξημέρωσε έτσι κουβαριασμένο. Η μάνα του, που αλώνιζε τον τόπο, όλη νύχτα να τον βρει, με τα δαδιά και τα τόπια (ένα είδος στάχτης και πετρελαίου, φκιασμένου σαν τόπι, που δε σβήνει στη βροχή) το βρήκε μουσκεμένο και κατατρομαγμένο.
Ακούω, για τον Κώστα Παπάζογλου, που βρήκε, περνώντας απ’ τον Αγιώργη, με τα δύο μουλάρια του κι αυτός φορτωμένα, σκόρπια, επάνω στο βουνό, τ’ άλογα του Στρατού, είχαν ξεφύγει από ξένους προς τον τόπο στρατιώτες κι είχαν σκορπίσει δω και κει. Πασχίζει, αγωνίζεται να τα μαζέψει, κάπου 200 άλογα και τα πάει στον προορισμό τους…

Ακούω για τον ταχυδρομικό διανομέα Απόστολον Κολιόν (συνταξιούχο τώρα) πού νυχτοξημερώνει, ασάλευτος, στο τηλεγραφείο όλο αυτό το διάστημα. Η γυναίκα του, πρωί, μεσημέρι, βράδυ, του πηγαίνει το φαγητό, τα ρούχα ν’ αλλάξει και ότι άλλο χρειάζεται και τ’ αφήνει στο φρουρό στην πόρτα, χωρίς να μπορεί να τον δη μια στιγμή.

Λένε και γι’ αυτόν οι σελίδες Δόξης σελίς 54:
Χάριν της ιστορίας, καθήκον εχομεν ν’ αναφέρωμεν δι’ ένα τηλ/τήν του Τσεπελόβου, άγνωοτον εις τον γράφοντα, ο όποιος νυχθημερον και αδιακόπως, διεκπεραίωνε όλην την εργασίαν, όλων των τμημάτων του Στρατού εκεί μέχρι πέρατος του πολέμου, χωρίς να διακόψει ούτε στιγμήν, κ.λ.π. κ.λ.π.
Ακούω, παραλοϊσμένη για τη γιγαντομαχία της Μάχης της Βωβούσας, που μάχονταν τα παλικάρια μας (Λόχος Παππά) με τη λόγχη, σώμα με σώμα, ένας προς δέκα, ώσπου έδιωξαν, σε τρεις μέρες τον εχθρό απ’ τα σπίτια πούχε ταμπουρωθεί, της Βωβούσας. Την περιγράφει κι αυτή το βιβλίο Παπακωνσταντίνου.
Για έναν πολυβολητή μας, που έριξε τη βόμβα, ακριβώς μέσα στο συσσίτιο των Ιταλών. Το λέει ο Παππα Καρπούζης, απ’ τη Λάϊστα. Κι όταν ο ήρως Φριζής, έπιασε 700 αιχμαλώτους και 15 αξιωματικούς Ιταλούς, ο επί κεφαλής των, ζήτησε τον πολυβολητή αυτόν να τον συγχαρεί…
Ακούω, συγκινημένη, για τους ηρωισμούς του Μορδοχάη Φριζή που έγινε θρύλος στο Ζαγόρι και τα κατορθώματα του Στρατού μας.

Ακούω πάλι για τις γυναίκες: Αυτές, πού ανέβαζαν τα πολυβόλα στη Γκαμήλα. Ένα βράδυ νυχτώθηκαν στη Δρακόλιμνη, μ’ ένα κρύο φοβερό. Ήταν αδύνατο να προχωρήσουν μ’ έναν αέρα, που τις έπαιρνε σβάρνα. Ξεφορτώθηκαν, μαζεύτηκαν κουβάρι, όλες μαζί, σκεπάστηκαν με κάτι τομάρια που βρήκαν εκεί και ξημέρωσαν κακήν κακώς, για να συνεχίσουν το δρόμο τους, φορτωμένες για τη Γκαμήλα. Κρατώ τα ονόματα τους.
Για άλλες, που όταν ένας λοχίας, κατέβηκε με διαταγή, σ’ ένα χωριό, να μαζέψει λίγο ψωμί, απ τον Πρόεδρο, πως παρουσιάστηκαν φορτωμένες αμέσως και επέμειναν ν’ ανεβούν στο βουνό, παρά τις διαμαρτυρίες του, φωνάζοντας: Κι εμείς μαζί σας! !…
Τί να πρωτοθυμηθεί κανένας. Τί να πρωτοσημειώση. Ατέλειωτα τα περιστατικά, που δείχνουν τον ηρωισμό και τον πατριωτισμό του ντόπιου πληθυσμού….


Ξαναβλέπω να περνάει η γριά Αργυρή σκυμμένη, καταϊδρωμένη, απ’ το βαρύ φορτίο της και να τρέχει σχεδόν να φθάσει τις άλλες συντρόφισσες, με το φορτωμένο πάλι γαϊδουράκι της. 22 μέρες μου λέει, δεν πήρα ανάσα. Πάω με πολεμοφόδια και γυρίζω με τραυματίες. Δεν μ’ είδε το σπίτι μου. Τρώγω στο πόδι ότι ξεροφάι βρω και φεύγω συνέχεια.

Ξαπόστατε λίγο, της λέω. Ξεφορτώσου κι έλα να πιεις ένα καφέ.
-Είσαι με τα καλά σου κοπέλα μου; μου λέει. Καιρός για ξαπόσταμα είναι; Δε μου λες να τρέξω, όσο θα βαστάξουν τα κότσια μου, μήνε μου λες να ξεφορτωθώ;… Εγώ θα τρέχω, θα τρέχω, όσο να φύγει εντελώς το κακό από τον τόπο μας.
Όσο να λευτερωθούμε, μια για πάντα!… και τρέχει να προφθάσει τη φάλαγγα της…..
Το ίδιο μου λεν, μ’ ένα στόμα, με μια φωνή, κι όλες οι άλλες, όσες συναντάω. Έτσι ένοιωθαν αυτές οι γυναίκες της Πίνδου. Κι εγώ τις καμαρώνω, περήφανη, γιατί λογιάζομαι και γω, συντοπίτισσά τους.

Κι όταν ο εχθρός απομακρύνθηκε, οι γυναίκες, απ’ όλο το Ζαγόρι, εξακολούθησαν να στρώνονται στη δουλειά (αφήνοντας τις δικές τους). Κι ήταν πολλές. Στο Βρυσοχώρι μετά ούτε τσουκνίδα δε βρέθηκε) και στη φροντίδα για τους στρατιώτες μας, που περνούν μπουλούκια μπουλούκια, απ’ το Ζαγόρι…. Να τους καλοδέχονται και να τους περιθάλπουν παντοιοτρόπως… Τί ύμνοι, τί ποιήματα δε γράφτηκαν από ποιητάς στρατιώτες μας στους μαυροπίνακες των σχολείων, όπως μας βεβαιώνει ή δασκάλα του χωριού και οι δάσκαλοι των άλλων χωριών, εξαίροντας τη φιλοξενία και την πατροπαράδοτη ευγένεια του Ζαγορίου. Τι γράμματα ευχαριστήρια δε στάλθηκαν σε πολλούς Ζαγορίσιους! Δεν τα κρατήσαμε ατυχώς. Ακόμα και οι Ιταλοί αιχμάλωτοι, όταν σωστά ράκη, πέρασαν από κει και τους φιλοξενήσαμε ανά 5—10 στα διάφορα σπίτια, ξαφνιάστηκαν. Κι ένας αξιωματικός ελληνομαθής, μας έλεγε δακρυσμένος και συγκινημένος, όταν κατέβηκε στο τραπέζι, αφού είχε πλυθεί και καθαριστή: Καθαρίστηκα, σαν στο σπίτι μου. Νοιώθω σαν νάμαι σ’ αυτό, ύστερα από τόσα βάσανα. Μα τί λαός είστε Σεις!… Τέτοια φιλοξενία σ’ αυτούς, που έστω και αθέλητα, βάλθηκαν να σας καταστρέφουν και να καταπατήσουν τα σπίτια Σας!….
Γυρίζοντας στα Γιάννινα, έδειξα τις πρόχειρες σημειώσεις στον Γεν. Διοικητή, ο οποίος έστω και ασυναρμολόγητες, επέμεινε να τις κράτηση. Το ίδιο βράδυ τις διάβασε στο Μεταξά από τηλεφώνου, ο οποίος έμεινε κατάπληκτος και το πρωί τις έδειξε, όπως μου είπε, στο Διάδοχο και τον Παπάγο, ο οποίος εδάκρυσε.
Σε λίγες μέρες, έρχεται σπίτι μου ο Παύλος Παλαιολόγος και μου ζητάει τις… επίσημες εκθέσεις (!!) που διάβασε ο Παπάγος.
– Επίσημες εκθέσεις, λέω γελώντας, κάτι πρόχειρα χαρτιά, που γράφτηκαν στη γόνατο;
–Δεν πειράζει, λέει. Κι αντιγράφοντας αυτούσια αυτά τα χαρτάκια που του έδωσα – δεν τάχα όλα συγκεντρωμένα τότε- δημοσιεύει το πρώτο χρονογράφημα, στις 15 Δεκεμβρίου του ’40, που κατέστησε, για πρώτη φορά γνωστά στο Πανελλήνιο, τα γεγονότα της Πίνδου και καταλήγει έτσι:
Σας τα μετέφερα, ακατάστατα, ατακτοποίητα, ακτένιστα, όπως τα βρήκα, τα στοιχεία των εκθέσεων. Τί χρειάζεται, όμως, ο φραστικός διάκοσμος, εκεί, που μόνα των βοούν τα πράγματα; Βοούν, για να επιβεβαιώσουν τη μεγάλη αλήθεια, ότι η ύπαιθρος εθαυματούργησεν. Το λένε οι ξένοι, το λέμε εμείς, που την είδαμε, το λένε οι επίσημες εκθέσεις.
Το χρονογράφημα αυτό, τα κιτρινισμένα χαρτιά, τα ονόματα πολλών γυναικών (ποιος άραγε, θα τα μνημόνευση ποτέ!) κάτι κατάλοιπα φωτογραφιών του ’40, τα κρατούμε, στη διάθεση οιουδήποτε.
Κι αυτό το τονίζομε, γιατί κάποτε σε μια διάλεξη, ακούσαμε, διαφορετική, την πηγή των πληροφοριών, για το χρονογράφημα του Παλαιολόγου. Κι ο ίδιος ακόμα, χάριν της ιστορίας, μπορεί να το βεβαίωση.
Άλλωστε και το ίδιο χρονογράφημα, αναφέρει Ζαγόρι – Καπέσοβο – Βρυσοχώρι – Τσεπέλοβο – Φριζήν κ.λ.π. και δεν ήτο δυνατόν, να ενοούσε άλλην περιοχήν. Το χρονογράφημα αυτό διάβασαν πολλοί τότε και μας εξέφρασαν την ευαρέσκειαν των, (όπως ο αείμνηστος ιατρός Βασίλειος Μιχαηλίδης, ο Γεώργιος Βάντζιος κ.ά.), γιατί εγίναμε αφορμή να καταστεί γνωστή η δράσι του Ζαγορίου.
Τις πολλές φωτογραφίες, κάπου 30, τις έδωσα τότε στην κυρία Νικολούδη και χάθηκαν στο Υπουργείο Τουρισμού. Δυο -τρεις εκυκλοφόρησαν. Από κάτι κατάλοιπα, που κράτησα, όχι ατυχώς τα παραστατικώτερα, έχει μεγεθυνμένες ο αείμνηστος φίλος μας Ανδρέας Παπαγιαννόπουλος (παλαιός) στην έκθεση Ζαππείου, στο τμήμα Πίνδου. Τα φίλμ τα κρατώ…



Μα, πέρα απ’ αυτό, τι έκανα; Πως αξιοποίησα τα χαρτιά αυτά, έστω κι αν με τρώει το σαράκι, 35 χρόνια τώρα;….
Αποτάθηκα σε πολλούς. Χτύπησα πόρτες. Τάδειξα παντού. Βοήθησα, να γίνονται σχετικές αναπαραστάσεις. Φρόντισα, να γίνουν σχέδια σεναρίου. Τίποτε, όμως, απ’ αυτά, κι απ’ όσα άκουσα και διάβασα, δεν μπόρεσε ν’ αποδώσει αυτά που είδαν τα μάτια μου, αυτά που η μνήμη των, θα σβήσει μόνο με την πλάκα του τάφου. Το δράμα εκείνο με κατέχει πάντα.
Κλείνω τα μάτια μου, στα ηλεκτρικά και η λάμψη των δαδιών εκείνων με συγκλονίζει…. Κλείνω τ’ αυτιά μου στις τηλεοράσεις και συνδιαλέξεις κι ο ήχος του σήμαντρου και της καμπάνας εκείνης με συνταράσσει. Η σκέψη του σκελετωμένου ηρωικού εκείνου κόσμου, με κάνει να θεωρώ τον εαυτό μου ένοχο, πολύ ένοχο…
Οι αγιασμένες εκείνες μορφές, μου φωνάζουν στον ύπνο και στο ξύπνιο μου: Γιατί μας ξέχασες;;….
Ποιος θα βρεθεί ν’ ακούσει την αδύναμη φωνή μας; Ποιος θα μας προσέξει;… Ποιος θα φροντίσει, να μαζέψει, όλα όσα γράφτηκαν και να πλουτίσει τα παιδικά αναγνώσματα μ’ αυτά, καθώς και μ’ ένα ωραίο, που γράφει ο αείμνηστος Ζήσης Παπαθανασίου; Ας το διαβάσουμε:

«Ο Αυγερινός κι η Πούλια σχίζαν τα σύγνεφα στη λάμψη να λουσθούν των Ελληνικών κανονιών. Οι αγέρηδες ούρλιαζαν, θανάσιμος κίνδυνος. Η Μάχη δίβολη. Όλορθες – λέστα – οι γυναίκες της Πίνδου.
Στις κούνιες παρατάν τί μωρά. Αρπάζουν τα πυρομαχικά. Ανηφορίζοντας γλιστρούν, μα δεν αγκομαχούν, θερίζει το εχθρικό πυροβολικό; Το περιφρονούν κι αυτό. Ο ίδρωτας στάζει. Η αναπνοή λαχανιάζει – λεπίδι ο ανήφορος – όμως δε σταματούν. Αγωνία τριβιλίζει την Ανθρωπότητα. Τ’ ανάβλεμά της, δένεται, με τα βήματα τους. Πορεία, που τη μετράει η Ιστορία… Τις φρυγανίζει η δίψα; ωστόσο σβεί. Της Λευτεριάς ο πόθος αψύς, το μεδούλι πυρπολεί. Λιώνει η αψάδα του πυρωμένο μολύβι. Κόβονται τα γόνατα τους; Η αίσθηση της ανάγκης, η ανάγκη του χρέους, τ’ αναστηλώνει.
– Σκασμένα χείλη, υγραίνει, ξερή η γλώσσα – ας κελαηδούν δίπλα οι βρυσούλες… Δεν υπάρχει καιρός.
– Ο Στρατός προσμένει. Χιόνι τις σαβανώνει.
– Όμως, πάνω από το χιονοσάβανο, υψώνεται το πολυβόλο, θαμμένης, σε χέρια κοκαλωμένα – καλά κλεισμένο – άταφο – έτοιμο – πρόθυμο. Άλλη τ’ αρπάζει. Κι αυτή περδικομάτα – περδικόστηθη. Διπλοφορτωμένη τώρα, γλιστράει; Τα τσαρούχια πετάει. Γερά γαντζώνεται στα γκρέμια γυμνόποδη. Κοκαλώνουν τα δάχτυλα; Καλύτερα – του κρύου έλειψαν η αίσθηση. Ψυχή βαθειά. Άτρεμη η καρδιά.
– Ή είσαι ή δεν είσαι γυναίκα της Πίνδου. Η την άγαπας ή δεν την αγαπάς τη λευτεριά. Αν την αγαπάς, φτερώνουν τα πόδια.
– Οι Σουλιώτισσες δεν ήταν γυναίκες; Όταν πολεμούσαν τον Αλή – Πάσα εκείνες, αυτές εδώ, τα βουνά αλώνιζαν, αλύτρωτες, αλλ’ ελεύθερες. Λοιπόν τώρα θα λυγίσουν; Και γιατί; Για να γελάνε τα ζαρκάδια που τις ζηλεύουν;
– Δεν μένει παρά ένα: Στην κορφή να στηθούν τα πολυβόλα! Πορεύονται.
Στης Μάχης την κλαγκή, κάπου – κάπου, κάποιου τραγουδιού, τρυπώνει το σφύριγμα. Συνταιριασμένο, στην αντίθεση του ντουέτο. Απ’ την ηχώ αναρπαγμένο, στους επιδρομείς κατάστηθα αντιβροντάει. Ο Σμόλικας λαμπαδιάζει τις γέφυρες του, σα βεγγαλικά. Στη λάμψη τους οι γυναίκες της Πίνδου, δίχως να σταθούν ανακράζουν.
Όταν πεθαίνεις, τους άλλους για να φώτισης, όταν, για να μη καούν οι άλλοι, καις συ τον εαυτό σου, ο θάνατος, σε κάνει αθάνατο!…
Πολλές κούνιες κλαιν, άδικα προσμένοντας, τ’ αγιασμένα των γυναικών της Πίνδου χέρια……

Ποιος θα γράψει κάτι παραστατικότερο; Ποιος θα συγκέντρωση, έστω, όλα όσα γράφτηκαν κι ειπώθηκαν – δω και κει σπαρμένα – να τα κάνει βιβλίο ξέχωρο, βιβλίο εθνικό; Ποιος θα αναπαραστήσει τις μεγαλειώδεις, τις ιερές εκείνες σκηνές;
Δεν έχει εξαρθεί, όσο έπρεπε, το έπος της Πίνδου…
Δε βρέθηκε ο κατάλληλος, που θα το κάνει τραγούδι – σαν ο Βαλαωρίτης τις Σουλιώτισσες – που θα το κάνει ανάγνωσμα, για τα Σχολειά, θα το κάνει προσκύνημα στην Ήπειρο, να πάνε οι νέες γενιές, να κλίνουν ευλαβικά το γόνυ και να μαθαίνουν,
πως η αφανής αυτή ηρωίδα, «Η γυναίκα της Πίνδου», στάθηκε κοντά στους στρατιώτες, ένας από τους κυριότερους παράγοντες της Νίκης της Ελλάδος.
Κι όταν μιλάμε για Νίκη της Ελλάδος και για Γυναίκα της Πίνδου, εννοούμε τη γυναίκα όλων των τμημάτων της Πίνδου και γενικά την ολική Νίκη!… Αλλ’ ας με συγχωρήσουν τ’ άλλα τμήματα τής Πίνδου (στα οποία, εν συνεχεία, έγιναν περισσότερα), διότι θα περιορισθούμε μόνον στο Ζαγόρι και στην αρχική Μάχη που έγινε σ’ αυτό, γιατί, μόνον εκεί ήμουν αυτόπτης μάρτυς…..
Και ξέρετε, πως την εχαρακτήρισαν την αρχική αυτή Νίκη, που την πέτυχε ο Στρατός μας στο Ζαγόρι; Το Ζαγόρι, που αγνοήθηκε τελείως, απ’ όλους, για να μη πω, πως αμφισβητήθηκε κι όλας, από μερικούς η συμβολή του; Θα ξεστρατίσω και θα σας διαβάσω, έστω και σκόρπια, στρατιωτικές εκθέσεις.

Βιβλίο Παπακωνσταντίνου, σελ. 76:
Η πρώτη μάχη της Πίνδου, η οποία διήρκεσεν 9 μέρες, από τις 31 Οκτωβρίου έως 9 Νοεμβρίου, παρεβλήθη, την εποχήν εκείνην, με την περίφημον Μάχην του Τάννεμπερκ, κατά την οποίαν αι Γερμανικαι δυνάμεις του φον Χίντεμπουργκ, εξουδετέρωσαν την 26ην Αυγούστου του 1914, τας υπό του στρατηγού Ρέννενκαμπ Ρωσσικάς δυνάμεις.
Σελ. 53. Έναντι του τομέως της Πίνδου, ευρίσκετο η περίφημη Μεραρχία Αλπινιστών «Τζούλια» συνολικής δυνάμεως 100.000 ανδρών, ενισχυμένης και δι’ ιππικού Βερσαλλιών κ.λ.π. κ.λ.π.
Σελις 54. Το απόσπασμα Πίνδου (Συν/ρχης Δαβάκης) είχε δύναμιν 2 ταγμάτων και 1 – 5 πυροβολαρχίας.
Σελ. 62. Την 5ην Νοεμβρίου ο εν Ρώμη ανταποκριτής του Αμερικανικού πρακτορείου ειδήσεων «Ηνωμένος Τύπος», ετηλεγράφη, ότι, η διδομένη εις Πίνδον Μάχη, ήτο ζωτικωτάτης σημασίας και ότι, από την εκβασιν αυτής, ήτο δυνατόν, να εξαρτηθεί, το αποτέλεσμα του Ελληνικού Πολέμου…. Και δεν υπερέβαλλεν. Αν οι Ιταλοί, κατώρθωναν, να προωθήσουν την τολμηράν διείσδυσιν των προς Μέτσοβον, θα εγίνοντο κύριοι και της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. Η Ελληνική επιτυχία, εις το Μέτωπον αυτό, το όποιον είχεν αγρίως ορεινήν διαμόρφωσιν, είναι ιδιαιτέρως αξιοσημείωτος, διότι αι δυνάμεις, που την επραγματοποίουν, είχον προσφάτως επιστρατευθή και ερρίφθησαν εις τον αγώνα, με ανεπαρκή εφοδιασμόν εις πυρομαχικά και τρόφιμα.

Και άλλου, Σελίδες Δόξης, σελ. 76:
Η κατάστασις εις την Πίνδον κατά την 30ην Οκτωβρίου δεν ήτο μόνον επικίνδυνος και τραγική. Ήτο αξιοθρήνητος. Αι δυνάμεις του αποσπάσματος Δαβάκη έπαυσαν σχεδόν να υφίστανται, ως υπολογίσιμος Στρατιωτική δύναμις. Ο ίδιος, ο Διοικητής, νήστις, κατάκοπος και άγρυπνος, προσπαθεί να συγκρότηση δύο διμοιρίας, από άνδρας των γραφείων, τηλεφωνητάς, αγγελιοφόρους και ημιονηγούς κ.λ.π….
Κατάκοποι και πειναλέοι, οι στρατιώται μας, εκινδύνευον, εκτός των άλλων, να κατασπαραχθούν από τα αγρίμια των δασών της Πίνδου κ.λ.π….
Σελίς 60. Την 29ην, 30ήν και 31ην Οκτωβρίου, αι Ιταλικαί δυνάμεις συνέχισαν την προέλασιν των επί ολοκλήρου της ζώνης των ορέων Γράμμος, Γκαμήλα διά των ποταμών Κερασοβίτικου — Αώου κ.λ.π.
Πιο κάτω:
Υπό τας συνθήκας αυτάς, ο Ιταλός ανταποκριτής ετηλεγράφη εις Μουσολίνι: Όλα βαίνουν κατ’ ευχήν. Η νίκη είναι δική μας!….
Παπακ. Σελ. 359. Εκκλησις των Ελλήνων διανοουμένων προς τους διανοουμένους, όλου του κόσμου: – Και αυτήν την στιγμήν, κοντά στις χιονισμένες πλαγιές της Πίνδου, πολεμούμε, πολλές φορές με τη λόγχη, αποφασισμένοι ή να νικήσωμε ή να πεθάνωμε, μέχρις ενός….
Παπακ. Σελ. 168:
Ο Μεταξάς στο ημερολόγιο του (το κρατούσεν από 25 ετών), αφού περιγράφει την νύκτα του Όχι, γράφει στις 29 Οκτωβρίου έως 31: Ελπίδες! Αλλ’ αν η προσχώρησις εις Ήπειρον, είναι ταχεία; Τότε; Ιωάννινα! Σφίγγεται η ψυχή μου!…. Εις τας 4 Νοεμβρίου: Ελπίδες απομονώσεως Μεραρχίας «Τζούλια» εις τα όρη της Πίνδου… Εις τας 5 Νοεμβρίου: Πολλαί ελπίδες. Άλλα, θα πρέπει να εγκαταλειφθώ μεν εις πρόωρον χαράν!…. Εις τας 9 Νοεμβρίου: Νίκη! Νίκη εις Πίνδον!…. Η Μεραρχία Αλπινιστών κατεστράφη!….
Παπακ. Σελ. 139: Η Μάχη της Πίνδου ήλλαξε τον ρουν του Πολέμου (Στρατάρχης Γιάν Σμάτς).
Η αρχική ήττα των Ιταλών εις την Πίνδον εστοίχισεν εις τον Πράτσικα την αρχιστρατηγίαν.
Κι άλλα πολλά γράφηκαν για τη Μεγαλειώδη Νίκη του Στράτου μας στην Πίνδο γενικά. Σ’ αυτόν, βεβαίως οφείλεται όλη η καταπληκτική αυτή επιτυχία! Σ’ αυτόν ανήκει όλη η ευγνωμοσύνη του Έθνους μας. Σ’ αυτόν η Δόξα και η Τιμή. «Στους ημιθέους», όπως ονόμασαν τότε τους Στρατιώτες μας.
Άλλα και η συμβολή του άμαχου πληθυσμού και της γυναίκας του Ζαγορίου και των άλλων τμημάτων της Πίνδου, δεν ήταν μικρή σ’ αυτές τις κρίσιμες κι επικίνδυνες στιγμές.
Τι κάναμε ημείς οι Ζαγορίσιοι, όμως;…. Τι κάναμε οι 260. 000 Ηπειρώται, της Αθήνας και του Πειραιά, για να στηθεί στην εμπρέπουσαν θέσιν, στην Ήπειρο, το άγαλμα της «Γυναίκας της Πίνδου»;;,
Τι κάναμε, για να γίνεται τουλάχιστον, ένα μνημόσυνο και γι’ αυτήν, κάθε χρόνο;;
Ποια ήταν η φροντίδα του Κράτους, που θάπρεπε να την ευγνωμονεί όπως λέει ο Κατσιμήτρος, όπως τονίζει ο Παπάγος;…
Ποια ήταν η ανταπόδοση στον τόπο εκείνον;…

Όλα ξεχάστηκαν, όπως έχουν ξεχαστεί κι άλλα προηγούμενα. Το Ζαγόρι, ιδίως, γνώρισε την εξαθλίωση, εγκαταλελειμμένο και παραγκωνισμένο απ’ όλους.
Οι δρόμοι, ακόμα, ελεεινοί, οι περισσότεροι, όπως τους είδε ο Γκόλτς – Πασάς. Αντικρίζεις, απ’ το ένα χωριό, ένα άλλο, ιδίως στο Ανατ. Ζαγόρι και νομίζεις πως απέχει μισή ώρα και όμως θέλεις μιας μέρας κυκλωτική διαδρομή, για να το πλησίασης!….
Τα περίφημα αρχοντικά, πενταόροφα και τετραώροφα, πεσμένα και ρημαγμένα, ελλείψει κόσμου.
Οι περίφημες ξυλόγλυπτες εκκλησιές (όπως των Νεγάδων) κλειστές, ελλείψει παπάδων.
Τα περίφημα σχολειά, (όπως η Πασχάλειος) κλειστά ελλείψει παιδιών.
Τα ιατρεία κλειστά ελλείψει γιατρών. Στο Τσεπέλοβο, με τρεις γιατρούς τα παλιά τα χρόνια, τώρα οι άρρωστοι πεθαίνουν χωρίς ιατρική περίθαλψη. Προ ήμερων βρήκαν μια γυναίκα πεθαμένη οι γείτονες, από πνευμονία ίσως, στο σπίτι της.
Το μοναδικό Γυμνάσιο, που βγάζει δεκάδες αριστούχους κάθε χρόνο και που αναστέλλει κάπως το ξεκλήρισμα, κοντεύει να καταργηθεί ελλείψει κτιρίου καταλλήλου, της ανεγέρσεως του νέου, μη πραγματοποιούμενης ακόμα, από το 1968, που μας υπόσχονται!…
Το Οικοτροφείο του, προγραμματισμένο κι αυτό από το 1971 με έτοιμες τις μελέτες (500.000 δρχ.) αναβάλλεται συνεχώς, ελλείψει πιστώσεων.
Η περίφημη χαράδρα του Βίκου, όμοια της οποίας δεν υπάρχει άλλη, έκτος από το Κολοράντο τής Αμερικής, που θα γινόταν εθνικός δρυμός, έμεινε παραμύθι.
Το εκτροφείο θηραμάτων, που το Υπουργείο το έκρινε καταλληλότατο, επίσης.
Το εργοστάσιο ξυλείας, για την αξιοποίηση του Δάσους, που θα συγκρατούσε και του πληθυσμού τη διαρροή, όνειρο εαρινής νυκτός.
Η απόδοσης της ατομικής περιουσίας εις τας Ελληνικάς καλένδας. Και βλέπετε το οξύμωρο σχήμα, να έχει μεν ο ιδιοκτήτης το δικαίωμα και να μαζεύει τον καρπό από τα δέντρα στο χωράφι του, άλλα τα δέντρα και το χωράφι… ν’ ανήκουν στο Κράτος, επειδή λόγω του χρόνου έχουν αναφυή πεύκα σ’ αυτό.

Τα τόσα κληροδοτήματα του, που και μόνον αυτά θα το καθιστούσαν αυτάρκες, όπως πριν, χουμπωμένα και αρπαγμένα τώρα από ξένους, άπονους και αδιάφορους, άφαντα για το Ζαγόρι!!…
Κι έτσι, το τρομερό ξεκλήρισμα, η ερήμωση, για την οποία τάχα, κόβονται όλοι, θα σταματήσει… με λόγια!!…
Το Ζαγόρι, στο όποιο άνθισε ο πολιτισμός, ο πατριωτισμός, ο πλούτος και η αρχοντιά, ρημάζει πλέον, κι αν, ο μη γένοιτο, ξαναχρειαστεί, δε θα βρεθεί ψυχή για να βοηθήσει!…
Το «Πνευματικό ονομαζόμενο Ζαγόρι» που όπως λέει ο Γάλλος Σορέλ και ο Φαλτάιτς, «εμόρφωσεν όλη την Ελλάδα», με τους δασκάλους του Γένους και τα συγγράμματα των, που θάχε και Πανεπιστήμιο στο Ρογκοβό, αν οι υπερπατριώτες Ζαγορίσιοι δεν ξώδευαν τα γι’ αυτό προοριζόμενα χρήματα τους στη Φιλική Εταιρία, θα… σβήσει από το χάρτη, αν εξακολούθηση αυτή η αδιαφορία και η αναλγησία!!….
Ποιος, επί τέλους, θ’ ακούσει το παράπονο μας;…
Ποιος θα συγκινηθεί και θα βοηθήσει;…
Φωνάζουν τα 45 χωριά του, φωνάζει η Ένωσης Ζαγορισίων, φωνάζει ο Λαμπρίδης, ο Λαζαρίδης, ο Τζαμίχας, ακόμα και ο μη Ζαγορίσιος Μαμμόπουλος, φωνάζουμε όλοι!…
Μα, εις κέντρα λακτίζουμε!!…
Θα βρεθεί τάχα, τώρα κανένα ευαίσθητο αυτί, ν’ ακούσει την αδύναμη και βραχνιασμένη φωνή μας;….
Είναι βεβαίως τώρα πολύ δύσκολοι οι καιροί για το Κράτος μας. Είναι άλλα καυτά ζητήματα που το απασχολούν, είναι άλλες αγωνίες, που δέρνουν τον τόπο μας, που σφίγγουν τις ψυχές όλων….
Αλλ’ ας θελήσει ο ΜεγContent άλος μας θεός, να λυθούν ευνοϊκά όλα τα παράλληλα, ας βρεθεί και για όσα ειπώθηκαν λίγη κατανόηση…
Σας κούρασα ίσως. Σχωρνάτε με. Σχωρέστε την αδυναμία του γελασμένου άνθρωπου, που όσο κι αν θέλει, δεν μπορεί να ξεφύγει από τα περασμένα. Όσο κι αν πασχίζει ν’ άνοιξη τα φτερά της φαντασίας του ν’ απλωθεί, να πετάξει ψηλά (όπως σαν ήταν νιος), να πιάσει τα μεγάλα, τ’ άπιαστα, μοιραίως θα χαμηλώσει για να κουρνιάσει στη φτωχή φωλιά του και ν’ αράξει σα σ’ απάνεμο λιμάνι, ευλαβικός προσκυνητής, στ’ άγια χώματα που τον γέννησαν.

Ευχαριστώ
Η Φρόσω Ιωαννίδη γεννήθηκε στο Τσεπέλοβο Ζαγορίου και ήταν κόρη του γιατρού Α. Λιάπη. Μεγάλωσε στα Γιάννινα και από νεαρή ηλικία δραστηριοποιήθηκε σε διάφορους φιλανθρωπικούς οργανισμούς. Παράλληλα μέσω της δράσης της στο Λύκειο Ελληνίδων φρόντισε και για τη διάσωση της Ηπειρώτικης μουσικής παράδοσης. Συνέβαλε επίσης τα μέγιστα για την ίδρυση στη πόλη των Ιωαννίνων του βρεφοκομικού σταθμού ΠΙΚΠΑ. Στον πόλεμο του ’40 μετέτρεψε το σπίτι της σε σχολή Νοσοκόμων ενώ η ίδια την εποχή εκείνη πρωτοστατεί και εργάζεται για τη συλλογή βοήθειας προς τα μαχόμενα Ελληνικά στρατεύματα.
Και μετά τον πόλεμο όμως συνεχίζει να βοηθάει τους συμπολίτες της, αφού για ένα διάστημα εργάστηκε σε ψυχιατρικά ιδρύματα, οργάνωσε οικοκυρικές σχολές κ.α
Για τη προσφορά της αυτή το 1973 η Ένωση των Ζαγορισίων Αθηνών την ανακήρυξε ως «Μάνα του Ζαγορίου».

το κείμενο από: http://www.iliochori.net/index.php?option=com_content&view=article&id=251:2012-10-25-07-19-31&catid=23:2009-10-27-09-09-34&Itemid=52

1/8/2016, Οι Πομάκοι: Οι Ακρίτες της Ελληνικής Θράκης

on Monday, 01 August 2016. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γραφει ο Χρήστος Γιανταμίδης, Αντιπλοίαρχος ε.α. ΠΝ, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

1/8/2016, Οι Πομάκοι: Οι Ακρίτες της Ελληνικής Θράκης

Τελευταία πολλά γράφονται και ακούγονται σε ανησυχητικό βαθμό για τις μειονότητες της Ελληνικής Θράκης και ειδικότερα για τις προσπάθειες της Άγκυρας, μέσω του προξενείου της στην Κομοτηνή, εκμεταλλευόμενη και την αδράνεια των Ελληνικών Αρχών, να τουρκοποιήσει την μειονότητα των Πομάκων και όχι μόνο, που αριθμούν περί τους 40.000 κατοίκους.

ΕΔΩ! η συνέχεια!

1/8/2016. Ανατολική Θράκη

on Monday, 01 August 2016. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Χρήστος Γιανταμίδης, Αντιπλοίαρχος ε.α. ΠΝ, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

1/8/2016. Ανατολική Θράκη

Η πρόβλεψη είναι έργο των Σ ο φ ώ ν,  και ιδιαίτερα των πολιτικών, στρατιωτικών  ή Ταγών του Έθνους.  Είναι προτιμότερο να λαμβάνονται μέτρα για αποφυγή δυσάρεστων για την πατρίδα μας συνεπειών παρά να ακολουθούμε  τα γεγονότα που πολλές φορές επιφέρουν ανεπανόρθωτες για το Έθνος καταστροφές, πρέπει να είμεθα προμηθείς και όχι επιμηθείς.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

10/3/2017. Στον αστερισμό του μίσους

on Friday, 10 March 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Γιαννακόπουλος Παντελής, Ταξχος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ, συγγραφέας

10/3/2017. Στον αστερισμό του μίσους

 «Είναι μερικά χρόνια που έχω την αίσθηση ότι βιώνω την ύπαρξή μου σε έναν χώρο, όπου πληθώρα από έλλογα και άλογα όντα, αλλά και αντικείμενα (sic) κάθε μορφής, με κοιτούν με βλέμμα καχύποπτο, φθονερό και ενίοτε …δολοφονικό!», μου εκμυστηρεύθηκε εξαιρετικά καλλιεργημένος και ευπατρίδης φίλος και συνέχισε: «Αν σ' αυτή την φάση αρκεσθώ να σχολιάσω μόνον το βλέμμα των ανθρώπων και στραφώ να ατενίσω το πρόσωπό τους, λίγο πριν προσαρμόσουν σ' αυτό ένα (αδικαιολόγητα)δυσοίωνο προσωπείο, τότε όχι χωρίς έκπληξη θα αντικρίσω πλέον καταχθόνιες μορφές, που με πανικοβάλλουν. Ίσως γιατί…», έγρουξε συγχυσμένος, «το προβλέψιμο διαβολικό προσωπείο που αντικαθιστά το original πρόσωπο, υπολείπεται του τελευταίου σε βίαιο αρνητισμό και κακότητα, μη αποτυπώνοντας τα πραγματικά χαρακτηριστικά του βαθέως μίσους».

Η συνέχεια ΕΔΩ!

11/2/2017. Παλεύοντας με τη γενικευμένη ανομία

on Saturday, 11 February 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

11/2/2017. Παλεύοντας με τη γενικευμένη ανομία

Ένας παλιός μου Διοικητής, τη δεκαετία του 1980, συνήθιζε να λέει στην αναφορά της Μονάδος ότι η εύρυθμη λειτουργία του στρατεύματος στηρίζεται στο επιμελημένο «πρωινό στρώσιμο» των κρεβατιών των στρατευσίμων. Αδιανόητη και λίγο «γραφική» φαίνονταν για όλους εμάς τους ενθουσιώδεις νεαρούς ανθυπολοχαγούς η καθημερινή του επισήμανση-υπενθύμιση. Με τη νεανική τότε ορμή που μας διέκρινε, εστιάζαμε στην πολεμική προπαρασκευή των ανδρών μας (δεν είχαμε τότε ακόμη γυναίκες στο στράτευμα) και τα υπόλοιπα μας φαίνονταν ανούσιες διαδικασίες ρουτίνας ενίοτε δε ασήμαντες και χρονοβόρες.

Οι αναμνήσεις αυτές επανέρχονται συχνά στο μυαλό μου καθώς συχνά συζητάμε και γράφουμε βαθυστόχαστες αναλύσεις περί εθνικής στρατηγικής, σχεδίων ανασυγκρότησης και τόνωσης της ανάπτυξης, οικονομικής ανάταξης και ορθά καταλήγουμε και επισημαίνουμε την προτεραιότητα του ανθρώπινου παράγοντα και  κατά συνέπεια του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Αποφεύγουμε όμως να θίξουμε ένα σοβαρότατο ζήτημα που ταλανίζει την κοινωνία μας τα τελευταία 50 χρόνια αλλά μάλλον έχει βαθύτατες ρίζες. Μιλάω για μια γενικευμένη ανομία που υπάρχει στην πλειονότητα της καθημερινότητας μας. Από την κατά συρροή παραβίαση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας μέχρι την καθημερινή αποφυγή εκπλήρωσης των (υπέρμετρων πράγματι) φορολογικών μας υποχρεώσεων. Ναι, αναφέρομαι στις καθημερινές παθογένειες της κοινωνίας μας με τη σημαντικότατη δυστυχώς συμμετοχή της πλειονότητας αλλά και την ανοχή των υπολοίπων ημών. Μια ανοχή που έχει λάβει τέτοιες διαστάσεις που ακόμη και τα (συμπαθέστατα) όργανα της τροχαίας να θεωρούν απολύτως φυσιολογική τη συνύπαρξη μηχανών –εν κινήσει- και πεζών επί των πεζοδρομίων με τις πρώτες να διεκδικούν και προτεραιότητα ένεκα ισχύος.

Στη σπάνια δε περίπτωση που δημόσιος λειτουργός προβαίνει στην επιβεβλημένη παρατήρηση ή ακόμη και στην επιβολή ελέγχου και κυρώσεων, οι υφιστάμενοι τις συνέπειες της παράβασης τίθενται αυθορμήτως με την πλευρά του παραβάτη επιζητώντας την επιείκεια ή ακόμη και ψέγοντας το κρατικό όργανο για την τυπολατρία που επιδεικνύει. Όταν μάλιστα όλα τα επιχειρήματα παραβάτη και θυμάτων-συμπαραστατών έχουν εξαντληθεί μπροστά στην αποφασιστικότητα του οργάνου, επισείετε το έσχατο επιχείρημα: «καλά ο φουκαράς σας φταίει, γιατί δεν πάτε να πιάσετε αυτούς που τα έκλεψαν?». Η αναζήτηση, σύλληψη των ενόχων και επιστροφή των «κλεμμένων» έχει καταστεί βασικός άξονας των λαϊκών δοξασιών και προσδοκιών των τελευταίων ετών. Ως «κλεμμένα» μονίμως προσδιορίζονται ποσά παρανόμως κτηθέντα, παρακρατηθέντα ή μη αποδοθέντα, δεκαπλάσια (μικρότερα ποσά εξαιρούνται και αποτελούν πταίσματα και μη κολάσιμες πράξεις) τουλάχιστον των δικών μας ατοπημάτων. Τα τελευταία φυσικά δικαιολογούνται με την αρχή της «νόμιμης αυτοάμυνας», σύμφωνα με την οποία έκαστος δικαιούται να κατακρατεί, με οποιοδήποτε τρόπο, τα υπερβολικά (πράγματι) ποσά που διεκδικεί το άσπλαχνο και αφερέγγυο δημόσιο. Το τελευταίο ως γνωστόν, εξυπηρετεί κατά αποκλειστικότητα τα άνομα συμφέροντα των «κατάπτυστων» δανειστών μας πλην των περιπτώσεων αξιοκρατικής (πάντα) πρόσληψης των δικών μας συγγενών.

Αδύνατον λοιπόν να σπάσει αυτή η στρεβλή «αλυσίδα» μεταξύ πολιτών και πολιτείας! Οποιαδήποτε προσπάθεια θεσμικής υπέρβασης του προβλήματος συναντά την αντίδραση του συνόλου της κοινωνίας που καιροσκοπικά και εγωκεντρικά προσπαθεί να αποτρέψει την εφαρμογή των νόμων που οι εκλεγμένοι της αντιπρόσωποι ψηφίζουν. Αυτή ακριβώς η ανωμαλία είναι ίσως και το μεγαλύτερο πρόβλημα της κοινωνίας μας. Η βέλτιστη λύση, γνωστή, η παιδεία. Η έννοια της παιδείας, στη νεοελληνική κατανόηση είναι απολύτως ταυτόσημη με την απόκτηση ενός πτυχίου ανωτάτου εκπαιδευτικού ιδρύματος που θα οδηγήσει στο διορισμό στο «αμαρτωλό» και κορεσμένο δημόσιο. Αναμφισβήτητα ορθή λοιπόν η σημασία της παιδείας αλλά μάλλον μακροχρόνια στην εμφάνιση των θετικών αποτελεσμάτων της και κυρίως προβληματική ως προς τον τρόπο της εφαρμογής της καθώς υπάρχουν ριζικά αντίθετες αντιλήψεις. Για άλλη μια φορά διαφαίνεται αδιέξοδο.

Ας προσπαθήσουμε να δούμε μια διαφορετική προσέγγιση, αυτή των «προβληματικών» πολιτών βορείων κυρίως ευρωπαϊκών χωρών  που θεωρούν τους εαυτούς τους μέλη της πολιτείας και συνάμα συνυπεύθυνους μαζί με τους λοιπούς κρατικούς λειτουργούς για την καθημερινή ευνομία. Επαναστατική η αντίληψη αυτή, σε τελευταία όμως ανάλυση είναι η μόνη που υπερασπίζεται, με σοβαρά ποσοστά επιτυχίας, την περιφρούρηση των ατομικών μας δικαιωμάτων και ελευθεριών. Σε διαφορετική περίπτωση, η συσσωρευμένη καθημερινή γενική ανομία, θα συνεχίσει να τροφοδοτεί παραβατικές συμπεριφορές στο επίπεδο της εγκληματικότητας και της διαφθοράς στην πολιτική, οικονομική ζωή και στην καθημερινότητα μας.  Τα παραπάνω συμπτώματα οδηγούν στην κατάρρευση των κοινωνικών δομών και ιστορικά συχνή είναι η αντίδραση της επιλογής ακραίων λύσεων που συνήθως επιτείνουν το πρόβλημα.

Ας κάνουμε από σήμερα μια μικρή αρχή, διεκδικώντας τα δικαιώματα μας σε κάθε επίπεδο, όχι μόνο έναντι ενός ανυπόληπτου κατά γενική ομολογία κράτους αλλά και έναντι όλων αυτών των συμπατριωτών μας που καθημερινά και με την ανοχή μας, δημιουργούν τις συνθήκες γιγάντωσης της εγκληματικότητας και κάθε παραβατικής συμπεριφοράς. Είναι δύσκολο το έργο αυτό καθώς έχει κόστος οικονομικό και ψυχολογικό (ενίοτε και σωματικό) και θα μας φέρει αντιμέτωπους με καθημερινές τριβές και ανεπιθύμητες αντεγκλήσεις. Εκτιμώ όμως ότι δεν έχουμε και καλύτερη λύση αν πράγματι θέλουμε ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μας. Φυσικά αν κάποιος έχει καλύτερα εφικτή ιδέα ας την ακούσουμε!

12/9/2017. Η «Μικρά Ασία πάλι» φιλοξενείται στη Ρόδο

on Tuesday, 12 September 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει η Βασιλική Κουντουρόγιαννη, Δημοσιογράφος, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

12/9/2017. Η «Μικρά Ασία πάλι» φιλοξενείται στη Ρόδο

Σε μια συνεχή προσπάθεια μέσα από την ΤΈΧΝΗ  να στηριχθεί  και να διευρυνθεί η Πολιτιστική Γέφυρα  μεταξύ  Ελλάδας και Τουρκίας στις 21 Σεπτεμβρίου 2011 θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ του πολυβραβευμένου Τούρκου Σκηνοθέτη Tahsin Isbilen "Μικρά Ασία πάλι" στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου (ώρα 20.00) . Στην εκδήλωση θα παρευρεθεί και ο σκηνοθέτης για να μιλήσει για το έργο του.
Η εκδήλωση διοργανώνεται απο από τον Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ σε συνεργασία με τον Όμιλο Κινηματογραφιστών Ρόδου CINE – AΠΟΠΕΙΡΑ και  με την στήριξη του ΔΟΠΑΡ Δήμου Ρόδου, εντάσεται δε στις εκδηλώσεις του 4ου Διεθνούς Αντιπυρηνικού Φεστιβάλ Ρόδου». Η 21η Σεπτεμβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

13/10/2016, Παιδεία ώρα μηδέν: Χωρίς τα προσχήματα της «πολιτικής ορθότητας»

on Thursday, 13 October 2016. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Μελέτης Μελετόπουλος

13/10/2016, Παιδεία ώρα μηδέν: Χωρίς τα προσχήματα της «πολιτικής ορθότητας»

Ας μιλήσουμε χωρίς τα προσχήματα της «πολιτικής ορθότητας». Αυτό που στην Ελλάδα καλείται σήμερα «πανεπιστήμιο», με κάποιες αξιοσημείωτες πλην μη προσδιοριστικές του συνολικού φαινομένου εξαιρέσεις, δεν ανταποκρίνεται σε κανένα απολύτως προβλεπόμενο χαρακτηριστικό των πανεπιστημίων διεθνώς. Αποτελεί παρωδία, που κύριο σκοπό έχει την αναπαραγωγή του φαυλοκρατικού πολιτικού συστήματος της Μεταπολίτευσης, την τροφοδοσία του με στελέχη εκπαιδευμένα στο μεταπολιτευτικό ήθος, την νομιμοποίηση και την διαιώνιση των αξιών του, την ομοιομορφία της σκέψης, την κομματική επιβολή, την πάταξη της πρωτοβουλίας, της δημιουργικότητας, της εργατικότητας, της ακεραιότητας, της ελευθερίας του πνεύματος και της ηθικής ανεξαρτησίας.

Τα πανεπιστήμια της Μεταπολίτευσης, όπως εξελίχθηκαν κυρίως με τον διαβόητο «νόμο-πλαίσιο» που θέσπισε το ΠΑΣΟΚ το 1982, αποτελούν προέκταση του πολιτικού συστήματος. Τα διοικούν οργανωμένες συμμορίες κομματικών τραμπούκων, φοιτητών, αιωνίων φοιτητών ή ούτε κάν φοιτητών (των λεγόμενων «εξωπανεπιστημιακών»), που έχουν μεταβάλει -με νομική ασπίδα το «άσυλο»- τους πανεπιστημιακούς χώρους σε πεδίο άσκησης βίας, απαγόρευσης του διαλόγου και της ελεύθερης διακίνησης ιδεών, και ορμητήρια αντιεξουσιαστικών επιθέσεων, χώρους αποθήκευσης εύφλεκτων υλικών και διακίνησης ουσιών.

Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, εξέλιπαν και τα τελευταία προσχήματα, καθηγητές και μάλιστα πρυτάνεις καθυβρίστηκαν, προπηλακίστηκαν ή και εδάρησαν ή χτίστηκαν στο γραφείο τους. Υποδομές καταστράφηκαν, πανεπιστημιακά κτίρια μεταβλήθηκαν σε κοπρώνες, πανάκριβος ηλεκτρονικός εξοπλισμός λεηλατήθηκε, ολόκληρα ακαδημαϊκά εξάμηνα χάθηκαν.

Αυτό το κλίμα διαμορφώνει χαρακτήρες εθισμένους στην βία και στην απέχθεια προς τον διάλογο και την αντίθετη άποψη. Κάτι που φαίνεται πλέον και στον τρόπο που λειτουργεί το πολιτικό σύστημα της ύστερης μεταπολίτευσης, όπου στον ιερό χώρο της Βουλής αλληλοϋβρίζονται κομματικές αγέλες.

Αυτό το πλαίσιο των δήθεν πανεπιστημίων αποτελεί την κυριώτερη δεξαμενή παραγωγής των φαύλων και ανίκανων στελεχών του πολιτικού συστήματος, μέσω της αναρρίχησης σε φοιτητικές κομματικές ιεραρχίες. Σε αυτές οι νέοι διδάσκονται ότι τα αποτελεσματικά μέσα ανόδου σε αξιώματα και θώκους είναι η ευνοιοκρατία, η κολακεία, η υποταγή της σκέψης στην κομματική «γραμμή», η αγελαία συμπεριφορά , η στείρα αντιπαράθεση με φωνασκίες και υβριστικές αντεγκλήσεις. Ώστε να μην γίνεται ποτέ συζήτηση επί της ουσίας και η Ελλάδα να παραμένει μία υπανάπτυκτη, τριτοκοσμική χώρα, την οποία διοικούν κομματικά νεάντερνταλ.

Αυτή η οικτρή φαρσοκωμωδία, που αυτοαποκαλείται «ελληνικό πανεπιστήμιο», δεν θα είχε καταλήξει σε αυτό το επίπεδο, εάν ​επικρατούσαν ​σε αυτό ακέραιες, σοβαρές και κυρίως ανεξάρτητες πανεπιστημιακές προσωπικότητες. Ασφαλώς υπάρχουν μεμονωμένα στοιχεία, σοβαροί και ηθικοί άνθρωποι, αλλά είναι εξαιρετικά ολιγάριθμοι, απομονωμένοι, και δεν συγκροτούν ολοκληρωμένη ακαδημαϊκή κοινότητα ούτε είναι σε θέση να διαμορφώσουν κλίμα εξυγίανσης.

Τον τόνο δίδουν οι κλίκες, οι παρεούλες, οι παρασκηνιακές ομαδοποιήσεις, οι αυλές των πανεπιστημιακών σουλτανίσκων και οι κομματικοί εγκάθετοι. Αυτοί όλοι φροντίζουν ώστε ποτέ, μα ποτέ να μην εισέλθει και διδάξει σε ελληνικό ανώτατο ίδρυμα κάποια ανεξάρτητη προσωπικότητα με ​διεθνώς κορυφαίες ​περγαμηνές, ​από τις αμέτρητες που διαθέτει ο Ελληνισμός της διασποράς, ​διότι μία τέτοια προσωπικότητα θα λειτουργούσε ως μέτρον συγκρίσεως προς τους ίδιους, αποκαλύπτοντας την μικρότητά τους και αποδομώντας την εικόνα τους. Επίσης, μία πραγματικά σπουδαία προσωπικότητα θα λειτουργούσε ως δάσκαλος και όχι ως κομματάρχης, θα διασπούσε την κομματική προπαγάνδα και θα διαμόρφωνε αληθινούς επιστήμονες-εραστές της Επιστήμης και της Αλήθειας, αυτό δηλαδή ακριβώς που τρέμει το κομματικό σύστημα.

Αντιθέτως, τα κυκλώματα που ελέγχουν τις κατά κανόνα φωτογραφικές εκλογές πανεπιστημιακών, απαιτούν πιστοποιητικό ιδεολογικών φρονημάτων από τον εκάστοτε υποψήφιο, και σαφή δείγματα υποτέλειας, διότι η ανασφάλεια της μετριότητας γεννά την ανάγκη ελέγχου των συνειδήσεων και των απόψεων (αυτό που ο Ευάγγελος Λεμπέσης αποκάλεσε «δικτατορία των βλακών»). Έτσι εξηγείται ότι έμειναν εκτός του ελληνικού πανεπιστημίου προσωπικότητες διεθνούς διαμετρήματος όπως ο Νίκος Μουζέλης (κακήν κακώς απεβλήθη από την Διοικούσα Επιτροπή του Πανεπιστημίου Αιγαίου), ο Παναγιώτης Κονδύλης (η προκηρυχθείσα θέση με υποψηφίους τον Κονδύλη και τον Ράμφο κηρύχθηκε… άγονη), ο Δημήτριος Νανόπουλος (αν και ήδη ακαδημαϊκός και καθηγητής σε κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια απορρίφθηκε από το Φυσικό του Πανεπιστημίου Αθηνών!) ενώ λυσσαλέος πόλεμος ξέσπασε εναντίον του κορυφαίου καθηγητού του ΜΙΤ Δημήτρη Μπερτσιμά από τον ημέτερο Πελεγρίνη… Διότι πραγματικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα θα σήμαιναν πνευματική επανάσταση και το τέλος της τριτοκοσμικής φαυλοκρατικής ολιγαρχίας που κυβερνά την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και την οδήγησε στην συνολική χρεωκοπία.

Ακριβώς για αυτούς τους λόγους, το κομματικό σύστημα περιφρούρησε με νύχια και με δόντια το νοσηρό αυτό έκτρωμα, απορρίπτοντας με διακομματική ομοφωνία την ίδρυση ιδιωτικών ή έστω μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων (που υπάρχουν σε όλες τις χώρες του κόσμου), και τοποθετώντας στον ιερό θώκο του υπουργού Εθνικής Παιδείας σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα πανεπιστημιακούς-εκπροσώπους των κομματικών μηχανισμών, οι οποίοι βασικό καθήκον είχαν την διαιώνιση του σημερινού καθεστώτος και την ακύρωση κάθε σκέψης για μεταρρύθμισή του. Ο ημιτελής και ελαττωματικός νόμος Διαμαντοπούλου, που επεδίωξε να επιφέρει κάποιες οριακές αλλαγές (αλλά να αφήσει άθικτη την ουσία), ούτε και αυτός έγινε δεκτός. Τα Συμβούλια Ιδρύματος, που απαρτίσθηκαν από διεθνούς φήμης επιστήμονες, πολεμήθηκαν με μανία, ακυρώθηκαν στην πράξη και τελικά καταργήθηκαν και τυπικά. Σε αυτό συνέπραξαν όλοι οι τελευταίοι (υποτίθεται «εκσυγχρονιστές») υπουργοί παιδείας, που σήμερα κατηγορούν τον ομοϊδεάτη τους και ομοούσιό τους υπουργό παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο που μεγάλο μέρος του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος αποτελείται από πανεπιστημιακούς.

Το άμεσο θύμα αυτής της συμπαιγνίας είναι φυσικά η νέα γενιά. Τα διάφορα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ (παγκόσμια ευρεσιτεχνία!!!) δεν προσφέρουν επαγγελματικό προσανατολισμό, σύνδεση με τις επιχειρήσεις ούτε ολοκληρωμένη, πραγματική ακαδημαϊκή παιδεία. Δεν έχουν απολύτως καμμία αντιστοίχιση με τις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας και μοιραία παράγουν υποψηφίους ανέργους.

Φυσικά, το σύστημα αυτό βασίζεται σε μία δυσλειτουργική Μέση Εκπαίδευση, που πλέον παράγει μαζικά αποφοίτους Λυκείου λειτουργικά αναλφάβητους. Αν τα σχολεία παρήγαγαν προσωπικότητες με ανθρωπιστική και κλασσική παιδεία, δηλαδή κριτήρια ζωής και σκέψης, αυτομάτως θα βραχυκυκλωνόταν και θα απαξιωνόταν ο εσμός των ημιμαθών διδασκόντων και των κομματικών τραμπούκων.

Παρά ταύτα, στον χώρο της Μέσης Εκπαίδευσης επιβιώνουν ακόμα αξιοσημείωτοι θύλακες​ ευσυνειδησίας, ανιδιοτέλειας και στοργής των δασκάλων, ατομικών πρωτοβουλιών και πρωτοτυπίας, προσφοράς και κόπου να μάθουν τα παιδιά της Ελλάδας γράμματα. Αλλά χωρίς καμμία απολύτως αρωγή από το υπουργείο Παιδείας, χωρίς καμμία ηθική ή υλική στήριξη, χωρίς καμμία κοινωνική αναγνώριση. Και οπωςδήποτε με τις τεράστιες παθογένειες του σχολικού κομματισμού, που προλειαίνει το έδαφος για μία «λαμπρή» καρριέρα καταληψιών και άλλων «αντιστασιακών» στο πανεπιστήμιο και μετά στις κομματικές επετηρίδες της μεταπολιτευτικής παρακμής.

Το νοσηρό αυτό σύμπλεγμα, όπως απέδειξε η αποτυχία οποιαςδήποτε, έστω και της πιο ανώδυνης και επιφανειακής μεταρρύθμισης, δεν επιδέχεται διορθώσεως αλλά συνολικής καταργήσεως. Η επανίδρυση του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος και η αναγέννηση του Δημόσιου Σχολείου αποτελεί όρο για την πολιτική αναγέννηση της χώρας, το ένα προϋποθέτει το άλλο. Και θα αποτελέσει επαναστατική πράξη μείζονος κλίμακας, που θα απελευθερώσει τις υγιείς δυνάμεις της ελληνικής κοινωνίας και θα καταστεί μοχλός συνολικής επανάκαμψης της Ελλάδας στο παγκόσμιο προσκήνιο.

ΜΗΜ

Δημοσιεύτηκε στη Νέα Πολιτική!

14/6/2016. ΚΙ ΟΜΩΣ, Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΓΥΜΝΟΣ… Σχολεία απογυμνωμένα από κάθε έννοια Παιδείας

on Tuesday, 14 June 2016. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει η Ελευθερία Σιώπη Δασκάλα, Επιμέλεια Ν.Δαπέργολας

14/6/2016. ΚΙ ΟΜΩΣ, Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΓΥΜΝΟΣ… Σχολεία απογυμνωμένα από κάθε έννοια Παιδείας

      Κάθε χρόνο τέτοια εποχή, των πανελληνίων εξετάσεων, προκύπτουν συζητήσεις γύρω από το επίπεδο απόδοσης και την πτώση της γλωσσικής και κριτικής ικανότητας των μαθητών. Οι προβληματισμοί ωστόσο παραμερίζονται σύντομα και ξαναρχίζουμε κάθε Σεπτέμβριο τη νέα σχολική χρονιά στο ίδιο μοτίβο, με την ίδια λάθος συνταγή και δίχως καμία ουσιαστική ελπίδα να αλλάξει το παραμικρό. Κι όλα αυτά, ενώ συμπληρώνονται ήδη 10 χρόνια από την εισαγωγή-εισβολή των νέων σχολικών εγχειριδίων, των εργαλείων δηλαδή που έχουν στα χέρια τους οι εκπαιδευτικοί (και όχι πλέον παιδαγωγοί, αφού έχει «ποινικοποιηθεί» ιδεολογικά ο τίτλος) για να χρησιμοποιήσουν, ώστε να πετύχουν τον ποθούμενο στόχο της βελτίωσης του μορφωτικού (;) επιπέδου των «πελατών» τους…
      Η συζήτηση γύρω από το περιεχόμενο των σχολικών εγχειριδίων έχει ανοίξει εδώ και χρόνια, χάρη κυρίως στον επίμονο αγώνα του Δασκάλου Δημήτρη Νατσιού. Δυστυχώς όμως διαπιστώνεται ότι η συντριπτική πλειονότητα δασκάλων και γονέων παραμένει ανυποψίαστη, μη έχοντας συνειδητοποιήσει ακόμη την έκταση του ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ, που έχει περάσει πια σε τελικό στάδιο την τελευταία δεκαετία (ενώ η εφαρμογή του έχει βέβαια αρχίσει πολύ νωρίτερα). Η αλλαγή του προσανατολισμού της παιδείας στην πατρίδα μας και η καθήλωση - πνευματική, διανοητική, συμπεριφορική - στα κατώτερα επίπεδα δυναμικότητας, συζητιούνται μόνο σποραδικά και με αφορμή μεμονωμένες διαπιστώσεις δασκάλων ή γονέων. Υποσκελίζονται δε σύντομα από τις ανησυχίες για το οικονομικό ή το όποιο μέλλον της χώρας, χωρίς να έχει συνειδητοποιηθεί ότι η ολοκληρωτική καταστροφή έχει ήδη υπογραφεί μέσα στις σχολικές τάξεις εδώ και δεκαετίες. Το ύπουλο έγκλημα έχει συντελεστεί κυριολεκτικά κάτω από τη μύτη μας…
      Τα όμορφα μυαλά όμορφα καίγονται στα σχολικά ιδρύματα της χώρας μας. Ας αναλογιστούν αρχικά γονείς και δάσκαλοι την αμηχανία που προξενεί το επίπεδο α-νοησίας που χρωματίζει κάθε έκφραση κοινωνικής συμπεριφοράς των νέων μας. Στέρηση παντού. (Και δεν πρόκειται απλώς για το διαχρονικό χάσμα των γενεών). Ας επιχειρήσουμε μία απλή επίκληση στη λογική, για ν’ αντιληφθούμε τη μετάλλαξη που έχουν υποστεί τα παιδιά μας. Όσοι έχουν έστω φυλλομετρήσει τα σχολικά βιβλία, ας αναλογιστούν τι καλύτερο περιμέναμε να συμβεί, όταν ανεχτήκαμε τον παραγκωνισμό του Αισώπου από τη …Χωχαρούπα (βλ. Γλώσσα Β΄Δημοτικού), της Ορθοδοξίας από φλύαρες αγαπολογίες και θρησκειολογικούς συγκρητισμούς, του Πυθαγόρα από τα κινέζικα τάγκραμ! Ας αναπτύξουμε όμως εξ αρχής τους προβληματισμούς μας, ως προς τους εξής άξονες:

      Α) Θεματολογία
      Σε όλες τις τάξεις επαναλαμβάνονται μονότονα οι ίδιες θεματικές ενότητες:  διατροφή και συνταγές μαγειρικής, οδηγίες χρήσης συσκευών, πολυπολιτισμικότητα, ρατσισμός, ειρήνη στον κόσμο, κυκλοφοριακή αγωγή, διαφήμιση και καταναλωτισμός, το αττικό μετρό (!!!), το νερό, το περιβάλλον, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, και λοιπά υψίστου ενδιαφέροντος θέματα. Το σχολείο γίνεται προέκταση του κόσμου της τηλεόρασης και του διαδικτύου. Ενώ θα έπρεπε να αποθαρρύνουμε τα παιδιά από την κατάχρηση αυτών των μέσων, στην πράξη τα αποθεώνουμε, προσδίδοντάς τους κύρος. Και μάλιστα με θέματα που κάθε άλλο παρά συγκινούν τις παιδικές ψυχές. Υποτιμούμε την αισθαντικότητά τους και μας επιστρέφουν την ανία με ποικίλες παρεκτροπές συμπεριφοράς. Στο «Σκολειό του κόσμου» - όπως τιτλοφορείται το Ανθολόγιο - εκπαιδεύονται οι αυριανοί φρόνιμοι πολίτες του παγκοσμιοποιημένου χυλού, εξ ου και ο περιορισμός στην εν λόγω θεματική ατζέντα. Ούτε λόγος βέβαια για καλλιέργεια της ιδιαίτερης πολιτισμικής  ταυτότητας. Τα παιδιά μας - λένε - πρέπει να προετοιμαστούν για τον σύγχρονο κόσμο. Χωρίς όμως να γνωρίσει πρώτα τον κόσμο της δικής του κοινότητας, της δικής του πατρίδας; 

      Β) Μεθοδολογία
      Δεν είναι τυχαίο ότι όλα τα σεμινάρια των εκπαιδευτικών δίνουν βαρύτητα αποκλειστικά στις μεθόδους διδασκαλίας και ποτέ στο περιεχόμενο της διδασκαλίας. Όποτε εκδηλώνουμε ενδιαφέρον για το περιεχόμενο, μάς αποκαλούν σχεδόν…εμμονικούς (προφανώς όμως δεν είναι εμμονή το να επιμένουμε να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο, υποστηρίζοντας συστηματικά αποτυχημένες διδακτικές μεθόδους).
     Η επικοινωνιακή χρήση της γλώσσας προτάθηκε ήδη από τη δεκαετία του ’70 ως μία προσέγγιση στη διδασκαλία της αγγλικής ως δεύτερης γλώσσας. Προβλήθηκε λοιπόν από τους εγχώριους θιασώτες της ως μέθοδος διδασκαλίας και της μητρικής! Διανθίστηκε συν τω χρόνω και με άλλες βαρύγδουπες θεωρίες περί κριτικού ή ψηφιακού γραμματισμού και κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις στη βάση πάντα της διαθεματικότητας, της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας και της καινοτομίας. Πραγματικές προφάσεις εν αμαρτίαις, σε μια απόπειρα κάποιων να δικαιολογήσουν τις ιδεοληψίες τους και να τις καλύψουν κάτω από μανδύες επιστημονικοφανείς.
     Αλήθεια, ως πότε οι δάσκαλοι θ’ ανεχόμαστε αυτή την άκρως φασιστική επιβολή στη δουλειά μας δοκιμασμένων προ πολλού στο εξωτερικό και αποδεδειγμένα πλέον αποτυχημένων ψευδοεπιστημονικών θεωριών, που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά κακέκτυπες αντιγραφές και πειραματισμοί της Ψυχολογίας ή της Κοινωνιογλωσσολογίας; Ως Παιδαγωγοί είμαστε οι μόνοι αρμόδιοι να κρίνουμε ποια από τα πορίσματα των άλλων επιστημών είναι κατάλληλα για τη διδακτική πράξη. Δυστυχώς ο φόβος και τα συμπλέγματα λόγω έλλειψης … επιστημοσύνης, μάς έχουν μετατρέψει από λειτουργούς σε πειθήνιους υπαλλήλους, χωρίς αναφορές σε στοιχειώδη κριτική σκέψη. Κι έπειτα αναρωτιόμαστε γιατί οι μαθητές μας πάσχουν εκείνοι από έλλειψη κριτικής σκέψης.
      Ας δούμε όμως κάποιους βασικούς όρους που χρησιμοποιούν οι ινστρούχτορες των εκπαιδευτικών μας ζητημάτων και ας αρχίσουμε να τους απομυθοποιούμε σιγά-σιγά:
1. Επικοινωνιακή χρήση της γλώσσας: οι μαθητές να μπορούν να διαβάζουν χάρτες, συνταγές, σχεδιαγράμματα, αγγελίες, γραμματόσημα κλπ. Πρόκειται για τα λεγόμενα πολυτροπικά κείμενα (ή πώς μπορεί κανείς ν’ αναγάγει το απολύτως αν-άξιο σε βαρύγδουπη επιστημονική ορολογία, βαφτίζοντας είδος κειμένου μέχρι και το…γραμματόσημο)! Κι αν τελοσπάντων η ανάγνωση τέτοιων «κειμενικών ειδών» έχει κάποια σημασία για τον αλλοδαπό μαθητή που μαθαίνει τα ελληνικά ως ξένη γλώσσα, πώς κατεβάσαμε τόσο χαμηλά τον πήχυ για τους Έλληνες μαθητές; Πόσο δύσκολο είναι δηλαδή για ένα παιδί, που έχει διδαχτεί την μητρική του γλώσσα μέσα από αξιόλογα λογοτεχνικά κείμενα, να διαβάσει…μικρές αγγελίες; Ή τι ενδιαφέρον μπορεί να έχει για το παιδάκι της Γ΄ Δημοτικού ο χάρτης των γραμμών του αττικού μετρό; Ποια πραγματική ανάγκη επικοινωνίας καλύπτουν αυτές οι ασκήσεις για έναν μαθητή π.χ. της Ροδόπης;
2.Κριτικός εγγραμματισμός: αλληλένδετος με την επικοινωνιακή χρήση της γλώσσας, αλλά αξίζει να δούμε ορισμένα ακόμη παραδείγματα, χαρακτηριστικά του οργουελικού τρόπου με τον οποίο οι λέξεις μεταβάλλουν τη σημασία τους και οι ορολογίες συγκαλύπτουν την αμορφωσιά.  Βασικός άξονας λοιπόν της θεωρίας είναι η αναγνώριση του κειμενικού είδους. Εν ολίγοις, από το Δημοτικό μέχρι και το Λύκειο, ο μαθητής εκπαιδεύεται, ως γνήσιος Γλωσσολόγος, στην αναγνώριση της μορφής και του είδους των «κειμένων». Αν δηλαδή ο μαθητής είναι σε θέση να αναγνωρίζει ως κατευθυντικό κείμενο μια συνταγή μαγειρικής, ως κείμενο αλληλεπίδρασης μια πρόσκληση σε πάρτυ γενεθλίων, ως κείμενο επιχειρημάτων μια κριτική του Χάρυ Πότερ και ούτω καθεξής, τότε θα κατακτήσει αυτόματα και τη δεξιότητα του γραπτού λόγου! Οι δε γονείς και δάσκαλοί του οφείλουν τότε να είναι ευτυχείς για τη μόρφωσή του!  
3.Διαθεματικότητα: για να έχει κάποια αποτελέσματα, απαιτεί σοβαρή κατάρτιση και κατοχή πολύπλευρων γνώσεων από τον εκπαιδευτικό, αλλιώς καταλήγουμε σε ευτελή προγράμματα ή σχέδια εργασίας που ξεστρατίζουν το μάθημα και δεν προσθέτουν καμία απολύτως αξία στην παρεχόμενη εκπαίδευση. Έχει αναχθεί σε μέθοδο-πανάκεια, ενώ στην πράξη χάνεται η λογική συνάφεια μέσω του κατακερματισμού της ύλης, με σύνηθες αποτέλεσμα την απώλεια της ικανότητας των παιδιών για ιεράρχηση του σημαντικού και του ασήμαντου. Παραδοσιακά πάντως ο καταρτισμένος δάσκαλος ήξερε πότε και μέχρι ποιο σημείο να διδάξει και διαθεματικά.
4.Καινοτομία: επιτέλους πρέπει να μπει ένα φρένο στους άκριτους και μαζικούς πειραματισμούς. Ποιος και με ποιους τρόπους αξιολογεί τα καινοτόμα πειράματα; Ή μήπως έχει κανείς την ψευδαίσθηση ότι καινοτομούν οι μαθητές; Εκπονούνται σωρηδόν τα τελευταία χρόνια, υπό το κράτος του φόβου της αξιολόγησης, «καινοτόμα» προγράμματα Ευέλικτης Ζώνης. Τα περισσότερα αμφίβολης παιδαγωγικής αξίας, αλλά ποιος νοιάζεται; Αρκεί που  είναι γεμάτα…δράσεις! Δράσεις αντί για μάθημα, πληροφορίες αντί για γνώσεις, εκπαιδευτικές εκδρομές αντί για τάξη.  
5.Παιγνιώδης μορφή διδασκαλίας, αστείο: σίγουρα αποτελεί θεμιτό μέσο κι εργαλείο κατά την κρίση του δασκάλου. Το πρόβλημα είναι ότι έχει επικρατήσει κατά κράτος και σε βαθμό απώλειας κάθε σοβαρότητας, με το αστείο να ολισθαίνει σε επίπεδο ευτελούς χιούμορ, όχι έξυπνου αλλά εξυπναδίστικου. «Διασκεδάζουμε» τους μαθητές με ευφυολογήματα και λογοπαίγνια χαμηλής υποστάθμης (βλ. πολυάριθμα κείμενα Τριβιζά στο Δημοτικό και βιβλία Γλώσσας Α΄ Δημοτικού με απερίγραπτα ποιηματάκια για γαρίδες και γορίλες, χελώνες που κουβαλούν ελέφαντες στην πλάτη τους, μπισκότα για τιμόνια και πάμπολλες ακόμη παρεμφερείς ανοησίες). Αντί να διδάσκουμε συστηματικά τον Αίσωπο (αλλά, βλέπετε, περνάει ιδανικά και αξίες ο εν λόγω…παρωχημένος!), εκπαιδεύουμε τα πρωτάκια μας μάλλον στον…ντανταϊσμό!  

      Γ) Περιεχόμενο διδασκαλίας
      Υπάρχει η αίσθηση ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στα βιβλία Γλώσσας, Ιστορίας και Θρησκευτικών, δηλαδή τα τρία μαθήματα μέσω των οποίων τα παιδιά μας χτίζουν ταυτότητα και διαμορφώνουν ελληνορθόδοξη συνείδηση. Αυτό ισχύει μεν απολύτως, ωστόσο εξίσου προβληματική είναι και η προσέγγιση των Μαθηματικών. Ιδού ορισμένα παραδείγματα από τα «Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής» της Γ΄ Δημοτικού, τα οποία θεωρούνται και από τα καλύτερα - καλύτερα απλώς γιατί τελειώνει εύκολα η ύλη (η αβάσταχτη ελαφρότητα της ευκολίας!). Εδώ λοιπόν, όπως και στη Γραμματική, η διδακτέα ύλη παρουσιάζεται κατακερματισμένη, χωρίς τάξη και λογική συνάφεια. Έτσι, στην ίδια ενότητα ο μαθητής συναντά π.χ. πολλαπλασιασμούς, διαιρέσεις, δεκαδικούς, λίγο από Γεωμετρία και λίγο από μοτίβα. Μοτίβα και τάγκραμ συναντώνται άφθονα σε όλες τις τάξεις, προφανώς…γιατί οι συγγραφείς κρίνουν ότι είναι πολύ αξιόλογη και χρήσιμη γνώση. Ενώ η Γεωμετρία, που θα έπρεπε να διδάσκεται οργανωμένα (καθώς πρόκειται για σπουδαία νοητική άσκηση, που προάγει μεταξύ άλλων και τη δημιουργική σκέψη), δίνεται αποσπασματικά, με διάσπαρτες ασκήσεις, κάτι σαν σφήνα προκειμένου να γεμίσουμε σελίδες στα Τετράδια Εργασιών. Για τη διδασκαλία των κλασμάτων υπάρχουν ασκήσεις «ευφυούς» σύλληψης, όπου οι μαθητές καλούνται να τα κάνουν «όπως ο λογοτέχνης, ο ζωγράφος και ο μαθηματικός», εννοώντας πολύ απλά να γράψουν ολογράφως, να χρωματίσουν το κλάσμα της πίτας και να γράψουν με ψηφία το κλάσμα αντίστοιχα! Οποία εκτίμηση για τη Λογοτεχνία και τη Ζωγραφική! (Αλλά είναι η διαθεματικότητα, ανόητε!). Όμως, αρκεί να δει κανείς τα πρώτα και τα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου, για να αντιληφθεί το επίπεδο «άσκησης» στη μαθηματική-λογική σκέψη, στο οποίο καθηλώνονται τα παιδιά. Με ανησυχητική συχνότητα συναντούμε ασκήσεις, στις οποίες οι μαθητές παραπέμπονται στη χρήση υπολογιστικής μηχανής. Πρόκειται για ένα ακόμα δείγμα μιμητισμού κακών πρακτικών του αμερικάνικου σχολείου, όπου η χρήση κομπιούτερ έχει αντικαταστήσει τη χρήση του μυαλού, ακόμη και στις απλές προσθαφαιρέσεις με κρατούμενο. Κορυφαία άσκηση για…δυνατούς λύτες: τα παιδιά καλούνται να συμπληρώσουν σε κουτάκια τα ψηφία που θα πληκτρολογήσουν στο κομπιουτεράκι, ώστε να σχηματίσουν τον αριθμό 37:  όπως ορθά σχολίασε εξοργισμένος γονέας, αυτή είναι άσκηση για εκπαίδευση σκύλων κι όχι παιδιών!
      Στα δε βιβλία Γλώσσας και το Ανθολόγιο των Γ΄- Δ΄ τάξεων,  με το σταγονόμετρο βρίσκει ο ταλαίπωρος δάσκαλος κείμενο άξιο λόγου να διδάξει. Πνευματικός υποσιτισμός μέσα σ’ ένα συνονθύλευμα από ατυχείς επιλογές αποσπασμάτων κι άρθρων από εφημερίδες (του γνωστού πάντα εκδοτικού συγκροτήματος). Μηδενικής λογοτεχνικής αξίας κείμενα και με περιεχόμενο επιλεγμένο, θαρρείς, για να κάψει ό, τι έχει μείνει υγιές στο μυαλό των παιδιών μας: ονειροφαντασίες, Αόρατοι, Άντζελμαν, εξωγήινοι, μαύροι Ήλιοι, αθάνατοι γαϊδαράκοι, νανουρίσματα για χταπόδια. Και πάνω που αναθαρρεύει ο δάσκαλος, βρίσκοντας κι ένα ποίημα του Γκάτσου, ο…«Εφιάλτης της Περσεφόνης» γίνεται στην πραγματικότητα δικός του, αν τολμήσει ν’ απαγγείλει ενώπιον οκτάχρονων ή εννιάχρονων μαθητών ότι «εκεί που σμίγανε τα χέρια τους οι μύστες / ευλαβικά πριν μπουν στο τελεστήριο / τώρα πετάνε τ’ αποτσίγαρα οι τουρίστες / και το καινούριο παν να δουν διυλιστήριο» ή ότι «τώρα καμιόνια κουβαλάν στα ναυπηγεία / άδεια κορμιά σιδερικά παιδιά κι ελάσματα»!
      Ναι, ο σεβασμός στην ψυχή των παιδιών μας χάθηκε μαζί με τον σεβασμό σε ό,τι ιερό και όσιο. Ο Επιτάφιος τη Μ. Παρασκευή πάει…βόλτα, οι Άγιοί μας περιγράφονται ως «άσκημοι γέροι», οι Αγίες μας ως «χανούμ χωρίς φερετζέ» κι ο παππούς «με τον τορβά τίγκα στα χόρτα» να τι μαθαίνει στην εγγονή του: «Κουκ, κοκονέλιμ, ήρθα…Η Μελτέμ αγαπιότανε με τον Αχμέτ. Κρυφά έφευγε από τη μάνα της τα βράδια από την πίσω σκάλα του σπιτιού τους την καφασωτή, και τα λέγανε κρυφά μέσα στο σκοτεινό μπαξέ τους». Για μετάφραση κι εμπέδωση της…πολυσημίας των κειμένων, ας ανατρέξουν οι ενδιαφερόμενοι στο εν λόγω Ανθολόγιο.
      Η Λογοτεχνία περιορισμένη, με τις ευλογίες του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών (Α.Π.Σ.) ο προφορικός λόγος υπερτιμάται έναντι του γραπτού, μέσα σ’ έναν κατήφορο συνθηματολογίας, λεκτικής πενίας, ελλειπτικών προτάσεων επιπέδου αφίσας. Σπανίως γράφονται εκθέσεις στις τέσσερις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, και σκοντάφτουμε «ξαφνικά» στην Ε΄ τάξη, όταν καλούνται οι μαθητές να γράψουν κείμενα (και μάλιστα με θέματα για…πλούσια έμπνευση, όπως ο ανεμόμυλος, η Ντίσνευλαντ κλπ). Πώς ν’ ανταποκριθεί ένα παιδί ή πώς να μη βρίσκει τότε απωθητική την γραπτή έκφραση; Κανείς δεν μαθαίνει να γράφει αυτόματα, όπως μαθαίνει να μιλάει (άλλο σοβαρό επιστημονικό επιχείρημα!). Ο γραπτός λόγος απαιτεί ά-σκη-ση. Όπως ο αθλητής βελτιώνει επιδόσεις μετά από επίμονη, επίπονη και μακροχρόνια άσκηση, κι όχι επειδή μικρός έμαθε να περπατά και να τρέχει. Γλώσσα και Σκέψη είναι οι δύο όψεις ενός νομίσματος. Περιορισμός της μιας σημαίνει αυτόματα περιορισμό και της άλλης. Απλές αλήθειες, αλλά τόσο εύκολα ξεχασμένες υπό το κράτος της ψευτοπροοδευτικότητας.

      Δ) Προσανατολισμός σχολείου
      Τι σχολείο θέλουμε τελικά; Το όραμά μας είναι εκείνο που θα υπαγορεύσει και το περιεχόμενο, αλλά και τα εργαλεία.
     - Θέλουμε σχολείο όπως ορίζει το Σύνταγμα; Για ελεύθερα σκεπτόμενους, καλλιεργημένους πολίτες με κριτική σκέψη, ικανούς να αλληλεπιδρούν δημιουργικά και με αλληλεγγύη ως συνειδητά μέλη της συλλογικής οντότητας που λέγεται πατρίδα; Ή μήπως
      - Όπως επιτάσσουν οι ανάγκες του παγκοσμιοποιημένου μοντέλου ζωής (πράγμα που επικαλούνται εξάλλου οι αποδομητές της παιδείας): εξειδικευμένους εργάτες της αγοράς εργασίας, με χρησιμοθηρική προσέγγιση της εκπαίδευσης, με δεξιότητες (και όχι γνώσεις ουσιαστικές) που θα τους εξασφαλίζουν, υποτίθεται, ευκολότερη πρόσβαση σε θέσεις εργασίας, αλλά τελικά αναλώσιμους. Ας μην γκρινιάζουμε έπειτα για τις ανολοκλήρωτες προσωπικότητες των παιδιών μας, την έλλειψη δημιουργικότητας, τον διανοητικό και συναισθηματικό ακρωτηριασμό τους.

      Αντί επιλόγου
      Οι δάσκαλοι παραπονιούνται για την απαξίωσή τους από την κοινωνία. Έχουν συνειδητοποιήσει ότι χρεώνονται και τα αρνητικά αποτελέσματα της χρήσης τέτοιων εγχειριδίων; Και όχι μόνο των νυν, αφού Κύριος οίδε τι καινούρια πειράματα θα κληθούν να υπηρετήσουν από Σεπτέμβριο! Ιδού η ευκαιρία να αποκαταστήσουν τη χαμένη αξιοπρέπεια του κλάδου. Ας καταργήσουν στην πράξη, δυναμικά και μαζικά, τη χρήση αυτών των «βασανιστηρίων», ας απαξιώσουν έμπρακτα τη δικτατορία των αποδομητών της παιδείας στην πατρίδα μας. Ας θυμηθούν τον ρόλο τους ως παιδαγωγοί κι ας ξαναβρούν τη χαρά της διδασκαλίας, αξιοποιώντας όπλα από τη φαρέτρα της εκσυγχρονισμένης παράδοσης. Αρκετά!
      Τι πρέπει να γίνει; Ριζική αναθεώρηση των Α.Π.Σ. Να αρθρώσουμε επιτέλους τη δική μας ελληνική πρόταση παιδείας, να δώσουμε τέλος στις κακές αντιγραφές προγραμμάτων του εξωτερικού. Βάση,  η ελληνορθόδοξη πνευματική κληρονομιά, που προσφέρει όλα τα εφόδια για αξιόλογη δημιουργική παραγωγή των νέων γενεών. Μια «εκσυγχρονισμένη παράδοση» - η καλύτερη επένδυση για το μέλλον της χώρας…
 Εφημ. «Αντιφωνητής» της Θράκης, Ιούνιος 2016

17/3/2017. Από τον Πολιτισμό του άφθονου και ταπεινού Λίθου στον Πολιτισμό των Σπάνιων Γαιών (Rare Earths).

on Friday, 17 March 2017. Posted in Διάφορα Θέματα

Της Ευφροσύνης Μπούτσικα, Διπλωμ. Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, M.Sc, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

17/3/2017. Από τον Πολιτισμό του άφθονου και ταπεινού Λίθου στον Πολιτισμό των Σπάνιων Γαιών (Rare Earths).

«Μαζί με τον κόσμο ξεκίνησε ένας πόλεμος που δε θα τελειώσει παρά μόνο όταν τελειώσει ο κόσμος, όχι νωρίτερα: ο πόλεμος του ανθρώπου εναντίον της φύσης, του πνεύματος εναντίον της ύλης, της ελευθερίας εναντίον της μοίρας. Η ιστορία δεν είναι τίποτα άλλο παρά η αφήγηση αυτής της ατέλειωτης πάλης»
MICHELET JULES, Εισαγωγή στην Παγκόσμια Ιστορία, 1831

«Σώστε την πατρίδα γη! Πρέπει να διατηρήσουμε,πρέπει να σώσουμε την πατρίδα Γη. Κάτω από αυτές τις συνθήκες μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα μας η σύγκλιση των αληθειών που έρχονται από τους πιο ποικίλους ορίζοντες, άλλες από τις επιστήμες, άλλες από τις ανθρωπιστικές σπουδές, άλλες από την πίστη, άλλες από την ηθική, άλλες από την συνείδηση του ότι ζούμε την περίοδο του Σιδήρου της πλανητικής εποχής».
Εντγκάρ Μορέν

Καθημερινά δεχόμαστε έναν καταιγισμό ειδήσεων σχετικά με νέες ανακαλύψεις, με πρόοδο του πολιτισμού, που πριν μόλις μερικές δεκαετίες, πολλές από αυτές υπήρχαν μόνο στη σφαίρα της φαντασίας του ανθρώπου.

Η έννοια του ανθρώπινου πολιτισμού μπορεί να προσδιοριστεί σε συνάφεια και κατ’ αντιπαράθεση με την έννοια της φύσης.Οι ενέργειές του όμως  δεν καθορίζονται αποκλειστικά και μόνο από φυσικές νομοτέλειες και δεν αποτελούν μια τυφλή ακολουθία φυσικών η γεωλογικών γεγονότων . Αντίθετα, συνδέονται με σκοπούς, προκύπτουν από επιλογές, υποβάλλονται σε λογικές επεξεργασίες και υπόκεινται σε κανόνες. Στη διαδρομή των αιώνων ο άνθρωπος κινείται από το απλούστερο στο συνθετότερο, από το ανεπαρκέστερο στο πληρέστερο και από το ατελέστερο στο τελειότερο, προσπαθώντας να λύσει ένα σύνολο προβλημάτων που θα του επιτρέψουν να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής του.

Εδώ!, η συνέχεια του εξαιρετικού κειμένου!

18/2/2017. Bullying και Mobbing και λοιπά Σύνδρομα.

on Sunday, 19 February 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Της Ευφροσύνης Μπούτσικα, Διπλωμ. Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, M.Sc, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

18/2/2017. Bullying και Mobbing και λοιπά Σύνδρομα.

Τα τελευταία χρόνια και εν μέσω μιας πρωτοφανούς δημοσιονομικής αλλά και ευρύτερα ανθρωπιστικής κρίσης έχουμε γίνει θεατές ή και θύματα ακραίων αποκλινουσών συμπεριφορών με απότοκο την κοινωνική περιθωριοποίηση.

Κοινή συνισταμένη αυτών των συμπεριφορών είναι η επί της ουσίας διάπραξη λεκτικής ή εξωλεκτικής βίας σε παιδιά και σε άτομα που συνήθως διαφέρουν από την κυρίαρχη ομάδα λόγω πολιτικών πεποιθήσεων, φύλου, εθνικότητας, σεξουαλικών επιλογών, ύπαρξης αναπηρίας κ.τ.λ. και χαρακτηρίζονται εκ της διαφορετικότητάς τους αυτής από τους φορείς αυτών των συμπεριφορών ως «αδύναμα» ή «μειονεκτούντα».

Bullying και Mobbing λοιπόν δύο εκδηλώσεις βίας και δίωξης και επανασυναντώνται στις μέρες μας με άλλη ονομασία έχοντας ομως λάβει ανησυχητικές πλέον διαστάσεις.

ΕΔΩ! η συνέχεια της ενδιαφέρουσας παρουσίασης!

18/5/2017. Θουκυδίδης, oι εκ των κομμάτων Εμφύλιοι Πόλεμοι

on Thursday, 18 May 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Αρης Διαμαντόπουλος, Υπτγος εα., Δρ, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

18/5/2017. Θουκυδίδης, oι εκ των κομμάτων Εμφύλιοι Πόλεμοι

Ο Θουκυδίδης, σε ένα τμήμα από την ιστορική περιγραφή του εμφυλίου Πελοποννησιακού πολέμου, περιγράφει και έναν άλλον επίσης σπαρακτικό εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος προκαλείται εξ αιτίας του ανταγωνισμού και των συγκρούσεων μεταξύ των κομμάτων εντός της αυτής πόλης.
Επειδή τέτοιοι εμφύλιοι κομματικοί πόλεμοι αποτελούν δυστυχώς μία θλιβερή ιστορική συνέχεια στη Χώρα μας φρονώ, ότι είναι χρήσιμο να μεταφερθούν σ’ αυτό το άρθρο ορισμένα αποσπάσματα από αυτές τις περιγραφές που κάνει ο ιστορικός Θουκυδίδης.
Την πρώτη αφορμή λαμβάνει από τους Δημοκρατικούς Κερκυραίους, οι οποίοι εξόντωσαν τους συμπολίτες τους Ολιγαρχικούς με τη ψευδή κατηγορία, ότι επεδίωκαν, ως σύμμαχοι των Λακεδαιμονίων, να καταλύσουν την δημοκρατία, ενώ η κατ’ εξοχήν αιτία ήταν τα μεταξύ τους προσωπικά μίση.
Οι θάνατοι που αντιμετώπισαν οι Ολιγαρχικοί ήταν οι πλέον φρικαλέοι που συμβαίνουν σ’ αυτές τις καταστάσεις. Πατέρας σκότωνε το παιδί του, εφόνευαν ικέτες που τους άρπαζαν από τους ναούς και άλλους τους έκτισαν μέσα στους ναούς αφήνοντάς τους να πεθάνουν.
Αργότερα ολόκληρος ο Ελληνισμός συνταράχθηκε από τέτοιους εμφύλιους σπαραγμούς. Οι Δημοκρατικοί καλούσαν τους Αθηναίους να τους βοηθήσουν και οι Ολιγαρχικοί τους Λακεδαιμονίους.
Με αφορμή τον Πελοποννησιακό πόλεμο η καθεμία από τις πολιτικές παρατάξεις μπορούσε εύκολα να βρει ευκαιρία να προκαλέσει εξωτερική επέμβαση για να καταστρέψει την αντίπαλη παράταξη και να ενισχυθεί η ίδια, προκειμένου να ανέλθει στην εξουσία.
Και καταλήγει ο Θουκυδίδης, ότι αυτές οι εμφύλιες συγκρούσεις έφεραν μεγάλες και αμέτρητες συμφορές στις πολιτείες, συμφορές που συμβαίνουν και θα συμβαίνουν πάντα, όσο δεν αλλάζει η φύση του ανθρώπου.
Κομματικές εμφύλιες συγκρούσεις, οι οποίες υπερβάλλουν σε πονηρά επινοήματα και ύπουλα μέσα, προκειμένου να προβαίνουν σε ανήκουστες εκδικήσεις. Για να δικαιολογούν δε τις ανούσιες πράξεις τους άλλαζαν ακόμα και τη σημασία των λέξεων. Η παράλογη τόλμη θεωρήθηκε ανδρεία και αφοσίωση στο κόμμα, η δε σωφροσύνη προσωπίδα της ανανδρείας.
Όποιος ήταν έξαλλος γινόταν ακουστός, ενώ όποιος έφερνε αντιρρήσεις γινόταν ύποπτος και τον προνοητικό θεωρούσαν, ότι διαλύει το κόμμα.
Αλλά και η συγγένεια θεωρήθηκε χαλαρότερος δεσμός από την κομματική αλληλεγγύη και αυτό διότι η κομματική ιδεολογία αποδεικνύεται ισχυρότερη των άλλων δεσμών, αλλά και των αξιών. Και αυτό διότι τα κόμματα δεν σχηματίσθηκαν για να επιδιώξουν την κοινή ωφέλεια με νόμιμα μέσα αλλά, αντίθετα, για να ικανοποιήσουν την πλεονεξία τους παρανομώντας.
Αιτία όλων αυτών ήταν η φιλαρχία που έχει ρίζα την πλεονεξία και τη φιλοδοξία, που ωθούσαν τις φατρίες ν’ αγωνίζονται με λύσσα. Οι αρχηγοί των κομμάτων, στις διάφορες πολιτείες, προβάλλουν ωραία συνθήματα. Προσποιούνταν, ότι υπηρετούν την πολιτεία, ενώ πραγματικά επεδίωκαν προσωπικά συμφέροντα και αυτό τους οδηγούσε να κάνουν τις φοβερότερες πράξεις, προκειμένου να εκδικηθούν τους αντιπάλους τους, όχι ως το σημείο που επιτρέπει η δικαιοσύνη ή το συμφέρον της πολιτείας, αλλά με μοναδικό κριτήριο την κομματική ικανοποίηση.
Έτσι οι εκ των κομμάτων προερχόμενοι εμφύλιοι σπαραγμοί έγιναν αιτία ν’ απλωθεί σ’ όλον τον Ελληνικό κόσμο κάθε μορφή κακίας και το ήθος, που είναι κύριο γνώρισμα της ευγενικής ψυχής, κατάντησε να είναι καταγέλαστο και εξαφανίστηκε.
Ολόκληρη η ζωή της πολιτείας αναστατώθηκε από τους ανθρώπους εκείνους που είχαν την τάση να αισθάνονται ασυγκράτητη έχθρα εναντίον κάθε εξουσίας με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε παράνομες πράξεις.
Αυτά πράττουν για να εκδικηθούν τους εχθρούς τους οι άνθρωποι σε τέτοιες περιστάσεις, αγνοώντας τους κανόνες στους οποίους στηρίζονται οι κοινωνίες, κανόνες όμως στους οποίους μπορούν να στηριχθούν και οι ίδιοι για να σωθούν αν βρεθούν στην ανάγκη.1

Αυτά και άλλα θλιβερά και τραγικά μας περιγράφει σε αυτό το τμήμα της ιστορίας του ο Θουκυδίδης, για τις συμφορές και τις καταστροφές που επέρχονται στις πολιτείες από τους εκ των κομμάτων προερχομένους εμφυλίους πολέμους, οι οποίοι μάλιστα, υποκινούμενες ή υποθαλπόμενες έξω από την πολιτεία, καθιστούν τους ανθρώπους των κομματικών παρατάξεων ακόμα και απάτριδες, προκειμένου να καταλάβουν την εξουσία.
Τα ίδια περιγράφει και ο μεγάλος μας σοφός πρόγονος, ο Πλάτων –παιδί και αυτός του Πελοποννησιακού πολέμου- ο οποίος δεν έπαυσε να διαλαλεί, ότι όταν η Ελλάδα περιπέσει σε τέτοιες καταστάσεις –σαν κι αυτές που περιγράφει ανωτέρω ο Θουκυδίδης- τότε η Πατρίδα μας είναι πεσμένη σε βαθειά αρρώστια και επομένως κανένα από τα κόμματα δεν μπορεί να πει πως έχει πατριωτισμό. Καλεί δε όλους τους Έλληνες να είναι Φιλέλληνες και να θεωρούν την Ελλάδα δικό τους σπίτι και τους εαυτούς τους μέλη της αυτής οικογένειας. Τέλος κλείνει με μία τραγική διαπίστωση, ότι δεν νικηθήκαμε από τους βαρβάρους, αλλά νικηθήκαμε από τις δικές μας εσωτερικές συγκρούσεις και εμφυλίους πολέμους.2
Τέτοιας όμως μορφής εμφυλίου πολέμου, με τα χαρακτηριστικά που περιγράφει ο Θουκυδίδης δεν έπαυσαν να συμβαίνουν και στη νεότερη Ελλάδα.
Κατά την περίοδο 1823-1825 της Ελληνικής Επανάστασης, ενώ το Γένος μας έδιδε άνισους αγώνες για να αποτινάξει τον επί 400 χρόνια Οθωμανικό ζυγό, παράλληλα συνέβαιναν συγκρουσιακοί ανταγωνισμοί κατ’ αρχάς για την ηγεσία της Επανάστασης και κατόπιν για την διαμόρφωση του Ελληνικού Κράτους, από τις οποίες συγκρούσεις ασφαλώς δεν έλλειπε και η παρέμβαση ξένων δυνάμεων.
Ο πλέον όμως φρικτός εμφύλιος πόλεμος στη νεότερη ιστορία μας, που υπήρξε ο πλέον αιματηρός, τραγικά καταστροφικός και διαλυτικός οικονομικά, αφήνοντας μέχρι σήμερα ακόμη σημεία διχασμού στις ψυχές των Ελλήνων, είναι αυτός που συνέβη –επισήμως δηλωμένος- κατά τα έτη 1946-1949. Και αυτός, δυστυχώς, παρουσίασε παρόμοια θλιβερά συμπτώματα με αυτά που περιγράφει ο Θουκυδίδης, τόσο στην έναρξή του όσο και στην διεξαγωγή του.
Αλλά, καθ’ όλη την περίοδο του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους μέχρι και πρόσφατα δεν έλειψαν και στρατιωτικά κινήματα, λόγω των κομματικών πολιτικών ασταθειών και συγκρουσιακών ανταγωνισμών, στα οποία επίσης δεν έλειπε κάποιας μορφής ξένη ανάμειξη.3
Εάν δε έλθουμε και στη σημερινή δημοκρατική Ελλάδα, πάλι δυστυχώς παρατηρούμε έντονη κομματική αντιπαράθεση, κατά την οποία συμβαίνει η κάθε αντιπολίτευση να ασκεί τέτοια πολεμική στην εκάστοτε κυβέρνηση, ώστε να επιδιώκει ευθύς αμέσως μετά τις εκλογές να ανατρέψει αυτήν προς ίδιο κομματικό όφελος και σε βάρος  της ορθής λειτουργίας της δημοκρατίας, αλλά και της Χώρας κατ’ επέκταση.
Στην κομματική τους μάλιστα αντιπαράθεση χρησιμοποιούν ως λόγο πολιτικής επικοινωνίας το ψεύδος και κάθε άλλο τρόπο, απ’ αυτά που περιγράφονται ανωτέρω από τον Θουκυδίδη, προκειμένου να διατηρήσουν και να προσαυξήσουν τους οπαδούς τους, διαιρώντας έτσι το σώμα της κοινωνίας και επιτυγχάνοντας τη λεγόμενη πόλωση των πολιτικών μερίδων της κοινωνίας.
Για την οποία πόλωση καυχάται το κάθε κόμμα, διαφεύγοντας της προσοχής όλων μας ότι αυτή είναι ένας κομματικός πολιτικός διχασμός επικίνδυνος για τα χειρότερα.
Αλλά, μήπως αυτή η αντίληψη, ότι υπεράνω είναι το συμφέρον του κόμματος και η διατήρηση της εξουσίας, κατά βάθος, δεν είναι η αιτία της χρεοκοπίας μας και μάλιστα της Ελλάδας εντεταγμένης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης;
Μήπως τα κόμματα δεν ευθύνονται, που η Ελλάδα είναι πεσμένη σε βαθειά αρρώστια που λέει και ο μεγάλος σοφός πρόγονός μας ο Πλάτων; Ο οποίος δεν παύει από εκείνα τα βάθη των αιώνων να καλεί τα κόμματα και τους οπαδούς τους να επιδεικνύουν πατριωτισμό και να είναι Φιλέλληνες.
Κατόπιν αυτής της ιστορικής διαδρομής της εμφύλιας εμπόλεμης κατάστασης αλλά και των συγκρουσιακών κομματικών ανταγωνισμών –ιδιαίτερα για μας τους Έλληνες- εύλογα διατυπώνεται το επιστημονικό ερώτημα:

Τι είναι εκείνο που αναδεικνύει τον κομματισμό ισχυρότερο από τον πατριωτισμό και τις άλλες δημοκρατικές αξίες του διαλόγου, της δικαιοσύνης και της ενότητας της κοινωνίας;
Είναι η έλξη της δύναμης της εξουσίας, είναι η παγίωση και ο μονομερής δογματισμός των ιδεολογιών ή αυτό που λέει ο Θουκυδίδης, ότι τέτοια είναι η φύση του ανθρώπου;
Δεν θα μείνουμε «στο δίκαιον του ισχυρού», το οποίον και ο Πλάτων αποκλείει από την κοινωνία ως δικαιοσύνη, ούτε στη ψύχωση των ιδεολογιών, των οποίων το πάθος εντέχνως καλλιεργούν τα πολιτικά κόμματα, θα μείνουμε όμως σε αυτό που επικαλείται ο Θουκυδίδης, ότι είναι στη φύση του ανθρώπου. Πλην όμως, δεν είναι άδικο να ισχυρισθούμε, ότι και τα κόμματα όχι μόνον εμπεριέχουν οργανικά την διαίρεση, αλλά και το χειρότερο καλλιεργούν αυτούς τους διαιρετικούς ανταγωνισμούς και τις συγκρούσεις μεταξύ των πολιτών, λόγω ακριβώς της αντιθετικής φύσης του ανθρώπου.4
Πράγματι, η σύγχρονη Ψυχολογία δέχεται στη φύση του ανθρώπου την ύπαρξη αντιθέτων γνωρισμάτων, όπως την αστάθεια-σταθερότητα, την εσωστρέφεια-εξωστρέφεια στην συμπεριφορά. Αυτή η αντίθεση ενέπνευσε τον H. Eysenck να υποστηρίξει τους εξής βασικούς διακεκριμένους τύπους κομματικής πολιτικής συμπεριφοράς, τους σκληρούς και τους μαλακούς.5
Αλλά και όλοι οι φιλόσοφοι πρόγονοί μας αυτή την αντίθεση δείχνουν, όχι μόνο στον άνθρωπο, αλλά και ως αρχή της φύσης, όπως π.χ. ο Εμπεδοκλής αναφέρει τις δυνάμεις της Φιλότητας και Εχθρότητας, ο Πλάτων την ευεργέτιδα και μη ψυχή του κόσμου και ο Αριστοτέλης τα ενάντια.
Πλην όμως αυτές οι αντίθετες φύσεις δεν χρησιμοποιούνται ως καταστροφικές, αλλά απεναντίας ως συμπληρωματικές δυνάμεις για μία αέναη δημιουργία και ανανέωση του κόσμου.
Ακόμη και αυτός ο Ηράκλειτος, ο οποίος επικαλείται τα αντίθετα ως αιτία πολέμου, αυτά τα ίδια χρησιμοποιεί για την αρμονία μέσω του Παγκόσμιου «Λόγου», του οποίου επέκταση θεωρεί την ανθρώπινη λογική.6
Επομένως –όπως αποδείχθηκε από τους Φιλοσόφους μας, αλλά και η σύγχρονη Φυσική
Επιστήμη αυτή την αντίθεση στη Φύση συμμετρία αποκαλεί- δύνανται να συνυπάρχουν αρμονικά και τα κόμματα μέσω του διαλόγου, να λειτουργούν δημιουργικά και όχι καταστροφικά στην Πατρίδα μας, ώστε να μη φθάνει ο Πλάτων να προσκαλεί τους Έλληνες να συμπεριφέρονται ως Φιλέλληνες. Εξ’ άλλου αυτές οι εμφύλιες κομματικές συγκρούσεις υποχρέωσαν τόσο τον Πλάτωνα όσο και τον Αριστοτέλη, τον κατ’ εξοχήν πατέρα της δημοκρατίας, αμφότεροι να οραματισθούν την δημοκρατία των αρίστων και όχι αυτή των κομμάτων, που ισχύει σήμερα.
Κατόπιν όλων αυτών, ας επικρατήσει ως κεντρική αρχή στο υπό αναθεώρηση Σύνταγμα της Ελλάδας μας, η πολιτική συμπεριφορά των κομμάτων να διέπεται από το πνεύμα της ενότητας, του διαλόγου και της δικαιοσύνης.
Όσο η δημοκρατία προσαρμόζεται στην εποχή της τόσο ενδυναμώνεται!
Ας είναι Αναστάσιμες οι ημέρες και για την Ελλάδα μας …
Με σεβασμό στους αναγνώστες
Άρης Διαμαντόπουλος
Υποστράτηγος ε.α – Ψυχολόγος - Διδάκτωρ Φιλοσοφίας

Σημειώσεις-Σχόλια
1.    Θουκυδίδου Ιστορία. Γ΄ (79-81), (81-82), 82, (82-84), (84-85). Μετάφραση Άγγελος Σ. Βλάχος. Εκδόσεις «Εστία». Αθήνα 2008.
2.    Πλάτων «Πολιτεία». Παράγραφος 469b-471b. Μετάφραση-Σχόλια Κ.Δ. Γεωργούλης. Εκδόσεις Σιδέρης. Αθήνα 1963.
-    Πλάτων «Μενέξενος». Παράγραφοι 241e-242α, 242d, 243d, 244α-b. Μετάφραση-Σχόλια. Καλλιρόη Ελεοπούλου. Εκδόσεις Πάπυρος. Αθήνα.
3.    Εγκυκλοπαίδεια Wikipedia. Ελληνικοί Εμφύλιοι Πόλεμοι και άλλες πηγές.
4.    Σε προηγούμενο άρθρο μας με τίτλο «Ένας διάλογος για την Δημοκρατία» αιτιολογείται η έντονα αντιθετική φύση των Ελλήνων.
5.    Άρης Διαμαντόπουλος. Η Δυναμική του Λόγου. Η Ψυχολογία στην Επικοινωνιακή Πολιτική. Ιστότοποι acastran.gr και elisme.gr.
6.    Άρης Διαμαντόπουλος. Οι Έλληνες Φιλόσοφοι και η Φυσική. αδημοσίευτη επτάτομη εργασία για τους Προσωκρατικούς Φυσικούς Φιλοσόφους.

[12 3 4 5  >>