Εθνική Στρατηγική

 1  2 

Μήπως οι μίζες στα εξοπλιστικά εξηγούν το "φοβικό σύνδρομο" της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής;...

    Οι αποκαλύψεις γιά τα εξοπλιστικά στην πραγματικότητα επιβεβαίωσαν την κοινή  πεποίθηση: ότι στην διαδικασία παραγγελιών στρατιωτικού υλικού εμφιλοχωρούσε εδώ και χρόνια αθρόος χρηματισμός των αρμοδίων αξιωματούχων. "Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι", κατά την λαϊκή παροιμία. Η τεραστίων διαστάσεων, όπως αποδεικνύεται τώρα, διαφθορά, ήταν διακομματική. Στην ουσία, το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησε τις μίζες α...

18-01-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-03-17. Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου ...

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου». Sir Halford J. Mackinder ΕΔΩ! ολόκληρο το άρθρο....

17-03-2014   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. Εξωτερική πολιτική ντροπής...

Η σημερινή μέρα είναι άλλη μια μέρα που οι Έλληνες θα την θυμόμαστε με θλίψη. Ο λόγος είναι η κατάντια της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας που την απογυμνώνει από τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειάς της.Μετά το απίθανο ότι «η μουσουλμανική, η οθωμανική κληρονομιά είναι μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς», το οποίο ξεστόμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πριν από λίγες μέρες, υφιστάμεθα σήμερα την ταπεινωτική επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού και...

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

2015-02-20. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων...

ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση ΚρίσεωνΑναδημοσίευση από το περιοδικό ‘Νέα Πολιτική’, Τεύχος 12, Νοε-Δεκ 2014Η διαχείριση κρίσεων πρέπει να θεσμοθετηθεί και να γίνει μέρος μίας ριζικής πολιτικής μεταρρύθμισης.Η διαχείριση κρίσεων αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και εμπειρία, σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της πρόληψης, της πρόγνωσης και της εκτίμησης κινδύνου το έργο αυτό είναι καθήκον ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που είναι ανύπαρκτο...

20-02-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-06. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ!...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! Θα ακολουθήσουν:-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας κ...

06-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-03-18. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

18-03-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-01. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσιάζει σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ!-Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσματά...

01-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-04-17. ΦΑΚΕΛΟΣ: Διαχείριση Κρίσεων: Χειρισμός διακρατικών κρίσεων ασφαλείας και άμυνας, Ελληνο...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, στα πλαίσια της ενημέρωσης των μελών και αναγνωστών του, παρουσίασε σε εβδομαδιαία βάση τα κείμενα του Φακέλου της Διαχείρισης Κρίσεων με την σειρά: -Η κρίση είναι ήδη εδώ, του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυροπούλου, Μέλους του ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση Κρίσεων στο ΝΑΤΟ, του Σμχου ε.α. Αναστασίου Μπασαρά, Αντιπροέδρου ΔΣ/ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. ΕΔΩ! -Η Διαχείριση της Κρίσης της Κούβας και τα Συμπεράσμ...

17-04-2015   Εθνική Στρατηγική

2015-12-05. «Μηδείς αγεωγράφητος και ανιστόρητος εισίτω»....

Αυτή πρέπει να είναι η επιγραφή που θα πρέπει να τοποθετηθεί στην είσοδο του κοινοβουλίου, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε κάθε πολιτικό πρόσωπο που στερείται βασικών γνώσεων Ιστορίας και Γεωγραφίας! Δυστυχώς φαίνεται πως οι απουσίες (κατά κόσμον «κοπάνες») που έκανε κάποτε στα προαναφερόμενα μαθήματα ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας, μεταγενέστερα δεν επέδρασαν μόνο αρνητικά στη δημόσια εικόνα του ως πρωθυπουργού της χώρας, αλλά προκάλεσαν σε επίπεδο γε...

05-12-2015   Εθνική Στρατηγική

11/4/2016. “Είναι η Ειδομένη περιοχή μειωμένης εθνικής κυριαρχίας”; ...

Αναδημοσίευση από το 'MILITAIRE' Στις εικόνες που είδαμε, στα  γεγονότα στην Ειδομένη, φάνηκε οι Σκοπιανοί ένοπλοι (ένοπλοι λέμε) αστυνομικοί, να έχουν προχωρήσει μπροστά από τον φράχτη, προς την Ελληνική πλευρά!! Όμως, ο Υπουργός Άμυνας, μας διαβεβαίωσε (sic) ότι «δεν μπήκαν σε Ελληνικό έδαφος …. και όλα είναι υπό έλεγχο»!!!Ας το δεχθούμε αυτό που λέει ο Υπουργός και που το επιβεβαιώνει και η Κυβέρνηση (αν και επανειλημμένα έχουν συλληφθεί ψευδ...

11-04-2016   Εθνική Στρατηγική

6/5/2016. Δήλωση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών για το Αιγαίο...

Προειδοποίηση ότι η ανοχή και η «συνενοχή» των χωρών μελών του ΝΑΤΟ στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου από την Τουρκία μπορεί να  έχουν «κακό τέλος», απηύθηνε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών Sergey Lavrov σε συνέντευξή του χθες, στην οποία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον της Τουρκίας για την «επεκτατική» πολιτική που ακολουθεί, η οποία αποκαλύπτει τις «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες της». Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων...

06-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας ...

Η εθνική ασφάλεια παραδοσιακά εθεωρείτο η προστασία της χώρας κατά των στρατιωτικών απειλών. Σήμερα όμως αυτή η αντίληψη είναι περιοριστική για την έννοια της εθνικής ασφάλειας, η οποία πλέον έχει μία ευρύτερη διάσταση και σύνθετη σημασία και δεν διέπεται μόνον από την πρόσκτηση και χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων. Η αλληλεξάρτηση της εθνικής άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας, εσωτερικής ασφάλειας και πολιτικής προστασίας απο...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

20/5/2016. Θυμηθείτε τον Θουκυδίδη. Πολιτική αποτροπής και όχι κατευνασμού....

          Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή τα σκληρά μέτρα που λαμβάνονται από την Ελληνική κυβέρνηση , για την εκπλήρωση των δανειακών υποχρεώσεων, ακούγεται από μερίδα πολιτικών, δυστυχώς από μεγάλο φάσμα του πολιτικού χώρου διάφορες  αντιλήψεις, περί μείωσης του αμυντικού προϋπολογισμού της πατρίδος , όπως παλαιότερα «αντί ενός Μιράζ να κάνουνε ένα νοσοκομείο), προφανώς για να μην εφαρμοστούν περισσότερα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, όπως α...

20-05-2016   Εθνική Στρατηγική

14/6/2016. Θράκη: Τα βήματα που δεν έγιναν…...

Επισκοπώντας τις εξελίξεις στη Θράκη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, μπορούμε να πούμε ότι κατά κανόνα το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε τη Θράκη ως μια μεθοριακή ζώνη, για την οποία δεν είχε κάποιο υψηλό όραμα. Η επισήμανση αυτή βεβαίως ισχύει και για άλλες ελληνικές περιφέρειες, όπως π.χ. η Ήπειρος, η Ανατολική Μακεδονία και εν γένει για όσες περιοχές βρίσκονταν έξω από τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας σ...

14-06-2016   Εθνική Στρατηγική

21/6/2016. «ΒΟΥΤΥΡΟ ή ΚΑΝΟΝΙΑ»...

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησ...

21-06-2016   Εθνική Στρατηγική

10/9/2016. Athens Understanding Economic Forum. Γιατί όχι; ...

    Και ενώ η προσοχή όλων (δικαίως ή αδίκως) είναι στραμμένη στη ΔΕΘ όπου κάθε χρόνο (αδίκως) το ενδιαφέρον δεν είναι στην έκθεση per se με τις τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες εξαγωγικού χαρακτήρα τις οποίες αυτή δυνατόν να προσφέρει αλλά στις ανακοινώσεις/απολογισμούς/υποσχέσεις του πολιτικού κόσμου, στην Αθήνα θα λάβει χώρα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση. O Έλληνας πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στις 9 Σεπτεμβρίου τους πρωθυπουργο...

10-09-2016   Εθνική Στρατηγική

12/11/2016. Διλήμματα και κίνδυνοι στο θέμα της Κύπρου...

Με λύπη μου παρατηρώ ότι για άλλη μια φορά το θέμα του νέου γύρου των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του χρονίζοντος κυπριακού προβλήματος παραμένει, δυσανάλογα με τη σπουδαιότητα, υποβαθμισμένο στην πλειονότητα των «έγκυρων» ελληνικών ΜΜΕ. Πόσοι άραγε συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι στις 07 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο Mont Pelerin της  Ελβετίας ένα ακόμη γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών για την εξεύρεση λύσεως; Φοβάμαι ότι εσκεμμένα η ελληνι...

12-11-2016   Εθνική Στρατηγική

2014-12-05. H Εθνική Αξιοπρέπεια...

Υπάρχει ένα άυλο αγαθό, απαραίτητο για την επιβίωση και την ιστορική συνέχεια των λαών, ιδίως αυτών που δεν διαθέτουν άφθονους υλικούς πόρους και πλούτο. Το αγαθό αυτό είναι η Εθνική Αξιοπρέπεια, που διασώζει ατομικά και συλλογικά τους πολίτες μίας χώρας από την απαξίωση, την ταπείνωση, τον εξευτελισμό, το ψυχικό σκότιος, και μεσοπρόθεσμα από την δουλεία και μακροπρόθεσμα από τον εκμηδενισμό τους.  Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια....

05-12-2014   Εθνική Στρατηγική

Ελληνικό Ινσττούτο Στρατηγικών Μελετών: Σκοπιανό Ζήτημα...

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στη συνεδρίαση  του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Ιανουαρίου 2018 και παρουσία πολυάριθμων μελών του συζήτησε το μείζον εθνικό θέμα των διαφορών της Ελλάδος με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Στο διατιθέμενο χρόνο παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες αναλύσεις, προσεγγίσεις και τοποθετήσεις που κάλυψαν το σύνολο των επιμέρους ανοικτών ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις μας με τη γ...

23-01-2018   Εθνική Στρατηγική

Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ...

Οι εθνικές διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας αποτελούν συνήθως περιοδικές εξάρσεις μακροχρονίων σχέσεων εντάσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών με αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά την σύνθετη και ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο κρίσεων δοκιμάζεται η συνολική ετοιμότητα ενός κράτους, η οργανωτική και συντονιστική του υποδομή, ο μηχανισμός λήψεως αποφάσεων και κυρίως η γνώση, η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας...

17-03-2018   Εθνική Στρατηγική
 1  2 

Articles tagged with: ΤΟΥΡΚΙΑ

Δημήτρης Γ. Απόκης*: ΗΠΑ και Τουρκία: Η κόντρα και το μέλλον!

on Monday, 20 August 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

 

Πρελούδιο…

Ακόμη δεν λέει να καταλαγιάσει ο θόρυβος γύρω από την ένταση στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, και όπως όλα δείχνουν η κόντρα Ουάσιγκτον – Ερντογάν, θα κρατήσει καιρό και το σήριαλ θα έχει πολλά επεισόδια. Εν μέσω αυτού του χαμού ήρθε και η θετική εξέλιξη της απελευθέρωσης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, από τον Ερντογάν, η οποία πυροδότησε σωρεία αναλύσεων και αγιογραφιών του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τράμπ. Ο κάθε πικραμένος έτρεξε να ευχαριστήσει τον Αμερικανό Πρόεδρο, για την απελευθέρωση των δυο και ένα κύμα αγάπης διαπέρασε το πανελλήνιο για τον μέχρι πρόσφατα, προσφιλή στόχο των απανταχού φίλων της παγκοσμιοποίησης και του παραδοσιακού δυτικού συστήματος. Πρόκειται για μια αστεία ιστορία η οποία δεν χρήζει σοβαρής ενασχόλησης.


Εκείνο που πραγματικά αξίζει μιας στεγνά ρεαλιστικής ανάλυσης είναι η κρίση στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Ερντογάν, και τα συνεχιζόμενα προβλήματα της Τουρκίας σε διάφορα επίπεδα, κυρίως στον τομέα της οικονομίας. Όσο αφορά τους λεονταρισμούς του Ερντογάν, έχω αναφερθεί σε προηγούμενο περί τα κοκόρια κείμενο μου.

Αμερικανοτουρκικές σχέσεις…

Πραγματικά διανύουμε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και ταραχώδη περίοδο στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Η συνεχιζόμενη κόντρα γύρω από την απελευθέρωση του Αμερικανού Πάστορα, Άντριου Μπράνσον, έχει εξελιχθεί σε μια σκληρή διεθνή κόντρα μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας. Εδώ θα ήθελα να καλέσω όλους αυτούς, στην Ελλάδα, που αρέσκονται σε περισπούδαστες αναλύσεις για την κόντρα αυτή, να ασχοληθούν λίγο με την υπόθεση Μπράνσον έτσι ώστε να δουν πως και γιατί βρέθηκε να κρατείται στην Τουρκία. Το μόνο που θα αναφέρω είναι ότι η μεγάλη βάση υποστήριξης του Ερντογάν στην Τουρκία, είναι οι ισλαμιστές, ενώ αντίστοιχα του Προέδρου Τράμπ, στις ΗΠΑ, είναι οι Χριστιανοί Συντηρητικοί Ευαγγελιστές, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο Αντιπρόεδρος, Μάϊκ Πένς. Αυτό έχει τη σημασία στην όλη κόντρα. Δεν θα επεκταθώ άλλο γιατί το θέμα αυτό είναι από μόνο του μια μονογραφία.

Η τουρκική λίρα, αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια κρίση, κατά κύριο λόγο λόγω της πολιτικής πίεσης από τον Ερντογάν και τους υποστηρικτές του, προς την κεντρική τράπεζα της Τουρκίας, να κρατήσει πλασματικά χαμηλά τα επιτόκια. Την κρίση ήρθε να επιτείνει ένα κτύπημα από μια απρόσμενη μέχρι πριν λίγο διάστημα πηγή τις ΗΠΑ, όταν ο Πρόεδρος Τράμπ, ανακοίνωσε των διπλασιασμό των δασμών στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από την Τουρκία, συνδέοντας την κίνηση αυτή με την κράτηση Μπράνσον.

Ενώ η οικονομική πίεση από τις ΗΠΑ, είναι κάτι συνηθισμένο στις διεθνείς σχέσεις, ως όπλο εναντίον στρατηγικών αντιπάλων, είναι η πρώτη φορά που το όπλο αυτό χρησιμοποιείται εναντίον ενός συμμάχου. Από την κίνηση αυτή προκύπτουν κάποια αποτελέσματα.

Επιπτώσεις της κόντρας…

Το πρώτο είναι, ότι στην παρούσα φάση η συμμαχία των ΗΠΑ με την Τουρκία, δεν υφίσταται. Και δεν μιλάμε για τη συμμαχία στο ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ έχει ήδη πεθάνει. Αναφέρομαι στις διμερείς διευθετήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας. Οι δύο πλευρές έχουν μια μακρά στρατιωτική σχέση που πηγαίνει δεκαετίες πίσω στα 1950, με τις τουρκικές βάσεις να είναι κομβικές για τους στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, στην Ανατολική Μεσόγειο, το Ισραήλ, το Λίβανο, τη Συρία, το Ιράκ, το Ιράν, την πρώην Γιουγκοσλαβία, τη Μαύρη Θάλασσα, και τον Καύκασο. Η σχέση αυτή έχει οικοδομηθεί σε συγκεκριμένες βάσεις και δεδομένα. Η μακρά ιστορία της Τουρκίας, η ποικιλόμορφη και δυναμική οικονομία της, την καθιστά τη μόνη δύναμη που ακουμπά τη Μέση Ανατολή, και έχει τα χαρακτηριστικά να παρέχει βοήθεια στις ΗΠΑ, δημιουργώντας τα λιγότερα προβλήματα. Η θέση της στο χάρτη, μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, μεταξύ της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και της Μεσογείου, την καθιστά πύλη διέλευσης για κάθε εκτός περιοχής δύναμη που θέλει να παίξει σε αυτές τις τέσσερεις περιοχές.

Κατά τη διάρκεια του πρώτου πολέμου στον Περσικό Κόλπο, η βάση στο Ιντσιρλίκ, αποτέλεσε στρατηγικό σημείο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Μόλις ο Ερντογάν ανήλθε στην εξουσία, το 2003, αρνήθηκε την παραχώρησή της, αναγκάζοντας την Ουάσιγκτον, να αναζητήσει μεγαλύτερες σε απόσταση και κόστος επιλογές. Μπορεί η Τουρκία να έχασε σε οικονομικές απολαβές, αλλά άρχισε να επιδεικνύει και να διαπραγματεύεται τη στρατηγική της σημασία. Χωρίς τη συμμαχία μεταξύ των δυο, η αμερικανική εξωτερική πολιτική σε αυτές τις τέσσερεις περιοχές, πρέπει να είναι αμφίβια η να στηρίζεται σε λιγότερο ικανούς, σταθερούς και αξιόπιστους συμμάχους.

Αμερικανική αποχώρηση…

Αυτό από μόνο του βροντοφωνάζει αμερικανική αποχώρηση από αυτές τις τέσσερεις περιοχές. Τουλάχιστον, όσο αφορά την αμερικανική παρουσία που έχουμε συνηθίσει μέχρι σήμερα. Αυτό θα γίνει αισθητό περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στη Μέση Ανατολή. Μέσα στην επόμενη χρονιά επίκειται αποχώρηση των ΗΠΑ, από Συρία και Κουρδικές περιοχές στο Ιράκ. Πολύ σύντομα θα ακολουθήσει και η αποχώρηση από τη βάση στο Ιντσιρλίκ. Αισθητό θα γίνει σε Αφγανιστάν και πρώην Γιουγκοσλαβία.

Η κόντρα και η Ευρώπη…

Την ίδια στιγμή η χρήση της οικονομικής πίεσης ως όπλο εξωτερικής πολιτικής, οδηγεί σε πανικό κάποιες αγορές. Η Τουρκία το αισθάνεται αυτό τώρα, αλλά η Ευρώπη έπεται πολύ σύντομα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι αμέσως με την ανακοίνωση των μέτρων εναντίον της Τουρκίας, υπήρξε πρόβλημα στις ευρωπαϊκές αγορές και το ευρώ. Όπως επίσης και δηλώσεις εναντίον της ενέργειας του Αμερικανού Προέδρου, και υπέρ της Τουρκίας, από συγκεκριμένες ευρωπαϊκές χώρες, που είναι τεράστια εκτεθειμένες στην τουρκική οικονομία. Για τους όψιμους αγιογράφους του Προέδρου Τράμπ, εδώ κολλάει και η ξαφνική απελευθέρωση από τον Ερντογάν των δυο Ελλήνων στρατιωτικών. Απλή ανάλυση διεθνών είναι και όχι πυρηνική φυσική.

Η σχέση της Ευρώπης με την Τουρκία, είναι τρικυμιώδης. Υπάρχουν μεγάλες πολιτισμικές διαφορές, θρησκευτικές διαφορές, όπως και διαφορές στον ρόλο που πρέπει να παίζει η κυβέρνηση και η θρησκεία στην κοινωνία. Η Ευρώπη έχει μετατραπεί σε μια σούπα της στρεβλής παγκοσμιοποίησης και συνεχίζει ακάθεκτη σε αυτόν τον ολισθηρό δρόμο. Η Τουρκία, το ίδιο στρεβλά, βαδίζει στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση. Οι δυο πλευρές έχουν πίσω τους μια ιστορία συγκρούσεων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεχίζει το αστείο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία, ενώ είναι σαφές ότι θα πρέπει να παγώσει η κόλαση για να γίνει μέλος της ΕΕ, η Τουρκία.

Σε οικονομικό επίπεδο οι τουρκικές τράπεζες είναι τεράστια εκτεθειμένες, ιδιωτικά και δημόσια, και ο κατασκευαστικός τομέας της Τουρκίας σε όλα τα επίπεδα, είναι στενά συνδεδεμένος με τις ευρωπαϊκές αγορές.

Η στοχοποίηση της Τουρκίας από τις ΗΠΑ με δασμούς, είναι μόλις ένα βήμα από τη χρήση δευτερέυουσων κυρώσεων, για αποκλεισμό της πρόσβασης της Τουρκίας, στις παγκόσμιες οικονομικές αγορές. Ήδη η Ουάσιγκτον έχει προετοιμάσει τέτοιου είδους κυρώσεις για το Ιράν, είναι εξαιρετικά πιθανό ότι θα τις επιβάλλει σε κινεζικές επιχειρήσεις (αν και σύντομα μπορεί να υπάρξει συμφωνία Τράμπ με Σι). Παρά τις φανφάρες των Βρυξελλών, οι περισσότερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που έκαναν δουλειές με το Ιράν, τις σταμάτησαν για να αποφύγουν τις αμερικανικές κυρώσεις, και βρίσκονται υπό το φόβο ότι κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβεί με την Τουρκία. Πρόκειται για ένα βάσιμο φόβο, αφού μια επιβολή δευτερέυουσων αμερικανικών κυρώσεων στην Τουρκία, θα είναι καταστροφή για τους Ευρωπαίους, όχι μόνο για την πρόσβαση στην αγορά της Τουρκίας, αλλά και για την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές. Με δεδομένο ότι οι δευτερεύουσες κυρώσεις σπάνε τη σύνδεση μεταξύ μιας οντότητας και το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, αποκλείουν αυτόματα και το διεθνές εμπόριο.

Η ΕΕ βασίζεται στην ασπίδα ασφάλειας και το διεθνές σύστημα εμπορίου που συντηρούν οι ΗΠΑ, εδώ και δεκαετίες. Με την ουσιαστική διάλυση του ΝΑΤΟ, η αμερικανική ασπίδα ασφάλειας παύει να υφίσταται. Με τα μέτρα Τράμπ, εναντίον της Τουρκίας, και τη χρήση, γενικά, δευτερέυουσων οικονομικών κυρώσεων, επίκειται κατάρρευση της παγκόσμιας πρόσβασης στις αγορές.

Το πλήγμα στο ευρώ μετά την ανακοίνωση των μέτρων εναντίον της Τουρκίας, από την Ουάσιγκτον, ήταν η πρώτη ένδειξη, του τρόμου των Ευρωπαίων για την ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκονται. Αδυνατώντας να αντιμετωπίσουν με σοβαρότητα προβλήματα, όπως η οικονομική κρίση στην Ελλάδα, το Brexit, το μεταναστευτικό, οι εσωτερικές διαφωνίες χωρών όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία, και η άνοδος κομμάτων αντίθετων στη λογική Βερολίνου – Βρυξελλών, σε συνδυασμό με τη θανάσιμη, πλέον, απειλή για το σύστημα διατήρησης της ειρήνης, της ευημερίας και της ενότητας στην Ευρώπη, οδεύουν σε μια πορεία καταστροφής. Συνεχίζουν να ζουν στον κόσμο τους και αυτό χωρίς καν η Αμερική να έχει εξαπολύσει απευθείας πυρά εναντίον αυτού του συστήματος.

Η κόντρα και το διεθνές σύστημα…

Η κόντρα Ουάσιγκτον – Άγκυρας, μας δίνει μια πρώτη ιδέα για το τι θα συμβεί από την αποσύνθεση του μέχρι σήμερα διεθνούς συστήματος. Η Αμερική αποσύρεται, σταδιακά, από τη συντήρησή του εδώ και χρόνια. Ο Τράμπ εντατικοποιεί το ρυθμό αυτής της απομάκρυνσης. Ενισχύει με μεγάλη επιτυχία την αυτονομία της αμερικανικής οικονομίας, με αποτέλεσμα όταν έλθει η κατάρρευση η Αμερική να μην το καταλάβει καν. Δεν ισχύει το ίδιο για όλους τους άλλους. Αυτή είναι ρεαλιστικά η μεγάλη εικόνα. Υπάρχουν όμως και μικρότερα μέτωπα.

Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος, λόγω αυτής της μεγάλης εικόνας να οδηγηθούμε σε μια παγκόσμια αποσταθεροποίηση. Μια πιθανότητα είναι μια συνολική αποχώρηση από τις ΗΠΑ. Μια άλλη όμως πιθανότητα είναι η στοχοποίηση χωρών, μια κάθε φορά. Ίσως η Τουρκία να είναι το πρώτο τεστ μιας τέτοιας στρατηγικής. Ίσως μέσα από αυτή την κόντρα βλέπουμε μια νέα παγκόσμια στρατηγική εξωτερικής πολιτικής από τις ΗΠΑ, όπου θα έχουμε διαχείριση οικονομικών, πολιτικών και στρατηγικών ζητημάτων σε περιφερειακό επίπεδο.

Η Τουρκία θα πονέσει πολύ… αλλά…

Η Τουρκία θα πονέσει πολύ. Η εξάρτησή της στο διεθνές εμπόριο είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή της Αμερικής, με μεγαλύτερο άνοιγμα στην Ευρώπη. Ο πόνος θα είναι μεγάλος. Παρόλα αυτά τα δεδομένα δείχνουν στο βάθος ανάκαμψη. Έχει νέο, δυναμικό, και αρκετά μορφωμένο πληθυσμό. Δυνατές υποδομές. Μεγάλη εσωτερική ζήτηση, για να μειώσει την ανάγκη της σε εξαγωγές. Μικρές έως ανύπαρκτες πιθανότητες να δεχθεί εισβολή. Τις ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις στην ευρύτερη περιφέρεια. Στρατηγική γεωγραφικά θέση, για να ελέγχει το εμπόριο στην ευρύτερη περιφέρεια, μεταξύ της Μέσης Ανατολής, της Ευρώπης, της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, και της Μεσογείου. Αυτά που χρειάζεται να εισάγει είναι διαθέσιμα σε χώρες με τις οποίες γειτονεύει. Σε ένα σύστημα χωρίς παγκοσμιοποίηση η Τουρκία θα πονέσει, αλλά θα ανακάμψει σύντομα και με κυριαρχικό ρόλο στην γειτονιά της. Αυτό θα της δώσει τη δυνατότητα προοδευτικά, να διαμορφώσει τη γειτονιά της στα δικά της μέτρα, όταν θα επέλθει η αποσύνθεση του συστήματος.

Αμερική – Τουρκία και μέλλον…

Για όλους τους παραπάνω λόγους μια θετική σχέση μεταξύ της μελλοντικής Τουρκίας και των ΗΠΑ, είναι σχεδόν μονόδρομος και προς το συμφέρον και των δυο πλευρών. Έχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μια εχθρική σχέση είναι προς το συμφέρον τους. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι σε αυτό που έρχεται Ουάσιγκτον και Άγκυρα, βαδίζουν σε αντίθετη κατεύθυνση. Στην πορεία η παρούσα σκληρή κόντρα, είναι κόντρα στο συμφέρον και των δυο. Μπορεί το σύστημα να καταρρέει και οι ΗΠΑ να αποχωρούν, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα και πλήρη αποχώρηση. Οι διαφορές μεταξύ των δυο, εάν αναλυθούν προσεκτικά, είναι περιστασιακές και πυροδοτούμενες από την παρούσα εσωτερική πολιτική συγκυρία. Ας μην βιάζονται λοιπόν κάποιοι να βάλλουν ταφόπλακα σε αυτή τη σχέση. Όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά ή όπως λένε στην Αμερική TBD (to be determined), μένει να καθοριστεί.

Δυστυχία σου Ελλάς…

Αυτή είναι μια καθαρά ψυχρή και ρεαλιστική ανάλυση διεθνών σχέσεων για την κόντρα ΗΠΑ – Τουρκίας και τις πιθανότητες για το μέλλον. Ταυτόχρονα είναι μια ανάλυση βάση ανησυχίας και έντονου προβληματισμού για όσους καταφέρνουν να αποκοπούν από τη μίζερη ελληνική πραγματικότητα. Πέρα λοιπόν από το love story και την ευγνωμοσύνη προς τον Αμερικανό Πρόεδρο, πέρα από το καθημερινό πολιτικό ξεκατίνιασμα, πέρα από τις φανφάρες και τις φιέστες, σκεφτόμαστε καθόλου το μέλλον; Προβληματιζόμαστε, αναλύουμε αυτά που έρχονται. Που θα βρεθεί η χώρα στο νέο σκηνικό;

Επιστρέφοντας σύντομα στο μπάχαλο των Αθηνών, καταθέτω τις παραπάνω σκέψεις ως βάση προβληματισμού και τροφή για μια σοβαρή συζήτηση και σε καμία περίπτωση δεν διεκδικώ το αλάθητο προβλέψεων και ανάλυσης.

*Ο Δημήτρης Απόκης, είναι Διεθνολόγος και Δημοσιογράφος, Απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University, μέλος του The International Institute of Strategic Studies, και διετέλεσε επί σειρά ετών διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο, το Στέητ Ντιπάρτμεντ, και το Πεντάγωνο, στην Ουάσιγκτον.

Πηγή: http://www.thepresident.gr/2018/08/19/%CE%B7%CF%80%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%AF%CE%B1-%CE%B7-%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD/ 

RAND by Shira Efron: The Future of Israeli-Turkish Relations

on Sunday, 08 July 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Research Questions
How have Israeli-Turkish relations evolved?
What is the status of Israeli-Turkish economic ties since their 2016 normalization?
What are the standing political and security issues between Israel and Turkey?
How might the future of Israeli-Turkish relations develop?
What implications do Israeli-Turkish ties have for U.S. interests in the Middle East?
This report, which draws largely on Israeli and third-party views, examines the relations between Israel and Turkey, concentrating on the state of economic, diplomatic, and security ties after the 2016 reconciliation between the two countries and the possible futures of these ties.


Israel and Turkey have almost seven decades of relations, but even after the reconciliation, ties remain strained. While the Israeli and Turkish business communities would like to resume former levels of engagement, and there is interest in cooperation over natural gas, relations in the diplomatic and security spheres are tense because of distrust of Turkish President Recep Tayyip Erdoğan and differences between the countries over the future of Syria and the Israeli-Palestinian conflict. Any change, for better or worse, in Israeli-Palestinian relations, will have implications for the ties between Israel and Turkey, as demonstrated by the May 2018 diplomatic rift over the violent clashes in Gaza and the opening of the U.S. embassy in Jerusalem.

Key Findings
Strong Bedrock, Formidable Challenges
Israel and Turkey still have strong common interests, especially economically. Natural gas development is still a prospect, and both countries share the objective of stability of Gaza.
However, Israeli opinion of Turkish President Recep Tayyip Erdoğan and differences between the countries over the future of Syria and the Israeli-Palestinian issue will probably keep relations cold.
Israel now has economic and security cooperation alternatives to Turkey, such as Cyprus and Greece. Israeli defense industries have found larger markets than Turkey for their exports including India, South Korea and Japan.
Changes in the status of the Israeli-Turkish relationship will probably occur alongside developments on the Israeli-Palestinian front, as demonstrated by the May 2018 diplomatic rift over the violent clashes in Gaza and the opening of the U.S. embassy in Jerusalem.

Table of Contents
Chapter One
Introduction

Chapter Two
A History of Ups and Downs in Bilateral Relations

Chapter Three
Normalization Achieved After a Six-Year Process

Chapter Four
Post-Rapprochement Economic Relations

Chapter Five
Diplomatic and Security Relations After Normalization

Chapter Six
Conclusion: Israeli-Turkish Ties Face Formidable Challenges

Download PDF

 

BESA-George N. Tzogopoulos (Moderator); What Are the Implications of the Russian-Turkish Rapprochement?

on Monday, 22 January 2018. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Q: In the aftermath of the failed coup d'état of July 2016, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan is embarking on an attempt to improve Ankara’s relations with non-Western countries to avoid international isolation.

The Russian-Turkish rapprochement is a characteristic example. As the EU and the US criticize Erdoğan for his domestic and foreign policy choices, he regularly meets with his Russian counterpart, Vladimir Putin, to discuss new patterns of cooperation. BESA join the debate by asking the experts: What are the implications of the Russian-Turkish rapprochement?

View PDF

ΚΟΥΜΑΡΕΛΛΑΣ Όθωνας : Ο Ερντογάν ως γνήσιος εκφραστής μιας ηγεμονεύουσας δύναμης

on Sunday, 10 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

ΚΟΥΜΑΡΕΛΛΑΣ Όθωνας : Ο Ερντογάν ως γνήσιος εκφραστής μιας ηγεμονεύουσας δύναμης

Το ότι η Τουρκία δεν είναι φιλική χώρα είναι ένα αυταπόδεικτο γεγονός που το μαρτυρούν τα ιστορικά δρώμενα τουλάχιστον από το 1974 και μετά. Φυσικά αυτή η πραγματικότητα δεν έχει να κάνει με τις σχέσεις που μπορεί να αναπτύσσονται μεταξύ προσώπων, ή τη φιλία μεταξύ τους ανεξάρτητα από εθνική καταγωγή, ή θρήσκευμα, ή οτιδήποτε άλλο. Πολλοί μιλούν για «φιλία» μεταξύ των δύο λαών και τις προσπάθειες για την καλλιέργεια και την επικράτησή της.


Όμως αυτή η φιλία μεταξύ πολυπρόσωπων ομάδων, πολύ περισσότερο μεταξύ δύο ξεχωριστών λαών δεν είναι κάτι που εξαρτάται εν πολλοίς από τους ίδιους τους λαούς, που χωρίς τις κατάλληλες ηγεσίες αποτελούν άμορφες μάζες. Έχει να κάνει περισσότερο με τις ιστορικές καταβολές, τις μνήμες, τους εθνικούς οραματισμούς, τις στοχεύσεις και εν τέλει με τα γεωπολιτικά συμφέροντα κάθε μιας χώρας και το πως αυτά διεκδικούνται από τις ηγεσίες των χωρών και τα συστήματα εξουσίας που επικρατούν.

Η Τουρκία ως συνέχεια και διάδοχος της μεγάλης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας «κουβαλάει» τις ιστορικές μνήμες μιας ολόκληρης χιλιετίας και ουδέποτε έπαψε να διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή της εγγύς ανατολής και να προσβλέπει στην ανάκτηση της παλιάς αυτοκρατορικής της αίγλης, αλλά και στην αποκατάσταση της επιρροής της, αν όχι και των χαμένων εδαφών της.

Η Συνθήκη της Λωζάννης, όσο κι αν εμείς οχυρωνόμαστε πίσω από αυτήν -και προσώρας καλά κάνουμε- ήταν μια εξ ανάγκης συμφωνία επίλυσης του «ανατολικού» ζητήματος, που υπέγραψε ο Κεμάλ ευρισκόμενος σε μειονεξία έναντι της δυτικής «συμμαχίας» τότε, και προκειμένου να αποφύγει τα χειρότερα για τον ίδιο και τη χώρα του. Ήδη γι’ αυτόν ήταν μια πολύ καλύτερη συμφωνία από εκείνη της Συνθήκης των Σεβρών, που είχε προηγηθεί και πολύ χειρότερη γι’ εμάς. Ήταν όμως απόρροια ενός -με σύγχρονους όρους- «έντιμου» συμβιβασμού. Ενός συμβιβασμού που αποσκοπούσε στην κατοχύρωση των δυτικών συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή και παρεμπιπτόντως κάποιων από τα δικά μας που είχαμε κραυγαλέα ηττηθεί στα πεδία των μαχών της Μικράς Ασίας, αλλά και της ίδιας της Τουρκίας, που ήταν μέχρι τότε η μεγάλη χαμένη μιας περιόδου – ενός τουλάχιστον αιώνα παρακμής. Μιας παρακμής, διαλυτικής, η οποία ανεκόπη με την επικράτηση των νεότουρκων και του Μουσταφά Κεμάλ. Ήταν μια συνθήκη όμως εξ ανάγκης, που πάντα θα αντιμετωπίζεται από την Τουρκία ως στενός «κορσές».

Μια ψύχραιμη και αποστασιοποιημένη από τις σχέσεις των δύο χωρών οπτική και ανάλυση της πραγματικότητας αυτό δείχνει. Και είναι απολύτως κατανοητή. Είναι λοιπόν κατανοητή και απολύτως προβλέψιμη η συμπεριφορά της Τουρκίας, ανεξάρτητα από το ποιος ηγείται αυτής. Στο βαθμό μάλιστα που η γειτονική χώρα αισθάνεται ισχυρή δεν μπορούμε παρά να περιμένουμε τις αντίστοιχες προσπάθειες από την πλευρά της.
Και η Τουρκία, στη φάση αυτή, αισθάνεται μεν απειλούμενη και με πολλά ανοικτά μέτωπα με κυριώτερο το κουρδικό, αλλά ταυτόχρονα αρκούντως ισχυρή για να επιβάλλει τους δικούς της όρους και να διεκδικεί με παρρησία αυτό που κατανοεί ως δίκαιό της. Αυτό δείχνει όλη η στάση και συμπεριφορά της. Και δεν τα καταφέρνει καθόλου άσχημα, είναι αλήθεια. Είτε μας αρέσει, είτε όχι!

Το 1974 δεν έχασε καθόλου χρόνο και εκμεταλλεύτηκε τη μοναδική ευκαιρία με το πραξικόπημα της χούντας κατά του Μακαρίου και εισέβαλλε στην Κύπρο χωρίς δεύτερη σκέψη. Έκτοτε κατέχει το 40% περίπου του κυπριακού εδάφους και δεν αισθάνεται καθόλου την ανάγκη να διαπραγματευτεί. Κι όταν προσέρχεται σε συνομιλίες, το κάνει με τους όρους του ισχυρού προς τον αδύναμο. Έκτοτε δεν παραλείπει να εκμεταλλεύεται κάθε δική μας δυσκολία για να επιβάλλει γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο, να διεκδικεί ανοικτά πλέον τη δυτική Θράκη, μοχλεύοντας τον αλυτρωτισμό του ντόπιου μουσουλμανικού πληθυσμού, όπως και κάθε άλλου αλυτρωτισμού στη χερσόνησο των Βαλκανίων. Δεν κρύβει τις βλέψεις της στα εδάφη της βόρειας Συρίας και του Ιράκ, επεμβαίνοντας ακόμη και στρατιωτικά επί εδαφών, ενώ πρόθυμα έπαιξε το ρόλο του αποσταθεροποιητή στο μαλακό υπογάστριο της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης ενισχύοντας σχεδόν απροκάλυπτα τους αντίστοιχους αλυτρωτισμούς των μουσουλμανικών πληθυσμών στις νότιες περιοχές (ανεξάρτητα κράτη πια) της παλιάς Ένωσης.

Σήμερα η Τουρκία δεν διεκδικεί μόνο την παλιά αυτοκρατορική αίγλη, αλλά δεν κρύβει καθόλου τη φιλοδοξία των ηγετών της, να ηγηθεί του συνόλου του μουσουλμανικού κόσμου ως η πρώτη αν όχι μοναδική μουσουλμανική ισχυρή κρατική οντότητα, ικανή να «διαπραγματευτεί» με τη Δύση τα συμφέροντα του, με όρους, αν όχι ισχύος, τουλάχιστον ισοτιμίας.

Αν και κόκκινο πανί τόσο για τη Δύση, όσο και για τη Ρωσία, «παίζει» έξυπνα και με τους δύο εκμεταλλευόμενη τις μεταξύ τους αντιθέσεις, εξασφαλίζοντας πότε έτσι και πότε αλλιώς τα νώτα της στις προσπάθειες υπονόμευσης, ή και ανατροπής της στρατηγικής της. Διότι η Τουρκία διαθέτει μακροπρόθεσμη στρατηγική και συνδυάζει έξυπνα τις τακτικές της κινήσεις, εκμεταλλευόμενη κάθε ευκαιρία για να την εξυπηρετήσει.

Η Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση
Πολλοί μιλούν -και στη χώρα μας- για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ελληνική πολιτική ηγεσία μάλιστα υποστηρίζει αναφανδόν αυτήν την προοπτική και πολλές φορές αναφέρεται ως η καλύτερη σύμμαχος της Τουρκίας στην προσπάθειά της αυτή. Φαίνεται, ότι οι Έλληνες πολιτικοί έχουν ασπαστεί και υποστηρίζουν την ιδέα ότι μια Τουρκία ενταγμένη στην Ε.Ε. θα πάψει να αποτελεί απειλή για τα εθνικά μας συμφέροντα.

Η ιδέα αυτή είναι εξαιρετικά αφελής και στηρίζεται περισσότερο στην επιθυμία των πολιτικών μας να απαλλαγούν το γρηγορότερο από τα προβλήματα της εξωτερικής μας πολιτικής και της άμυνας της χώρας, παρά σε μια ψυχραιμότερη αποτίμηση της πραγματικότητας σε σχέση με τη γείτονα χώρα και των γενικότερων επιδιώξεών της.

Πράγματι η Τουρκία επιδιώκει μια ενδεχόμενη ένταξή της στο ευρωπαϊκό «γίγνεσθαι», αλλά με τους δικούς της όρους. Αντίθετα με την Ελλάδα και τις ηγεσίες της που αισθάνονται αδύναμοι και υπήρξαν ανέκαθεν υποτελείς, η Τουρκία και οι ηγέτες της επιδιώκουν τις οποιεσδήποτε σχέσεις με τρίτους και με την ΕΕ με όρους της δικής τους εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Τουρκία η οποιαδήποτε παραχώρηση κρατικής κυριαρχίας και μεταφορά των κέντρων λήψης αποφάσεων εκτός της χώρας σε υπερεθνικά κέντρα, που θα της επιβάλλουν τις πολιτικές. Η Τουρκία δεν είναι Ελλάδα, δηλαδή μια ανέκαθεν προτεκτορατοποιημένη χώρα.

Η Τουρκία στην ενταξιακή της επιδίωξη προσβλέπει στην άντληση άφθονων οικονομικών και άλλων πόρων, που της είναι αναγκαίοι, αλλά συνάμα και στη σταδιακή επιβολή των δικών της βουλήσεων στο εσωτερικό της Ευρώπης, ή τουλάχιστον στη συνδιαμόρφωση κρίσιμων αποφάσεων, μιας υπό διαμόρφωση νέας υπερδύναμης με την Τουρκία σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Κατά μια έννοια προσβλέπει σε «κατάκτηση» της Ευρώπης με διαφορετικούς όρους, έχοντας σύμμαχο τον ολοένα αυξανόμενο, σε αριθμό, μουσουλμανικό πληθυσμό στο εσωτερικό των χωρών της Ένωσης. Η λογική του «παντουρκισμού» επιβιώνει και γίνεται κυρίαρχη στις μέρες μας.

Αυτό που οι Έλληνες πολιτικοί αδυνατούν να διακρίνουν, το αντιλαμβάνονται πολύ καλά οι ηγεσίες της Δύσης, γι’ αυτό -και παρά τα λεγόμενα κατά καιρούς και τις ατέλειωτες διαπραγματεύσεις-, ουδέποτε θα δεχθούν μια Τουρκία -και μάλιστα μια σχετικά ισχυρή Τουρκία- στο δικό τους κλαμπ. Χρειάζονται την Τουρκία ως ενδεχόμενο οικονομικό «εταίρο» και για τις δικές τους ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις, στον βαθμό που η ίδια θεωρεί ότι εξυπηρετούνται οι δικές της, αλλά μέχρις εκεί.

Φυσικά αυτό το γνωρίζει πολύ καλά και η Τουρκία, ότι δηλαδή ουδέποτε θα γίνονταν αποδεκτή στην καρδιά της Δύσης ως συνδιαμορφωτής των πολιτικών διά μέσου των ευρωπαϊκών θεσμών και πράττει αναλόγως, φτάνοντας να ομιλεί ακόμα και για ρατσισμό από την πλευρά των ηγεσιών των κεντροευρωπαϊκών χωρών, επιρρίπτοντας την ευθύνη σε αυτούς επειδή καρκινοβατούν οι μεταξύ τους διαπραγματεύσεις.
Το κλίμα αυτό όμως μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας καθόλου δεν αποτελεί καθησυχαστικό παράγοντα για την Ελλάδα και τα συμφέροντά της. Οι δυτικοί έχουν αποδείξει, ότι λειτουργούν με βάση τα στεγνά τους συμφέροντα και δεν είναι καθόλου βέβαιο, ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί ανταλλάξιμο είδος γι’ αυτούς. Πολύ περισσότερο σήμερα που την ελέγχουν πλήρως οικονομικά και πολιτικά.

Η Τουρκία και η Ελλάδα
Η Τουρκία έχει κάθε λόγο να διεκδικεί και να απαιτεί. Αισθάνεται αρκετά στρυμωγμένη στο Αιγαίο και επιδιώκει μέσα από τη δημιουργία «γκρίζων» ζωνών τον σταδιακό έλεγχό του, τόσο στον αέρα, όσο και στη θάλασσα. Δεν είναι μόνον τα υποτιθέμενα κοιτάσματα υδρογονανθράκων που δημιουργούν κίνητρο για άσκηση επιθετικής πολιτικής από την πλευρά της. Ο συνολικός έλεγχος είναι το ζητούμενο και η τελική της επιδίωξη, που θα δημιουργήσει περαιτέρω προϋποθέσεις για τις επεκτατικές της βλέψεις προς δυσμάς.

Γνωρίζει πολύ καλά, ότι η Ελλάδα μέσα από μυωπικές πολιτικές αποξένωσε από το εθνικό της σώμα τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς της Δυτικής Θράκης και εκμεταλλευόμενη την πολιτική «κατευνασμού» και αδιαφορίας των Αθηνών έχει ήδη δημιουργήσει όλα εκείνα τα κατάλληλα «προγεφυρώματα» που θα της επιτρέψουν την άμεση ακόμα και εδαφική διεκδίκηση της Θράκης κι ενδεχομένως της Ανατολικής Μακεδονίας. Εξ άλλου διεκδικώντας μόνον να κερδίσει έχει, και τίποτα να χάσει, παίζοντας συνολικά το παιχνίδι του αλυτρωτισμού των μουσουλμάνων σε ολόκληρα τα Βαλκάνια, παρουσιαζόμενη ως σύμμαχος και προστάτης τους.

Το γιατί εμείς την διευκολύνουμε επιτρέποντας επισκέψεις στη Δυτική Θράκη ακόμα και στο υψηλότερο επίπεδο είναι πράγματι απορίας άξιον.
Εκεί όμως που η τουρκική επιθετικότητα και η αντίστοιχη πολιτική έχει θριαμβεύσει απέναντι στην Ελλάδα είναι στο κυπριακό ζήτημα. Η ελληνική πολιτική ηγεσία διακατεχόμενη από το δόγμα ότι η Κύπρος «κείται μακράν» έδειξαν εξ αρχής την πρόθεση να τελειώνουμε όπως – όπως με το πρόβλημα. Έτσι διολισθαίνοντας από υποχώρηση σε υποχώρηση σε θέσεις, ακόμη και στη ρητορική, η Ελλάδα εμφανίζεται σήμερα να εκλιπαρεί μια λύση ουσιαστικά μιας όσο το δυνατό λιγότερο αναξιοπρεπούς παράδοσης ολόκληρης της Κύπρου στην Τουρκία μέσα από μεθοδεύσεις τύπου σχεδίου Ανάν.

Η Τουρκία είναι μια εχθρική χώρα
Εάν για την πολιτική ηγεσία και την ιθύνουσα τάξη της χώρας μας η Τουρκία αποτελεί ένα «θηρίο» που με γαλιφιές, ξόρκια και προσφορά λιχουδιών γίνεται προσπάθεια να εξημερωθεί και να γίνει φιλικό, η πραγματικότητα είναι για όλους μας διαφορετική.
Η Τουρκία είναι μια εχθρική χώρα. Όχι γιατί το θέλουμε εμείς, αλλά διότι έχει βλέψεις και στρατηγικούς σχεδιασμούς που δεν προσιδιάζουν με τα δικά μας εθνικά συμφέροντα, αλλά αντιτίθενται εμμονικά σε αυτά. Δεν κατανοεί από κατευνασμούς και πολιτικές οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Η Τουρκία μετά από στρατιωτική εισβολή κατέχει παράνομα το 40% του κυπριακού εδάφους. Η Τουρκία έχει βλέψεις δυτικά και είναι προσηλωμένη στην επίτευξη των στόχων της που τους επιτυγχάνει σταδιακά εκμεταλλευόμενη την ασυγχώρητη ημιμάθεια, την επιπολαιότητα και τις φοβίες των πάσης φύσης ηγεσιών της Ελλάδας.

Η Τουρκία μια μόνο γλώσσα καταλαβαίνει. Τη γλώσσα της ισχύος. Και η ισχύς δεν είναι μόνον η γλώσσα των όπλων, αλλά πρώτα η αδιαπραγμάτευτη διεκδίκηση του δικαίου και η χάραξη πολιτικής στρατηγικής για την επιβολή του.
Όταν όμως επιτρέπεις στον οιονδήποτε εχθρό να επισκέπτεται τη χώρα σου και να τον υποδέχεσαι ως υποτελής απέναντι στον κυβερνήτη, τότε του αναγνωρίζεις ως αναφαίρετο το δικαίωμά του στην ιταμότητα των διεκδικήσεων σε βάρος σου. Και αυτό το δικαίωμα ακριβώς άσκησε ο Ερντογάν ερχόμενος εδώ, αφού εμείς τον προσκαλέσαμε, και υπήρξε απόλυτα ειλικρινής!.
Το άρθρο αυτό αναρτήθηκε στο blog http://hereticalideas-gr.blogspot.gr στις 8-12-17

Ιωάννης Μπαλτζώης: Ο Σουλτάνος στην Ελλάδα. Αποτίμηση μιας Ιστορικής Επίσκεψης

on Sunday, 10 December 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ιωάννης Μπαλτζώης: Ο Σουλτάνος στην Ελλάδα. Αποτίμηση μιας  Ιστορικής Επίσκεψης

H ιστορική επίσκεψη Τούρκου προέδρου στην Ελλάδα είναι η δεύτερη στην σύγχρονη ιστορία των δύο κρατών και με χρονική καθυστέρηση 65 ετών από την πρώτη του Τζελάλ Μπαγιάρ, στις 2 Δεκ 1952. Η δεύτερη ήταν του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που έγινε στις 7 και 8 Δεκ. 2017 και άφησε το στίγμα της ως καινοφανής και ενδεχομένως μοναδική στα παγκόσμια διπλωματικά δρώμενα. Θα έπρεπε να το περιμέναμε; Ασφαλώς, λαμβάνοντας υπόψη την στάση, την συμπεριφορά και τον απρόβλεπτο χαρακτήρα του Τούρκου προέδρου. Θα μπορούσαμε να το αποφύγουμε; Ενδεχομένως σε κάποιο βαθμό, αλλά αναλύοντας τα γεγονότα, με αιρετικό τρόπο, τελικά θα καταλήξουμε ότι μας ωφέλησε, έστω και αν φαίνεται αρχικά υπερβολικό και λανθασμένο συμπέρασμα. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή.


 

15/6/2017. Οι Αμερικανικές Βάσεις στην Συρία

on Thursday, 15 June 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ανδρέας Ματζάκος*

15/6/2017. Οι Αμερικανικές Βάσεις στην Συρία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Τον Σεπτέμβριο του 2014, ο Πρόεδρος Ομπάμα, απευθυνόμενος στον αμερικανικό λαό, είχε ανακοινώσει πως η στρατηγική των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση του ISIS (Ισλαμικό Κράτος – ΙΚ), θα περιελάμβανε δυο σκέλη: πρώτα αποδυνάμωση και μετά καταστροφή του ΙΚ. Για την υλοποίηση της στρατηγικής θα απαιτούνταν αεροπορικές προσβολές εκ μέρους της συμμαχίας των κρατών υπό τις ΗΠΑ που συμμετείχαν στην πάλη κατά του ΙΚ και αντιμετώπιση των ανταρτών του ΙΚ στο έδαφος, από τοπικές δυνάμεις, χωρίς την εμπλοκή Αμερικανικών στρατευμάτων.[1]
Τον Δεκέμβριο του 2015 ξεκίνησε η ανάπτυξη μικρού αριθμού ανδρών των Ειδικών Δυνάμεων των ΗΠΑ στην Συρία,[2] ενώ από το τέλος του 2016, άρχισε η επισκευή διαδρόμων προσγειώσεως σε παλαιά αεροδρόμια και η κατασκευή νέων, για την δημιουργία βάσεων σε διάφορες περιοχές της Συρίας, όχι μόνο για αεροπορικά μέσα, αλλά και για την διαμονή του προσωπικού των Ειδικών Δυνάμεων.
Πως όμως οι ΗΠΑ προχώρησαν στην επιλογή περιοχών στις οποίες δημιουργήθηκαν ή είναι υπό κατασκευή βάσεις; Γιατί σε κάποιες συγκεκριμένες περιοχές και όχι σε κάποιες άλλες; Τι συμπεράσματα προκύπτουν από αυτές τις επιλογές; Στην αρχή του άρθρου θα προσεγγισθούν τα πιθανά κριτήρια επιλογής των περιοχών των βάσεων, στη συνέχεια θα αναλυθούν τα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτές τις επιλογές.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

30/1/2017. Περί «αδράνειας» της διεθνούς κοινωνίας

on Monday, 30 January 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Μάριος-Ανέστης Καϊτάζης, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

30/1/2017. Περί «αδράνειας» της διεθνούς κοινωνίας

     Το Κυπριακό ζήτημα βρίσκεται σε εκκρεμότητα για σαράντα και πλέον χρόνια, παρά το γεγονός ότι η τουρκική κατοχή είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο, οι εγγυήτριες δυνάμεις είναι μέρη του Συμφώνου της βόρειο-ατλαντικής συμμαχίας κι η Κύπρος κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χωρίς να αξιολογούνται οι ηγεσίες εκατέρωθεν των συνόρων, οι αντικειμενικοί πολιτικοί σκοποί τους ή οι μέθοδοι τους για την επίτευξη αυτών των στόχων, επιχειρείται μια σύντομη αναφορά στους λόγους για τους οποίους η διεθνής κοινωνία επέτρεψε τη διαιώνιση του ζητήματος.

STATUS QUO
     Το 1960 η Μεγάλη Βρετανία αποδέχεται με τη Συμφωνία του Λονδίνου τα όσα είχαν ήδη συμφωνηθεί με τη Συμφωνία της Ζυρίχης το 1959 μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας[1].
     Η συμφωνία προβλέπει την ίδρυση της Δημοκρατίας της Κύπρου[2] και την ανάληψη της υποχρέωσης για τις τρεις συμβαλλόμενες χώρες να εγγυηθούν την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα, της νεοσύστατης Δημοκρατίας, τη μη ένωση της με άλλη χώρα και τη διατήρηση του status quo, όπως αυτό διαμορφώνεται με το Σύνταγμα του 1960.

Η συνέχεια ΕΔΩ!

20/1/2017. Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

on Friday, 20 January 2017. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

20/1/2017. Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ


Ένα αξιοπρόσεκτο άρθρο του Ερόλ Μανίσαλι για το Κυπριακό*

   
(Φωτ.: sputniknews.com)

Άρθρο του Ερόλ Μανίσαλι1 στην εφ. Cumhuriyet, 17/1/2017.

Είναι μεγάλο λάθος να γίνονται τώρα οι διαπραγματεύσεις για την Κύπρο, σε μια περίοδο που η Τουρκία παλεύει με την τρομοκρατία και τον πόλεμο στη Συρία και που η εξουσία στην Άγκυρα δεν σκέφτεται τίποτε άλλο πέρα από το να θεσμοθετήσει την «ενός ανδρός αρχή» με τη μετατροπή του πολιτεύματος σε Προεδρευομένη Δημοκρατία. Η διαδικασία αυτή εγκυμονεί μεγάλα λάθη, όπως έγινε και στο άνοιγμα προς τους Κούρδους και τον Άσαντ(!).

Γιατί το ζήτημα της Κύπρου εκτός του ότι είναι ένα πρόβλημα των Τουρκοκυπρίων, σχετίζεται και με την ασφάλεια της Τουρκίας (και της Συνθήκης της Λοζάνης).

Η Τουρκία είναι αναγκασμένη να έχει σημαντική παρουσία στην Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο. Όχι μόνο από την άποψη των πηγών και των δρόμων μεταφοράς των ενεργειακών πρώτων υλών, αλλά είναι αναπόφευκτο να έχει εκεί ισχυρή παρουσία, για να εμποδίσει το σχέδιο για το Κουρδιστάν. Μια Τουρκία αποκομμένη από την Κύπρο, θα ανοίξει το δρόμο όχι μόνο για την εξαφάνιση των Τουρκοκυπρίων, αλλά και για την απώλεια των στρατηγικών συμφερόντων της στην περιοχή.

Οι κόκκινες γραμμές της Τουρκίας στις συζητήσεις
1.    Η Τουρκία πρέπει να παραμείνει έμπρακτη και αποτελεσματική εγγυήτρια δύναμη στην Κύπρο. Δεν πρέπει να δεχτεί σε καμία περίπτωση λύσεις όπου θα πάψει να είναι εγγυήτρια δύναμη μετά από κάποιον καιρό, ή να μεταβιβάσει αυτή την εξουσία της στην ΕΕ ή το ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα και η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι μέλη της ΕΕ και θα κάνουν ό,τι θέλουν στο πλαίσιο αυτό. Είναι φανερά αυτά που θέλει να κάνει το ΝΑΤΟ (και οι ΗΠΑ) στη Συρία. Μπορούν να επεκτείνουν την επιρροή του Κόμματος Δημοκρατικής Ενότητας PYD μέχρι το ακρωτήριο του Αγίου Ανδρέα και την Καρπασία. Η Τουρκία, η Ελλάδα και η Αγγλία πρέπει να παραμείνουν έμπρακτες και αποτελεσματικές εγγυήτριες δυνάμεις στην Κύπρο.
2.    Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις (ΤΕΔ) πρέπει να έχουν συνεχή παρουσία την ΤΔΒΚ τουλάχιστον σε επίπεδο σώματος στρατού. Το κράτος των Ελληνοκυπρίων διαθέτει ισχυρό στρατό. Το κράτος των Ελληνοκυπρίων και η Ελλάδα, σε στρατιωτικό επίπεδο, λειτουργούν ως ένα σώμα. Οι στρατιωτικές βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας της Αγγλίας που χρησιμοποιούνται και από τις ΗΠΑ, βρίσκονται στο νησί ως «ιδιοκτησία των Άγγλων». Σε άρθρο που δημοσίευσα στις 16 Μαΐου 2008 στη στήλη μου «Στην Κόψη του Μαχαιριού» (Bıçak Sırtı),2 είχα αναφέρει ότι κάποιες «ξένες» χώρες έκαναν πρακτικές προετοιμασίες για κατασκευή στρατιωτικών βάσεων σε συγκεκριμένες περιοχές της ΤΔΒΚ. Η αεροπορική βάση που τότε χρησιμοποιούσαν οι ΤΕΔ είχε μεταβιβαστεί αθόρυβα στην εταιρία CAS. Μετά το δημοσίευμα δεν ήρθε καμία διάψευση ούτε από την Άγκυρα ούτε και από τις πρεσβείες των σχετικών χωρών. Μόνο ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, με μια ανακοίνωσή του, είχε πει τότε ότι «ο δημόσιος διαγωνισμός είχε γίνει κανονικά». Αν δεν απατώμαι, η απάντηση σε εκείνο το άρθρο μου δόθηκε από την οργάνωση του Γκιουλέν, με τη συνωμοσία της Εργκένεκον και τον εγκλεισμό της στρατιωτικής ηγεσίας των ΤΕΔ, που αντιδρούσαν στο σχέδιο εκείνο, στις φυλακές της Σηλυβρίας!
3.    Το να δοθεί το δικαίωμα στους Ελληνοκυπρίους να εγκαθίστανται ελεύθερα στην ΤΔΒΚ, θα έχει ως αποτέλεσμα στο μέλλον να μετατραπούν οι Τουρκοκύπριοι, όπως έγινε και στη Δυτική Θράκη, σε μειονότητα. Όπως η Τουρκία στις μέρες μας «βρίσκεται σε μειονεκτική θέση απέναντι στην Ελλάδα, λόγω των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, έτσι θα βρεθεί σε περιθωριακή θέση και στην Κύπρο, όταν θα γίνουν μειονότητα οι Τουρκοκύπριοι στην περιοχή τους». Γι’ αυτό πριν από το 1974 οι Τουρκοκύπριοι είχαν αναγκαστεί να φύγουν, να μεταναστεύσουν στην Αγγλία, για να γλιτώσουν από την καταπίεση των Ελληνοκυπρίων. Η πρώτη κουβέντα εκείνων που ήρθαν στην εξουσία, στο τέλος του 2002, ήταν «Αυτή η υπόθεση, το Κυπριακό, δεν θα προχωρήσει με τον Ντενκτάς. Θα αλλάξουμε την 40ετή πολιτική μας στην Κύπρο». Και το Κυπριακό έφτασε σ’ αυτό το σημείο μετά το σχέδιο Ανάν. Προσπαθούν να αποκόψουν τελείως την Τουρκία από το νησί και από την ΤΔΒΚ, ως αποτέλεσμα του Μεγάλου Σχεδίου της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής.

Πρώτα το Αιγαίο και τώρα η Κύπρος
Τα τελευταία χρόνια άρχισε η ενεργός κατάληψη των νησιών του Αιγαίου από την Ελλάδα. Μαζί με τον ελληνικό στρατό (που έχει εγκατασταθεί στα νησιά), εκεί κυματίζει και η ελληνική σημαία.

Τώρα ήρθε η σειρά για τη μεγάλη χαψιά, την Κύπρο.
Από τα νιάτα μου, από το 1963, τότε που ήμουν 23 χρονών, πέρασα τη ζωή μου μέσα στο «Ζήτημα της Κύπρου». Όταν ήμουν πρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων στην Εθνική Οργάνωση Νέων Τουρκίας (TMGT), υπερασπίστηκα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (CENYC) τα δικαιώματα που εξασφάλισαν στην Τουρκία και τους Τουρκοκυπρίους οι συνθήκες Γενεύης και Λονδίνου του 1960. Μετά το 1974 είχα στενές σχέσεις με τους αρμόδιους πολιτικούς στην Άγκυρα και με τον Ντενκτάς. Έγραψα περίπου δέκα βιβλία που εξηγούν το Κυπριακό Πρόβλημα. Αλλά ποτέ δεν υπήρξα τόσο απαισιόδοξος όσο σήμερα.

Από τη μία συνεχίζουν οι κρίσιμες συναντήσεις σε σχέση με την εξεύρεση λύσης στην Κύπρο, και από την άλλη βλέπω τα χάλια των πολιτικών και της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης. Και οι Τουρκοκύπριοι θα πρέπει να αναρωτιούνται «Πώς κατάντησε έτσι η Τουρκία;»!

Φοβάμαι ότι, κατά πάσα πιθανότητα, όλα αυτά που είναι σε εξέλιξη, στις συνομιλίες για την εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό, είναι αντίθετα με τα εθνικά στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας, όπως αντίθετα ήταν το άνοιγμα που επιχείρησε η Άγκυρα προς τους Κούρδους και η προσέγγιση που έκανε η Τουρκία με τη «Μουσουλμανική Αδελφότητα» – και βλέπουμε τα αποτελέσματα.

Αν αύριο η ΤΔΒΚ βρεθεί στη θέση των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, θα βγουν πάλι κάποιοι να δηλώσουν «κάναμε λάθος, εξαπατηθήκαμε»;

Αν συμβούν αυτά που φοβάμαι στο Κυπριακό, τότε ένα από αυτά που θα κληθούμε να πληρώσουμε για τις αλλαγές που επιχειρούνται το διάστημα αυτό στο σύνταγμα, θα είναι η Κύπρος.

* 1. [Σ.τ.ε.] Ο Ερόλ Μανίσαλι είναι ένας έμπειρος αρθρογράφος που ασχολήθηκε για περισσότερο από πενήντα χρόνια με το Κυπριακό, έχοντας γράψει περίπου δέκα βιβλία για το θέμα. Εδώ παρουσιάζει τις ενστάσεις του για την πορεία του Κυπριακού από την πλευρά των τουρκικών στρατηγικών συμφερόντων, και όπως αυτός τα αντιλαμβάνεται. Γι' αυτό και είναι άξιο προσοχής και μελέτης.
2. Στην εφ. Cumhuriyet. Μετάφραση: Σοφία Αγγελίδου
Επιμέλεια: Σάββας Καλεντερίδης

8/11/2016. Ισραήλ και Τουρκία σε ψυχρή και αργή ομαλοποίηση - Ποτέ δεν θα γίνουν όπως πριν!!

on Tuesday, 08 November 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

8/11/2016. Ισραήλ και Τουρκία σε ψυχρή και αργή ομαλοποίηση - Ποτέ δεν θα γίνουν όπως πριν!!

Όταν πριν μερικούς μήνες υπεγράφη η συμφωνία Ισραήλ και Τουρκίας για την αποκατάσταση της μεταξύ των σχέσης και της επίλυσης του θέματος με τα γεγονότα του πλοίου Μάβι Μαρμαρά, πολλοί θεώρησαν ότι οι σχέσεις των θα εξελισσόταν αρκετά γρήγορα και ιδιαίτερα στον οικονομικό και  ενεργειακό τομέα. Όμως ο αστάθμητος, απρόβλεπτος   και ασταθής παράγοντας που λέγεται Ερντογάν δεν επιτρέπει σίγουρες προβλέψεις και αναλύσεις. Έτσι οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, που τόσο επικρίθηκαν από ορισμένους Έλληνες υπερ-πατριώτες δεν εξελίχθηκαν όπως είχαν εκτιμηθεί.

Έτσι  στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Al Monitor, ο οποίος με έδρα την Ουάσιγκτον, δημοσιεύει [στην αγγλική, αραβική, εβραϊκή, περσική και τουρκική γλώσσα] ρεπορτάζ και αναλύσεις από διακεκριμένους δημοσιογράφους και εμπειρογνώμονες της Μέσης Ανατολής, δημοσιεύτηκε   άρθρο γνώμης του έγκριτου ισραηλινού δημοσιογράφου Arad Nir με τίτλο «Γιατί ο Νετανιάχου και ο Ερντογάν προτιμούν την ‘ψυχρή ομαλοποίηση’», στο οποίο αναφέρεται ότι κανένας από τους δύο ηγέτες δεν είναι ιδιαίτερα ενθουσιώδης για την εφαρμογή της συμφωνίας ομαλοποίησης των σχέσεων των δύο χωρών.
Όπως αναφέρει ο αρθρογράφος, η ανακοίνωση (της 25ης Οκτωβρίου) από το Ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με την ακύρωση της συνεδρίασης της επιτροπής για τον διορισμό ισραηλινού Πρέσβη στην Άγκυρα, απογοήτευσε πολλούς ισραηλινούς διπλωμάτες, τόσο εντός όσο και εκτός Ισραήλ, καθώς αρκετά από τα ανώτερα στελέχη του διπλωματικού σώματος έχουν υποβάλει υποψηφιότητα για αυτή τη σημαντική και ελκυστική θέση, παρά την τρέχουσα επικινδυνότητα της Τουρκίας για την ισραηλινή διπλωματική αποστολή. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Arad Nir, μεταξύ των υποψηφίων ήταν και   η Irit Ben Abba, η Πρέσβειρα  του Ισραήλ στην Αθήνα.
Η αργή και «ψυχρή ομαλοποίηση» των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, σύμφωνα και με το άρθρο του Al Monitor  τεκμηριώνεται με τα παρακάτω:
Α. Πρόσφατα, στις 19 Οκτωβρίου 2016, δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης απέφυγε να απορρίψει την καταγγελία για εγκληματική ενέργεια που υπέβαλαν οικογένειες θυμάτων του Mavi Marmara και όρισε δεύτερη ακροαματική διαδικασία για τον Δεκέμβριο. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι ο τερματισμός των ποινικών διαδικασιών εναντίον των ισραηλινών αξιωματικών που ενεπλάκησαν στο περιστατικό του Mavi Marmara αποτελεί το βασικότερο και ουσιαστικότερο  συστατικό στοιχείο της συμφωνίας συμφιλίωσης, βάσει της οποίας το Ισραήλ κατέβαλε ήδη 20 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση για όσους έχασαν τη ζωή τους κατά την ισραηλινή στρατιωτικήεπιχείρηση κατάληψης του στολίσκου.
Β. Στις 13 Οκτωβρίου, ο Ισραηλινός Υπουργός Ενέργειας, Yuval Steinitz, πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία και δήλωσε ότι η συνάντηση με τον τούρκο ομόλογό του, Berat Albayrak, ήταν «εξαιρετική και πολύ φιλική». Ωστόσο, ο Albayrak, στη δημόσια ομιλία που έδωσε στο ενεργειακό συνέδριο, αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Steinitz, δεν ανέφερε τίποτα για το Ισραήλ ή τον επίτιμο προσκεκλημένο με τον οποίο μόλις πριν λίγο είχε πραγματοποιήσει μια ιστορική συνάντηση.
Γ. Το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν έστειλε επίσημη συλλυπητήρια επιστολή για τον θάνατο του Shimon Peres, στις 28 Σεπτεμβρίου. Ακόμη στο άρθρο σχολιάζεται ότι σε σύγκριση με τους αρχηγούς κρατών και τους υπουργούς που παρευρέθηκαν στην κηδεία του Peres, η εκπροσώπηση από την Τουρκία ήταν σε χαμηλό επίπεδο (παρέστη ο Feridun Sinirlioglu, Πρέσβης της Τουρκίας στον ΟΗΕ, ο οποίος έχει διατελέσει και Πρέσβης στο Ισραήλ).
Δ. Σύμφωνα με ισραηλινούς και τούρκους διπλωμάτες, η αντίδραση του Ισραήλ στην αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος της 15 Ιουλίου στην Τουρκία, περίπου δύο εβδομάδες μετά την υπογραφή της συμφωνίας συμφιλίωσης, εξόργισε τον Ερντογάν εξίσου με τις αντιδράσεις των ΗΠΑ και των κρατών της ΕΕ. Θεωρείται ότι η ισραηλινή κυβέρνηση καθυστέρησε πολύ (στην ουσία 2 ημέρες) να καταδικάσει την απόπειρα πραξικοπήματος, καθώς και ότι απέφυγε εκφράσει ρητά την υποστήριξη της  στον Ερντογάν. Συγκεκριμένα, ο Π/Θ Νετανιάχου εξέφρασε την πεποίθηση ότι «τα γεγονότα του Σαββατοκύριακουδεν θα βλάψουν τη διαδικασία συμφιλίωσης», κάτι που για τον Ερντογάν ήταν τυπικό και πολύ ψυχρό.
Ε.  Μετά από την απόπειρα πραξικοπήματος, ο Ερντογάν περίμενε αρκετές ημέρες μέχρι ναυπογράψει τη συμφωνία συμφιλίωσης – γεγονός που την καθιστά νόμο – και, σύμφωνα με αξιωματούχους του ισραηλινού ΥΠΕΞ, η Τουρκία καθυστέρησε να δώσει στο Ισραήλ τα στοιχεία του τραπεζικού  λογαριασμού,  στον οποίο μεταφέρθηκε τελικά το ποσό των 20 εκατομμυρίων δολαρίων ως αποζημίωση για τα θύματα του Mάβι Μαρμαρά  και τις οικογένειές τους.
Από όλα τα παραπάνω διαπιστώνεται  ότι και οι δύο ηγέτες χρησιμοποιούν με περισσή άνεση (ο καθένας στην χώρα του) την εφαρμογή της συμφωνίας συμφιλίωσης ανάλογα με τις τρέχουσες εγχώριες πολιτικές ανάγκες στην Τουρκία και το Ισραήλ. Η συμφωνία συμφιλίωσης ήταν μια αναγκαία κατάσταση και για τις δύο χώρες, για διαφορετικούς όμως λόγους. Ο Ερντογάν στρυμωγμένος από τις εξελίξεις στην Συρία και την παντελή έλλειψη  φιλικών κρατών πέριξ της Τουρκίας αναγκάσθηκε να “γλύψει εκεί που έφτυνε”, δηλαδή Ρωσία και Ισραήλ  και να «συμφιλιωθεί», με ένα πολιτικό «σύμφωνο συμβίωσης» και με τους δύο. Ο δε Νετανιάχου να τελειώσει οριστικά το θέμα της ποινικής δίωξης από τα Τουρκικά δικαστήρια των εμπλεκομένων στην υπόθεση Μάβι Μαρμαρά.
Η κωλυσιεργία, βασικά από την Τουρκική πλευρά , για την οριστική επίλυση  των θεμάτων αποδεικνύει την ψυχρή  και αργή  ομαλοποίηση  των σχέσεων των δύο κρατών, κάτι που για τα εθνικά μας θέματα είναι καλό και ζητούμενο και ενισχύει την ειλικρινή μας συνεργασία με ένα στρατηγικό εταίρο και μια κυρίαρχη δύναμη στην πυρακτωμένη και πάντα επικίνδυνη περιοχή της Μέσης Ανατολής, όπως είναι το Ισραήλ. Και φυσικά γίνεται αντιληπτό ότι οι σχέσεις των ποτέ δεν θα γίνουν όπως πριν, κάτι που εμείς θα πρέπει να εκμεταλλευθούμε!!

Πηγές:
http://www.al-monitor.com/pulse/israel-pulse
http://www.timesofisrael.com/

19/10/2016. Μεταξύ οθωμανικού αταβισμού και διεθνιστικής μοιρολατρίας

on Wednesday, 19 October 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

19/10/2016. Μεταξύ οθωμανικού αταβισμού και διεθνιστικής μοιρολατρίας

Η συχνότητα των δηλώσεων του Τούρκου Προέδρου που υπομιμνήσκουν την αναθεωρητική πολιτική της γείτονος λαμβάνουν χαρακτήρα εβδομαδιαίας θεσμικής του υποχρέωσης. Οι θέσεις του Ερντογάν προφανώς δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο και τον κρατοκεντρικό χαρακτήρα του διεθνούς συστήματος, βασικά χαρακτηριστικά της διεθνούς τάξης, τα οποία όμως, σύμφωνα με τις ατομικές του πεποιθήσεις, έχουν μερική και κατά το δοκούν εφαρμογή.   
Η ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου των εξωτερικών ότι: «Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Συνθηκών επιβάλλει την διατύπωση υπεύθυνων θέσεων μακριά από παρωχημένους αναθεωρητισμούς (…) Η Θράκη είναι ελληνική, δημοκρατική και ευρωπαϊκή. Οποιαδήποτε άλλη σκέψη είναι αδιανόητη και επικίνδυνη», κατά πάσα πιθανότητα προκάλεσε θυμηδία στην τουρκική ελίτ. Αν η ελληνική ηγεσία πιστεύει πως με ανακοινώσεις τέτοιου είδους θα συνετίσει τους κυβερνόντες στην γειτονική χώρα, πλανώνται πλάνην οικτράν. Με τα λεγόμενα του ο Ερντογάν επιδιώκει να αμφισβητήσει αυτά ακριβώς που αντιπαρατάσσει το ελληνικό υπουργείο ως «αντίδραση», προσπαθώντας να καταστήσει σαφείς τους αναθεωρητικούς του στόχους. Πιο συγκεκριμένα μας διασαφηνίζει ότι ένα ψήφισμα του τουρκικού κοινοβουλίου υπερισχύει των διεθνών συνθηκών, ακόμη και αυτών που καθορίζουν εδαφικά όρια μεταξύ κρατών, και πως προσαρμοσμένη στις παρούσες συνθήκες είναι επιθυμητή η δημιουργία μιας περιφερειακής πολιτικής δομής διαφορετικής χροιάς του κρατοκεντρικού διεθνούς συστήματος˙ γίνεται αναφορά περί δικαιωμάτων της Τουρκίας σε τρίτες χώρες!
Το τελευταίο διάστημα όλο και συχνότερα η χώρα μας γίνεται λεκτικός στόχος βορείων και εξ ανατολών αναθεωρητισμών. Εμείς αυτάρεσκα εξακολουθούμε να τους θεωρούμε παρωχημένους και μη συνάδοντες με τα ευρωπαϊκά ειωθότα. Το αντικειμενικό στοιχείο συνίσταται ότι δεν είναι άμεσα υλοποιήσιμοι, το ότι είναι  παρωχημένοι συνιστά υποκειμενική κρίση. Όντως τέτοιες συμπεριφορές δεν προσήκουν σε κράτη που είναι ή επιθυμούν να ενταχθούν στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Η πραγματικότητα δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα: πώς πρώην σύντροφοι και νυν ή εν δυνάμει εταίροι, σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, αρέσκονται σε εθνικιστικούς αταβισμούς; Για την αριστερά, ανέκαθεν, βασικό στόχο αποτελούσαν οι εγχώριοι εθνικιστικοί κύκλοι, υπαρκτοί και ανύπαρκτοι σίγουρα τα τελευταία 40 έτη στο περιθώριο της πολιτικής ζωής, σε βαθμό όπου πολλές περιπτώσεις δικαιολογούσε και συμμερίζονταν τις αιτιάσεις των γειτνιαζόντων. Πιθανόν αυτός να είναι και ο λόγος που η παρούσα συγκυβέρνηση δυσκολεύεται να αντιδράσει, επί της ουσίας, στον αλβανικό και σκοπιανό αλυτρωτισμό.
Το πιο αποθαρρυντικό και επικίνδυνο, πέραν του υπαρκτού τουρκικού ηγεμονισμού, δεν είναι οι φαντασιακές λεκτικές εκδιπλώσεις του τούρκου πολιτικού, αλλά η ημετέρα εμμονική και φαντασιακή στάση πως θα αλλάξουν οι υπόλοιποι και εν τέλει θα αναλογιστούν την κοινή ανθρώπινη μοίρα, εγκιβωτισμένη σε διαφορετικό, ανά συγκυρία και περίπτωση, ιδεολογικό περιτύλιγμα. Η συγκεκριμένη περίσταση επιβάλλει την υπέρβαση των ναρκισσιστικών αυταπατών πριν οι επενέργειες τους έχουν ολέθρια αποτελέσματα.

Δημοσίευση: Νέα Πολιτική

25/8/2016. Γεωπολιτικός “Προκρούστης”, η τελική σύγκρουση στη Συρία μόλις άρχισε

on Thursday, 25 August 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Σ. Θεοδωράτος, Δημοσιογράφος-Αμυντικός αναλυτής

25/8/2016. Γεωπολιτικός “Προκρούστης”, η τελική σύγκρουση στη Συρία μόλις άρχισε

21/08/2016
Το συριακό πεδίο μάχης εξελίσσεται σε αμόνι επί του οποίου σφυρηλατείται η αναδυόμενη συμμαχία Αγκύρας με την Δαμασκό και την Τεχεράνη, υπό τα ρωσικά όμματα. Ωστόσο, κάθε σφυρηλάτημα τροποποιεί το τελικό σχήμα αλλά και δοκιμάζει εκ παραλλήλως την αντοχή της νέας «εγκάρδιας τετραπλής συνεννοήσεως», καθώς το τουρκικό μέλος οφείλει να αποδείξει την πίστη και την θέλησή του να παραμείνει σταθερώς προσκολλημένο σε αυτήν.

Αναδημοσίευση από: defence-point.gr/news/

ΕΔΩ! η συνέχεια!

31/7/2016. Πούτιν vs. Rimland και το ρωσικό δίλημμα… ώρα της κρίσεως για όλους

on Sunday, 31 July 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιωάννης Σ. Θεοδωράτος, Δημοσιογράφος-Αμυντικός αναλυτής

31/7/2016. Πούτιν vs. Rimland και το ρωσικό δίλημμα… ώρα της κρίσεως για όλους

28/07/2016
Ένα γεωπολιτικό φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ευρασία και δημιουργεί έντονη ανησυχία στις δυνάμεις που προσπαθούν να αποτρέψουν μια πιθανή κατάρρευση του αγγλοσαξονικού γεωγραφικού συστήματος ασφαλείας ανασχέσεως της ρωσικής ισχύος ή Rimland, κατά N. Spykman. Ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας βρίσκεται ενώπιον μιας ιστορικής αποφάσεως από την εξέλιξη της οποίας θα κριθεί εν πολλοίς η ειρήνη σε παγκόσμια κλίμακα. Πρόκειται για ένα μέγιστο και κρίσιμο γεωστρατηγικό ερώτημα, το οποίο αφορά στο εάν και κατά πόσον θα παρακινηθεί ή απλώς θα υποστηριχθεί από την Μόσχα, η γεωπολιτική αποστασία της Άγκυρας από την αγγλοσαξονική αμυντική αγκάλη, δηλαδή το ΝΑΤΟ.
ΕΔΩ! η συνέχεια.

31/7/2016. ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΝΑΥΑΡΧΟΥ JAMES STAVRIDIS ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

on Sunday, 31 July 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

31/7/2016. ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΝΑΥΑΡΧΟΥ JAMES STAVRIDIS ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Στις 18 Ιουλίου, το Foreign Policy δημοσίευσε κείμενο του εν αποστρατεία αμερικανού Ναυάρχου James Stavridis, πρώην διοικητού των συμμαχικών δυνάμεων Ευρώπης (SACEUR) και πρύτανη σήμερα του διεθνούς φήμης σχολής του διεθνούς δικαίου και διπλωματίας Fletcher στο πανεπιστήμιο Tufts. Οι ικανότητες του Ναυάρχου είναι γνωστές όχι μόνο στα επιχειρησιακά θέματα αλλά και στο τομέα των διεθνών σχέσεων και στην υλοποίηση της αμυντικής διπλωματίας. Ο τίτλος του πρόσφατου άρθρου του Ναυάρχου είναι: “Turkey and NATO: What comes next is messy”. Γραμμένο μόνο δύο ημέρες μετά την εκδήλωση και καταστολή της απόπειρας πραξικοπήματος στην Τουρκία εκφράζει με τον πλέον εμφατικό τρόπο τις αμερικανικές (και νατοϊκές) ανησυχίες για τις επιπτώσεις των δραματικών εξελίξεων.
Ως πρώην διοικητής του SHAPE εστιάζει τις ανησυχίες του στη μείωση της ικανότητας των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων να συνεισφέρουν στα πολλαπλά καθήκοντα και αποστολές της Συμμαχίας. Επίσης επισημαίνει το κίνδυνο της μείωσης της μαχητικής ισχύος του τουρκικού στρατεύματος ως αποτέλεσμα της εσωστρέφειας, των διώξεων και της γενικότερης αναταραχής. Η πρώτιστη όμως ανησυχία του Ναυάρχου (και της αμερικανικής κυβερνήσεως) είναι η τύχη της στρατηγικής σημασίας αεροπορικής βάσης του Incirlik στη νοτιανατολική Τουρκία. Πολλά δημοσιεύματα στο ξένο τύπο αναφέρονται σε έναν ύποπτο ανταγωνισμό για τον έλεγχο της βάσεως τις κρίσιμες ώρες του πραξικοπήματος αλλά και σε μια ύποπτη και εκβιαστική εν συνεχεία συμπεριφορά της Άγκυρας προς τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Λίαν πιθανή, καίτοι επισήμως δεν επιβεβαιώνεται, είναι και η ύπαρξη αμερικανικών τακτικών πυρηνικών όπλων στη βάση, γεγονός που αυξάνει ακόμη περισσότερο τη σημασία της.
Ορθά και ρεαλιστικά ο James Stavridis προτείνει τέσσερα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει η αμερικανική εξωτερική πολιτική σε συνδυασμό με την αμυντική διπλωματία. Ο αντικειμενικός στόχος αυτών των κινήσεων (που δεν αναφέρεται) είναι η διατήρηση επαφών σε κάθε επίπεδο με τους Τούρκους αξιωματούχος ώστε να αποφευχθεί η υιοθέτηση μιας ακραίας αυτόνομης τουρκικής πολιτικής μη συμβατής με τα αμερικανικά συμφέροντα. Η προτεινόμενη «συνταγή» είμαι γνωστή και προβλέπει την παροχή υποστήριξης σε πληθώρα θεμάτων προς την Άγκυρα με συνεχείς νουθεσίες για αυτοσυγκράτηση και μετριοπάθεια αλλά και στενή παρακολούθηση. Προβλέπει ακόμη και αυξανόμενη ανταλλαγή πληροφοριών με τις τουρκικές αρχές για την αντιμετώπιση των κουρδικών ακραίων τρομοκρατικών οργανώσεων. Παράλληλα όμως επισημαίνει και την αξιέπαινο συνεισφορά των κουρδικών οργανώσεων για την αντιμετώπιση του ISIS. Δύσκολα οι δύο τελευταίες προσεγγίσεις θα μπορέσουν να ευοδωθούν και στο μέλλον, αργά ή γρήγορα, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να επιλέξουν προς ποια πλευρά θα ρίξουν το βάρος τους. Συγχρόνως ο Ναύαρχος εκτιμά αναγκαία και την εμπλοκή του ΝΑΤΟ μέσω της ενίσχυσης της Διοίκησης Χερσαίων Συμμαχικών Δυνάμεων που εδρεύει στη Σμύρνη.
Εξυπακούεται ότι ο  James Stavridis συγχαίρει την τουρκική κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της απόπειρας πραξικοπήματος και συνιστά προσοχή, μετριοπάθεια και αυτοσυγκράτηση στις ενέργειες που έπονται. Τονίζει τη στρατηγική θέση της χώρας, το ρόλο της στο ΝΑΤΟ, τη σημασία της για την αντιμετώπιση της ισλαμιστικής τρομοκρατίας και την εξεύρεση λύσεως στο πρόβλημα της Συρίας αλλά και την προσφορά της στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου. Προχωράει ακόμη περισσότερο καθιστάμενος υπέρμαχος της τουρκικής συμμετοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια εμφανή προσπάθεια να διατηρήσει την Άγκυρα σταθερά προσανατολισμένη στη Δύση υπό το φόβο μιας πιθανής απομόνωσης της λόγω των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παρά τις όποιες αρχικές αντιδράσεις το κείμενο αυτό δημιουργεί στον Έλληνα ή Ευρωπαίο αναγνώστη με μια δεύτερη ανάγνωση διαφαίνεται η αγωνία του Ναυάρχου για τη μελλοντική πορεία της Άγκυρας. Είναι αδιανόητο ο έμπειρος αξιωματούχος να μην αντιλαμβάνεται τη σταδιακή αυτονόμηση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και την προσπάθεια της να καταστεί μια περιφερειακή ηγετική δύναμη στην περιοχή επικεφαλής μάλιστα του σουνιτικού χώρου. Πιθανόν μάλιστα να εκτιμά ότι η επιλογή αυτή της Άγκυρας αποτελεί ένα δρόμο χωρίς επιστροφή για γεωπολιτικούς, δημογραφικούς και ιστορικούς λόγους. Ορθά όμως ως πρύτανης φημισμένης σχολής διεθνών σχέσεων προκρίνει και συμβουλεύει (δημοσίως) την κυβέρνηση της χώρας του για  ένταση των επαφών και μιας «επιθετικής» διπλωματίας κατανόησης και συμπαράστασης(«καρώτο»). Ελπίζω όμως ότι με την προηγούμενη ιδιότητα του να διατυπώνει (στο παρασκήνιο) και τρόπους αντιμετώπισης («μαστίγιο») της ενδεχομένης και αναπόφευκτης, κατά τη γνώμη μου, εκδήλωσης των τουρκικών ηγεμονικών φιλοδοξιών. 
Κύριε Ναύαρχε, καλή επιτυχία στα καθήκοντα σας από ένα πρώην υφιστάμενο σας στο SHAPE και συνεργάτη σας στο NAMFI.
Το κείμενο του James Stavridis:  http://foreignpolicy.com/2016/07/18/turkey-and-nato-what-comes-next-is-messy-coup-erdogan-incirlik-air-base-nuclear-weapons/

6/7/2016. Η επανεκκίνηση των σχέσεων Τουρκίας- Ισραήλ

on Wednesday, 06 July 2016. Posted in Διεθνείς Εξελίξεις και Στρατηγικές Εκτιμήσεις

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

6/7/2016. Η επανεκκίνηση των σχέσεων Τουρκίας- Ισραήλ

Πριν από έξη περίπου μήνες και από τις ίδιες στήλες είχαμε αναφερθεί σε μια επικείμενη επαναπροσέγγιση της Τουρκίας με το Ισραήλ. Όλο το διάστημα μέχρι σήμερα συνεχίζονταν οι παρασκηνιακές ενέργειες των δύο εμπλεκομένων προς αυτή την κατεύθυνση με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ αλλά και άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Οπότε η επισήμως και παραλλήλως από τις δύο χώρες ανακοινωθείσα τη Δευτέρα 27 Ιουνίου επίτευξη συμφωνίας για αποκατάσταση των σχέσεων τους δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Στο σημερινό έντονα και ταχέως μεταβαλλόμενο διεθνές σκηνικό αλληλεξάρτησης και παγκοσμιοποιημένων προβλημάτων, η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων δύο σημαντικών γειτονικών κρατών μάλλον αποτελεί μια ασυνήθιστη κατάσταση.
 Ως γνωστόν οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν αρχίσει από το 2009 να δείχνου σημάδια τριβών και η κρίση κορυφώθηκε το επόμενο έτος με το επεισόδιο του «Mavi Marmara» που στοίχισε τη ζωή 9 Τούρκων ακτιβιστών. Οι Τούρκοι ακτιβιστές που επέβαιναν στο πλοίο «Mavi Marmara», συνοδευόμενο και από άλλα πέντε σκάφη, επεδίωκαν τη διάσπαση του ισραηλινού ναυτικού αποκλεισμού και την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας. Στην ισραηλινή επιδρομή ειδικών δυνάμεων που ακολούθησε, με σκοπό τον έλεγχο των σκαφών και παρεμπόδιση του πλου τους, υπήρξε εκτεταμένη συμπλοκή στο τουρκικό σκάφος με τα γνωστά αιματηρά αποτελέσματα.  Έκτοτε και με αφορμή τουρκικές κυρίως δηλώσεις και ενέργειες, οι σχέσεις των άλλοτε δύο στενά συνεργαζομένων κρατών οδηγήθηκαν σε ρήξη με αποκορύφωμα την ανάκληση των πρεσβευτών. Παρά την όξυνση των σχέσεων, η μεταξύ των εμπορική συνεργασία (αξίας περίπου 5 δις USD ανά έτος) συνεχίστηκε έστω και μειούμενη τα τελευταία χρόνια. Αντίστοιχα προγράμματα στρατιωτικής συνεργασίας «πάγωσαν» ή ματαιώθηκαν αλλά οι περισσότερες συμφωνίες προμήθειας υλικών μεταξύ των δύο χωρών συνεχίστηκαν εν μέσω τριβών. Η ενίοτε ακραία ρητορική του Προέδρου Ερντογκάν και του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ επιδείνωσαν τις διαταραγμένες σχέσεις των δύο πρώην «συμμάχων» κρατών και οι παρενέργειες της κρίσεως διαχύθηκαν και στις οικονομικές σχέσεις τους συμπεριλαμβανομένης και της τουριστικής κίνησης.
Η επιτευχθείσα συμφωνία αποσκοπεί να γεφυρώσει τις διαφορές που ανέκυψαν μεταξύ Τελ-Αβίβ και Άγκυρας με αμοιβαίες παραχωρήσεις και συμβιβασμούς και χωρίς «ταπεινωτικές» υποχωρήσεις καμιάς πλευράς. Η συμφωνία προβλέπει την καταβολή από το Ισραήλ ποσού 20 εκατομμυρίων USD για τις οικογένειες των θυμάτων, ενώ παράλληλα η τουρκική βουλή με νόμο θα παρεμποδίσει οποιαδήποτε περαιτέρω απαίτηση των οικογενειών των θυμάτων για αποζημίωση ή νομική δίωξη κατά Ισραηλινών οργάνων και πολιτών. Επιπλέον θα επιτραπεί στην Τουρκία να προχωρήσει σε αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω του ισραηλινού λιμανιού Ashdod, καθώς και στην κατασκευή κοινωφελών έργων στη Λωρίδα της Γάζας. Με την ανακοινωθείσα λύση διατηρείται ο ισραηλινός ναυτικός αποκλεισμός της Γάζας ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται η επιδίωξη της Άγκυρας για προώθηση της ανθρωπιστικής βοήθειας και της παράλληλης προβολής της τελευταίας ως προστάτριας των κατατρεγμένων Παλαιστινίων. Ενδεικτική και η διαφορετική διατύπωση εκάστης πλευράς με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό  Νετανιάχου να δηλώνει ότι «αμυντικός ναυτικός αποκλεισμός» του ελεγχόμενου από τη Χαμάς θύλακα συνεχίζεται αλλά μπορεί πλέον να φθάνει ανθρωπιστική βοήθεια (μέσω ισραηλινών λιμένων και προφανώς υπό τον έλεγχο των Ισραηλινών αρχών), ενώ αντίθετα ο Τούρκος ομόλογός του Μπινανλί Γιλντιρίμ ανέφερε, ότι σε μεγάλο βαθμό αίρεται ο αποκλεισμός της Γάζας.
    Η αναμενόμενη μερική αποκατάσταση των σχέσεων υπήρξε αποτέλεσμα της αστάθειας της ευρύτερης περιοχής, της αμοιβαίας ανησυχίας για τη λήξη της ιρανικής απομόνωσης, των αμερικανικών πιέσεων, των προβλημάτων ασφαλείας που Άγκυρα και Τελ-Αβίβ αντιμετωπίζουν, αλλά και των προσδοκιών αμοιβαίων κερδών από ενεργειακά προγράμματα (τροφοδοσία Τουρκίας από ισραηλινό φυσικό αέριο) και εμπορική και τουριστική συνεργασία. Η έκρυθμη κατάσταση στη Συρία, οι δραστηριότητες του «ισλαμικού Κράτους» και η σταδιακή αναμενόμενη ενδυνάμωση του ρόλου της Τεχεράνης ανάγκασαν τις δύο χώρες να προχωρήσουν στην αποκατάσταση των σχέσεων τους. Εκτιμάται όμως ότι η αμοιβαία καχυποψία θα εξακολουθήσει να υπάρχει ειδικά στο Τελ-Αβίβ όσο ο Πρόεδρος Ερντογκάν και το ΑΚΡ παραμένουν στην εξουσία, ενώ σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι αναμενόμενες τουρκικές ενέργειες περιορισμού των ακραίων θέσεων και δράσεων της Hamas. Ειδικά για την τελευταία, η συμφωνία προνοεί ότι δεν θα επιτραπεί οποιαδήποτε χρήση του τουρκικού εδάφους για ενέργειες που στρέφονται κατά της ασφάλειας του Ισραήλ. Όπως είναι φυσικό σε ανάλογες καταστάσεις αδιευκρίνιστα παραμένουν  σειρά ευαίσθητων ζητημάτων (πχ κουρδικό ζήτημα, υποστήριξη αντιπάλων ομάδων στη Συρία). Η επαναπροσέγγιση έγινε υπό την ευλογία και συνεχείς πιέσεις της αμερικανικής διπλωματίας με νωπό το γεγονός της «αναγκαστικής» τηλεφωνικής επικοινωνίας των δύο ηγετών σε επίσκεψη του αμερικανού Προέδρου στο Τελ-Αβίβ αλλά και τις συνεχείς προσπάθειες και ταξίδια του αμερικανού αντιπροέδρου. Η αποκατάσταση των σχέσεων συμπίπτει και με την πρόσφατη συγκαλυμμένη έκφραση συγγνώμης του Τούρκου Προέδρου για την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους στη Συρία (Νοέμβριος 2015).
Για άλλη μια φορά η σκληρή πραγματικότητα και ο ρεαλισμός αναγκάζει δύο χώρες να κινηθούν στην κατεύθυνση της εξομάλυνσης των σχέσεων τους, επινοώντας λύσεις, χρησιμοποιώντας διαμεσολαβητές και υιοθετώντας «δημιουργικές ασάφειες» για να ξεπεράσουν σχετικά ανώδυνα προηγούμενες σκληροπυρηνικές δηλώσεις και τοποθετήσεις τους (σε εσωτερικό και εξωτερικό) και να επιμεριστούν αναμενόμενα αμοιβαία οφέλη.

Τα διεθνή πρακτορεία, αναφέρονται στο ρόλο που έπαιξαν τα κοινά προβλήματα ασφάλειας που αντιμετωπίζουν οι δύο χώρες αλλά εστιάζονται και στην επιθυμία δρομολόγησης κοινών ενεργειακών προγραμμάτων. Η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων φυσικών αερίου στην θαλάσσια περιοχή Κύπρου (Αφροδίτη)-Ισραήλ (Leviathan) -Αιγύπτου (Zohr) θέτει μια σειρά ζητημάτων και προοπτικών για την εκμετάλλευση τους με τη συμμετοχή και των πολυεθνικών εταιρειών αλλά και την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων. Η προ έτους ανακοίνωση της ιταλικής εταιρείας Eni για την ανακάλυψη τεραστίου κοιτάσματος φυσικού αερίου στην αιγυπτιακή υφαλοκρηπίδα οδηγεί σε επανεκτίμηση όλων των λύσεων που είχαν προβληθεί την τελευταία πενταετία. Σήμερα, η αιγυπτιακή και τουρκική αγορά αναζητούν πρόσθετες πηγές ενέργειας, η πρώτη για να καλύψει τις ανάγκες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και η δεύτερη για να απεξαρτοποιηθεί από το ρωσικό αέριο. Το Ισραήλ επίσης είναι προβληματισμένο για το βέλτιστο τρόπο εκμετάλλευσης των δικών του κοιτασμάτων. Οι βασικές επιλογές αναφέρονται σε κατασκευή υποθαλασσίου αγωγού (προς Ελλάδα ή Τουρκία και μετά προς Ευρώπη) ή στην κατασκευή χερσαίων (Αίγυπτος ή Κύπρος) ή πλωτών εγκαταστάσεων υγροποίησης φυσικού αερίου και μεταφοράς με πλοία LNGs. Κάθε λύση περιέχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα με το κόστος κατασκευής να αποτελεί σημαντικό κριτήριο. Φυσικά ως οικονομικότερη λύση προβάλλει η κατασκευή ενός χερσαίου αγωγού που θα διέσχιζε Λίβανο και Συρία, γεγονός που προϋποθέτει την αβέβαιη ειρήνευση της περιοχής. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, το Τελ-Αβίβ εκτιμά ότι μια επανεκκίνηση των σχέσεων με την Τουρκία, πλέον της ενίσχυσης του έναντι του Ιράν, προσφέρει και περισσότερες - ίσως και αποδοτικότερες – επιλογές εκμετάλλευσης των πηγών ενέργειας. Αντίστοιχα η Άγκυρα θεωρεί ότι ισχυροποιεί τη θέση της στο ενεργειακό παιχνίδι και ενδεχομένως σε θέματα θαλασσίων ζωνών.
Όπως έγινε γνωστό, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ενημέρωσε τηλεφωνικά και τον Έλληνα ομόλογο του για την αποκατάσταση των τουρκικοϊσραηλινών σχέσεων επιβεβαιώνοντας τη διάθεση της χώρας του για περαιτέρω εξέλιξη της διμερούς (και τριμερούς, με τη συμμετοχή της Κύπρου) συνεργασίας στην περιοχή. Η ελληνική πλευρά φαίνεται ότι από καιρό ανέμενε ανάλογες εξελίξεις οι οποίες εκτιμάται ότι δεν θα επηρεάσουν άμεσα την ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση και συνεργασία, όπως άλλωστε επανειλημμένως έχει διακηρυχτεί και παλαιότερα. Ίσως στη χώρα μας να ακουστούν φωνές για την ατολμία εκμετάλλευσης της τουρκικοϊσραηλινής έντασης ώστε να επιτύχουμε οφέλη στην αντιπαράθεση μας με την Άγκυρα. Τέτοιες σκέψεις τις θεωρώ απλοϊκές, στηριζόμενες σε κομματικές αναλογίες εκλογικών συμμαχιών και μη συμβατές με το πολύπλοκο διεθνές περιβάλλον και τα αντικρουόμενα αλλά και πολλάκις αντιστρεφόμενα εθνικά συμφέροντα. Οπωσδήποτε η συνεργασία της Ελλάδος και Κύπρου με το κράτος του Ισραήλ αναβαθμίζει τη θέση μας αλλά δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε τις ιδιαιτερότητες της περιοχής ούτε και να προσδοκούμε τη συγκρότηση «συμμαχιών» που θα υπερασπιστούν τα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα ιδίως όταν εμείς οι ίδιοι δεν φαινόμαστε αποφασισμένοι να κινηθούμε σε μια τέτοια κατεύθυνση.
Την παρούσα περίοδο, οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμούν τη σταθερότητα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου άρα και την αγαστή (σε όσο πλαίσιο είναι δυνατή) συνεργασία και αλληλεξάρτηση των κυρίων δυνάμεων (Ελλάδα, Τουρκία, Ισραήλ, Αίγυπτος). Η επιτυχία της ελληνικής πολιτικής έγγυται στο να προφυλάξει και προωθήσει τα συμφέροντα τα δικά της καθώς και της αδελφής Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή, εμφανιζόμενη ως ο απαραίτητος παράγοντας σταθερότητας και συντελεστής που διασφαλίζει την ολοκλήρωση κάθε προγράμματος και πρωτοβουλίας. Πλέον όμως της διάθεσης συνεργασίας και ανάληψης πρωτοβουλιών επιβάλλεται και η σταθερή προσήλωση Ελλάδος και Κύπρου σε κοινές προσχεδιασμένες και επιμελώς προετοιμασμένες θέσεις μακριά από φοβικά σύνδρομα και ευκαιριακές πολιτικές σκοπιμότητες. Αναμφισβήτητα ο ελληνισμός δεν διαθέτει σήμερα την απαιτούμενη ισχύ αλλά παρά ταύτα κατέχει σημαντικά ερείσματα και η υπερτίμηση του αντιπάλου αποτελεί ολέθριο σφάλμα. Ας μη διαφεύγει της προσοχής μας ότι η μια δύναμη που διαθέτει δυνάμεις και βάσεις στην περιοχή εθελουσίως απομακρύνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ η κατέχουσα τη μισή Κύπρο Τουρκία κινείται και αυτή στην ίδια κατεύθυνση.

[12 3 4 5  >>