Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

ΡΟΥΚΟΥΜΟΥΚΟΥ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1944: ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ

on Tuesday, 05 December 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

ΡΟΥΚΟΥΜΟΥΚΟΥ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1944: ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ
ΕΠΕΤΕΙΑΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1944: ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ


Τον Δεκέμβριο του 1944 η Ελλάδα είχε απελευθερωθεί από τον γερμανικό ζυγό και ο πόλεμος είχε απομακρυνθεί στην καρδιά πλέον του Γ’ Ράιχ, αλλά οι δοκιμασίες δεν είχαν τελειώσει όπως πίστευαν οι απλοί καθημερινοί άνθρωποι. Ένας νέος πόλεμος είχε ξεκινήσει μεταξύ δύο παγκοσμίων στρατοπέδων: του Δυτικού, που εκπροσωπούσε έναν δημοκρατικό τύπο εξουσίας και του Ανατολικού — κομμουνιστικού, που εκπροσωπούσε έναν ολοκληρωτικό τύπο εξουσίας. Η Σοβιετική Ένωση είχε κατορθώσει, στα περισσότερα ευρωπαϊκά υπό κατοχή κράτη, να ελέγξει τα αντιστασιακά κινήματα καθώς τα παράνομα κομμουνιστικά κόμματα είχαν άρτια συνωμοτική οργάνωση. Οι ανταρτικές δυνάμεις των κομμουνιστικών κομμάτων, στις χώρες που περιήλθαν υπό την επιρροή της ΕΣΣΔ, χρησιμοποιήθηκαν για να καταλάβουν την εξουσία και να επιβάλλουν ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα που συμμάχησαν με την Ρωσία. Στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες τα όπλα των ανταρτών παραδόθηκαν στις νόμιμες κυβερνήσεις που ανέλαβαν την εξουσία

Τι διδαχθήκαμε 100 Χρόνια από τη Λήξη του «Μεγάλου Πολέμου»

on Sunday, 11 November 2018. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

11 Νοεμβρίου 2018, η επέτειος των 100 ετών από το τέλος του «Μεγάλου Πολέμου» όπως αποκλήθηκε η σφαγή της περιόδου 1914-1918. Μια ιστορική ημερομηνία που σήμανε τη λήξη μιας πρωτόγνωρης αιματοχυσίας παγκοσμίων διαστάσεων και που συνοδεύθηκε από την ουτοπική ελπίδα διαμόρφωσης νέων δεδομένων και επικράτησης του διεθνούς δικαίου που θα καθιστούσαν άχρηστη ως και απαγορευτική τη διεξαγωγή ενός νέου πολέμου.


Ελπίδες που τραγικά διαψεύστηκαν πολύ γρήγορα καθώς οι ατελείς, ίσως και τιμωρητικές προβλέψεις των συνθηκών που ακολούθησαν, σε συνδυασμό με ουτοπιστικές προσδοκίες και τις αναπόφευκτες μεταβολές ισχύος, οδήγησαν στα δεινά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και στις συνεπακόλουθες συνέπειες της ψυχροπολεμικής αναμέτρησης.
Ακόμη και σήμερα οι ιστορικοί αδυνατούν να συμφωνήσουν για την ιεράρχηση των αιτίων που οδήγησαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και να απαντήσουν στο θεωρητικό ερώτημα εάν αυτός ο πόλεμος ήταν αναπόφευκτος ή όχι. Ερώτημα φιλολογικό αλλά ενδεχομένως όχι και άνευ πρακτικής εφαρμογής καθώς καθημερινά πληθαίνουν οι φωνές εκείνες που ισχυρίζονται ότι η σημερινή διεθνή κατάσταση ομοιάζει όλο και περισσότερο με τις παραμονές του «Μεγάλου Πολέμου» και κατά συνέπεια η άντληση ορθών συμπερασμάτων είναι επιβεβλημένη. Χαρακτηριστική και η απάντηση ενός εκ των πρωταγωνιστών του δράματος, του Γερμανού καγκελάριου Bethmann-Hollweg (1909-1917), που όταν ρωτήθηκε πως άρχισε ο πόλεμος σηκώνοντας τα χέρια του ψηλά μονολόγησε: «Μακάρι να ήξερα».
Ο ιστορικός Turner στο έργο του «Origins of the First World War» αποδίδει την έκρηξη του πολέμου σε μια «τραγωδία κακών υπολογισμών». Ανάλογες επισημάνσεις οδήγησαν τους στρατηγικούς αναλυτές στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου να μελετήσουν επισταμένως τις συνθήκες έναρξης του «Μεγάλου Πολέμου» στην προσπάθεια των δύο συνασπισμών να αποφύγουν μια ανάλογη -αλλά περισσότερο μοιραία- κατάσταση δημιουργώντας δικλείδες ασφαλείας. Αυτές οι δικλείδες λειτούργησαν ικανοποιητικά στο ανταγωνιστικό περιβάλλον των δύο μεγάλων συνασπισμών του Ψυχρού Πολέμου. Σήμερα όμως, η αύξηση των ανερχόμενων περιφερειακών δυνάμεων με ηγεμονικές διαθέσεις αλλά με προβληματικές δομές εξουσίας μαζί με την παράλληλη εμφάνιση ανεξέλεγκτων τάσεων μιας «παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας», δημιουργούν ανησυχίες για την σταθερότητα και ειρήνη, κυρίως σε προβληματικές περιοχές της υδρογείου.
Η έκρηξη του «Μεγάλου Πολέμου», που εκ των υστέρων εμφανίσθηκε ως μη επιθυμητή σε κανένα εκ των εμπλεκομένων, αποδίδεται σε ένα άκαμπτο σύστημα συμμαχιών, σε αισθήματα «περικύκλωσης» και διλήμματα «ανασφάλειας», σε αυτοματοποιημένες διαδικασίες επιστράτευσης και κινητοποίησης, σε ανεξέλεγκτους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, σε αποικιακούς ανταγωνισμούς, σε μακροχρόνιες αντιπαλότητες, σε πραγματικές ή μη μεταβολές της σχετικής ισχύος και φυσικά σε οικονομικούς ανταγωνισμούς, συμφέροντα και κοινωνικά φαινόμενα. Η επιλογή και ιεραρχική τοποθέτηση των αιτίων συναρτάται φυσικά με την ιδεολογική αντίληψη εκάστου αλλά και τις ομαδικές εμπειρίες του χώρου από τον οποίο προέρχεται. Ο μεγάλος αριθμός και η πολυπλοκότητα των αιτίων μάλλον ενισχύουν τη θεωρία του συνδυασμού των πολλαπλών εσφαλμένων εκτιμήσεων, άρα και λανθασμένων αποφάσεων, εκ μέρους των κρατικών «ορθολογικών» δρώντων της εποχής εκείνης.
Συγχρόνως, καμιά άλλη πολεμική περίοδος δεν επικρίθηκε τόσο πολύ όσο ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος για έλλειψη στρατιωτικής στρατηγικής ή καλύτερα για την αδυναμία της τελευταίας να παράγει αποτελέσματα. Υπόλογος εμφανίστηκε η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας που ανέτρεψε όλες τις γνωστές αρχές διεξαγωγής του πολέμου, η εφαρμογή των οποίων αποδείχθηκε ανίκανη να εξουδετερώσει τα φονικά αμυντικά πυρά και τις πρωτόγνωρες απώλειες που τα τελευταία επέφεραν. Η μεγαλύτερη όμως αδυναμία της (δυτικής) στρατιωτικής στρατηγικής ήταν να εντοπίσει και να εκμεταλλευθεί τις νέες στρατιωτικές δυνατότητες και τεχνικές που δημιουργήθηκαν και εμφανίστηκαν στο τέλος της τετραετούς σύγκρουσης. Το σφάλμα αυτό πληρώθηκε πολύ πικρά μόλις είκοσι χρόνια αργότερα όταν οι πρώην ηττημένοι αποδείχθηκαν πολύ καλύτερα προετοιμασμένοι και σάρωσαν τους αντιπάλους τους. Αμφότεροι όμως οι παγκόσμιοι πόλεμοι απέδειξαν ότι η υπεροχή στο πεδίο της μάχης (επικαλούμενη συνήθως ως «τακτική»), ακόμη και η υπεροχή στο θέατρο των επιχειρήσεων, δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τα σφάλματα στα ανώτερα κλιμάκια της στρατιωτικής στρατηγικής και της υψηλής στρατηγικής, δηλαδή της συνολικής πολυδιάστατης πολεμικής προσπάθειας του κάθε κράτους. Πληθώρα σφαλμάτων στο επίπεδο της υψηλής στρατηγικής διέγραψαν τις αρχικές λαμπρές επιτυχίες στα πεδία των μαχών των κεντρικών δυνάμεων και κατέστησαν τη συντριβή αναπόφευκτη. Αποδείχθηκε επίσης και η σημασία όχι μόνο της οικονομικής και τεχνολογικής διάστασης αλλά της ικανότητας αποτελεσματικής κινητοποίησης όλων των πλουτοπαραγωγικών δυνάμεων ενός κράτους στην πολεμική προσπάθεια.
Για εμάς του Έλληνες ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, παρά τη νικηφόρα -και κερδοφόρα- εθνικά κατάληξη, αποτελεί σχετικά «αδίδακτο» αντικείμενο. Ενδεχομένως, οι βαθύτατα αντικρουόμενες απόψεις και συγκρούσεις, για την είσοδο ή μη της Ελλάδος στον πόλεμο, που οδήγησαν στο μεγάλο διχασμό, ασυναίσθητα μας οδηγούν στην αποφυγή εντρύφησης στα δραματικά γεγονότα εκείνης της περιόδου. Μια αντιμετώπιση όχι μόνο άδικη για τους αγωνιστές εκείνης της εποχής αλλά κυρίως επικίνδυνη για τη μη άντληση διδαγμάτων, κυρίως πολιτικής μορφής. Σήμερα 100 χρόνια μετά, μπορούμε και πρέπει, άφοβα και χωρίς προκαταλήψεις, να ενσκήψουμε στη βαθύτερη εξέταση των γεγονότων για εξαγωγή συμπερασμάτων με σκοπό την πρόληψη διχαστικών καταστάσεων και των τραγικών εθνικών συνεπειών που αυτές επιφέρουν. Στην πολυτάραχη ιστορία μας, υπαρκτά διλήμματα δεν αντιμετωπίσθηκαν με τη δέουσα ψύχραιμη και αντικειμενική προσέγγιση αλλά κυρίως χάρη πολιτικών και προσωπικών σκοπιμοτήτων, οδήγησαν στη δαιμονοποίηση και δίωξη των (πολιτικών) αντιπάλων μας, εκτόξευση ανυπόστατων κατηγοριών, αδυναμία ανταλλαγής ορθολογικών επιχειρημάτων, επικράτηση ανεύθυνης και αντιπαραγωγικής συνθηματολογίας και «λαϊκίστικων» στείρων προτάσεων. Ανάλογα διλήμματα, μεγαλύτερης ή μικρότερης εμβέλειας, εμφανίζονται και πάλι σήμερα μπροστά μας.
Ταυτόχρονα, ενώ διεθνώς γίνεται λόγος (ίσως κάπως υπερβολικά) για επανεμφάνιση των συνθηκών που προηγήθηκαν του «Μεγάλου Πολέμου», εμείς εξακολουθούμε να διατηρούμε ουτοπικές ψευδαισθήσεις και να εθελοτυφλούμε έναντι των αλληλένδετων κινδύνων που προέρχονται από μια υπαρκτή εξ ανατολών απειλή και της οικονομικής, δημογραφικής, πολιτικής και κοινωνικής αδυναμίας μας να παρουσιάσουμε αξιόπιστες λύσεις. Ας ελπίζουμε ότι μια προσεκτική ανάγνωση, εκ μέρους όλων μας, των ιστορικών γεγονότων του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου -και μάλιστα ελληνικού ενδιαφέροντος- θα μας οπλίσει με περισσότερο κριτικό πνεύμα αλλά και συγκαταβατική διάθεση έναντι των επιχειρημάτων των συντοπιτών μας πολιτικών αντιπάλων. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, η συνομολόγηση μιας κοινής εθνικής πορείας ίσως να καταστεί ευκολότερη και η έκβαση της ενδεχομένως επιτυχέστερη.

ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ*- Υποστράτηγος (εν αποστρατεία)
• Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών - Πάντειο Πανεπιστήμιο.
• Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές - Πάντειο Πανεπιστήμιο.
• Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων.
• Διευθυντής Μελετών στο Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).
• Συνεργάτης της Σχολής Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ) και του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ).
• 0030-210-6543131, 0030-6983457318
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Το έπος της 28ης Οκτωβρίου 1940

on Sunday, 22 September 2013. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Υποναύαρχος ε.α. Π.Ν. Σωτήριος Γεωργιάδης

Το έπος της 28ης Οκτωβρίου 1940
Με την ευκαιρία της επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940, παρατίθεται η αξιόλογη ιστορική αναδρομή του Υποναυάρχου ε.α. Σωτηρίου Γεωργιάδη Π.Ν. για την εν λόγω περίοδο, η οποία εμπεριέχει σημαντικά στοιχεία, μέσω των οποίων αναδεικνύεται η ουσιώδης Ελληνική συμβολή στην Συμμαχική Νίκη, η οποία στις μέρες μας έχει παραμεληθεί και αποσιωπηθεί.
Διαβάστε ΕΔΩ! την ιστορική αναδρομή.

Τσαούση Γεωργία-Χριστίνα: “Ο ρόλος της Διπλωματίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα”

on Sunday, 05 August 2018. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

 Κατά καιρούς έχουν δοθεί από ειδικούς επιστήμονες, διεθνολόγους, ιστορικούς και διπλωμάτες διάφοροι ορισμοί για το τί είναι η διπλωματία. Άλλοτε χαρακτηρίζεται ως μια σύνθετη πρακτική στη διαχείριση και διεκπεραίωση των εξωτερικών σχέσεων ενός λαού, μιας χώρας ή ενός ''έθνους'' σε παλαιότερες εποχές, ενώ άλλοτε ως επίσημος κρατικός θεσμός σε οργανωμένα κράτη. Οι αποκλίσεις που παρατηρούνται σχετίζονται με το ιστορικό, χρονολογικό ή πολιτικό πλαίσιο στο οποίο καθείς πραγματεύεται ή τοποθετεί το συγκεκριμένο ζήτημα. 


Αναντίρρητα η διπλωματική πρακτική από εποχή σε εποχή γνώριζε νέες μορφές έκφρασης και η ίδια η διπλωματία προσαρμοζόταν στις νέες ιστορικές συγκυρίες σιγά-σιγά, ακολουθώντας παράλληλα τις διάφορες τοπικές εξελίξεις ή μεταβολές που επρόκειτο να λάβουν χώρα από τον συσχετισμό των δυνάμεων στο διεθνές περιβάλλον. Στις μέρες μας η διπλωματία λειτουργεί ως κορυφαίος θεσμός στο πλαίσιο ενός διεθνούς, ''παγκοσμιοποιημένου'' συστήματος, στηρίζοντας την επικοινωνία των μελών του σε όλα τα επίπεδα.

Η άσκηση της διπλωματίας, ήδη ευρέως γνωστή από την ομηρική αρχαιότητα από τις πρεσβείες της Ιλιάδας, πέρασε κατά την κλασική εποχή στην δικαιοδοσία των πρέσβεων – απεσταλμένων της πόλης – κράτους, οι οποίοι εκλέγονταν στην δημοκρατική Αθήνα από την Εκκλησία του Δήμου, ενώ στην ολιγαρχική Σπάρτη ήταν διορισμένοι από τους βασιλείς και τους εφόρους. Στην ελληνιστική περίοδο, μέχρι την επικράτηση της Ρώμης στην ελληνική Ανατολή, οι σχέσεις πόλεων και βασιλέων αποτελούσαν κεντρικό ζήτημα της διπλωματικής πρακτικής, η οποία τότε είχε προσωπικό χαρακτήρα, ασκείτο, δηλαδή, από γνωστά και προβεβλημένα πρόσωπα της εποχής (αθλητές, πολιτικούς, ηθοποιούς, φιλοσόφους, λογίους), έξω από θεσμικές λειτουργίες ή ιστορικές συγκυρίες που καθόριζαν την σχέση μιας πόλης ή ενός ''κοινού'' με έναν βασιλιά.

Από την παραδοσιακή διπλωματία των ελληνιστικών πόλεων – κρατών, η Ρώμη πέρασε σε μια πιο εξελιγμένη μορφή με τους legati (πρέσβεις) να εκλέγονται από την Σύγκλητο ή να ορίζονται απευθείας από τον ίδιο τον αυτοκράτορα. Κατά την εποχή της Ηγεμονίας ο τρόπος άσκησης της εσωτερικής διπλωματίας της Αυτοκρατορίας καθιστούσε δυσδιάκριτα τα όρια ανάμεσα στην ίδια την διπλωματία και την διοίκηση, ενώ υψηλοί διοικητικοί αξιωματούχοι συμμετείχαν σε πρεσβείες προς τον αυτοκράτορα – κάτι που θεωρούνταν λαμπρό επιστέγασμα μιας επιτυχημένης σταδιοδρομίας.

Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, η διπλωματία υπήρξε κορυφαίος θεσμός και πυξίδα σε όλες της εκφάνσεις του μακραίωνου βίου της. Η άσκηση της διπλωματίας ήταν πολυεπίπεδη και υπήρχε μεγάλη ποικιλία μέσων και μηχανισμών αλλά και συμμετοχή πολλών παραγόντων του δημόσιου και ιδιωτικού βίου. Η πολυμορφία με την οποία συνδράμει στη διεξαγωγή και στη διεκπεραίωση των εξωτερικών της σχέσεων – απ΄τις οποίες είναι δύσκολο να γίνει διάκριση – αποσκοπούσε κατά κόρον στην ενίσχυση της ασφάλειας και ακολούθως στην επιβίωση της Αυτοκρατορίας, μέσα σε ένα πλαίσιο ενός ανασφαλούς και κυρίως άναρχου διεθνούς περιβάλλοντος.

Πέρα όμως από την ταύτιση με τις εξωτερικές σχέσεις η βυζαντινή διπλωματία εμπεριέχει και μια άλλη σημαντικότατη διάσταση, την τεχνική που χρησιμοποιούσε το βυζαντινό κράτος στις σχέσεις του με τους εκτός συνόρων λαούς, μια τεχνική διαρκώς μεταβαλλόμενη και προσαρμοζόμενη στις εκάστοτε συνθήκες. Λόγω αυτού έχει χαρακτηρισθεί πολλές φορές η βυζαντινή διπλωματία ως “επιστήμη διακυβέρνησης των βαρβάρων”, “επιστήμη παρασκηνίου”, “εργαλείο αποφυγής και αποτροπής του πολέμου”, “θεμέλιο και μέσον επιβίωσης του βυζαντινού κράτους”.

Βασική επιδίωξη ήταν, εκτός από την αποφυγή πολέμου και την ειρηνική προσέγγιση των ξένων λαών, η προώθηση και διάδοση στις κοινωνίες τους, της ιδεολογίας, των θεσμών και των πολιτισμικών αξιών της Αυτοκρατορίας, έτσι ώστε να ενισχυθεί η επιρροή και η εμπέδωση της ισχύος της. Άξιο προσοχής αποτελεί το γεγονός πως παρά την υψηλή θέση που κατείχε η διπλωματία στους θεσμούς της Αυτοκρατορίας, εντούτοις δεν διέθετε μόνιμο σώμα διπλωματικών λειτουργών και μόνιμες διπλωματικές αντιπροσωπείες, ενώ τα διπλωματικά καθήκοντα ασκούνταν από έκτακτους υψηλούς αξιωματούχους της πολιτείας, του στρατού ή της Εκκλησίας, οι οποίοι ορισμένες φορές επιλέγονταν με κριτήριο κάποιων αρετών, όπως ήταν η ''οικονομία – ευελιξία, η σύνεση, η ευσέβεια, η μεγαλοψυχία, η διορατικότητα, κ.ά.

Ως μια ιδιαίτερη κατηγορία υψηλών κρατικών λειτουργών, οι διπλωμάτες εμφανίζονται στο προσκήνιο της ιστορίας την εποχή της Ιταλικής Αναγέννησης. Οι πόλεις – κράτη της Ιταλίας είναι οι πρώτες που θα ανταλλάξουν μεταξύ τους εκπροσώπους, εφοδιασμένους με ειδικά επίσημα διαπιστευτήρια έγγραφα, τα γνωστά diplomata, όρος που παραπέμπει στις μακραίωνες σχέσεις που διατηρούσε το Βυζάντιο με τα κράτη της ιταλικής Δύσης. Από την λέξη αυτή, που αποτελεί γλωσσικό δάνειο από την ελληνική βυζαντινή ορολογία, θα προέλθει και θα καθιερωθεί στη διεθνή γλωσσική χρήση ο όρος “διπλωμάτης”, ως επίσημη ονομασία του διαπιστευμένου εκπροσώπου μιας χώρας σε άλλη ξένη χώρα.

Το σύστημα των μόνιμων διπλωματικών αντιπροσωπειών των ιταλικών κρατών ξεκίνησε από την Βενετία, όπου η μεγάλη ανάγκη για διαρκή επικοινωνία με άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις κατά την περίοδο της Αναγέννησης, οδήγησε στην εξέλιξη των κυριότερων προξενικών αρχών της σε μόνιμες διπλωματικές αντιπροσωπείες. Το βενετικό διπλωματικό σύστημα μετά από την Ιταλία πέρασε και στα υπόλοιπα βασίλεια της Ευρώπης (Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία) και τον 18ο αιώνα έγινε θεσμός σε ορισμένα μόνον ανατολικά κράτη της Ευρώπης.

Κατά τη νεότερη εποχή, ύστερα από την παρακμή και την σταδιακή κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την ίδρυση εθνικών βαλκανικών κρατών, η διπλωματία, ως θεσμός και ως κορυφαία κρατική υπηρεσία για την διαχείριση των εξωτερικών σχέσεων της εποχής, ανασυγκροτήθηκε και διευρύνθηκε η λειτουργία της. Στον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία η έντονη διπλωματική δραστηριότητα, κυρίως των Φιλικών, συνέβαλε τα μέγιστα ενώ οι επιτυχημένοι χειρισμοί μεγάλων πολιτικών προσωπικοτήτων της ελληνικής διπλωματίας της εποχής (Ανδρέας Κουντουριώτης, Ιωάννης Καποδίστριας, Σπυρίδων Τρικούπης, Ιωάννης Κωλέττης, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Χαρίλαος Τρικούπης, κ.ά), οδήγησαν, μέσα σε μια περίοδο εκατό περίπου ετών, στη σταδιακή απελευθέρωση του υποδουλωμένου ελληνισμού και σε μια ελεύθερη πλέον Ελλάδα.

Πρέπει να σημειωθεί ότι σήμερα, με τη διεύρυνση των παλαιότερων ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών και την δημιουργία νέων, στο πλαίσιο των οποίων είναι απαραίτητη η άμεση συνεργασία όλων των κρατών – μελών τους, το έργο των κεντρικών διπλωματικών υπηρεσιών καθώς και των μόνιμων διπλωματικών αποστολών έχει καταστεί σύνθετο και περίπλοκο, αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Με την διαρκώς αυξανόμενη τεχνολογική ανάπτυξη καθιστάται εφικτή η ενεργός συμμετοχή των κορυφαίων καθ' ύλην αρμοδίων πολιτικών παραγόντων αλλά και των ίδιων των ηγετών των κρατών – μελών της διεθνούς κοινότητας στις διπλωματικές διεργασίες, οι οποίες, λαμβάνουν χώρα στην παγκόσμια πολιτική σκακιέρα καθημερινώς.

Μολονότι το νέο “παγκόσμιο διπλωματικό σύστημα” στον σύγχρονο κόσμο διαχειρίζεται τις εξωτερικές σχέσεις των λαών, ορισμένες από τις πρακτικές και τις αρχές που χρησιμοποιούνται βασίζονται σε πρότυπα παλαιότερων προηγμένων κοινωνιών. Έτσι για την πληρέστερη γνώση της ιστορίας της διπλωματίας θεωρείται απαραίτητη και η μελέτη παλαιότερων γραπτών πηγών, οι οποίες έχουν χαρακτηρισθεί ως “αρχέτυπα” των μεταγενέστερων διπλωματικών εγχειριδίων. Τέτοια ήταν για παράδειγμα, τα περίφημα έργα, “έκθεσις περί της Βασιλείου τάξεως” και “De administrando Imperio” του βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου ή το έργο “Relatio de legatione constantinopolata” του πολιτικού και διπλωμάτη επισκόπου της Κρεμώνας Λιουτπράνδου, στον οποίο ανατέθηκαν δύο από τις σημαντικότερες πρεσβείες της δυτικής Αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη.Ο ακριβής όρος που θα χαρακτήριζε την διπλωματία στον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα, είναι η πολιτική βαρβαρότητα. Η Εκκλησία, ο αυτοκρατορικός θεσμός και η βασιλική ισχύς είναι οι τρεις πυλώνες από τους οποίους εκπορεύεται η διπλωματία του χριστιανικού Μεσαίωνα αλλά και η διπλωματική, τα έγγραφα δηλαδή που καλύπτουν την διπλωματική δραστηριότητα. Η διπλωματία και η σχετική με αυτήν διπλωματική αναπτύσσονται σταδιακά τον Μεσαίωνα βασιζόμενες στη διάσπαση της ρωμαϊκής ενότητας και της αυξανόμενης επιρροής του θρησκευτικού παράγοντα στις διεθνείς σχέσεις.

Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος άλλαξε ριζικά το διεθνές περιβάλλον. Νέες ανάγκες και νέες ιδεολογικές προσεγγίσεις οδήγησαν σε καινούριες μορφές διπλωματικής δραστηριότητας, όπου οι μελετητές ονόμασαν “νέα διπλωματία”. Ο Α' Π.Π επέδρασε αρνητικά στο κύρος της διπλωματίας. Τα αίτια εντοπίστηκαν στις μυστικές συμφωνίες και τις πολύπλοκες συμμαχίες που συμφωνήθηκαν εν αγνοία των λαών αλλά και στους ανταγωνισμούς των εκλεγμένων αντιπροσώπων που οδήγησαν τις χώρες σε πόλεμο.

Η παλιά διπλωματία απέτυχε και έπρεπε να βρεθεί μια νέα, βάση της οποίας θα αποτελούσε το πρώτο από τα 14 σημεία – όρους ειρήνης που ο πρόεδρος Wilson παρουσίασε στο Αμερικανικό Κογκρέσο τον Γενάρη του 1918: << Φανερές συνθήκες ειρήνης...φανερές διαδικασίες...η διπλωματία θα κινείται πάντοτε με ειλικρίνεια και δημοσιότητα>>. Τις απόψεις αυτές συμμερίζονταν και οι ηγέτες των τριών νικητριών δυνάμεων, ο Loyd George της Βρετανίας, ο Clemenceau της Γαλλίας και ο Wilson των ΗΠΑ. Το ρόλο της πολυμερούς διπλωματίας στις σχέσεις μεταξύ των κρατών ενίσχυσε και η ίδρυση της Κοινωνίας των Εθνών, πνευματικό τέκνο του Woodrow Wilson

Κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου δεν εμπλουτίστηκε ιδιαίτερα η διπλωματική πρακτική. Οι διακρατικές σχέσεις ακολούθησαν τα πρότυπα που είχαν διαμορφωθεί κατά τον προηγούμενο πόλεμο. Υπήρξε αρκετές φορές παράκαμψη των Υπουργών Εξωτερικών και ο ρόλος των επαγγελματιών διπλωματών υποβαθμίστηκε εξαιτίας των τεράστιων οικονομικών αναγκών που προέκυψαν από την διεξαγωγή του πολέμου και οδήγησαν στην άμεση επαφή ειδικών από διάφορα υπουργεία και υπηρεσίες των εμπολέμων.
Η αποτυχία της ΚτΕ να αποτρέψει τον Β' Π.Π κατάφερε να μην εγκαταλειφθεί η ιδέα της συλλογικής ασφάλειας από τη διεθνή κοινότητα, αλλά αντίθετα οι κακουχίες του πολέμου έπεισαν και τον αμερικανικό λαό πως η δημιουργία ενός ισχυρού, διεθνούς οργανισμού που θα απέτρεπε μελλοντικά την διεξαγωγή πολέμου ήταν ζωτικής σημασίας για όλους. Τον Απρίλη του 1945 υπογράφηκε η ιδρυτική Συνθήκη του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών στο Σαν Φρανσίσκο από 50 κράτη. Σύντομα η λειτουργία του ΟΗΕ υπονομεύθηκε από τον Ψυχρό Πόλεμο και τον αμερικανο - σοβιετικό ανταγωνισμό.

Μετά την λήξη του Ψυχρού Πολέμου οι ποικίλες παρεμβάσεις του ΟΗΕ στα πλαίσια εκπλήρωσης της αποστολής του αυξήθηκαν θεαματικά. Η συμβολή του ΟΗΕ στην εξέλιξη της διπλωματικής πρακτικής είναι σημαντική. Η συμμετοχή του συνόλου σχεδόν των κρατών του κόσμου στον Οργανισμό και η σε υψηλό επίπεδο εκπροσώπησή τους με μόνιμες αποστολές, δίνει την δυνατότητα σε κράτη με πενιχρά οικονομικά μέσα, που δεν μπορούν να διατηρούν μεγάλο αριθμό πρεσβειών, να αναπτύξουν σχέσεις με μεγάλο αριθμό κρατών.

Αξιόλογο ρόλο στον διπλωματικό κλάδο διαδραματίζουν και οι Διεθνείς Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί (International Non Governmental Organizations). Οι ΜΚΟ αναλαμβάνουν συμπληρωματική δράση μαζί με τα κράτη και τους Κυβερνητικούς Οργανισμούς, όταν οι παραπάνω δρώντες δεν θέλουν ή δεν μπορούν να εμπλακούν σε θέματα που αφορούν την καταπολέμηση της φτώχειας (OXFAM, CARE), την υγεία (Γιατροί Χωρίς Σύνορα, Ερυθρός Σταυρός), την παιδεία (Action Aid, Library Project), τα ανθρώπινα δικαιώματα (Amnesty International, Survival International) και το περιβάλλον (Greenpeace, WWF).

Ο μεγάλος αριθμός δρώντων και φορέων επικοινωνίας στη σύγχρονη διπλωματία έχει περιορίσει δραστικά το ρόλο τόσο των παραδοσιακών διπλωματών, όσο και των διμερών σχέσεων μέσω μονίμων διπλωματικών αντιπροσωπειών. Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται πλέον απευθείας από τεχνοκράτες για τα πολύ σημαντικά ζητήματα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις συμφωνίες ΗΠΑ - Σοβιετικής Ένωσης (Ρωσίας) για τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων και τις διαπραγματεύσεις για το ελληνικό χρέος.

Οι πρεσβείες και οι διπλωμάτες έχουν ξεπεράσει δύσκολες πολιτικές καταστάσεις και συνεχίζουν να προσφέρουν τις πολύτιμες υπηρεσίες στη χώρα τους. Οι διαπραγματεύσεις που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των επικεφαλής κυβερνήσεων, υπουργών και άλλων αξιωματούχων με άμεσο τρόπο, δεν καλύπτουν όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος δύο κρατών. Αρκετά ζητήματα είναι ανάγκη να συζητηθούν από το μόνιμο διπλωματικό προσωπικό. Έχουν σαφώς πλεονεκτική θέση καθώς μπορούν να συγκεντρώνουν πληροφορίες για την χώρα διαπίστευσής τους, γνωρίζοντας πρόσωπα και πράγματα και εστιάζοντας την προσοχή τους σε θέματα ειδικού ενδιαφέροντος.

Ο ρόλος των διπλωματών εμπεριέχει την διαρκή και συστηματική καλλιέργεια διμερών φιλικών σχέσεων και μέσα από δημόσιες εμφανίσεις και μέσω χρήσης των μέσων ενημέρωσης προσπαθούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη προς όφελος της χώρας τους. Ασκούν λοιπόν πίεση με τρόπο ιδιαίτερο για την προώθηση των εθνικών τους συμφερόντων και βοηθούν τους υπηκόους της χώρας τους που χρήζουν προστασίας και καθοδήγησης. Ακόμη πολλές φορές είναι απαραίτητη η διασαφήνιση των προθέσεων της κυβέρνησής τους και οι διπλωμάτες παρεμβαίνουν με σκοπό την αποφυγή παρεξηγήσεων ή δημιουργίας αρνητικού κλίματος.

Γίνεται αντιληπτή λοιπόν η ανάγκη μιας διεθνούς εκπροσώπησης της κάθε χώρας αλλά πάνω από όλα σημαντικό στοιχείο είναι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των κυβερνήσεων, οι οποίες σε περιπτώσεις κρίσεων ή άμεσης ανάγκη είναι δύσκολο να δημιουργηθούν. Μέσα από την διαρκή, επιτόπια και προσωπική παρουσία εξειδικευμένων διπλωματικών υπαλλήλων αποτελεί ουσιώδες συστατικό της σύγχρονης διπλωματίας. Παρά τον σημαντικό περιορισμό του ρόλου τους, το μέλλον της Διπλωματίας διαφαίνεται εξασφαλισμένο.

 
 

Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα: Η Σταχομαζώχτρα.

on Saturday, 23 December 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα: Η Σταχομαζώχτρα.

 

Είπαμε, αυτές τις άγιες χριστουγεννιάτικες μέρες να αφήσουμε στην άκρη -για μια ανάσα- τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς και την αδιάκοπη αρθρογραφία, και να γίνουμε πάλι παιδιά!

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης,

«Η Σταχομαζώχτρα»

Πρωτοδημοσιεύτηκε το 1889.

Κατεβάστε ΕΔΩ! και Καλή ανάγνωση!

Μεγάλην ἐξέφρασεν ἔκπληξιν ἡ γειτόνισσα τὸ Ζερμπινιώ, ἰδοῦσα τῇ ἡμέρᾳ τῶν Χριστουγέννων τοῦ ἔτους 187… τὴν θεια-Ἀχτίτσα φοροῦσαν καινουργῆ μανδήλαν, καὶ τὸν Γέρο καὶ τὴν Πατρώνα μὲ καθαρὰ ὑποκαμισάκια καὶ μὲ νέα πέδιλα.
Τοῦτο δὲ διότι ἦτο γνωστότατον ὅτι ἡ θεια-Ἀχτίτσα εἶχεν ἰδεῖ τὴν προῖκα τῆς κόρης της πωλουμένην ἐπὶ δημοπρασίας πρὸς πληρωμὴν τῶν χρεῶν ἀναξίου γαμβροῦ, διότι ἦτο ἔρημος καὶ χήρα καὶ διότι ἀνέτρεφε τὰ δύο ὀρφανὰ ἔγγονά της μετερχομένη ποικίλα ἐπαγγέλματα. Ἦτο (ἂς εἶναι μοναχή της!) ἀπ᾽ ἐκείνας ποὺ δὲν ἔχουν στὸν ἥλιο μοῖρα. Ἡ γειτόνισσα τὸ Ζερμπινιὼ ᾤκτειρε τὰς στερήσεις τῆς γραίας καὶ τῶν δύο ὀρφανῶν, ἀλλὰ μήπως ἦτο καὶ αὐτὴ πλουσία, διὰ νὰ ἔλθῃ αὐτοῖς ἀρωγὸς καπαρήγορος;

Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα: Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη - Στο Χριστό στο Κάστρο - Το Χριστόψωμο

on Saturday, 23 December 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα: Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη - Στο Χριστό στο Κάστρο - Το Χριστόψωμο

 

Είπαμε αυτές τις άγιες χριστουγεννιάτικες μέρες να αφήσουμε στην άκρη -για μια ανάσα- τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς και την αδιάκοπη αρθρογραφία, και να γίνουμε πάλι παιδιά!

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης,

Χριστουγεννιάτικα διηγήματα:
1. Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη
2. Στο Χριστό στο Κάστρο
3. Το Χριστόψωμο



Κατεβάστε ΕΔΩ! και απολαύστε τα τρία Χριστουγεννιάτικα διηγήματα.



Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη
Στην ταβέρνα του Πατσοπούλου, ενώ ο βορράς εφύσα, και υψηλά εις τα βουνά εχιόνιζεν, ένα πρωί, εμβήκε να πίη ένα ρούμι να ζεσταθή ο μαστρο-Παύλος ο Πισκολέτος, διωγμένος από την γυναίκα του, υβρισμένος από την πενθεράν του, δαρμένος από τον κουνιάδον του, ξορκισμένος από την κυρά-Στρατίναν την σπιτονοικοκυράν του, και φασκελωμένος από τον μικρόν τριετή υιόν του, τον οποίον ο προκομμένος ο θείος του εδίδασκεν επιμελώς, όπως και οι γονείς ακόμη πράττουν εις τα "κατώτερα στρώματα", πως να μουντζώνη, να βρίζη, να βλασφημή και να κατεβάζη κάτω Σταυρούς, Παναγιές, κανδήλια, θυμιατά και κόλλυβα. Κι έπειτα, γράψε αθηναϊκά διηγήματα!


Στο Χριστό στο Κάστρο


- «Το Γιάννη το Νυφιώτη και τον Αργύρη της Μυλωνούς τους έκλεισε το χιόνι απάν’ στο Κάστρο, τ’ ν πέρα πάντα, στο Στοιβωτό τον ανήφορο, τ’ ακούσατε;»
Ούτως ωμίλησεν ο παπα-Φραγκούλης ο Σακελλάριος, αφού έκαμε την ευχαριστίαν του εξ οσπρίων και ελαιών οικογενειακού δείπνου, την εσπέραν της 23ης Δεκεμβρίου του έτους 186... Παρόντες ήσαν, πλην της παπαδιάς, των δυο αγάμων θυγατέρων και του δωδεκαετούς υιού, ο γείτονας ο Πανάγος ο μαραγκός, πεντηκοντούτης, οικογενειάρχης, αναβάς διά να είπη μίαν καλησπέραν και να πιή μίαν ρακιά, κατά το σύνηθες, εις το παπαδόσπιτο• κι η θειά το Μαλαμώ η Καναλάκαινα, μεμακρυσμένη συγγενής, ελθούσα διά να φέρη την προσφοράν της, χήρα εξηκοντούτις, ευλαβής, πρόθυμος να τρέχη εις όλας τάς λειτουργίας και να υπηρετή δωρεάν εις τους ναούς και τα εξωκκλήσια.

Το Χριστόψωμο
Μεταξύ των πολλών δημωδών τύπων, τους οποίους θα έχωσι να εκμεταλλευθώσιν οι μέλλοντες διηγηματογράφοι μας, διαπρεπή κατέχει θέσιν η κακή πενθερά, ως και η κακή μητρυιά. Περί μητρυιάς άλλωστε θα αποπειραθώ να διαλάβω τινά, προς εποικοδόμησιν των αναγνωστών μου. Περί μιας κακής πενθεράς σήμερον ο λόγος.
Εις τι έπταιεν η ατυχής νέα Διαλεχτή, ούτως ωνομάζετο, θυγάτηρ του Κασσανδρέως μπάρμπα Μανώλη, μεταναστεύσαντος κατά την Ελληνικήν Επανάστασιν εις μίαν των νήσων του Αιγαίου.
Εις τι έπταιεν αν ήτο στείρα και άτεκνος; Είχε νυμφευθή προ επταετίας, έκτοτε δις μετέβη εις τα λουτρά της Αιδηψού, πεντάκις τής έδωκαν να πίη διάφορα τελεσιουργά βότανα, εις μάτην, η γη έμενεν άγονος. Δύο ή τρεις γύφτισσαι τής έδωκαν να φορέση περίαπτα θαυματουργά περί τας μασχάλας, ειπούσαι αυτή, ότι τούτο ήτο το μόνον μέσον, όπως γεννήση, και μάλιστα υιόν. Τέλος καλόγηρός τις Σιναΐτης τη εδώρησεν ηγιασμένον κομβολόγιον, ειπών αυτή να το βαπτίζη και να πίνη το ύδωρ. Τα πάντα μάταια.

<<  9 10 11 12 13 [14