Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

14/7/2017. Οργή και Αντιδράσεις κατά Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Ζητούν την Καθαίρεση του Πατριάρχη

on Friday, 14 July 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης, Αντγος ε.α., Μέλος του ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

14/7/2017. Οργή και Αντιδράσεις κατά Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Ζητούν την Καθαίρεση του Πατριάρχη

Και να λοιπόν που τα δύσκολα τώρα αρχίζουν για το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και όπως φαίνεται θα είναι η απαρχή δυσμενών εξελίξεων. Η πώληση ακίνητης περιουσίας του Πατριαρχείου στην Ιερουσαλήμ , που είχαμε αναφερθεί λίγες μέρες πριν(1),   εξόργισε την Ιορδανία,  την Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ),  και την ηγεσία των Αράβων Χριστιανών  του Ισραήλ, με αποτέλεσμα να σημειωθούν αντιδράσεις και κινητοποιήσεις. Οι αντιδράσεις  άρχισαν, όταν οι Άραβες  ορθόδοξοι χριστιανοί σε Παλαιστίνη και Ιορδανία πληροφορήθηκαν  μια  μυστική συμφωνία πώλησης, περισσότερων  από  200 οικοπέδων  στις συνοικίες Talbiya και Nayot, στην Ιερουσαλήμ, σε έναν μυστηριώδη Ισραηλινό επενδυτικό όμιλο. ‘Έτσι την 11/7/17 δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο της οικονομικής Ισραηλινής εφημερίδας Calcalist(2), άρθρο του Doron Peskin {Αναλυτής θεμάτων Μέσης Ανατολής και Διευθυντής της εταιρείας Concord MENA ,   αρθρογραφεί στην  ε/φ Calcalist και στα ειδησεογραφικά  Ynet και Al-Monitor},  με τίτλο «Οι Ιορδανοί και οι Παλαιστίνιοι ενεργούν για να τορπιλίσουν την πώληση ακινήτων στην Ιερουσαλήμ» και υπότιτλο «Είναι εξοργισμένοι με τον Πατριάρχη που ενέκρινε τη συναλλαγή για την πώληση ακινήτων σε εβραίους επενδυτές. Οι πιστοί ξεκίνησαν να τον μποϋκοτάρουν και να διαδηλώνουν εναντίον του. Εάν η Ιορδανία και η  ΠΑ δηλώσουν ότι δεν τον αναγνωρίζουν, θα καθαιρεθεί και η συναλλαγή κινδυνεύει να ακυρωθεί».
Σύμφωνα με το άρθρο, την 10/7/17, έγιναν δυο διαδηλώσεις διαμαρτυρίας εναντίον του γεγονότος,   που χαρακτηρίστηκε  ως "πώληση ακινήτων στον σιωνιστή κατακτητή". Η μία διαδήλωση έγινε απέναντι από τον Ναό του Πανάγιου Τάφου στην Ιερουσαλήμ και η δεύτερη απέναντι από τον Ναό της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ. Στις  συγκεκριμένες διαδηλώσεις, οι οργανωτές  κατήγγειλαν τον Πατριάρχη Θεόφιλο Γ', για την πώληση της περιουσίας του Πατριαρχείου. 
Οι διαδηλώσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο, οργανώθηκαν από ορθόδοξα παλαιστινιακά ιδρύματα και πραγματοποιήθηκαν κατόπιν πρωτοβουλίας της  παλαιστινιακής  Φατάχ, το κόμμα του προέδρου της ΠΑ Μαχμούντ Αμπάς. Η Φατάχ έχει ως στόχο να αναδείξει, ότι η πώληση γης από το Πατριαρχείο αποτελεί βασικά εθνικό  παλαιστινιακό πρόβλημα και όχι μόνο πρόβλημα της χριστιανικής κοινότητας. Για αυτό τον λόγο, ο Γενικός Γραμματέας της Φατάχ στη Βηθλεέμ, Muhammad el-Masri, κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης απέναντι από τον Ναό της Γεννήσεως, απεύθυνε έκκληση για συμμετοχή όλων των παλαιστινιακών παρατάξεων ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Μεταξύ άλλων, οι Παλαιστίνιοι απαιτούν να αναλάβουν τον έλεγχο της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας και των εδαφών που αυτή έχει στην ιδιοκτησία της.  Για τα γεγονότα που άρχισαν και εξελίσσονται ραγδαία και δραματικά, αναφέρονται ακόμη  και  σε δημοσιεύματα του ειδησεογραφικού ιστότοπου Al-Monitor(3) και του παλαιστινιακού ειδησεογραφικού πρακτορείου Ma'an(4). Στα δημοσιεύματα  αποκαλύπτεται, ότι  «τελικός στόχος του αγώνα των Παλαιστινίων είναι η απομάκρυνση του Πατριάρχη», ενώ επίσης, από τότε που δημοσιοποιήθηκε η πώληση της ακίνητης περιουσίας στην Ιερουσαλήμ, έχουν αρχίσει να ακούγονται ακραίες φωνές για «ποινική δίωξη του Πατριάρχη, για διαφθορά και ξέπλυμα χρημάτων»!! Παλαιστινιακοί Ορθόδοξοι φορείς  ίδρυσαν επιτροπή που θα συνεχίσει να παρακολουθεί την υπόθεση. Μάλιστα  φρόντισαν να διαρρεύσει στα αραβικά ΜΜΕ, ότι όλοι οι επικεφαλής των Εκκλησιών στο Ισραήλ και την Παλαιστινιακή Αρχή , όπως και 14  τοπικά εκκλησιαστικά συμβούλια, αποφάσισαν στις 3 Ιουλίου 2017  «να ζητήσουν να μην μνημονεύεται το όνομα του Πατριάρχη Θεόφιλου, καθώς επίσης να μην γίνεται δεκτός ο ίδιος και άνθρωποί του σε οποιαδήποτε εκδήλωση πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του έτους και να ανακηρυχθεί ως ανεπιθύμητη προσωπικότητα». Οι ίδιοι παράγοντες απορρίπτουν τον ισχυρισμό του Πατριάρχη για οικονομική δυσχέρεια και για έλλειψη βοήθειας εκ μέρους των αραβικών χωρών.
 Μετά τις παραπάνω  αντιδράσεις, σύμφωνα με τον  Doron Peskin, μερικοί φορείς – μεταξύ των οποίων και το Ορθόδοξο Συμβούλιο της πόλης  Άκρας,  ξεκίνησαν ήδη να υιοθετούν την πολιτική του μποϊκοτάζ στον Πατριάρχη. Εκκλησιαστικοί παράγοντες ισχυρίζονται ότι η τελευταία συναλλαγή που έγινε γνωστή, αποτελεί μόνο «την κορυφή του παγόβουνου» και ότι «ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ’ είναι αναμεμιγμένος και σε άλλες  υποθέσεις πώλησης ακινήτων σε ισραηλινούς αξιωματούχους».
Οι Παλαιστίνιοι φορείς της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως και το Ορθόδοξο Ιορδανο-Παλαιστινιακό Συμβούλιο ασκούν έντονες πιέσεις στην κυβέρνηση της Ιορδανίας και της ΠΑ,  να ανακηρύξουν παύση αναγνώρισης του Πατριάρχη. Μάλιστα,  112 ιορδανοί βουλευτές  υπέγραψαν διαμαρτυρία, που  εστάλη στον Π/Θ της Ιορδανίας.  Μια τέτοια ενέργεια, όπως ισχυρίζονται, θα οδηγήσει υποχρεωτικά στην απομάκρυνση του Θεόφιλου Γ', δεδομένου ότι, για να βρίσκεται στη συγκεκριμένη θέση, απαιτείται αποδοχή του από τα τρία κράτη,  Ισραήλ, Ιορδανία και ΠΑ, όπως προβλέπεται από το υφιστάμενο νομικό καθεστώς. Ακόμη στο ειδησεογραφικό portal The Times of Israel  σε άρθρο αναφέρονται και τα εξής: «Οι επικριτές σε Ιορδανία και Δυτική Όχθη καταλογίζουν επίσης αδράνεια στον Αμπάς όσον αφορά τις συμφωνίες [πώλησης] στη δυτική Ιερουσαλήμ και θέλουν να αντικατασταθούν οι Έλληνες από Παλαιστινίους στην ιεραρχία της Εκκλησίας»(5).  Μέχρι τώρα, οι Αρχές στο Αμάν και την Ραμάλα  απέφυγαν, τουλάχιστον δημόσια, να προβούν σε επίσημες δηλώσεις που θα διευκρινίζουν τη θέση τους για το συγκεκριμένο ζήτημα. Αυτό καταδεικνύει την πολιτική ευαισθησία του θέματος. 
Η καθαίρεση Πατριάρχη δεν είναι σύνηθες φαινόμενο, αλλά αποτελεί σπάνιο  γεγονός και  έχει συμβεί μόνο μια φορά. Και η ειρωνεία της τύχης είναι  ότι έγινε ακριβώς πριν 12 χρόνια με τον προκάτοχο του νυν Πατριάρχη Θεόφιλου, τον Πατριάρχη και νυν μοναχό Ειρηναίο. Τότε, το 2005, το  Πατριαρχείο Ιεροσολύμων συγκλονίστηκε  από ένα σκάνδαλο διαχείρισης  της περιουσίας του, παρόμοιο με το σημερινό, αλλά μικρότερης έκτασης. Μέσα από δραματικές διεργασίες,  ο Πατριάρχης  Ειρηναίος Α', καθαιρέθηκε,  όταν αποκαλύφθηκε  ότι «ενεπλάκη σε συναλλαγή», κατά την οποίαν   πουλήθηκε ή έγινε προσπάθεια να πουληθεί ακίνητη περιουσία του Πατριαρχείου (τα ξενοδοχεία Πέτρα και Ιμπέριαλ), εντός της παλαιάς πόλη της Ιερουσαλήμ και μάλιστα  στην δεξιά εθνικιστική Εβραϊκή  οργάνωση Ateret Hakohanim. Και ενώ ο νυν Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄, ανήλθε στον θρόνο του Πατριαρχείου, μετά από το πρωτοφανές αυτό γεγονός, εν τούτοις  ευρίσκεται και αυτός στο μέσον ενός μεγάλου και ενδεχομένως επικίνδυνου για τα εθνικά μας θέματα κλυδωνισμού του Πατριαρχείου για παρόμοιο θέμα διαχείρισης της περιουσίας του Πατριαρχείου. 
Όπως παρουσιάζονται τα γεγονότα, φαίνεται ότι η αγοραπωλησία έγινε και ο Πατριάρχης συνηγόρησε στο θέμα, για οικονομικούς ή και άλλους λόγους που δεν έχουν αποκαλυφθεί. Το ζήτημα  όμως είναι πολύ πιο σοβαρό και ακόμη πιο επικίνδυνο για τα εθνικά μας θέματα. Το Ελληνο-Ορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων  αποτελεί την Ελληνική ιστορική συνέχεια στην περιοχή, ως κληρονόμος της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, αλλά  και την σύγχρονη «soft power», του Ελληνισμού και την προβολή ισχύος της εθνικής μας κυριαρχίας στην ιστορική περιοχή της Μέσης Ανατολής. Απαιτείται σοβαρός και υπεύθυνος χειρισμός του όλου θέματος, από όλους όσους εμπλέκονται και είναι αρμόδιοι (Πατριαρχείο, Εκκλησία της Ελλάδος, Πατριαρχείο Κων-λεως, Ελληνική κυβέρνηση),  γιατί όπως αποκαλύπτεται με απόλυτη σαφήνεια  από την αρθρογραφία τόσο στον Ισραηλινό, όσο και Παλαιστινιακό τύπο, καθώς και εκτιμήσεις πολλών εκ των «παροικούντων την Ιερουσαλήμ»,  σκοπός των παλαιστινιακών εθνικιστικών κύκλων, που πρωτοστατούν στις κινητοποιήσεις  είναι η «υφαρπαγή» του Πατριαρχείου, με το γνωστό και παλαιό επιχείρημα ότι το ορθόδοξο ποίμνιο είναι Παλαιστίνιοι, η δε ηγεσία του Πατριαρχείου είναι Έλληνες και ότι αυτό πρέπει επιτέλους να αλλάξει!! Και δυστυχώς  σε αυτό πρωτοστατούν στελέχη της Φατάχ, του κυβερνώντος παλαιστινιακού κόμματος του προέδρου της ΠΑ, Μαχμούτ Αμπάς. Ξεχνώντας βέβαια την ιστορική συνέχεια και προσφορά του Ελληνισμού επί αιώνες τώρα, διαφυλάττοντας το Πατριαρχείο από την ίδρυσή του, δια μέσου των αιώνων, μέχρι σήμερα. Οι ίδιοι Παλαιστινιακοί εθνικιστικοί κύκλοι που πρωταγωνίστησαν το 2005 και είχαμε τα τραγικά γεγονότα με την καθαίρεση Πατριάρχη,  βλέπουμε να πρωταγωνιστούν ξανά με το ίδιο ακριβώς σενάριο: Πώληση περιουσίας του Πατριαρχείου σε «ακραίες  ή ύποπτες Εβραϊκές οργανώσεις ή εταιρείες»   και «διαφθορά και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος» από την ηγεσία του Πατριαρχείου!! Τελικός σκοπός των, σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, εκτιμάται ότι είναι η καθαίρεση ξανά του  Πατριάρχη, κατόπιν ο έλεγχος και  η άλωση του Πατριαρχείου με τελική επιδίωξη την εκδίωξη  της Ελληνικής του ηγεσίας ,  με την κατηγορία της αναξιότητας και της διαφθοράς.  Ελπίζουμε και ευχόμαστε, για το καλό του Ελληνισμού,  η παρούσα κρίση να ξεπεραστεί και  οι εκτιμήσεις να παραμείνουν μόνο εκτιμήσεις, αν και οι ενδείξεις  και οι πληροφορίες είναι ανησυχητικές, πολύ ανησυχητικές!!
« Ἱερουσαλὴμ Ἱερουσαλήμ, ἡ ἀποκτείνουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτήν• ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου…καὶ οὐκ ἠθελήσατε» (Ματθ. κγ΄, 37)

(1)    http://www.analystsforchange.org/2017/07/blog-post_219.html
(2)    http://www.calcalist.co.il/home/0,7340,L-8,00.html
(3)    http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/07/jerusalem-orthodox-church-land-deals-israel-palestine.html
(4)    https://www.maannews.com/Content.aspx?id=778004
(5)    http://www.timesofisrael.com/palestinians-demand-patriarchs-ouster-over-jerusalem-land-sales/

10/7/2017. ΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΛΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

on Monday, 10 July 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει η Βενετία Λιάκου, Συνεργάτρια του ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

10/7/2017.  ΟΙ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ  ΠΛΗΓΕΣ  ΤΗΣ  ΕΛΛΑΔΑΣ

                  
Η μελέτη της ελληνικής περίπτωσης αναφορικά με την περιβαλλοντική πολιτική παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον , στο μέτρο που η περιβαλλοντική πολιτική, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα δεν αποτελούσε πεδίο υψηλής πολιτικής προτεραιότητας για τις ελληνικές κυβερνήσεις.

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι παρά την ύπαρξη, ήδη από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, κανονιστικών διατάξεων για την προστασία της δημόσιας υγείας και την αντιμετώπιση οχλήσεων από παραγωγικές δραστηριότητες, καθώς και τη θέσπιση ρητής διάταξης στο Σύνταγμα του 1975, σύμφωνα με την οποία ‘ προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός ‘, η εισαγωγή ενός ολοκληρωμένου νομικού πλαισίου ολοκληρώθηκε μόλις το 1986.

  Παρά τα πιεστικά περιβαλλοντικά προβλήματα που αναδεικνύονται σταδιακά από τα τέλη της δεκατίας του 1970 έως σήμερα, ιδίως όσον αφορά την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής στα μεγάλα αστικά κέντρα, την περιβαλλοντική επιβάρυνση από την αγροτική παραγωγή και τη σημαντική έλλειψη υδάτινων πόρων στο ανατολικό τμήμα της χώρας, η περιβαλλοντική πολιτική παρέμενε επί μακρόν τομέας χαμηλής πολιτικής προτεραιότητας.
   Αντίστοιχα, οι εθνικές δομές, διαδικασίες και πρακτικές περιβαλλοντικής ρύθμισης χαρακτηρίζονται από έντονα συγκεντρωτικό χαρακτήρα, σημαντικές ελλείψεις γνωστικών και χρηματοδοτικών πόρων των δομών που είναι επιφορτισμένες με την αποτελεσματική παρακολούθηση και επιβολή της ενωσιακής νομοθεσίας.
    Παρατηρείται έντονα την τελευταία δεκαετία αδυναμία των εκάστοτε ελληνικών κυβερνήσεων να εφαρμόσουν τις περιβαλλοντικές νομοθεσίες που προέρχονται από την ΕΕ, με ακούσιο ή εκούσιο χαρακτήρα. Συγκεκριμένα,  η ενωσιακή περιβαλλοντική νομοθεσία εκούσια καταπατάται όταν η σύγκριση κόστους –ωφέλειας εφαρμογής συγκλίνει υπέρ του κόστους ( χρηματικό, πολιτικό, διοικητικό) και όχι υπέρ της ωφέλειας. Σε αντίθεση, ακούσια καταπατάται όταν ενώ το κράτος – μέλος επιθυμεί την εφαρμογή της ενωσιακής περιβαλλοντικής πολιτικής, αλλά δεν διαθέτει τους κατάλληλους οικονομικούς, διοικητικούς, εξειδικευμένους  γνωστικούς πόρους.    

Ως περιβαλλοντικές πληγές της χώρας μας υπογραμμίζονται ο τομέας διαχείρισης των στερεών αποβλήτων και ο τομέας της ανακύκλωσης. Σχετικά με τον τομέα των στερεών αποβλήτων η πολιτική της ΕΕ στηρίζεται σε μια σειρά από κατευθυντήριες αρχές, οι οποίες αποτυπώνονται στις επιμέρους οδηγίες και τα προγραμματικά κείμενα της Επιτροπής. Συγκεκριμένα, η θεμελιώδης αρχή διαχείρισης των αποβλήτων ότι ‘ ο ρυπαίνων πληρώνει’ , καθιστά τους παραγωγούς και κατόχους αποβλήτων υπόχρεους για το κόστος διαχείρισής τους.

Σύμφωνα με την αρχή της ‘επανόρθωσης’ της ζημίας στο περιβάλλον, το κόστος διαχείρισης των αποβλήτων βαρύνει τον αρχικό παραγωγό των αποβλήτων και τον τρέχοντα ή τους προηγούμενους κατόχους τους.

Η ανταπόκριση της ελληνικής πλευράς στις ουσιαστικές και διαδικαστικές προϋποθέσεις εφαρμογής του σύνθετου και εξαιρετικά εξειδικευμένου από τεχνική άποψη, θεσμικού πλαισίου ήταν εξαρχής προβληματική. Χαρακτηριστικά, ο εν λόγω τομέας κρατικής ρύθμισης αναπτύχθηκε υπό την πίεση της ενσωμάτωσης των ενωσιακών ρυθμίσεων. Είναι ενδεικτικό ότι παρά την ύπαρξη υγειονομικών διατάξεων ήδη από την δεκαετία του 1960, η πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια εισαγωγής ενός συνεκτικού πλαισίου αρχών και διαδικασιών διαχείρισης των αποβλήτων έγινε το 1986 με το άρθρο 12 του Ν. 1650, που προβλέπει την αναγκαιότητα εθνικού σχεδιασμού διαχείρισης, ενώ παράλληλα παρέχει ευρεία διακριτική ευχέρεια για την έκδοση των σχετικών υπουργικών αποφάσεων εξειδίκευσης του τρόπου εκπόνησης και του περιεχομένου των σχεδίων.

Το κανονιστικό αυτό πλαίσιο αποτελείται από υπουργικές αποφάσεις που ενσωματώνουν τις επιμέρους οδηγίες και καθορίζουν τους εθνικούς φορείς και τις διαδικασίες εφάρμογής τους. Συγκεκριμένα, με την Κ.Υ.Α 69728/824 του 1996 που ενσωματώνει τις οδηγίες του 1975 και του 1991. Τέθηκαν έτσι οι βασικοί όροι και τα μέτρα για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, που παρέμειναν εν ισχύ μέχρι την τροποποίησή της με δύο νέες Κ.Υ.Α  μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Η υπουργική αυτή απόφαση αφορά αποκλειστικά στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, εξαιρώντας από το πεδίο εφαρμόγής της τόσο τα αέρια, όσο και τα ραδιενεργά απόβλητα, τα πτώματα ζώων, τα γεωργικά απόβλητα, καθώς και εκείνα που βάσει της νομοθεσίας χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα. Συνεπώς, το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με διατάξεις που θέτουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαχείρισης των στερεών αποβλήτων ως προς τους υπόχρεους φορείς, τις γενικές κατευθύνσεις της πολιτικής διαχείρισης των αποβλήτων, το πλαίσιο των τεχνικών προδιαγραφών και γενικών προγραμμάτων διαχείρισης, τα επιμέρους μέτρα, τις διαδικασίες τερματισμού, εξυγίανσης και αποκατάστασης εγκαταστάσεων και χώρων διάθεσης αποβλήτων, καθώς και την αποκατάσταση των ΧΑΔΑ και τη διενέργεια ελέγχων.

Η δεύτερη περιβαλλοντική πληγή της χώρας συνίσταται στο ζήτημα της ανακύκλωσης. Η ενωσιακή νομοθεσία θέτει  ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους ως προς τα διάφορα ρεύματα ανακύκλωσης υλικών και συσκευασιών. Σύμφωνα με αυτούς, η Ελλάδα αναλαμβάνει την υποχρέωση , έως το 2013, να αναπτύξει εθνικό πρόγραμμα πρόληψης παραγωγής αποβλήτων για την επίτευξη των στοχων που θέτουν οι οδηγίες της ΕΕ.  Η πορεία επίτευξης των στόχων αυτών είναι προδήλως ελλειμματική.

Η χώρα μας δυστυχώς βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των υπόλοιπων κρατών μελών της Ένωσης ως προς την ανακύκλωση συσκευασιών, που αποτελούν και τον κύριο όγκο των ανακυκλώσιμων υλικών.  Συγκεκριμένα, η Ελλάδα με 44 % το 2008 υπολείπεται σημαντικά του κοινοτικού μέσου όρου, ο οποίος είναι 61%.

Το αξιοσημείωτο αυτό έλλειμμα, οφείλεται σε τρείς βασικές αιτίες. Αρχικά, στην ουσιαστική αδυναμία των διοικητικών μηχανισμών που είναι επιφορτισμένοι με τη διαμόρφωση, την παρακολούθηση και κυρίως τον έλεγχο της πολιτικής για την ανακύκλωση. Δεύτερον, στο σημαντικό έλλειμμα αποτελεσματικών μηχανισμών διαμόρφωσης και υλοποίησης των στρατηγικών για την ανακύκλωση διάφορων ρευμάτων υλικών.  Και τρίτον στο αξιοπρόσεχτο έλλειμμα συνεκτικών και αποτελεσματικών στρατηγικών ευαισθητοποίησης και πληροφόρησης των πολιτών σχετικά με τους κινδύνους από τη μη ορθή διαχείριση των οικιακών αποβλήτων.

Εν κατακλείδι, τα βασικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα της χώρας μας, ή αλλιώς οι βασικότερες περιβαλλοντικές πληγές της απαιτούν μια καίρια και αποφασιστική διευθέτησή τους. Αυτή η διευθέτηση συνίσταται  σε ένα κράμα πολιτικής, διοικητικής οργάνωσης και κοινωνικής ευσυνειδησίας.

19/6/2017. Ζόφος

on Monday, 19 June 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

19/6/2017. Ζόφος

Είναι πλέον πασίδηλο ότι η χωρά μας διολισθαίνει επιταχυνόμενα σε όλες τις εκφάνσεις του συλλογικού της βίου. Η οικονομική κρίση αποτελεί μόνο μια πτυχή της ζοφερής πραγματικότητας˙ ούτως ή άλλως ήταν το απότοκο χρόνιων παθογενειών. Κατά το
τελευταίο διάστημα μια σειρά γεγονότων καταδεικνύουν την κοινωνική και πολιτική αποσάθρωση.

Σε προάστιο της Αττικής κατά την διάρκεια εορταστικής συνάθροισης, διότι δεν προφυλακίστηκε νεαρός «συμπολίτης» μας για υπόθεση εμπορίου ναρκωτικών, λόγω πυροβολισμών προκλήθηκε ο θάνατος εντεκάχρονου μαθητή, ο οποίος συμμετείχε σε εκδήλωση στο παρακείμενο δημοτικό σχολείο. Η δήλωση πολιτικού προσώπου, εν είδει σχολίου, περί της τυχαιότητας του γεγονότος συνιστά εκφραστικό μνημείο της γενικευμένης παρακμής.

Σε εκδήλωση της ελληνικής πολιτείας, κατά την οποία πρέσβης θα κατέθετε στεφάνι ως ένδειξη συγγνώμης για τις θηριωδίες της χώρας του κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, έτερο πολιτικό πρόσωπο, το οποίο μέχρι πρόσφατα κατείχε κορυφαίο πολιτειακή θέση, αποφασίζει να παρεμποδίσει την πράξη. Δημιουργεί, τουλάχιστον, αλγεινή εντύπωση η αδιαφορία μίας νομικού για την τήρηση των αποφάσεων της πολιτείας και η οποία ως Πρόεδρος της Βουλής συμμετείχε, κατά το παρελθόν, σε αντίστοιχές εκδηλώσεις!

Με χαρακτηριστικά μόνιμης κατάστασης, στο κέντρο της Αθηνάς η σύμπραξη ατόμων, των οποίων οι δράσεις τους εμπίπτουν στον ποινικό κώδικα, με άλλους οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται ως αντι-εξουσιαστές έχουν περιστείλει κάθε έννοια ασφάλειας και λειτουργίας του κράτους. Οι αιτιάσεις και τα πεπραγμένα του αρμοδίου υπουργού για την κατάσταση απέχουν του θεσμικού του ρόλου. Είναι γεγονός πως έχει αρχίσει να επαναπροσδιορίζεται, δια της σχετικοποίησης, η έννοια της δημόσιας τάξης και της συντεταγμένης λειτουργίας της πολιτείας.

Προφανώς και στις πιο ανεπτυγμένες χώρες διασαλεύεται η δημόσια τάξη από διάφορά γεγονότα. Αυτό που διαφοροποιεί την ελληνική περίπτωση είναι ότι τέτοιες καταστάσεις προσπαθούν από αρμόδιους φορείς να χαρακτηριστούν ως κανονικότητα. Η τήρηση της δημόσιας τάξης δεν δύναται να διαφοροποιείται σε ένταση και βαθμό αναλόγως των ιδιαιτεροτήτων είτε μειοψηφιών σε ευρύτερο πλαίσιο, είτε πλειοψηφιών σε τοπικό επίπεδο.Η βία εμφιλοχωρεί όλο και εντονότερα στην καθημερινότητά μας, απειλώντας όχι μόνο την δημόσια ασφάλεια αλλά και την κοινωνική μας συνοχή. Στην Ελλάδα, εν έτει 2017, φαίνεται να βρίσκουν πεδίο δόξης λαμπρό οι παραινέσεις του Frantz Fanon, ο οποίοςέχει εναποθέσει την πίστη στην επανάσταση σε «αταξικούς αργόσχολους», πιστεύοντας «στο λούμπεν προλεταριάτο», ότι «η εξέγερση θα βρει την αιχμή του δόρατος που χρειάζεται στις πόλεις» και θεωρώντας ότι «οι γκάνγκστερς θα φωτίσουν το δρόμο για το λαό» (Arendt Hannah, Περί βίας, Αλεξάνδρεια, 2000, σελ. 82).

Η ανάταξη της χώρας συνιστά ένα ιδιαιτέρως δύσκολο εγχείρημα, μέρος του οποίου είναι η οικονομική ανάπτυξη. Η δημόσια τάξη προφανώς προηγείται και αποτελεί προϋποτιθεμένη συνθήκη για την οικονομική ευημερία κάθε κοινωνίας. Ο σημερινός ζόφος επήλθε διότι μέσω μακροχρονίων διαδικασιών αναδύθηκαν στην δημόσια σφαίρα, ευθέως συσχετιζόμενες, ατομικές και συλλογικές συμπεριφορές βασιζόμενες στην εμπεδωμένη ανομία, την μετριότητα, την αναξιοκρατία, την μηδενική ατομική ευθύνη, την κατάχρηση δικαιωμάτων, την ημιμάθεια, τον κουτσαβακισμός κ.τ.λ.. Όλα αυτά, δυστυχώς, έγιναν μέρος της ιδιοσυστασίας μας δημιουργώντας έναν ανθρωπολογικό τύπο, ο οποίος σταδιακά έγινε κυρίαρχος στο κοινωνικό γίγνεσθαι, εκφράστηκε στον πολιτικό στίβο και στην παρούσα συγκυρία εκδηλώνεται σε όλο του το μεγαλείο. Τα θετικά συλλογικά μας γνωρίσματα εξακολουθούν να υφίστανται και είναι αυτά -παράλληλα με την δανειοδότηση των εταίρων στην ΕΕ- που έχουν αποτρέψει την ολική κατάρρευση.

Είναι βέβαια ότι η εν λόγω κοινωνική σύμπραξη θα εξαντλήσει κάθε μέσο για την διαιώνισή της, η οποία όμως θα έχει όλο και μεγαλύτερο κοινωνικό κόστος. Οι κοινωνίες έχουν το αίσθημα της αυτοσυντήρησης, τις διαφοροποιεί ο χρόνος ενεργοποίησής του. Ο κοινωνικός μετασχηματισμός που απαιτείται για την υπερκέραση της πολυσχιδούς κρίσης προϋποθέτει μετάλλαξη σχεδόν στο σύνολο των δημόσιων πολιτικών. Κυρίως όμως, είναι αναγκαία μία ριζικά διαφοροποιημένη ατομική στάση που να συνάδει σε πολίτες, μίας χώρας που επιθυμεί να είναι ευνομούμενη, να συμμετέχει ενεργά και με την ετερότητά της στα ευρωπαϊκό και διεθνές γίγνεσθαι, απαλλαγμένη από αγκυλώσεις και φαντάσματα του παρελθόντος.

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

on Sunday, 28 May 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Ανδρέας Σταυρίδης Ταξίαρχος ε.α.

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

1.       Εισαγωγή
          Από την  29η  Μαίου   του 1453 , την  αποφράδα εκείνη μέρα , πάνε 563 χρόνια που το θλιβερό μήνυμα «ΕΑΛΩ Η ΠΟΛΙΣ», διαδόθηκε από στόμα σε στόμα μεταξύ των λιγοστών εναπομεινάντων, αποκαμωμένων μαχητών και κατοίκων της πόλης των πόλεων, της Βασιλεύουσας.
«ΕΑΛΩ Η ΠΟΛΙΣ»
    Ένα γεγονός που σημάδεψε καθοριστικά, μέχρι και τις μέρες μας, ολόκληρη την Ασία, την υστερομεσαιωνική και ανακύπτουσα από τον σκοταδισμό, τότε Ευρώπη, ιδιαίτερα όμως , σημάδεψε την πορεία του Ελληνικού έθνους και την Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία μας.
ΕΔΩ! η συνέχεια.

Αξίζει να κατεβάστε ΕΔΩ! ένα ειδικό αφιέρωμα στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης με την υπογραφή του National Geographic!

23/5/2017. Επετειακό (για τις γιορτές του Σουλίου-28 Μαίου2017): Οι πνευματικές παρακαταθήκες των Ελλήνων και η ελληνική ψυχή των Σουλιωτών

on Tuesday, 23 May 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Γιώργος Γκορέζης*

23/5/2017. Επετειακό (για τις γιορτές του Σουλίου-28 Μαίου2017): Οι πνευματικές παρακαταθήκες των Ελλήνων και η ελληνική ψυχή των Σουλιωτών

Αυτοί που εξόντωσαν τον Τούρκο κατακτητή στον αγώνα της ανεξαρτησίας δεν ελέγοντο Κοραής και Τρικούπης, αλλά Κανάρης και Μιαούλης, Καραϊσκάκης και Τζαβέλας. Δεν ήταν σοφοί και λόγιοι, αλλά πολεµιστές αγράµµατοι. Και η υψηλή ιδέα που δόνησε την καρδία των απλοϊκών εκείνων ανθρώπων ήταν η αιώνια Ελληνική ψυχή.

Η Ελληνική ψυχή, που από του Οµήρου µέχρι των αγνώστων ποιητών των κλέφτικων τραγουδιών, από τον Πλάτωνα και τον Αισχύλο µέχρι τον Κοραή και τον Φεραίο, υπήρξε µία και αναλλοίωτος. Δεν έσβησε ποτέ. Τα γράµµατα των σχολείων του γένους, τα τυπογραφεία της Βενετίας και της Μοσχοπόλεως, τα κλέφτικα τραγούδια και οι θούριοι του Ρήγα και του Κοραή, την διατήρησαν θερµή πάντοτε , ώστε να µη τη παγώσει το ψύχος της δουλείας.

Αν η ελληνική πολιτεία µε την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως κατελύθη, η ελληνική ψυχή, βαρέως πληγείσα, ουδέποτε απέθανε. Η ψυχή του γένους ήταν πάντα ζωντανή και ακµαία. Ανέβαζε τους κλέφτες στα φαράγγια της Γκιώνας και της Λιάκουρας, κατέβαζε τους αρµατολούς στη πολεµική ακαδηµία του Αλή πασά, άναβε τη θρυαλλίδα της εξέγερσης που άρχισε από τα πρώτα χρόνια της σκλαβιάς και συνεχίστηκε, πότε στη Μάνη, πότε στο Σούλι, πότε στον Πόντο, πότε στην Ήπειρο, από τον Κροκόνδιλο Κλαδά µέχρι το Διονύσιο Τρίκκης, από τον Μπούα Γρίβα µέχρι το Λάµπρο Κατσώνη. Το έθνος, µε τις αιωνόβιες παραδόσεις του, µε τον υψηλό πολιτισµό του, προσπαθεί και αγωνίζεται µε καταπληκτικό σθένος και µε αξιοθαύµαστη επιµονή, εν µέσω αφάνταστων δυσχερειών και µεγίστων κινδύνων, προσπαθεί και αγωνίζεται να απαλλαγεί της καταθλιπτικής τυραννίας. Η Ελλάδα, µεταµορφώνοντας σε σπαθί το µέταλλο των αλυσίδων της, πεθαίνει πολεµώντας για να αναστηθεί στη δόξα της.

Την εποχή εκείνη κάθε ξεσηκωµένος ραγιάς, ήταν ενσάρκωση της πιο µεγάλης ιδέας του ανθρώπινου πολιτισµού, της ιδέας της ελευθερίας. Και η ιδέα αυτή δεν ήταν µόνο πνεύµα, ήταν και πράξη, δεν ήταν µόνο λόγος ήταν και ξίφος. Ήταν απόφαση θανάτου. Χωρίς απόφαση θανάτου δεν υπάρχει το ενδοξότερο της ζωής στεφάνωµα, η αθανασία.

Σκότος και ζόφος στυγνής δουλείας κάλυπτε τη χώρα µας. Τύραννος πανίσχυρος και απηνής σαν βαρύς εφιάλτης επεκάθητο επ’ αυτής. Και έξωθεν η απροκάλυπτος απειλή της Ιεράς Συµµαχίας, η οποία, εν ονόµατι της θεωρίας της «νοµιµότητας», καταδίκαζε κάθε πολιτική µεταρρύθµιση γινοµένη δια των όπλων.

Αλλ’ όµως η ελληνική ψυχή, αδούλωτος και απτόητος, δεν υπελόγιζε όλα αυτά. Και όταν ήλθε το πλήρωµα του χρόνου, το ασθενές σε µέσα, αλλά πανίσχυρο στην ψυχή έθνος, δηµιουργεί µέσω των απλοϊκών ηρώων του 21 µεγάλα, του Κανάρη και του Παπαφλέσσα, του Καραϊσκάκη και του Τζαβέλα, ένδοξα, αθάνατα κατορθώµατα, που προκαλούν τον τρόµο και τη λύσσα του τυράννου, τον θαυµασµό κάθε φιλελεύθερης καρδίας πανταχού του πολιτισµένου κόσµου. Η ελευθερία και η δόξα περιτρέχουν την οικεία ελληνική γη.

Ο Αδαµάντιος Κοραής προσπάθησε να διαδοθεί στο γένος η παιδεία. Η παιδεία όχι µόνο της κεφαλής, αλλά και της καρδίας, του στήθους, όπως έλεγε. Αυτή η παιδεία τόνωσε τη συνείδηση των ιερών υποχρεώσεων, και χάλκευσε τα πνευµατικά όπλα µε τα οποία εθραύσθησαν τα δεσµά της δουλείας. Εις αυτήν οφείλεται η διάσωση του πατριωτισµού, της θρησκείας και της γλώσσας, η προσήλωση στις πατρώες παραδόσεις. Σ’ αυτήν οφείλεται το ιερό εκείνο συναίσθηµα που δηµιούργησε το Σούλι, το Δραγατσάνι, τα Ψαρά, και γέννησε τους ήρωες του 21, οι οποίοι, αν και εστερούντο µορφώσεως, ασυνείδητα ανέπνεαν τον πνευµατικό αέρα, και καθοδηγούντο από τις παραδόσεις του έθνους.

Άπειρα παραδείγµατα µας αποδεικνύουν ότι στην απλοϊκή ψυχή του Κ. Τζαβέλα, του Μάρκου Μπότσαρη και των άλλων αγωνιστών του 21 υπήρχε µεγάλη και υψηλή η ιδέα του Ελληνικού πνεύµατος. Ήταν αυτή που ενέπνεε στον αγώνα το αίσθηµα της υπεροχής έναντι του κατακτητή. Αόριστος και ασαφής, αλλά πάντοτε µεγάλη ήταν σ’ αυτούς εµφυτευµένη η ιδέα του Ελληνικού φρονήµατος. «Σταθείτε Πέρσες να πολεµήσουµε», φώναζαν οι οπλαρχηγοί στους Τούρκους, όταν οι τελευταίοι πανικόβλητοι ετρέποντο σε φυγή. Η καταφρόνηση του θανάτου υπαγόρευε στον Καραϊσκάκη, λίγο πριν σφραγίσει ο θάνατος τα µάτια του, κατά τη µαρτυρία του ιστορικού, τα λόγια: «Η τιµή και το καύχηµα των ελλήνων παλικαριών είναι να τους κράζουνε σφαγάδια και όχι ψοφίµια».

Για τους  αγωνιστές κατά των τούρκων ο Όµηρος, ο Δηµοσθένης, ο Θεµιστοκλής, των οποίων γνώριζαν τα ονόµατα και αµυδρώς τη δράση από τις διηγήσεις των γραµµατισµένων, ήταν οι ηµίθεοι της χώρας, και αυτοί ο φυσικός κληρονόµος. Ο Παρθενώνας εκπροσωπούσε την εύκλεια των αρχαίων χρόνων, που ήθελαν να αναστήσουν, και όταν οι Τούρκοι εντός της Ακροπόλεως ήθελαν να αποσπάσουν το µόλυβδο που συνέδεε τους λίθους, τότε από τους πολιορκητές εστάλη µόλυβδος , για να περισωθούν τα αρχαία µνηµεία. Προτιµούσαν να πέσουν από το βόλι του Τούρκου οι ίδιοι, παρά τα µνηµεία. Αγράµµατοι οι ίδιοι, έκαναν πράξη τη ρήση του Σωκράτη «ταις µεν πόλεσι τα τείχη, ταις δε ψυχές ο εκ παιδείας νους κόσµον και ασφάλεια παρέχει».

Τα χρόνια εκείνα, διέλαµψε, όσο και στην εποχή του Μαραθώνα, όσο και την εποχή του Διγενή Ακρίτα, η εθνική µας αρετή. Έντονα προβλήθηκαν τα βασικά χαρακτηριστικά της. Ακαταγώνιστη αποδείχθηκε η δύναµη της. Και το µέγα θαύµα είναι ότι η προαιώνια και αστείρευτη αυτή αρετή δεν εξόπλισε ψυχικά µόνο τους λίγους και τους διαλεχτούς. Αλλά και τους πολλούς, τους ταπεινούς και τους πιο αφανείς. Εξόπλισε τη γενεά όλη. Το γένος ολόκληρο. Επειδή ο αγώνας ήταν πανελλήνιος, δεν ήταν ποτέ αγώνας ταξικός.

Ο Κίτσος Τζαβέλας και ο Μάρκος Μπότσαρης από την πλευρά τους, µαζί µε τους άλλους ισάξιους τους Σουλιώτες οπλαρχηγούς, αναβίωσαν στη συνείδηση µας το κλέος και την πολεµική αρετή των λεοντόκαρδων Σουλιωτών.-
Πηγή: Web : ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΚΟΡΕΖΗΣ - Ο ΚΙΤΣΟΣ ΤΖΑΒΕΛΑΣ 

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας. Διετέλεσε πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Στρατιωτικής Ιστορίας.

18/5/2017. Θουκυδίδης, oι εκ των κομμάτων Εμφύλιοι Πόλεμοι

on Thursday, 18 May 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Αρης Διαμαντόπουλος, Υπτγος εα., Δρ, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

18/5/2017. Θουκυδίδης, oι εκ των κομμάτων Εμφύλιοι Πόλεμοι

Ο Θουκυδίδης, σε ένα τμήμα από την ιστορική περιγραφή του εμφυλίου Πελοποννησιακού πολέμου, περιγράφει και έναν άλλον επίσης σπαρακτικό εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος προκαλείται εξ αιτίας του ανταγωνισμού και των συγκρούσεων μεταξύ των κομμάτων εντός της αυτής πόλης.
Επειδή τέτοιοι εμφύλιοι κομματικοί πόλεμοι αποτελούν δυστυχώς μία θλιβερή ιστορική συνέχεια στη Χώρα μας φρονώ, ότι είναι χρήσιμο να μεταφερθούν σ’ αυτό το άρθρο ορισμένα αποσπάσματα από αυτές τις περιγραφές που κάνει ο ιστορικός Θουκυδίδης.
Την πρώτη αφορμή λαμβάνει από τους Δημοκρατικούς Κερκυραίους, οι οποίοι εξόντωσαν τους συμπολίτες τους Ολιγαρχικούς με τη ψευδή κατηγορία, ότι επεδίωκαν, ως σύμμαχοι των Λακεδαιμονίων, να καταλύσουν την δημοκρατία, ενώ η κατ’ εξοχήν αιτία ήταν τα μεταξύ τους προσωπικά μίση.
Οι θάνατοι που αντιμετώπισαν οι Ολιγαρχικοί ήταν οι πλέον φρικαλέοι που συμβαίνουν σ’ αυτές τις καταστάσεις. Πατέρας σκότωνε το παιδί του, εφόνευαν ικέτες που τους άρπαζαν από τους ναούς και άλλους τους έκτισαν μέσα στους ναούς αφήνοντάς τους να πεθάνουν.
Αργότερα ολόκληρος ο Ελληνισμός συνταράχθηκε από τέτοιους εμφύλιους σπαραγμούς. Οι Δημοκρατικοί καλούσαν τους Αθηναίους να τους βοηθήσουν και οι Ολιγαρχικοί τους Λακεδαιμονίους.
Με αφορμή τον Πελοποννησιακό πόλεμο η καθεμία από τις πολιτικές παρατάξεις μπορούσε εύκολα να βρει ευκαιρία να προκαλέσει εξωτερική επέμβαση για να καταστρέψει την αντίπαλη παράταξη και να ενισχυθεί η ίδια, προκειμένου να ανέλθει στην εξουσία.
Και καταλήγει ο Θουκυδίδης, ότι αυτές οι εμφύλιες συγκρούσεις έφεραν μεγάλες και αμέτρητες συμφορές στις πολιτείες, συμφορές που συμβαίνουν και θα συμβαίνουν πάντα, όσο δεν αλλάζει η φύση του ανθρώπου.
Κομματικές εμφύλιες συγκρούσεις, οι οποίες υπερβάλλουν σε πονηρά επινοήματα και ύπουλα μέσα, προκειμένου να προβαίνουν σε ανήκουστες εκδικήσεις. Για να δικαιολογούν δε τις ανούσιες πράξεις τους άλλαζαν ακόμα και τη σημασία των λέξεων. Η παράλογη τόλμη θεωρήθηκε ανδρεία και αφοσίωση στο κόμμα, η δε σωφροσύνη προσωπίδα της ανανδρείας.
Όποιος ήταν έξαλλος γινόταν ακουστός, ενώ όποιος έφερνε αντιρρήσεις γινόταν ύποπτος και τον προνοητικό θεωρούσαν, ότι διαλύει το κόμμα.
Αλλά και η συγγένεια θεωρήθηκε χαλαρότερος δεσμός από την κομματική αλληλεγγύη και αυτό διότι η κομματική ιδεολογία αποδεικνύεται ισχυρότερη των άλλων δεσμών, αλλά και των αξιών. Και αυτό διότι τα κόμματα δεν σχηματίσθηκαν για να επιδιώξουν την κοινή ωφέλεια με νόμιμα μέσα αλλά, αντίθετα, για να ικανοποιήσουν την πλεονεξία τους παρανομώντας.
Αιτία όλων αυτών ήταν η φιλαρχία που έχει ρίζα την πλεονεξία και τη φιλοδοξία, που ωθούσαν τις φατρίες ν’ αγωνίζονται με λύσσα. Οι αρχηγοί των κομμάτων, στις διάφορες πολιτείες, προβάλλουν ωραία συνθήματα. Προσποιούνταν, ότι υπηρετούν την πολιτεία, ενώ πραγματικά επεδίωκαν προσωπικά συμφέροντα και αυτό τους οδηγούσε να κάνουν τις φοβερότερες πράξεις, προκειμένου να εκδικηθούν τους αντιπάλους τους, όχι ως το σημείο που επιτρέπει η δικαιοσύνη ή το συμφέρον της πολιτείας, αλλά με μοναδικό κριτήριο την κομματική ικανοποίηση.
Έτσι οι εκ των κομμάτων προερχόμενοι εμφύλιοι σπαραγμοί έγιναν αιτία ν’ απλωθεί σ’ όλον τον Ελληνικό κόσμο κάθε μορφή κακίας και το ήθος, που είναι κύριο γνώρισμα της ευγενικής ψυχής, κατάντησε να είναι καταγέλαστο και εξαφανίστηκε.
Ολόκληρη η ζωή της πολιτείας αναστατώθηκε από τους ανθρώπους εκείνους που είχαν την τάση να αισθάνονται ασυγκράτητη έχθρα εναντίον κάθε εξουσίας με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε παράνομες πράξεις.
Αυτά πράττουν για να εκδικηθούν τους εχθρούς τους οι άνθρωποι σε τέτοιες περιστάσεις, αγνοώντας τους κανόνες στους οποίους στηρίζονται οι κοινωνίες, κανόνες όμως στους οποίους μπορούν να στηριχθούν και οι ίδιοι για να σωθούν αν βρεθούν στην ανάγκη.1

Αυτά και άλλα θλιβερά και τραγικά μας περιγράφει σε αυτό το τμήμα της ιστορίας του ο Θουκυδίδης, για τις συμφορές και τις καταστροφές που επέρχονται στις πολιτείες από τους εκ των κομμάτων προερχομένους εμφυλίους πολέμους, οι οποίοι μάλιστα, υποκινούμενες ή υποθαλπόμενες έξω από την πολιτεία, καθιστούν τους ανθρώπους των κομματικών παρατάξεων ακόμα και απάτριδες, προκειμένου να καταλάβουν την εξουσία.
Τα ίδια περιγράφει και ο μεγάλος μας σοφός πρόγονος, ο Πλάτων –παιδί και αυτός του Πελοποννησιακού πολέμου- ο οποίος δεν έπαυσε να διαλαλεί, ότι όταν η Ελλάδα περιπέσει σε τέτοιες καταστάσεις –σαν κι αυτές που περιγράφει ανωτέρω ο Θουκυδίδης- τότε η Πατρίδα μας είναι πεσμένη σε βαθειά αρρώστια και επομένως κανένα από τα κόμματα δεν μπορεί να πει πως έχει πατριωτισμό. Καλεί δε όλους τους Έλληνες να είναι Φιλέλληνες και να θεωρούν την Ελλάδα δικό τους σπίτι και τους εαυτούς τους μέλη της αυτής οικογένειας. Τέλος κλείνει με μία τραγική διαπίστωση, ότι δεν νικηθήκαμε από τους βαρβάρους, αλλά νικηθήκαμε από τις δικές μας εσωτερικές συγκρούσεις και εμφυλίους πολέμους.2
Τέτοιας όμως μορφής εμφυλίου πολέμου, με τα χαρακτηριστικά που περιγράφει ο Θουκυδίδης δεν έπαυσαν να συμβαίνουν και στη νεότερη Ελλάδα.
Κατά την περίοδο 1823-1825 της Ελληνικής Επανάστασης, ενώ το Γένος μας έδιδε άνισους αγώνες για να αποτινάξει τον επί 400 χρόνια Οθωμανικό ζυγό, παράλληλα συνέβαιναν συγκρουσιακοί ανταγωνισμοί κατ’ αρχάς για την ηγεσία της Επανάστασης και κατόπιν για την διαμόρφωση του Ελληνικού Κράτους, από τις οποίες συγκρούσεις ασφαλώς δεν έλλειπε και η παρέμβαση ξένων δυνάμεων.
Ο πλέον όμως φρικτός εμφύλιος πόλεμος στη νεότερη ιστορία μας, που υπήρξε ο πλέον αιματηρός, τραγικά καταστροφικός και διαλυτικός οικονομικά, αφήνοντας μέχρι σήμερα ακόμη σημεία διχασμού στις ψυχές των Ελλήνων, είναι αυτός που συνέβη –επισήμως δηλωμένος- κατά τα έτη 1946-1949. Και αυτός, δυστυχώς, παρουσίασε παρόμοια θλιβερά συμπτώματα με αυτά που περιγράφει ο Θουκυδίδης, τόσο στην έναρξή του όσο και στην διεξαγωγή του.
Αλλά, καθ’ όλη την περίοδο του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους μέχρι και πρόσφατα δεν έλειψαν και στρατιωτικά κινήματα, λόγω των κομματικών πολιτικών ασταθειών και συγκρουσιακών ανταγωνισμών, στα οποία επίσης δεν έλειπε κάποιας μορφής ξένη ανάμειξη.3
Εάν δε έλθουμε και στη σημερινή δημοκρατική Ελλάδα, πάλι δυστυχώς παρατηρούμε έντονη κομματική αντιπαράθεση, κατά την οποία συμβαίνει η κάθε αντιπολίτευση να ασκεί τέτοια πολεμική στην εκάστοτε κυβέρνηση, ώστε να επιδιώκει ευθύς αμέσως μετά τις εκλογές να ανατρέψει αυτήν προς ίδιο κομματικό όφελος και σε βάρος  της ορθής λειτουργίας της δημοκρατίας, αλλά και της Χώρας κατ’ επέκταση.
Στην κομματική τους μάλιστα αντιπαράθεση χρησιμοποιούν ως λόγο πολιτικής επικοινωνίας το ψεύδος και κάθε άλλο τρόπο, απ’ αυτά που περιγράφονται ανωτέρω από τον Θουκυδίδη, προκειμένου να διατηρήσουν και να προσαυξήσουν τους οπαδούς τους, διαιρώντας έτσι το σώμα της κοινωνίας και επιτυγχάνοντας τη λεγόμενη πόλωση των πολιτικών μερίδων της κοινωνίας.
Για την οποία πόλωση καυχάται το κάθε κόμμα, διαφεύγοντας της προσοχής όλων μας ότι αυτή είναι ένας κομματικός πολιτικός διχασμός επικίνδυνος για τα χειρότερα.
Αλλά, μήπως αυτή η αντίληψη, ότι υπεράνω είναι το συμφέρον του κόμματος και η διατήρηση της εξουσίας, κατά βάθος, δεν είναι η αιτία της χρεοκοπίας μας και μάλιστα της Ελλάδας εντεταγμένης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης;
Μήπως τα κόμματα δεν ευθύνονται, που η Ελλάδα είναι πεσμένη σε βαθειά αρρώστια που λέει και ο μεγάλος σοφός πρόγονός μας ο Πλάτων; Ο οποίος δεν παύει από εκείνα τα βάθη των αιώνων να καλεί τα κόμματα και τους οπαδούς τους να επιδεικνύουν πατριωτισμό και να είναι Φιλέλληνες.
Κατόπιν αυτής της ιστορικής διαδρομής της εμφύλιας εμπόλεμης κατάστασης αλλά και των συγκρουσιακών κομματικών ανταγωνισμών –ιδιαίτερα για μας τους Έλληνες- εύλογα διατυπώνεται το επιστημονικό ερώτημα:

Τι είναι εκείνο που αναδεικνύει τον κομματισμό ισχυρότερο από τον πατριωτισμό και τις άλλες δημοκρατικές αξίες του διαλόγου, της δικαιοσύνης και της ενότητας της κοινωνίας;
Είναι η έλξη της δύναμης της εξουσίας, είναι η παγίωση και ο μονομερής δογματισμός των ιδεολογιών ή αυτό που λέει ο Θουκυδίδης, ότι τέτοια είναι η φύση του ανθρώπου;
Δεν θα μείνουμε «στο δίκαιον του ισχυρού», το οποίον και ο Πλάτων αποκλείει από την κοινωνία ως δικαιοσύνη, ούτε στη ψύχωση των ιδεολογιών, των οποίων το πάθος εντέχνως καλλιεργούν τα πολιτικά κόμματα, θα μείνουμε όμως σε αυτό που επικαλείται ο Θουκυδίδης, ότι είναι στη φύση του ανθρώπου. Πλην όμως, δεν είναι άδικο να ισχυρισθούμε, ότι και τα κόμματα όχι μόνον εμπεριέχουν οργανικά την διαίρεση, αλλά και το χειρότερο καλλιεργούν αυτούς τους διαιρετικούς ανταγωνισμούς και τις συγκρούσεις μεταξύ των πολιτών, λόγω ακριβώς της αντιθετικής φύσης του ανθρώπου.4
Πράγματι, η σύγχρονη Ψυχολογία δέχεται στη φύση του ανθρώπου την ύπαρξη αντιθέτων γνωρισμάτων, όπως την αστάθεια-σταθερότητα, την εσωστρέφεια-εξωστρέφεια στην συμπεριφορά. Αυτή η αντίθεση ενέπνευσε τον H. Eysenck να υποστηρίξει τους εξής βασικούς διακεκριμένους τύπους κομματικής πολιτικής συμπεριφοράς, τους σκληρούς και τους μαλακούς.5
Αλλά και όλοι οι φιλόσοφοι πρόγονοί μας αυτή την αντίθεση δείχνουν, όχι μόνο στον άνθρωπο, αλλά και ως αρχή της φύσης, όπως π.χ. ο Εμπεδοκλής αναφέρει τις δυνάμεις της Φιλότητας και Εχθρότητας, ο Πλάτων την ευεργέτιδα και μη ψυχή του κόσμου και ο Αριστοτέλης τα ενάντια.
Πλην όμως αυτές οι αντίθετες φύσεις δεν χρησιμοποιούνται ως καταστροφικές, αλλά απεναντίας ως συμπληρωματικές δυνάμεις για μία αέναη δημιουργία και ανανέωση του κόσμου.
Ακόμη και αυτός ο Ηράκλειτος, ο οποίος επικαλείται τα αντίθετα ως αιτία πολέμου, αυτά τα ίδια χρησιμοποιεί για την αρμονία μέσω του Παγκόσμιου «Λόγου», του οποίου επέκταση θεωρεί την ανθρώπινη λογική.6
Επομένως –όπως αποδείχθηκε από τους Φιλοσόφους μας, αλλά και η σύγχρονη Φυσική
Επιστήμη αυτή την αντίθεση στη Φύση συμμετρία αποκαλεί- δύνανται να συνυπάρχουν αρμονικά και τα κόμματα μέσω του διαλόγου, να λειτουργούν δημιουργικά και όχι καταστροφικά στην Πατρίδα μας, ώστε να μη φθάνει ο Πλάτων να προσκαλεί τους Έλληνες να συμπεριφέρονται ως Φιλέλληνες. Εξ’ άλλου αυτές οι εμφύλιες κομματικές συγκρούσεις υποχρέωσαν τόσο τον Πλάτωνα όσο και τον Αριστοτέλη, τον κατ’ εξοχήν πατέρα της δημοκρατίας, αμφότεροι να οραματισθούν την δημοκρατία των αρίστων και όχι αυτή των κομμάτων, που ισχύει σήμερα.
Κατόπιν όλων αυτών, ας επικρατήσει ως κεντρική αρχή στο υπό αναθεώρηση Σύνταγμα της Ελλάδας μας, η πολιτική συμπεριφορά των κομμάτων να διέπεται από το πνεύμα της ενότητας, του διαλόγου και της δικαιοσύνης.
Όσο η δημοκρατία προσαρμόζεται στην εποχή της τόσο ενδυναμώνεται!
Ας είναι Αναστάσιμες οι ημέρες και για την Ελλάδα μας …
Με σεβασμό στους αναγνώστες
Άρης Διαμαντόπουλος
Υποστράτηγος ε.α – Ψυχολόγος - Διδάκτωρ Φιλοσοφίας

Σημειώσεις-Σχόλια
1.    Θουκυδίδου Ιστορία. Γ΄ (79-81), (81-82), 82, (82-84), (84-85). Μετάφραση Άγγελος Σ. Βλάχος. Εκδόσεις «Εστία». Αθήνα 2008.
2.    Πλάτων «Πολιτεία». Παράγραφος 469b-471b. Μετάφραση-Σχόλια Κ.Δ. Γεωργούλης. Εκδόσεις Σιδέρης. Αθήνα 1963.
-    Πλάτων «Μενέξενος». Παράγραφοι 241e-242α, 242d, 243d, 244α-b. Μετάφραση-Σχόλια. Καλλιρόη Ελεοπούλου. Εκδόσεις Πάπυρος. Αθήνα.
3.    Εγκυκλοπαίδεια Wikipedia. Ελληνικοί Εμφύλιοι Πόλεμοι και άλλες πηγές.
4.    Σε προηγούμενο άρθρο μας με τίτλο «Ένας διάλογος για την Δημοκρατία» αιτιολογείται η έντονα αντιθετική φύση των Ελλήνων.
5.    Άρης Διαμαντόπουλος. Η Δυναμική του Λόγου. Η Ψυχολογία στην Επικοινωνιακή Πολιτική. Ιστότοποι acastran.gr και elisme.gr.
6.    Άρης Διαμαντόπουλος. Οι Έλληνες Φιλόσοφοι και η Φυσική. αδημοσίευτη επτάτομη εργασία για τους Προσωκρατικούς Φυσικούς Φιλοσόφους.

8/5/2017. Η λήθη είναι πάντα ευεργετική;

on Monday, 08 May 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Επιμέλεια Γεώργιος Σκαρλάτος, Απχος (Ι) ε.α., Ε. Υ. ΓΕΕΘΑ, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

8/5/2017. Η λήθη είναι πάντα ευεργετική;

http://marketnews.gr/article/554989/h-lhthi-einai-panta-eyergetiki

Γράφει ο Διονύσης Γουσέτης:
Η λήθη είναι πάντα ευεργετική;
[Δημοσιεύτηκε σε μια πρώτη μορφή στο τεύχος Μαΐου 2017 της μηνιαίας εφημερίδας «Κρητικός Λόγος»]

Τον 19ο αιώνα ο μεγάλος Ιταλός συνθέτης Γκαετάνο Ντονιτσέττι συνέθεσε την όπερα «Λουτσία ντι Λαμερμούρ», βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του -επίσης μεγάλου- Σκωτσέζου συγγραφέα σερ Ουώλτερ Σκοτ. Η ηρωίδα του έργου Λουτσία ήταν ερωτευμένη με τον Εδγκάρδο, αλλά υποχρεώθηκε να παντρευτεί τον Αρτούρο. Μη μπορώντας να υποφέρει την επαφή με τον σύζυγό της, η Λουτσία τον σκοτώνει με το μαχαίρι του τη νύχτα του γάμου. Στη συνέχεια ο οργανισμός της, για να αντέξει τη βαριά ενοχή που τον βάραινε, αποβάλλει τη μνήμη και τη λογική. Η Λουτσία δεν αντέχει να δει κατάματα την πραγματικότητα της πράξης της και την παραβλέπει, σαν να μην έγινε. Στη διάσημη άρια «της τρέλας» αναζητά την ευτυχία της στην ανάπλαση της ευτυχισμένης εποχής με τον αγαπημένο της Εδγκάρδο, ο οποίος στην πραγματικότητα  βρίσκεται μακριά. Ο φόνος έχει σκεπαστεί από τη λήθη. 

Μια παρόμοιου είδους παράνοια νιώθω ότι έπαθε η ελληνική κοινωνία. Δεν αντέχει να δει κατάματα την αλήθεια των εγκληματικών πράξεών της. Και τις παραβλέπει όλες μια- μια, παραβλέποντας μαζί και τη χρεοκοπία που αυτές προκάλεσαν.
Παραβλέπει τη διάχυτη ανομία που άρχισε τις πρώτες μέρες της μεταπολίτευσης και τώρα πλέον εξαπλώνεται με ραγδαίους και ανεξέλεγκτους ρυθμούς. Παραβλέπει τη φοροδιαφυγή εισοδημάτων 28 δισ. που διέπραξε. Παραβλέπει το όργιο των πρόωρων συντάξεων και των χαριστικών επιδομάτων που επεδίωξε. Παραβλέπει τα προνόμια των συντεχνιών που υποστήριξε στο όνομα του συνδικαλισμού. Παραβλέπει τα κλειστά επαγγέλματα που δε λένε ακόμα, μετά από επτά χρόνια λιτότητας, να ανοίξουν.

Παραβλέπει ότι από το 2001 ως το 2009 το κράτος στο σύνολό του1 ξόδεψε 827 δισ. ευρώ και εισέπραξε 695. Ότι δηλαδή μπήκε μέσα 132 δισ! Αλλιώς, για να έχουμε την πραγματική εικόνα, 50 ΕΝΦΙΑ!

Παραβλέπει ότι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Μάνου Ματσαγγάνη, αν στους 2.656.000 συνταξιούχους και τους 640.000 δημοσίους υπαλλήλους προσθέσει κανείς και τους 423.000 αγρότες που ουσιαστικά ζουν από το κράτος, τότε προκύπτει ότι η πλειοψηφία του πληθυσμού έχει καταντήσει εξαρτημένη πελάτισσα του κράτους και των πολιτικών, αντί να αναπτύσσει πρωτοβουλία, ευθύνη και καινοτομία όπως γίνεται στις χώρες των δανειστών μας.

Παραβλέπει το έγκλημα της διαφθοράς, στο οποίο η ίδια κοινωνία είναι πρωταθλήτρια. Ο τ. Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοικήσεως, Λέανδρος Ρακιντζῆς, δήλωσε2: «Το κόστος της διαφθοράς φτάνει τα 33 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, συνεπώς αν για δέκα χρόνια δεν είχαμε φαινόμενα διαφθοράς, θα είχε εκλείψει το δημόσιο χρέος της χώρας».

Παραβλέπει το έγκλημα της πολυνομίας που διέπραξε. Από συστάσεως του ελληνικού κράτους έως σήμερα, επεσήμανε ο κ. Ρακιντζῆς3, έχουν ψηφισθεί 17.500 νόμοι και έχουν εκδοθεί 120.000 εγκύκλιοι, ενώ ο Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός αποτελείται από 30.000 σελίδες! Η πολυδαίδαλη νομοθεσία ενισχύει την αυθαιρεσία του κράτους και καθιστά δύσκολη την αντιμετώπιση της διαφθοράς.

Παραβλέπει το έγκλημα της δημιουργίας μιας πρωτοφανούς γραφειοκρατίας, το κόστος της οποίας ο κ. Χρήστος Κήττας, μέλος του Λογιστικού Συλλόγου Αθηνών εκτιμά σε 14 δισ. ευρώ ετησίως4.

Παραβλέπει το έγκλημα της φοροδιαφυγής που εκτείνεται σχεδόν στους μισούς φορολογούμενους5 .

Παραβλέπει τις εγκληματικές αντιδράσεις σε προσπάθειες ξένων επενδυτών να επενδύσουν στη χώρα μας, συμβάλλοντας στην ανάπτυξή της και στις προσφερόμενες θέσεις εργασίας. Οι αντιδράσεις γίνονται με διάφορα προσχήματα: μια καταγγέλλονται ως «ξεπουλήματα», μια ως «καταστροφείς του περιβάλλοντος», μια ως «φαραωνικά έργα» κλπ. Για παράδειγμα, πολεμήθηκε λυσσασμένα η παραχώρηση προβλήτας του λιμανιού του Πειραιά στη Κινέζικη εταιρεία COSCO, που όταν τελικά πραγματοποιήθηκε εκτίναξε τις εισπράξεις, την ίδια στιγμή που στα περιφερειακά λιμάνια οι σύμβουλοι που έχουμε προσλάβει είναι.. περισσότεροι από τους εργαζόμενους6.

Παραβλέπει την εγκληματική παραβίαση της νομοθεσίας της ΕΕ, στην οποία ανήκουμε: παράνομες πελατειακές επιδοτήσεις με λεφτά των εταίρων μας. Το αποτέλεσμα είναι να ζητούν οι εταίροι μας επιστροφή 3 δις7.

Παραβλέπει και το έγκλημα που αποκαλύφτηκε πρόσφατα (17/4/2017)8 ότι δυο εκατομμύρια στρέμματα δημόσιας γης (!) υπέστησαν διπλό έγκλημα: από τη μια καταπατήθηκαν από «αγρότες» και από την άλλη οι «αγρότες» αυτοί επιδοτήθηκαν με λεφτά των εταίρων – δανειστών μας για την «καλλιεργούμενη γη τους». Τέτοιες ειδήσεις εγκλημάτων είναι πάμπολλες και όλες αντιμετωπίζονται σαν να μην υπάρχουν. Κανείς δεν διαμαρτύρεται. Κανείς δεν διαδηλώνει. Η κοινωνία της παράνοιας δεν αντέχει να τις θυμάται.

Έχει ξεχάσει η ελληνική κοινωνία και τα χρήματα που έχει λάβει από τους εταίρους μας για να αναπτυχθεί και να βγει από τη μιζέρια. Από το 1981 που προσχωρήσαμε στην τότε ΕΟΚ έως και σήμερα, η Ελλάδα δέχθηκε σε επιδοτήσεις και ποικίλης μορφής δάνεια -από την Ευρώπη κυρίως- το απίστευτο ποσόν των 1.260 δισεκατομμυρίων ευρώ, ήτοι διαχρονικά, κάπου επτά Ακαθάριστα Εγχώρια Προϊόντα (ΑΕΠ).Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 63 χρόνια δυτικής οικονομικής βοήθειας στους πεινασμένους όλης της Αφρικής. Επίσης, είναι δεκαπλάσιο από την οικονομική στήριξη που δέχθηκαν τα 20 τελευταία χρόνια οι 12 πρώην κομμουνιστικές χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης (Παπανδρόπουλος, 22/7/2015). Τα χρήματα αυτά, αντί να επενδυθούν για την ανάπτυξη του τόπου, κατασπαταλήθηκαν και μετά σκεπάστηκαν από τη λήθη.

Και για να αντέξει τη βαριά ενοχή της, η ελληνική κοινωνία παραβλέπει όλα τα παραπάνω εγκλήματα και θεωρεί υπεύθυνα για τη δυστυχία της τα «μνημόνια». Αναζητά την ευτυχία της, όπως η Λουτσία, στην ανάπλαση της ευτυχισμένης εποχής που έρρεε το δανεικό χρήμα. Μα η ευτυχισμένη εποχή, όπως στην όπερα, βρίσκεται μακριά.

Για τα άτομα η λήθη είναι συχνά ευεργετική. Καλύπτει τα δυσάρεστα γεγονότα. Εξαφανίζει από τη συνείδηση κάποια αφόρητη παράσταση. Όταν όμως κανείς αναφέρεται σε κοινωνίες, η λήθη είναι καταστρεπτική. Διότι ο βίος των κοινωνιών δεν είναι πεπερασμένος, όπως των ατόμων. Και ένα έγκλημα που έγινε στο παρελθόν, αν πέσει στη λήθη, μπορεί να επαναληφθεί από επόμενες γενιές. Και το κράτος μας έχει πτωχεύσει επτά φορές από τη σύστασή του (Γ. Δερτιλής)! Ένα κοινωνικό φαινόμενο, όταν επαναλαμβάνεται συνεχώς, παίρνει το χαρακτηρισμό «εθνική κουλτούρα». Οι δε συνέπειες του χαρακτηρισμού στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι η απώλεια εμπιστοσύνης και η απαξίωση από τους εταίρους - δανειστές. Και είναι βαριές. Φοβάμαι μάλιστα, ότι οι έσχατες συνέπειες δεν έχουν έρθει ακόμα.
-------------------------------
1 Δαπάνες και έσοδα Γενικής Κυβέρνησης σε δισ. ευρώ (τρέχουσες τιμές, πρωτογενή στοιχεία Eurostat).
2 Εφημερίδα «Εστία», 9/10/2015
3 Στο ίδιο
4 Αθ. Παπανδρόπουλος. Εφημερίδα «Εστία», 15/11/2015
5 Εφημερίδα «Έθνος» 15/3/2016
6 Εφημερίδα «Πρώτο Θέμα», 21/11/2016
7 Εφημερίδα «Έθνος» 11/3/2017
8 Εφημερίδα e-Κρήτη, 17/4/2017

8/5/2017. Πώς καταρρέει μια ‘‘Αυτοκρατορία’’!

on Monday, 08 May 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γρηγόριος Δημ. Νούσιας.

8/5/2017. Πώς καταρρέει μια ‘‘Αυτοκρατορία’’!

Το λογικό, μετά την προσγείωση του Ilyushin96, θέλει και αυτό να προσγειωθεί στη νέα πραγματικότητα, αλλά . . . Σε μια διαδρομή αρκετών χιλιομέτρων, από το Sheremetyevo μέχρι το κέντρο της πρωτεύουσας, οι συνειρμοί, σε αδιάλειπτη ροή, σε διαπερνούν, σε αναστατώνουν έως ευχάριστα και σε πάνε μακριά. Μορφές και ιστορίες, πρόσωπα και θρύλοι, οι άνθρωποι και η μοίρα τους, ένας ολόκληρος κόσμος στο διάβα του χρόνου. Οι Ρώς και οι τσάροι σ΄έναν ασύλληπτο επεκτατισμό δια μέσω των αιώνων.

Το πολύπυργο Κρεμλίνο ως πολιτικό σύμβουλο και οι κρεμμυδοειδείς χριστιανικοί τρούλοι.  Η πολυμήχανη κατά την παράδοση, σοφή κατά την ιστορία, αγία κατά την εκκλησία, πριγκίπισσα Όλγα του Κιέβου, η πρώτη απόστολος του χριστιανισμού στη Ρωσία. ΗΣοφία Παλαιολογίνα, παντρεύεται τον τσάρο Ιβάν Γ’ και παραλαμβάνει τον δικέφαλο αετό, τα σύμβολα των βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Η Μόσχα ως Τρίτη Ρώμη. Τούρκοι εισβάλλουν, επί Ιβάν Δ’ του τρομερού, και φθάνουν μέχρι το Αστραχάν. Ο διπρόσωπος Μέγας Πέτρος κτίζει την Αγία Πετρούπολη, χιλιάδες οι ανθρώπινοι σκελετοί στα θεμέλιά της, και κατεβάζει τον στόλο του στην Αζοφική. Θα θελήσει να φθάσει στην Κωνσταντινούπολη. Ας όψεται ο δεκαοκταετής Κάρολος Β’ της Σουηδίας. Θα του κηρύξει τον πόλεμο.Η μάχη της Πολτάβα – ορόσημο. Ο Λομονόσοφ, στα δεκαεφτά του, θα διανύσει πεζή την απόσταση από τον απώτατο βορρά μέχρι την πρωτεύουσα για να σπουδάσει και αργότερα, ως καθηγητής, θα ιδρύσει το κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας.

Η Μεγάλη Αικατερίνη βαπτίζει τον εγγονό της, Κωνσταντίνο, για να τον ανακηρύξει Αυτοκράτορα της νέας ελληνικής Αυτοκρατορίας. Ο Ορλώφ στην Οίτυλο. Ο Καποδίστριας στην υπηρεσία του Αλέξανδρου Α’. Ο Μέγας Ναπολέων στο Κρεμλίνο, αλλά η ‘‘ξύλινη’’ Μόσχα φλέγεται. Ο Τσάρος Νικόλαος Α’ χρησιμοποιεί στη διπλωματική γλώσσα, για πρώτη φορά, τη λέξη Ελλάς. Ο τσαρέβιτς, φθάνει στον Άγιο Στέφανο, προάστειο της Κωνσταντινουπόλεως. Οι στρατιώτες του διακρίνουν τους τρούλους της Αγίας Σοφίας. Ακουρμένονται τα σήμαντρα και σταυροκοπιούνται. Περιμένουν τη στεντόρια φωνή του αρχηγού τους, να πάρουν την Πόλη. Πάρτε την επί τέλους! Άι σιχτήρ . . . Η μεγάλη δούκισσα της Ρωσίας, Όλγα, Βασίλισσα της Ελλάδος. Ο τσάρος Νικόλαος Β’ , ο τελευταίος των Ρωμανώφ, θα μας ξελασπώσει στον ατυχή πόλεμο του 1897. Μια ανυπέρβλητη μυθιστοριογραφία με παγκόσμια απήχηση διαπερνά την αρκτώα χώρα, αλλά και μια αχαλίνωτη δεισιδαιμονία περιορίζει τον λαϊκό ορίζοντα. Και ο Λένιν, στο τραίνο από Βιέννη προς Αγία Πετρούπολη, δείχνει προς τα χειμερινά ανάκτορα. Το κομμουνιστικό σύστημα, ως τρόπος διακυβερνήσεως, ως τρόπος ζωής, και ως δικτατορία του προλεταριάτου, θα μακροημερεύσει. Όμως . . .

Gaspadin Grigorios, βλέπετε εκεί πέρα; Ο οδηγός με συνεφέρνει. Είναι 9 Μαΐου 1994. Ίσως ακούω τις καμπάνες για τον εσπερινό. Στον μακρινό ορίζοντα, το λυκόφωςπλησιάζει αιματοβαμμένο.Είμαι στο κέντρο της μέχρι πρότινος πρωτεύουσας του παγκόσμιου μπολσεβικισμού. Μου δείχνει, λοιπόν, ένα πολυώροφο κτίριο, μισοκαπνισμένο, και διάτρητο από βολίδες διαφόρων διαμετρημάτων. Είναι το ρωσικό Κοινοβούλιο. Ο Λευκός Πύργος της Μόσχας. Έτσι μοιάζει όλη η Ρωσία, θα προσθέσει. Άλλοι συνειρμοί, στο προσκήνιο!

Όλοι θυμόμαστε τη Γκλάσνοστ (διαφάνεια) και την Περεστρόικα (ανοικοδόμηση) του συμπαθέστατου Γκορμπατσώφ. Και η Ράισα πάντα δίπλα του. Προφανώς, δεν άντεξε τον ανταγωνισμό του πολέμου των άστρων, του Ρέηγκαν, και θέλησε να δημιουργήσει ένα σοσιαλδημοκρατικό καθεστώς. Το βέβαιον είναι, ότι πέτυχε να βάλει τη Σοβιετική Ένωση σε διαδικασίες εκσυγχρονισμού. Εκλογές για το κοινοβούλιο. Ελευθερία του Τύπου. Ανεξάρτητο Συνταγματικό Δικαστήριο. Απέμενε μια ριζική οικονομική μεταρρύθμιση. Όμως, μέχρι να γίνουν τα πρώτα βήματα, η ΕΣΣΔαρχίζει να παραπαίει.  Η κάθε πρώην Σοβιετική Δημοκρατία δειλά-δειλά ακολουθεί ανεξάρτητο μοναχικό δρόμο. Και η Ρωσία, μία από τις δεκαπέντε πρώην, τον δικό της. Ντόμινο αποσχίσεων. Άνεμος ελευθερίας. Κατάσταση μη ελεγχόμενη και οι παράπλευρες συνέπειες μοιάζουν βίαιες.

Το ημερολόγιο δείχνει 19 Αυγούστου 1991.Μια ομάδα κομμουνιστών της παλαιάς φρουράς στέλνει άρματα μάχης εναντίον του Λευκού Οίκου της Μόσχας. Επιδίωξη τους, να σταματήσει ο εκδημοκρατισμός. Πρόεδρος της Ρωσίας είναι ο Μπορίς Γέλτσιν.  Βρίσκεται και αυτός ανάμεσα στο ανώνυμο πλήθος των Ρώσων που έσπευσαν να υπερασπιστούν τη νεοσύστατη δημοκρατία τους με ειρηνικό τρόπο. Ανέβηκε σε ένα άρμα μάχης, κατήγγειλε το εγχείρημα ως μια κυνική υπερσυντηρητική απόπειρα πραξικοπήματος, και τα άρματα μάχης αποσύρθηκαν. Ο Γέλτσιν πλέον προβάλλεται ως ο θαρραλέος υπερασπιστής της δημοκρατίας. Κάτι σαν λαϊκός ήρωας. Και στο ανώνυμο πλήθος κυριαρχεί η αίσθηση, ότι πρώτη φορά μπορούν πράγματι να επηρεάσουν τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα τους.Ο Γκορμπατσώφ παραιτείται. Η Σοβιετική Ένωση διαλύεται. Και ο ΤζέφριΣάκς θα πει, ‘‘Θεέ μου, τέτοια γεγονότα συμβαίνουν μια φορά κάθε αιώνα’’!Ποιός Ντοστογιέφσκι και ποιος Τολστόι θα τα περιγράψει;

Ο Γέλτσιν είχε καλέσει στη Ρωσία, ως σύμβουλο για τις άμεσες μεταρρυθμίσεις, τον 37άχρονο, τότε, Αμερικανό οικονομολόγο JefferySachs, καθηγητή στοHarvard. Ποιος Τρότσκι να το φανταζόταν!Συγκρότησε ομάδα από ρώσους οικονομολόγους, αφοσιωμένους οπαδούς του ΜίλτονΦρίντμαν, του πατριάρχη της ελεύθερης αγοράς. Ποιός μπολσεβίκος θα το ονειρευόταν! Και εξασφάλισε για έναν χρόνο την απόλυτη εξουσία. Εύκολο και σύνηθες! Με αυτό το τρίπτυχο, θα προσπαθήσει για την αναμόρφωση της οικονομίας της Ρωσίας.Έγιναν πολλά. Εφαρμόστηκαν μοντέλα της ‘‘Σχολής του Σικάγου’’, με βάση το αξίωμα, ότι <<στην ελεύθερη αγορά, τα άτομα δρώντας με βάση τις ιδιοτελείς επιθυμίες τους, δημιουργούν τα μέγιστα οφέλη για όλους>>.Με άλλα λόγια, από τη μαρξιστική εργατική ουτοπία στην επιχειρηματική ουτοπία, όπως θα λεχθεί. Όμως, έπρεπε να τερματιστεί η κεντρικά ελεγχόμενη οικονομία.Η χώρα αιφνιδιάστηκε. Οι Ρώσοι ζήτησαν ‘‘όχι άλλα πειράματα’’. Και οι βουλευτές ψήφισαν την ανάκληση των έκτακτων εξουσιών του Γέλτσιν. Ο ίδιος, βέβαια, σε αγαστή συνεργασία με την Ουάσιγκτων, θα του δώσει και οικονομική βοήθεια, και το ΔΝΤ παρών να ζητάει αυστηρή δημοσιονομική προσαρμογή, διαλύει το κοινοβούλιο και στέλνει στρατιωτικές μονάδες να το ‘‘προστατεύσουν’’. Φθάνομε έτσι στις 3 Οκτωβρίου 1993. Ένα πλήθος υποστηρικτών του κοινοβουλίου κατευθύνεται προς το τηλεοπτικό μέγαρο και απαιτεί αντικειμενική ενημέρωση. Θα δεχθεί επίθεση με πολυβόλα. Περίπου εκατό διαδηλωτές θα χάσουν τη ζωή τους. Την επομένη, ο πρόεδρος θα στείλει εκατοντάδες στρατιώτες και άρματα μάχης. Το κοινοβούλιο θα χτυπηθεί με εντολή του Γέλτσιν, πλέον, με όπλα ποικίλου διαμετρήματος. Έως πεντακόσιοι  άνθρωποιθα χάσουν τη ζωή τους. Η μεγαλύτερη έκρηξη βίας που είχε βιώσει η Μόσχα μετά το 1917. Το κοινοβούλιο θα αποκτήσει το παρωνύμιο ‘‘ΜέλαςΟίκος’’. Έτσι θα το αντικρύσω επτά μήνες αργότερα.

Οι αλλαγές είναι ραγδαίες. Ο 35άχρονος γαμβρός του Γέλτσιν, ΑνατόλιΤσουμπάις (τρυποφράκτης), αναλαμβάνει το χαρτοφυλάκιο των αποκρατικοποιήσεων και δηλώνει, <<Για να υπάρχει δημοκρατία στην κοινωνία, πρέπει να υπάρχει δικτατορία στην εξουσία>>. Τέτοια! Άνω των διακοσίων χιλιάδων κρατικών επιχειρήσεων οδεύουν προς την ιδιωτικοποίηση, και προσελκύουν ξένους επενδυτές. Ο καπιταλισμός,  στο τσαρικό κατώφλι. Η παρένθεση του μπολσεβικισμού κλείνει. Λένιν και Στάλιν διαγράφονται οριστικά. Ιδιαίτερα, το ‘‘γκρέμισμα’’ του Στάλιν  είχε ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν. Ούτε ένα άγαλμά του δεν έμεινε όρθιο. Στα σχολικά βιβλία, ούτε μιά αναφορά στον ‘‘πατερούλη’’. Τι απέγινε ο πρωτεργάτης του ‘‘Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου’’; Εκατομμύρια οι ‘‘αντιφρονούντες’’ που δολοφόνησε.

Ανάμεσα στους πρώτους ξένους επενδυτές, και η ΕΤΕΠ International των υπομηχανικών-επιχειρηματιών Αρφάνης – Χιόνης. Όταν τα αφεντικά με κάλεσαν για συνέντευξη, έχοντας μπροστά τους το βιογραφικό μου, θα μου πουν, πρωτίστως θέλομε αεροπορική αποφασιστικότητα, τα νομικά απαραίτητα, αλλά έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Πράγματι, είχα προσκομίσει και το πτυχίο της Νομικής (1976-81), το οποίο είχα πάρει με πολύ πορτατίφ, όπως θα έλεγε και οκαλός συνάδελφος Theodoros. Το προξενιό με την εταιρία το είχε κάνει έτερος καλός συνάδελφος, ο Αντώνης Κοζανίτης.

Στη Μόσχα,η Εταιρεία είχε γραφείο παρακολουθήσεως των προγραμμάτων αποκρατικοποιήσεων, και στο ηρωικό Στάλινγκραντ, μετονομάστηκε σε Βόλγκογκραντ στα πλαίσια της αποσταλινοποιήσεως, 1000 χλμ Ν, ΝΑ της Μόσχας,  είχαμε την έδρα για την ανάπτυξη των νέων επενδύσεων και την εκμετάλλευση των όσων ολοκληρώνοντο. Σε υψηλό επίπεδο, η εταιρία, ως κατασκευαστική, με μεγάλες δραστηριότητες στη Λιβύη (το δίδυμο θα μεσολαβήσει για την περιβόητη, θυμόσαστε, συνάντηση  τωνΜιτεράν, Καντάφι και Παπανδρέου, εδώ να δείτε μυστική διπλωματία!), θα επιδιώξει καιτην ανάληψη κατασκευής δύο γεφυρών επί του Βόλγα. Η στρατηγική της εταιρίας ήταν, <<από τον σπόρο στο σπαγγέτι>> και <<από το σπέρμα στην τυποποιημένη μπριζόλα>>. Με όλα τα ενδιάμεσα και αναγκαία assets, είτε στην κυριότητά της είτε υπό τον πλήρη έλεγχό της.

Επιλεγμένοι σπόροι δημητριακών και χοιρομητέρες από το εξωτερικό. Χοιροστάσια  (πρώην κολχόζ) σε αναβαθμισμένη λειτουργία. Εργοστάσιο παραγωγής ζωοτροφών (με διευθυντή τον Γιώργο Ματσούκη,από τη Βωβούσα,  παιδί του παιδομαζώματος και ο πατέρας του θαμμένος στην Τασκένδη, 4000 χλμ ΝΑ της Μόσχας). Δώδεκα χιλιάδες στρέμματα καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Όλα τα σχετικά μηχανήματα φερμένα από Ιταλία. Εκ θεμελίων κατασκευή εργοστασίου επεξεργασίας κρέατος. Το  συμπαθέστατο γουρούνι να μπαίνει περπατώντας και να βγαίνει τυλιγμένο σε σελοφάν. Κατασκευή εργοστασίου παραγωγής ηλιέλαιου. Ο εξοπλισμός ήρθε σχεδόν συναρμολογημένος από Ιταλία.Δεν είναι όμως αρκετά . . . !

Η γεωργική παραγωγή στο νομό Βόλγκογκραντ, περίπου όμοιος σε σχήμα και μέγεθος με τη Γαλλία, ελέγχεται από εικοσιπέντε Elevators, ας πούμε silos. Τεράστια οικοδομήματα. Τα μόνα ‘‘εμπόδια’’ που διακόπτουν την απέραντη επίπεδη νότια Ρωσία. Μετά την κατάρρευση των πάντων, μόνον δώδεκα από αυτά λειτουργούσαν. Αποφασίστηκε, λοιπόν, να πάρουμε την πλειοψηφία των μετοχών. Ποιών μετοχών; Η Κεντρική Εξουσία, στα πλαίσια του προγράμματος ξεπουλήματος, είχε μοιράσει στους εργαζόμενους, ανάλογα με τη θέση-βαθμό και τα χρόνια υπηρεσίας, Vouchers, τα οποία μέχρι κάποια σύντομη ημερομηνία μπορούσαν να τα πουλήσουν.  Μετά, αυτομάτως μετατρέποντο σε μετοχές, σε όποιου τα χέρια ευρίσκοντο.

Με μια μαύρη τσάντα, λοιπόν, παραφουσκωμένη με δολάρια, από τα κέρδη της εταιρίας στη Λιβύη, επισκεπτόμουνα τους χώρους δουλειάς αυτών των οικονομικών οάσεων, για να αγοράσω τόσα vouchers,ώστε να μας εξασφαλίζουν την πλειοψηφία των μετοχών. Έπρεπε να τους πείσω για την τιμή που τους προσφέραμε και, το σπουδαιότερο, ότι θα συνέχιζαν να εργάζονται. Αναφερόμουνα στην ταυτότητα και τις προοπτικές της εταιρείας. Αλλά εκείνο που τους ενθουσίαζε ήταν η αναφορά μου στον Γιούρι Γκαγκάριν και στον LeonidΜιλιούτιν, τον ρώσο αεροπορικό ακόλουθο-συνάδελφο στη Βόννη. Για να μην μακρηγορώ, έγινα πρόεδρος του ΔΣ και στα δώδεκα αυτά υγιήElevators. Και τα αφεντικά θα μου διαμηνύσουν, τώρα γνωρίσαμε και τις αεροπορικές ταχύτητες. Την επομένη, βέβαια, των αγοραπωλησιών, τα δολάρια των εισπράξεων μετατρέπονταν σε τηλεοράσεις και στερεοφωνικά, δυτικής προελεύσεως. Πάντως, σε αυτές τις συναλλαγές μου, και ήταν πάρα πολλές, δεν συνάντησα ούτε έναν αναλφάβητο, ακόμη και σε προχωρημένες ηλικίες. Ένα από τα τόσα εντυπωσιακά της ρωσικής κοινωνίας!

Φανταστείτε ,τώρα, τι έγινε στη βαριά βιομηχανία, τα ορυχεία και τους πετρελαϊκούς κολοσσούς. Εδώ οι μετοχές, με τη βοήθεια ξένων, πάντα, επενδυτών και την εσωτερική πληροφόρηση εξασφαλισμένη, περιήλθαν στα χέρια της νέας ρωσικής νομενκλατούρας. Κάπως έτσι δημιουργήθηκαν οι νέοι ρώσοι ‘‘ολιγάρχες’’, σε αγαστή συνεργασία με τα ‘‘παιδιά του Σικάγου’’, συγκεντρώνοντας για τον εαυτό τους τεράστιο πλούτο, ο οποίος είτε έμεινε στο εξωτερικό είτε φυγαδεύτηκε στο εξωτερικό.

Φανταστείτε έναν Αμπράμοβιτς να βγαίνει από μια . . . ρωσοποιημένη Παλαιά Διαθήκη! Και οι μετοχές να εκτινάσσονται σε στρατοσφαιρικά ύψη.Αλλά τα supermarkets αδειάζουν! Και τα φουγάρα δεν καπνίζουν, πλέον. Το εργοστάσιο κατασκευής τρακτέρ, στα περίχωρα του Στάλινγκραντ εκτείνεται σε απόσταση δώδεκα χιλιόμετρα κατά μήκος του Βόλγα. Στον Β’ΠΠ τροφοδοτούσε το μέτωπο με άρματα μάχης. Τώρα, σκουριάζει. Οι συνταξιούχοι πού και πού εισπράττουν κάποια πενιχρή σύνταξη. Ξεπωλούνται απίστευτα οικογενειακά κειμήλια. Πως καταρρέει μια αυτοκρατορία!

Ο Χιόνης, μόνον αυτός, (ο Αρφάνης είχε να διαχειριστεί το εσωτερικό ελληνικό πολιτικο-κομματικό μέτωπο) μας επεσκέπτετο τρείς με τέσσερις φορές το χρόνο,έχοντας μαζί του κάθε φορά γεωπόνους και κτηνιάτρους καθηγητές των ελληνικών Πανεπιστημίων, με το αεροσκάφος της εταιρίας, με χειριστές τους συναδέλφους, Γιώργο Χρηστάκη και ΠαναγιώτηΜπατλάκα.  Κάποιες φορές μου παραχωρήθηκε η θέση του συγκυβερνήτη. Και τον Χιόνη να θέλει να ακούει την αεροπορικήμας γνώμη για την επιλογή!

Η τελευταία μας πράξη, ως ξένοι επενδυτές, ήταν η απόκτηση μετοχών (12%) στα ναυπηγεία του Τάγκανρογκ στην Αζοφική. Εκεί που ο Μέγας Πέτρος κατέβασε από το Γιάροσλαβ 300 καράβια, μέσω Ντόν. Πριν μεταβώ εκεί για να συμμετάσχω (συμμετέχω . . . κατά τους δικούς μας δημοσιογράφους!) στον πλειστηριασμό, έγινε μια μικροσύσκεψη στο Ροστώφ. Αν σας πώ, με επιφύλαξη, ότι παρών ήταν και ο Ιβάν Σαββίδης, μη με κράξετε!
Αλλά υπάρχουν και οι δίσεκτοι χρόνοι. Ο Καντάφι θα κλείσει τις στρόφιγγες προς τις ξένες εταιρείες, σε ένα αντι-εμπάρκο για τα αντίποινα που είχε θεσπίσει η Δύση εναντίον του για το γνωστό αεροπορικό ατύχημα. Οι επενδύσεις της εταιρείας στη Ρωσία, μετά από πέντε χρόνια, άρχισαν να ξεμένουν από ρευστό. Ο Αρφάνης θα φύγει από τη ζωή και σε λίγο θα τον ακολουθήσει και ο Χιόνης. Αείμνηστοι, να είναι. Και οι κληρονόμοι τους θα ακολουθήσουν τη γνωστή καταστροφική συνταγή. Οι επενδύσεις εξανεμίζονται.Πως καταρρέει μια αυτοκρατορία!

Αυτή η συγκυρία θα συμπέσει με τις απανωτές επιθέσεις τσετσένων στη Μόσχα. Είχε προηγηθεί ο πόλεμος στην Τσετσενία. Ατέλειωτοι οι συρμοί με πολεμικό υλικό. Μια ατέρμονη πολεμική μηχανή στις ράγες προς Καύκασο. Δέος! Ο Πούτιν, λοιπόν, ο πρωθυπουργός της Ρωσίας, ο ψυχρός και αόριστα απειλητικός Bladimir, όπως τον αποκαλούσαν, θα αναλάβει την καταδίωξη των τσετσένων ‘‘τρομοκρατών’’. Και οι νέοι ρώσοι ολιγάρχες θα μεθοδεύσουν την παράδοση της εξουσίας, και μάλιστα χωρίς εκλογές, από τον Γέλτσιν στον Πούτιν. Από πρωθυπουργός, πρόεδρος. Το ημερολόγιο δείχνει, 31 Δεκεμβρίου 1999. Η πρώτη πράξη του Πούτιν, ως προέδρου, πλέον, θα είναι ένας νόμος που θα προστατεύει τον Γέλτσιν από οποιαδήποτε ποινική ευθύνη. Ο Γκόρκι, μετά τις πρώτες επαναστατικές πράξεις των Λένιν και Τρότσκι θα γράψει, <<Δεν έχουν ιδέα για την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αλλοτριώνονται ήδη από το βρωμερό δηλητήριο της εξουσίας>>. Ισχύει διαχρονικά, με πολλές αποχρώσεις.

Αντί επιλόγου, θα πω, χωρίς ιεραποστολική διάθεση, αλίμονο στους ανθρώπους που είναι πάντα θύματα τυχοδιωκτισμού, ιδεοληψιών και ‘‘περίεργων ιδεολογιών’’, ένθεν κακείθεν. Κι εμείς σφαζόμαστε για το ποιός  μας έσωσε περισσότερο. Σας κούρασα!
Σπασίμπα, Ντασβιντάνια.
Γρηγόριος Δημ. Νούσιας.

20/04/2017. Περί της καταγωγής των Τούρκων

on Thursday, 20 April 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Επιμέλεια: Ευφροσύνη Μπούτσικα, Διπλωμ. Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, M.Sc, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

20/04/2017. Περί της καταγωγής των Τούρκων

Το ζήτημα της καταγωγής των σημερινών Τούρκων εγείρει αμφισβητήσεις, διαφωνίες και αντιδράσεις κυρίως από την τουρκική πλευρά, αλλά και ένα ιδιαίτερο καυτό ερώτημα: υπάρχουν σήμερα Οθωμανοί (Οσμανλήδες) ή Σελτζούκοι Τούρκοι;  Αν αναζητήσουμε μογγολικά γνωρίσματα στα χαρακτηριστικά των σημερινών Τούρκων, δύσκολα θα βρούμε.  Οι λίγες χιλιάδες Οθωμανών, Σελτζούκων και Τουρκομάνων, που εισέβαλαν στην Μικρά Ασία, αφομοιώθηκαν από τον προϋπάρχοντα πληθυσμό.  Αυτές οι μικρές τουρκικές πολεμικές ομάδες ενσωμάτωσαν πολλούς πληθυσμούς από το χώρο της Μικράς Ασίας (και όχι μόνο).  Αλλά οι πολεμικές αυτές ομάδες έγιναν έθνος;

✔Οι Τούρκοι εμφανίστηκαν στην ιστορία ως φυλετική πολεμική ομάδα στις αρχές του 5ουμ.Χ. αιώνα στις στέπες της Σιβηρίας μετά την αποχώρηση των συγγενών τους Ούννων. Το 402 μ.Χ. οι Ιουάν – Ιουάν καταλαμβάνουν τον χώρο των όρων Αλτάι. Από εκεί διώχνουν άλλες πολεμικές ομάδες, που μετακινούνται γύρω από την λίμνη Αράλη (κοιτίδα των Ούννων που την είχαν εγκαταλείψει). Οι Βυζαντινοί έδωσαν σ’ αυτές τις ομάδες το όνομα Εφθαλίτες ή Λευκοί Ούννοι.  Το 425 μ.Χ. οι Εφθαλίτες κατέλαβαν το σημερινό Αφγανιστάν και μέρος του Πακιστάν.  Άλλες πολεμικές ομάδες, που εκδιώχθηκαν από τους  Ιουάν – Ιουάν, τράβηξαν για την βόρεια Κίνα και δημιούργησαν την αυτοκρατορία των Τ’ο – πά Βέι.  Αυτοί εδραίωσαν την θέση τους και έλεγχαν πλέον τον περίφημο «δρόμο του μεταξιού», ο οποίος τους απέφερε πολλά πλούτη.  Ο ίδιος δρόμος περνούσε και από τους Εφθαλίτες, που με τη σειρά τους εξασφάλισαν τεράστια κέρδη.


Ο εμπορικός δρόμος του μεταξιού, που έφτανε στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, εξασφαλίστηκε με σκληρούς πολέμους των  Τ’ο – πά και των Εφθαλιτών εναντίον των Ιουάν – Ιουάν.  Το 429μ.Χ. οι Ιουάν – Ιουάν ηττήθηκαν και διαλύθηκαν.  Πολεμικές ομάδες, που παλαιότερα είχαν υποταχτεί στους  Ιουάν – Ιουάν, εξεγέρθηκαν εναντίον των Τ’ο – πά.  Η πιο δυνατή απ’ αυτές τις ομάδες ήταν αυτή που οι Κινέζοι ονόμαζαν Του – κίουε.  Αυτοί απέκτησαν την ανεξαρτησία τους και δημιούργησαν κράτος.

Οι  Του – κίουε, με αρχηγό των Μπουμίν, το 552 συνέτριψαν τους Ιουάν – Ιουάν και τους εξαφάνισαν. Κατέλαβαν την πρωτεύουσά τους και εγκαταστάθηκαν εκεί.  Όταν πέθανε ο Μπουμίν, η αυτοκρατορία χωρίστηκε σε δυο μέρη:  ο πρωτότοκος γιος του Μου – Χαν πήρε το ανατολικό μέρος και ο νεότερος Ιστεμί το δυτικό.  Πλέον οι δυο αυτοκρατορίες των Του – κίουε κάλυπταν όλο το μήκος του εμπορικού δρόμου του μεταξιού κατακτώντας περιοχές κλειδιά.

✔Σουλτανάτο στην Ανατολία
Ο δρόμος περνούσε πιο δυτικά και μέσα από την αυτοκρατορία των Σασσανιδών Περσών.  Οι Βυζαντινοί, που πολεμούσαν συνεχώς με τους Πέρσες, ενδιαφέρονταν σφοδρά για το πολυτιμότερο εμπόρευμα της εποχής. Αφού δεν είχαν δυνατότητα να εμπορευτούν με τους Πέρσες, έστειλαν πρεσβεία στους Του – κίουε. Υπογράφτηκε συμμαχία και αντάλλαξαν πρεσβείες.  Ο δρόμος του μεταξιού άλλαξε πορεία.  Προχώρησε προς τη βόρεια Κασπία και κατέληξε στην Μαύρη Θάλασσα, που ήταν βυζαντινή.  Μέσω των Του – κίουε συνήψαν σχέσεις και με τη Κίνα.  Στα βυζαντινά κείμενα το όνομα των Του – κίουε μεταγράφεται ως Τούρκοι!  Ο δυτικός λοιπόν κλάδος των Του – κίουε λαμβάνει αυτό το όνομα.

Όλες αυτές οι φυλές, οι Ιουάν – Ιουάν, οι Εφθαλίτες, οι Τ’ο – πά Βέι, οι Του – κίουε, υπάγονται στην τουρανική ή τουρκική οικογένεια, η οποία είναι παρακλάδι της μογγολικής και μορφολογικά μοιάζουν με τους Μογγόλους.  Επομένως, ευρύτερα ανήκουν στην κίτρινη φυλή.

Το 575 ανέβηκε στον θρόνο των δυτικών Του – κίουε ο Ταρντού και διέκοψε τις σχέσεις με τους ανατολικούς, αποκατέστησε τις σχέσεις με τους Κινέζους και εξασφάλισε τον πλήρη έλεγχο του δρόμου του μεταξιού.  Τότε είναι που σύμμαχοι του, οι Βυζαντινοί, θα φτάσουν μέχρι την Κίνα υπό την προστασία των Του – Κίουε. Αυτοί κυριαρχούν πλέον σε όλη την κεντρική Ασία και αναγκάζουν τους Εφθαλίτες να διαλυθούν και να σκορπιστούν.  Κάποιες απ’ αυτές τις πολεμικές φυλές θα έρθουν προς την Ευρώπη (μέσω Ρωσίας) και θα μείνουν γνωστοί στην ιστορία ως Άβαροι, που με ηγέτη τον χάνο Μπαγιάν θα πολιορκήσουν ανεπιτυχώς την Κωνσταντινούπολη.  Δημιούργησαν ένα κράτος τεράστιο από τη Βαλτική ως τον Δνείπερο και από τον Δούναβη μέχρι τον Έλβα!  Με το θάνατο του Μπαγιάν, θα περιοριστούν στα όρια της σημερινής δυτικής Ουγγαρίας και Ρουμανίας.

Οι δυτικοί  Του – κίουε (Τούρκοι) θα αποσπαστούν οριστικά από τους Ανατολικούς.  Οι δυτικοί δέχτηκαν την επίδραση του ιρανικού πολιτισμού και οι ανατολικοί του κινέζικου.  Οι δυτικοί Τούρκοι πέρα από τα κέρδη του δρόμου του μεταξιού, ασχολούνται με το κυνήγι και την κτηνοτροφία.  Τρέφονται με κρέας, γάλα και άλλα κτηνοτροφικά προϊόντα.  Ζουν σε σκηνές και μετακινούνται έφιπποι από τόπο σε τόπο ανάλογα με τις ανάγκες των κοπαδιών τους.  Οι πιο πλούσιοι είχαν τις σκηνές τους πάνω σε κάρα.  Η βασιλική οικογένεια ονομαζόταν Gοκ Turk και δεν είχε ιδιαίτερα προνόμια.  Όλες οι φυλές ήταν μπουντούν, δηλαδή ομάδες ελεύθερων ανθρώπων και όλοι οι άντρες ήταν πολεμιστές.  Τα κοπάδια και τις γεωργικές εργασίες αναλαμβάνουν δούλοι από τους αιχμαλώτους που έπιασαν.

✔Η θρησκεία τους ήταν απλή: λάτρευαν τις δυνάμεις της φύσης. Το ίδιο και η δικαιοσύνη. Η ανταρσία και η ανθρωποκτονία τιμωρούνται με θάνατο.  Τα άλλα αδικήματα αποζημίωναν τον παθόντα.  Αν π.χ. κάποιος έβγαζε το μάτι άλλου, ήταν υποχρεωμένος να του δώσει μια γυναίκα ή μια κόρη του.  Τη δικαιοσύνη την απένειμαν οι αρχηγοί των φυλών και ο βασιλιάς.

Το κύριο εμπόρευμά τους ήταν τα άλογα, που τα πουλάνε κυρίως στους Κινέζους.  Με την πάροδο του χρόνου η γεωργία έμπαινε στη ζωή τους και η ανάγκη για μόνιμους οικισμούς ήταν επιτακτική.


✔Με το θάνατο του μεγάλου χαν Μπακ – τσόρ (716) η δυτική τουρκική αυτοκρατορία αντιμετωπίζει τρομερή κρίση με πολλές εξεγέρσεις κατακτημένων λαών και σιγά σιγά καταρρέει.  Τότε είναι που φτάνουν στις παρυφές της αυτοκρατορίας τους οι Άραβες που είναι φορείς μιας νέας θρησκείας: του μουσουλμανισμού. Οι Άραβες για να κυριαρχήσουν στα κατακτημένα εδάφη χρειάζονται ισχυρές μισθοφορικές δυνάμεις.  Έτσι, στρέφονται προς τους Τούρκους, όπου με το πέρασμα των ετών θα στελεχώσουν το μεγαλύτερο μέρος του αραβικού στρατού. Σύντομα οι Τούρκοι μισθοφόροι σήκωσαν κεφάλι και ανέβαζαν και κατέβαζαν χαλίφηδες στην Βαγδάτη. Οι αμόρφωτοι Τούρκοι, τον 9ο αιώνα πήραν ουσιαστικά την Βαγδάτη!

Τον 10ο αιώνα μια ισχυρή Τουρκική ομάδα οι Καρλούκοι που ζούσαν στο κινεζικό Τουρκεστάν, διώχνονται από την κινεζική δυναστεία των Σονγκ, ξεχύνονται στις δυτικές στέπες της κεντρικής Ασίας και καταλαμβάνουν την Μπουχάρα, δημιουργώντας δικό τους βασίλειο. Τι το σημαντικό ενέχει αυτό το γεγονός;  Είναι το πρώτο στην ιστορία τουρκικό μουσουλμανικό βασίλειο.

✔Ένα άλλο τουρκικό φύλο, οι Γουζ, που ζούσαν και αυτοί στην κεντρική Ασία, μετά από πιέσεις των Κινέζων και των Ινδών, ωθήθηκαν προς τα δυτικά. Αυτοί γνώριζαν μεγάλη ακμή επί της δυναστείας ενός ηγεμόνα που ονομαζόταν Σελτζούκ. Ο εγγονός του, Τογρούλ – μπεγ, κατορθώνει να πειθαρχήσει τις ατίθασες πολεμικές ομάδες των Γουζ, που από τώρα και στο εξής θα γίνουν γνωστοί με το όνομα Σελτζούκοι. Η ικανότητα του Τογρούλ και η παράλυση του Χαλιφάτου της Βαγδάτης εξασφαλίζουν την υπεροχή τους σε όλη τη Μέση Ανατολή.]

✔Η πορεία και η αύξηση της δύναμης των Σουνιτών Σελτζούκων αφήνουν κατάπληκτο τον κόσμο.  Υπάρχουν τρεις χρονολογίες σταθμοί στην εντυπωσιακή πορεία τους:  το 1055 γίνονται επίσημοι προστάτες του Αββασίδη χαλίφη της Βαγδάτης.  Ο χαλίφης έχει τυπική εξουσία.  Την ουσιαστική εξουσία την κρατάνε οι Σελτζούκοι! Με πιο απλά λόγια, γίνονται οι εκπρόσωποι του μουσουλμανισμού. Το 1071 ο σουλτάνος τους, Αλπ – Αρσλάν, συντρίβει τους Βυζαντινούς στη μνημειώδη μάχη του Μαντζικέρτ (στην Ανατολική Μικρά Ασία). Ο ίδιος ο βυζαντινός αυτοκράτορας, Ρωμανός Διογένης, πιάνεται αιχμάλωτος!  Είναι ένα θανάσιμο χτύπημα για τους Βυζαντινούς. Το 1078 οι Σελτζούκοι καταλαμβάνουν την Δαμασκό και κυριαρχούν πλέον στον μουσουλμανικό κόσμο.

Μετά την νίκη τους στο Μαντζικέρτ, ίδρυσαν κράτος στην Μικρά Ασία με πρωτεύουσα το Ικόνιο. Από τότε που διώχτηκαν από τις στέπες, μέσα σε τριάντα χρόνια έγιναν κύριοι του Χαλιφάτου της Βαγδάτης και ίδρυσαν κράτος στη Μικρά Ασία. Ούτε οι Άραβες είχαν διεισδύσει τόσο βαθιά μέσα στην Βυζαντινή επικράτεια!

Η πρωτόγονη και απλή τους οργάνωση δίνει ενότητα στον μουσουλμανικό κόσμο, τη στιγμή που αρχίζουν οι σταυροφορίες. Οι Σελτζούκοι κατακτούν την Μικρά Ασία χάρη στην πολιτική τους.  Ο αγροτικός κόσμος είχε κουραστεί από τη φορολογική καταπίεση του Βυζαντινού κράτους.  Οι Σελτζούκοι τους ελάφρυναν τα φορολογικά τους και τους κέρδισαν. Έτσι, κατά χιλιάδες οι χριστιανικοί πληθυσμοί αλλαξοπιστούν με τη θέλησή τους!

Οι Σταυροφορίες που είχαν ως κύριο σκοπό να ανοίξουν το εμπόριο (μπαχαρικών και μεταξιού) με την Άπω Ανατολή, ένωσαν τους μουσουλμάνους και επέτρεψαν στους Σελτζούκους να επεκτείνουν την κυριαρχία τους στα σπουδαιότερα κέντρα του μουσουλμανικού κόσμου. Αλλά μόλις τελείωσαν οι Σταυροφορίες, ξεπρόβαλλαν ξανά οι έριδες ανάμεσα στις μουσουλμανικές αιρέσεις και η αυτοκρατορία τους κομματιάστηκε.

Στη δύσκολη αυτή στιγμή για τον μουσουλμανικό κόσμο φτάνει σαν σίφουνας η μάστιγα του τρομερού Μογγόλου Τζένγκις Χαν, που ξεκίνησε από τον ίδιο χώρο (Κεντρική Ασία), απ’ όπου ξεκίνησαν οι Ούννοι και οι Τούρκοι.  Οι Μογγόλοι καταλαμβάνουν την Βαγδάτη και την Συρία και ωθούν τα τουρκικά φύλα δυτικότερα.  Η ιστορία των Μογγόλων του Τζένγκις Χαν, του Χουλαγκού και των διαδόχων τους αποκτά μεγάλη σημασία και για την ιστορία της νεότερης Ελλάδας:  τα σαρωμένα και λεηλατημένα τουρκικά βασίλεια διαλύονται και τουρκικοί λαοί εξωθούνται προς τη Μέση Ανατολή και την Μικρά Ασία.

Μπροστά στην καταστροφή που έσπερναν οι Μογγόλοι, τα τουρκικά φύλα υποχωρούν προς τα μουσουλμανικά εδάφη.  Οι Μογγόλοι τα ακολουθούν και κατακτούν την Περσία, καταλαμβάνουν την Βαγδάτη και έπειτα τη Συρία. Πλέον, τα τουρκικά φύλα ωθούνται προς την Μέση Ανατολή.

✔Μια από τις πιο δραστήριες ομάδες των Τούρκων είναι οι Ογούζιοι ή Ογούζοι κατά τους Βυζαντινούς. Μέχρι τον 10ο αι. ζουν νομαδικά. Κατά τον 11ο αι. εγκαθίστανται στην Σογδιανή (Ανατολική Περσία).  Αποδέχονται τον μουσουλμανισμό, αλλά το παράξενο είναι πως επιβάλλουν τη γλώσσα τους στους γειτονικούς λαούς και τους εκτουρκίζουν. Οι Ογούζοι δεν είχαν δική τους γραφή και τα πρώτα τους κείμενα γράφονται σε κινέζικη μορφή!  Στη Σογδιανή θα υιοθετήσουν το αραβικό αλφάβητο. Από αυτούς λοιπόν τους Ογούζους κατάγονται και οι Οσμανλήδες ή Οθωμανοί Τούρκοι.

Ανάμεσα στις πολεμικές ομάδες των Ογούζων, οι οποίες πιέστηκαν από τους Μογγόλους, είναι και η ομάδα του Ερτογρούλ Παντισάχ, που το 1224 εγκαθίσταται στην περιοχή της Αρμενίας. Είναι γιος του φυλάρχου Σουλεϊμάν Παντισάχ και πατέρας του Οσμάν ή Οθμάν, αρχηγέτη της οθωμανικής γενιάς. Γύρω από τον Ερτογρούλ συγκεντρώνονται 400 οικογένειες με τα κοπάδια τους.  Υπό την πίεση των Μογγόλων εγκαταλείπουν την Αρμενία και υποχωρούν δυτικά, δηλαδή στη Μικρά Ασία.  Καθώς υποχωρούσαν, βρέθηκαν στο πεδίο της μάχης ανάμεσα στους Μογγόλους και στο στρατό του Σελτζούκου σουλτάνου Αλαεντίν Καϊκομπάντ Α΄. Ο Ερτογρούλ πήρε το μέρος του ομόφυλού του Σελτζούκου και βοήθησε στη νίκη του Αλαεντίν.

Ως ανταμοιβή του δόθηκε η περιοχή Ντουμανίτς, στον Όλυμπο της Βιθυνίας, για να βόσκουν τα κοπάδια τους, και οι πεδιάδες Σογούτ για χειμαδιά. Έτσι, ο Ερτογρούλ ανέλαβε να φυλάει τα σύνορα με τους Βυζαντινούς, δηλαδή έπαιζε έναν ρόλο παρόμοιο με των Βυζαντινών Ακριτών.  Ο σουλτάνος, εκτιμώντας την αφοσίωσή του, του παραχώρησε ένα τιμάριο στην περιοχή Πουζουνού (Εσκί Σεχίρ).  Εκεί έζησε ειρηνικά πενήντα χρόνια, χωρίς να αναφέρεται κάτι αξιόλογο γι’ αυτόν.  Πέθανε το 1288 και ο τάφος του αποτελεί ένα από τα πιο σεβαστά μνημεία των Οθωμανών. Άφησε τρεις γιους: τον Οσμάν ή Οθμάν, ιδρυτή της οθωμανικής δυναστείας, τον Γκουντουζάλπ και τον Σαρουγιατί Σαβετζί.


✔Ο Οσμάν γεννήθηκε το 1259 και πέθανε το 1326.  Επονομάστηκε γαζής, δηλαδή νικητής.  Έδειξε εξαιρετικές ικανότητες.  Κατέλαβε το βυζαντινό φρούριο Χεμέγκια και έπιασε αιχμάλωτο τον Βυζαντινό διοικητή Μιχαήλ Κόσσυφο, τον οποίον έκανε φίλο του και αφού αλλαξοπίστησε ονομάστηκε Κέσσε.  Αυτός τον βοήθησε να εδραιώσει το οθωμανικό κράτος.

Το σελτζούκικο σουλτανάτο του Ικονίου πλήρωνε φόρο υποτέλειας στους Μογγόλους.  Το 1298 σουλτάνος έγινε ο Αλαεντίν Καϊκομπάντ Γ΄ και αυτό, δίχως να γνωρίζουμε τους λόγους, προκάλεσε αντιδράσεις στους Μογγόλους. Εισέβαλλαν στο σουλτανάτο και καθαίρεσαν τον Αλαεντίν Γ΄, μοιράζοντας τις κτήσεις του στους υποτελείς μικροηγεμονίσκους τους (1300). Ελάχιστοι διατήρησαν τις κτήσεις τους. Ένας απ’ αυτούς ήταν και ο Οσμάν.  Το 1300 αποτελεί χρονιά ορόσημο:  είναι η χρονολογία γέννησης του κράτους των Οθωμανών.  Ήταν ένα ασήμαντο κρατίδιο (εμιράτο), που κανένας δεν το έπαιρνε στα σοβαρά. Αυτή η ασημαντότητά του το έσωσε από τους Μογγόλους!

Ο Οσμάν, με σύμβουλό του πάντα τον Κέσσε, συγκέντρωσε την προσοχή του στην παραλυμένη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Άρχισε να κατακτά διάφορες περιοχές και το 1307 περικύκλωσε την Προύσα. Η κατάσταση παρέμεινε στάσιμη ως το 1326, οπότε η πόλη παραδόθηκε στον Ορχάν, τον γιο του Οσμάν. Με πρωτεύουσά τους πλέον την Προύσα, οι Οθωμανοί εισέβαλλαν στην περιοχή της Νίκαιας και πολιόρκησαν τη Νικομήδεια.  Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος προσπάθησε να σώσει τη Νίκαια με μια τολμηρή εκστρατεία. Οι Οθωμανοί τον πρόλαβαν στη Χρυσούπολη και το 1330 δόθηκε η μόνη αξιόλογη μάχη ανάμεσα σε Βυζαντινούς και Οθωμανούς, στην οποία οι Βυζαντινοί κατατροπώθηκαν και η Νίκαια έπεσε οριστικά το 1331.

Με την κατάληψη της Νίκαιας οι Οθωμανοί σταμάτησαν τους κατακτητικούς πολέμους και ασχολήθηκαν με την αναδιοργάνωση του κράτους τους, με ψυχή τον αδελφό του Ορχάν, Αλαεντίν, που πήρε το αξίωμα του Βεζίρη. Το υπόλοιπα γεγονότα είναι λίγο πολύ γνωστά: οι Οθωμανοί θα κατακτήσουν μεθοδικά όλη τη Μικρά Ασία, τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και θα γίνουν μια από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες της ιστορίας.

🚩Εδώ όμως γεννάται ένα σοβαρό ερώτημα: πώς είναι δυνατόν 400 οικογένειες, οι οποίες έφτασαν με τον Ερτογρούλ στη Μικρά Ασία, να πέτυχαν αυτά τα εντυπωσιακά επιτεύγματα; Το κλειδί της απάντησης βρίσκεται στις διάφορες χριστιανικές αιρέσεις των λαών της Μικράς Ασίας!

Οι λαοί της Μικράς Ασίας διατήρησαν την ιδιαιτερότητά τους κατά την περσική κυριαρχία, όσο και κατά τα ελληνιστικά, τα ελληνορωμαϊκά και τα βυζαντινά χρόνια, με μια τυπική αυτονομία, με τα ήθη, έθιμα, παραδόσεις και την ξεχωριστή ψυχοσύνθεσή τους.  Όμως, εκτός τους ελληνικούς πληθυσμούς, έχασαν την αρχική τους γλώσσα και διαμόρφωσαν γλωσσικά ιδιώματα με βάση τα ελληνικά. 
Εξαίρεση αποτελούσαν οι Αρμένιοι και οι Κούρδοι.

Η ιδιαιτερότητα των λαών της Μικράς Ασίας εκφράστηκε με τις αιρέσεις.  Το βυζαντινό κράτος στηρίχτηκε σε τρία σημεία: στον τρομερό γραφειοκρατικό του μηχανισμό, στην παντοδύναμη Ορθόδοξη εκκλησία και στον μισθοφορικό του στρατό.  Οι λαοί πλήρωναν μεγάλους φόρους για να στηριχτεί η αυτοκρατορία. Όσο όμως περιοριζόταν η έκταση του κράτους, τα φορολογικά βάρη γίνονταν δυσβάσταχτα.  Οι λαοί αντιδρούν στην καταπίεση με αιρέσεις, που εκφράζουν το γενικότερο κίνημα αντίστασής τους.  Η Αντιόχεια είναι η έδρα του μονοφυσιτισμού και του νεστοριανισμού.  Όσο συρρικνώνονται τα βυζαντινά σύνορα, οι αιρέσεις είναι η έκφραση της αντίδρασης. Οι Αρμένιοι τείνουν προς τον μονοφυσιτισμό. Στο κέντρο της Μικράς Ασίας αναπτύσσεται ο μανιχαϊσμός, ο νεστοριανισμός, οι εικονομάχοι Ίσαυροι, οι παυλικιανοί στον Πόντο, οι τονδρακήτες και άλλες αιρέσεις.

Οι Βυζαντινοί καταδίωξαν άγρια τις αιρέσεις αυτές, σφάζοντας τους οπαδούς τους ανελέητα.  Πολλοί μανιχαϊστές κάηκαν μέσα στις εκκλησίες τους.  Οι παυλικιανοί θα σφαχτούν και ένα μέρος τους θα μεταφερθεί στην Θράκη, όπου εξελίχτηκε αργότερα ο βογομιλισμός.  Πολλοί νεστοριανοί κατέφυγαν στις αραβικές χώρες και έφτασαν ως την Σιβηρία. Μεγάλο τμήμα του στρατού του Τζένγκις Χαν ήταν νεστοριανοί!  Επίσης, οι περίφημοι ακρίτες του Βυζαντίου, που είχαν αυτονομία και φοροαπαλλαγές, όταν περιορίστηκε το βυζαντινό έδαφος, τους επιβλήθηκε φόρος, για τον οποίον θα αντιδράσουν και ουσιαστικά θα στραφούν εναντίον του Βυζαντίου.

✔Κάπως έτσι ήταν η κατάσταση, όταν κατέφτασαν οι πρώτες τουρκικές πολεμικές ομάδες.  Πρώτα οι Σελτζούκοι, που νικούν τους Βυζαντινούς, παίρνουν με το μέρος τους λαούς, οι οποίοι είχαν υποστεί καταπιέσεις και διώξεις, και τους απαλλάσσουν από τη βαριά φορολογία. Την περιορίζουν στο 10%, ενώ οι Βυζαντινοί τους απομυζούσαν από 50% έως και 70%!  Η απαλλαγή της φορολογίας γίνεται υπό τον όρο του «εξισλαμισμού». Οι λαοί αποδέχτηκαν τον ισλαμισμό στην αρχή επιφανειακά, αλλά διατηρούσαν την πίστη τους στις αιρέσεις. Μόνο οι Έλληνες, αν και όχι όλοι, και οι Αρμένιοι διατήρησαν την θρησκεία τους, αφού αρχικά δεν υπήρχε βίαιος εξισλαμισμός. Επομένως, οι λαοί της Μικράς Ασίας και οι Ακρίτες είναι το μυστικό της επιτυχίας των Τούρκων. Οι μη ορθόδοξοι χριστιανοί της Εγγύς και Μέσης Ανατολής, που ήταν η πλειοψηφία, θεώρησαν τους Τούρκους θεόσταλτο δώρο, οι οποίοι τιμώρησαν την κακία και την αλαζονεία των καταπιεστών τους, δηλαδή των Βυζαντινών!

Οι Σελτζούκοι, που ονόμασαν το κράτος τους Σουλτανάτο των Ρουμ (Ρωμαίων), συνεργάστηκαν με τους λαούς της Μικράς Ασίας, δείχνοντας κατανόηση στην ιδιαιτερότητά τους και ενίσχυσαν την αυτονομία τους, ενώ πρόσφεραν και καλύτερες βιοτικές συνθήκες από εκείνες που ίσχυαν επί βυζαντινής κατοχής. Η ευμενής λοιπόν πολιτική των πρώτων Σελτζούκων και η μετριοπάθεια απέναντι στους χριστιανικούς πληθυσμούς υποβοήθησαν στη σταδιακή παρακμή και πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας.

Όσο οι Βυζαντινοί σκλήραιναν την καταπίεση καθώς έχαναν εδάφη, οι καταπιεσμένοι αγρότες της Μικράς Ασίας απαρνιόντουσαν τον χριστιανισμό για να σωθούν από τις βυζαντινές διώξεις. Οι Τούρκοι (Σελτζούκοι, Τουρκομάνοι, Οθωμανοί) δημιουργούσαν ισχυρές πολεμικές ομάδες, που γίνονται ο μηχανισμός της εξουσίας τους, αλλά αφήνουν τους λαούς στην αυτονομία τους και στην ιδιαιτερότητά τους.  Απλώς, ελέγχουν στρατιωτικά τους λαούς. Οι Τούρκοι ήταν ξενόφερτοι, που κρατούσαν την εξουσία με το σπαθί τους, αλλά δεν έκαναν την Μικρά Ασία πατρίδα τους, αφού ήταν πατρίδα άλλων λαών. Ήταν κυρίαρχοι των περιοχών που καταλάμβαναν, αλλά εντούτοις ξένοι, μόνο κυριαρχούσαν σε λαούς!

Τα τουρκικά φύλα, τα οποία ήρθαν με τα κοπάδια τους, τις γυναίκες και τα παιδιά τους, ήταν μικρές ομάδες.  Οι Σελτζούκοι, μερικές δεκάδες χιλιάδες, και το μικρότερο φύλο οι περίπου 3000 χιλιάδες Οθωμανοί, άντρες, γυναίκες, παιδιά.  Η επιτυχία τους εναντίον των Βυζαντινών οφείλεται στη στήριξη που βρήκαν από τους καταπιεσμένους λαούς της Μικράς Ασίας. Οι ηττημένοι μισθοφόροι των Βυζαντινών αθρόα θα προσχωρούν στις τουρκικές ομάδες.  Άρα, το ντόπια στοιχεία, τα οποία περνάνε στο στρατό των Τούρκων, γίνονται Τούρκοι, με την έννοια ότι λειτουργούν στα πλαίσια της τουρκικής πολεμικής ομάδας.  Επιλέγονται οι ικανότεροι ντόπιοι για στρατιώτες, αφού φυσικά τους κάνουν πρώτα μουσουλμάνους. Οι ελάχιστοι Οθωμανοί, που έφτασαν με τον Ερτογρούλ στη Μικρά Ασία, σε δυο αιώνες θα κυριαρχούν από την Ισπανία και την Κεντρική Ευρώπη ως την Αραβία και την Περσία!  Οι Τούρκοι λοιπόν είναι πολεμική ομάδα που κυριαρχούν στους λαούς της Μικράς Ασίας, η οποία δεν είναι πατρίδα τους. Αυτή θα πρέπει να αναζητηθεί στη μακρινή Ανατολή, στο Τουρκεστάν ή και πέρα απ’ αυτό.

✔Η κατάσταση αυτή θα διατηρηθεί ως και τα τέλη του 18ου αι., όταν προβάλλεται η αρχή των εθνοτήτων και λαοί πάνω στους οποίους κυριαρχούν αποκτούν εθνική συνείδηση και θα κερδίσουν την εθνική τους ανεξαρτησία:  πρώτοι οι Έλληνες, ύστερα οι άλλοι Βαλκάνιοι, αλλά ως ένα βαθμό και οι Αρμένιοι και οι Κούρδοι. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα οι Τούρκοι αναζητούν και οι ίδιοι την εθνική τους ταυτότητα.  Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αι. και τις αρχές του 20ου οι Τούρκοι περνάνε μια περίοδο τρομερής κρίσης εθνικής ταυτότητας.

Οι κορυφώσεις της κρίσης αυτής φαίνονται από την εισήγηση του Μιδάτ – πασά να μετατραπεί η οθωμανική αυτοκρατορία σε ομοσπονδία εθνικών κοινοτήτων, όπου οι Τούρκοι θα είχαν την διοίκηση, καθώς και η απόφαση του κομιτάτου «Ένωση και Πρόοδος» να εκτουρκίσει τους λαούς, στους οποίους κυριαρχούν. Αρχικά, έλεγαν πως έπρεπε να προβάλλουν την αρχή του παντουρανισμού, που θα συμπεριλάμβανε όλους τους τουρκόφωνους λαούς. Όμως, απογοητεύτηκαν από την δυσκολία του εγχειρήματος και περιόρισαν τις θέσεις τους στο λεγόμενο οθωμανισμό, αλλά και πάλι διαψεύστηκαν. Οι εθνικές διεκδικήσεις των λαών και η προετοιμαζόμενη εξέγερση των λαών των Βαλκανίων (Βαλκανικοί Πόλεμοι), οδήγησε τους εκπροσώπους του κομιτάτου, στο συνέδριό τους το 1911 στη Θεσσαλονίκη, να εκτουρκίσουν με τη βία τους λαούς και, όσους δεν υποκύψουν, να τους σφάξουν!  Σ’ αυτά τα πλαίσια οργανώθηκε η γενοκτονία των Αρμενίων και η σφαγή και το ξερίζωμα των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, επειδή ακριβώς αυτοί οι δυο λαοί είχαν αποκτήσει εθνική συνείδηση και δεν ήταν δυνατό να εκτουρκιστούν!

Για το τέλος, θα αναφέρουμε ενδεικτικά πολυπληθείς μουσουλμανικές φυλές της σημερινής Τουρκίας, που δεν είναι τουρκικές:

Οι Κούρδοι είναι απόγονοι των Καρδούχων.
Οι Γιουρούκοι είναι απόγονοι αρχαίων κατοίκων της Μ. Ασίας.
Οι Κιλίζ Μπας (Ερυθρίνοι) είναι γηγενείς τις Μ. Ασίας.
Οι Σάννοι ή Τσάννοι είναι αρχαίος λαός της Μ. Ασίας.
Οι Κιρκάσιοι οι οποίοι κατάγονται από τον Καύκασο.
Οι Άφσαροι είναι οι Ίσαυροι των Βυζαντινών.
Οι Κόλχοι ή Μίγγρελοι είναι οι απόγονοι των Κόλχων.
Οι Βιθυνοί μουσουλμάνοι δεν είναι Τούρκοι, αλλά Μικρασιάτες.
Οι Δερβίσες είναι Μικρασιάτες εξέλιξη της παλιάς χριστιανικής αίρεσης των νεστοριανών.
Οι Πομάκοι είναι αρχαίο θρακικό φύλο.
Οι Γαλάτες είναι ο λαός που εγκαταστάθηκε στην Μ. Ασία κατά τα ελληνιστικά χρόνια.
Οι Λαζοί είναι και αυτοί από τους αρχαίους λαούς της Μ. Ασίας, συγγενείς των Κόλχων.
Οι Μεσοχαλδηνοί είναι απόγονοι αρχαίων κατοίκων στην περιοχή της Τραπεζούντας.
Οι Ζεϊμπέκοι είναι Θράκες εξισλαμισμένοι.
Οι Πόντιοι που έμειναν στην Μ. Ασία, και αν εξαιρέσουμε ίσως τα τουρκικά τους ονόματα, έχουν την ίδια διάλεκτο, μουσική και αρκετά έθιμα με τους ομόφυλούς τους που κατέφτασαν στην Ελλάδα.

Συγγραφέας άρθρου, Χρήστος Μπαρμπαγιαννίδης
Πηγή. Ιστοσελίδα, Ερανιστής.

Ενδεικτική βιβλιογραφία που δίνει η ιστοσελίδα

- Περικλής Ροδάκης, Ο ΓΟΡΔΙΟΣ ΔΕΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΘΝΟΤΗΤΩΝ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΟΡΔΙΟΣ
- Νικόλαος Χειλαδάκης, ΠΟΙΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ;, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ
- http://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_people tablet.

20/04/2017. ΤΟ ΦΑΙΔΡΟΝ ΤΗΣ ΑΝΑCΤΑΣΕΩC ΚΗΡΥΓΜΑ

on Thursday, 20 April 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Ευάγγελος Γριβάκος, Αντιστράτηγος ε.α – Νομικός, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

20/04/2017.      ΤΟ ΦΑΙΔΡΟΝ ΤΗΣ ΑΝΑCΤΑΣΕΩC ΚΗΡΥΓΜΑ

Με την λέξη «Ανάστασις», παραγόμενη από το ρήμα «ανιστώ» ή «ανίστημι»,  η αρχαία ελληνική γραμματεία  και ιδιαίτερα ο Πλάτων, υποδήλωνε  την έμφυτη τάση του ατόμου για την ανεύρεση των διαχρονικών αληθειών που διέπουν την ηθική υπόσταση του ατόμου και την επανάκτηση της ευτυχίας και παλιγγενεσίας του.  
    Στην θρησκειολογία των αρχαίων προγόνων μας και ορισμένων ειδωλολατρικών λαών της Εγγύς Ανατολής (Αιγύπτιοι, Σύροι, Χαλδαίοι, Φοίνικες κλπ), ο όρος σχετίζεται με την διαρκή ανανέωση της φύσεως η οποία, κατά την τάξη διαδοχής, απονεκρώνεται και αναζωογονείται μέσα στον κύκλο του ημερολογιακού έτους. Ο αέναος αυτός κύκλος αποδίδονταν στην επέμβαση μυθικών θεοτήτων (Όσιρις, Άττις, Κυβέλη, Βάκχος, Περσεφόνη, κ.α) οι οποίες, μυστηριακά, εξαφανίζονταν από προσώπου Γης και, περιοδικά,  επανέρχονταν σε αυτήν.
    Αποτέλεσμα της επικράτησης και εξάπλωσης της χριστιανικής θρησκείας ήταν όλες οι παραπάνω έννοιες της Ανάστασης να βυθισθούν στην αχλή της Ιστορίας και του μύθου. Ο Χριστιανισμός, με στήριγμα την Ελληνική Γλώσσα, δώρισε στην Ανθρωπότητα το  αληθινό και ζωοποιό νόημα της του Χριστού Ανάστασης, που μεταμορφώνει τον χοϊκό Άνθρωπο σε Πρόσωπο ανεκτίμητης αξίας, σε εικόνα και ομοίωση Θεού.
    Κατά την ανέλιξη του Θείου Δράματος, δύο είναι τα κυρίαρχα και προτυπωθέντα από τις Προφητείες γεγονότα, των οποίων η ιστορική  πραγματικότητα  νομοτελειακά οδηγεί στην άρση κάθε αμφισβήτησης περί την Ανάσταση, όπως Αυτή προσφυώς περιγράφεται στις περικοπές των Ευαγγελίων και τα λοιπά Ιερά Κείμενα.
     Το πρώτο από αυτά είναι η Σταύρωση και ο μαρτυρικός θάνατος του Ιησού επί του Σταυρού. Κατά καιρούς,  αμφισβητίες της αυθεντικότητας της Ανάστασης (ορθολογιστές, γνωστικοί,  υλιστές, αιρετικοί και άλλοι συναφείς), έχουν υποστηρίξει θεωρίες αποσκοπούσες σε (υποτιθέμενες) αποδείξεις ότι ο Χριστός δεν πέθανε επί του Σταυρού, αλλά περιέπεσε σε νεκροφάνεια και τούτο έπεισε τους σταυρωτές Του να επιτρέψουν την Αποκαθήλωσή Του. Ουδέν ψευδέστερον και παραπλανητικότερον τούτου. Παρότι η πραγματική Πίστη δεν χρήζει καμίας αποδείξεως, ευάριθμα είναι τα χωρία που μας πείθουν περί του βιολογικού θανάτου του Ιησού. Στο Ευαγγέλιο του Λουκά (κεφ. κγ` 46,47) διαβάζουμε : «….και φωνήσας φωνή μεγάλη ο Ιησούς είπεν` Πάτερ, εις χείρας σου παρατίθεμαι το πνεύμα μου και ταύτα ειπών εξέπνευσεν…».

Βέβαια όλοι οι Ευαγγελιστές επιβεβαιώνουν τον θάνατο του Ιησού,   ο Λουκάς, όμως, ως ιατρός κατά το κοσμικό του επάγγελμα, έχει ένα λόγο περισσότερο να το πράξει. Ισχυρότερη, εν τούτοις, είναι η περικοπή του Μάρκου (κεφ.ιε` 45,46) : «…και γνούς (ο Πιλάτος) από του κεντυρίωνος (σ.σ. Εκατόνταρχου) ότι απέθανε (ο Ιησούς), εδωρήσατο το σώμα τω Ιωσήφ…». Έγκλείει ιδιαίτερη βαρύτητα η γνώση ότι το ίδιο πρόσωπο που καταδίκασε τον Ιησού – ο Πραίτωρ Πιλάτος- βεβαιώθηκε με τρόπο κατηγορηματικό από τον υπεύθυνο για την  Σταύρωση υφιστάμενό  του, Εκατόνταρχο («Λογγίνος» ήταν, κατά την Ιερά Παράδοση το όνομά του), περί του θανάτου του Ιησού, με αποτέλεσμα  να επιτρέψει την Αποκαθήλωση και την παράδοση του Άγιου Σώματος στον εξ Αριμαθαίας «ευσχήμονα» Ιωσήφ. Είναι φανερή, πλέον, η παρέμβαση της Θείας Πρόνοιας προκειμένου να εξαλειφθεί κάθε αμφιβολία  περί του θανάτου του Θείου Κατάδικου και να μην είναι δυνατόν να  αμφισβητηθεί σοβαρά η μετά τριήμερον Ανάστασή Του. Σήμερα η ιατροδικαστική επιστήμη δέχεται   ότι ο δια σταυρώσεως θάνατος   –  συνηθέστατος την εποχή του Χριστού – επέρχεται από ασφυξία του ατόμου και ότι μετά από κακοπάθεια, εξάντληση και λιποθυμία είναι αναπόφευκτος και σε καμία περίπτωση αναστρέψιμος.
    Μένει, λοιπόν, νεκρός, ο υφαρπάσας από τους όνυχες του θανάτου τον υιόν της χήρας στην Νάϊν, τον υπηρέτη του Εκατόνταρχου και την θυγατέρα του Ιαείρου στην Καπερναούμ καθώς και τον τετραήμερον φίλο Του, τον Λάζαρο, από την Βηθανία. Και προτού ανακράξει το μεγαλειώδες εκείνο «Τετέλεσται» (δηλώνοντας με την ουρανομήκη αυτή λέξη ότι τα πάντα έγιναν κατά το Θέλημα του Θεού και  τις προρρήσεις των Γραφών), απηύθυνε το ανεπανάληπτο  Αίτημα προς τον Πατέρα περί συγχωρήσεως των σταυρωτών Του οι οποίοι, κατά την φρικτή εκείνη ώρα, αντικατόπριζαν την αμαρτωλότητα του κόσμου ολόκληρου. Υποσχόμενος δε στον εκ δεξιών  ληστή «εν μια ροπή» τον Παράδεισο,  έστειλε από το ύψος του Σταυρού και για τελευταία φορά επί της Γης, το μέγα Μήνυμα των σωτηριωδών ευεργετημάτων της ειλικρινούς μετάνοιας και, παράλληλα, επισφράγισε και επιβεβαίωσε την Ανάσταση, τόσο την δική Του όσον και κάθε δικαίου ανθρώπου. Λιτή και περιεκτική η περιγραφή του Λουκά (κεφ. ιγ΄ 40-44) : «..και έλεγε (ο ληστής) τω Ιησού` μνήσθητι μου  Κύριε, όταν έλθεις εν τη βασιλεία σου. Και είπεν αυτώ ο Ιησούς` αμήν λέγω σοι, σήμερον μετ΄εμού έση εν τω παραδείσω».…».
        Το δεύτερο μέγιστο γεγονός είναι η θεόσωμος Ταφή και η κάθοδος στον Άδη. Ο σταυρικός θάνατος νέκρωσε προσωρινά το Σώμα αλλά άφησε απαθή (ανέπαφη) την Θεότητα. Και η Θεότης συνεχίζει το κοσμοσωτήριο έργο Της, συντρίβοντας τις πύλες του Άδου, καταλύοντας «τον το κράτος έχοντα του θανάτου, τουτέστιν τον διάβολον» και παρέχοντας  στους πιστούς την δωρεά «της τω οντι  αθανασίας». Ο Ίδιος ο Ιησούς είχε δώσει διαβεβαίωση περί αυτού :«…εδόθη μοι πάσα εξουσία εν ουρανώ και επί της γης…» (Ματθ.κη` 180).
 Ανεκτίμητη πηγή των  ιστορικών στοιχείων και των υψηλών νοημάτων (όσα και όπως μπορεί να τα συλλάβει η πεπερασμένη ανθρώπινη διάνοια) περί Ταφής και καθόδου στον Άδη,  αποτελεί η υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδος. Ως ένα ελάχιστο αλλά  αντιπροσωπευτικό   απάνθισμα παρατίθενται τα κατωτέρω τροπάρια : i) Η Ταφή ως γεγονός : «Ο ευσχήμων Ιωσήφ από του ξύλου καθελών το άχραντό σου Σώμα, σινδόνη καθαρά ειλήσας και αρώμασι, εν μνήματι κενώ, κηδεύσας απέθετο». ii) Ό,τι συνέβη με την Κάθοδο : « Ότε κατήλθες προς τον θάνατον, η ζωή αθάνατος, τότε τον Άδην ενέκρωσας, τη αστραπή της Θεότητος` ότε δε και τους τεθνεώτας εκ των καταχθονίων ανέστησας, πάσαι αι δυνάμεις εκ των καταχθονίων εκράυγαζον` Ζωοδότα Χριστέ, ο Θεός ημών δόξα σοι». iii) Προφητεία : «Θεοφανείας σου, Χριστέ, της προς ημάς συμπαθώς γενομένης, Ησάϊας φως ιδών ανέσπερον, εκ νυκτός ορθρίσας εκραύγαζεν` Αναστήσονται οι νεκροί, και εγερθήσονται οι εν τοις μνημείοις, και πάντες οι εν τη γη, αγαλλιάσονται». iv) Η κτίσις θαυμάζουσα : « Σε τον επί υδάτων, κρεμάσαντα πάσαν την γην ασχέτως, η κτίσις κατιδούσα, εν τω Κρανίω κρεμάμενον, θάμβει πολλώ συνείχετο` Ουκ έστιν άγιος πλην σου Κύριε , κραυγάζουσα». v) Η φύσις φρίττουσα : « Έκστηθι φρίττων ουρανέ και σαλευθήτωσαν τα θεμέλια της γης` ιδού, γαρ, εν νεκροίς λογίζεται ο εν υψίστοις οικών και τάφω μικρώ ξενοδοχείται` όν Παίδες ευλογείτε, ιερείς ανυμνείτε, λαός υπερυψούται εις πάντας τους αιώνας».
    Και μετά τον Σταυρό, την Ταφή και την Κάθοδο, ιδού, η Ανάσταση χαρούμενη και φωτεινή εν μέσω Ανοίξεως,  ελπιδοφόρος και γέμουσα Θείων Μηνυμάτων.  Το Σώμα του Χριστού, θεωθέν, μετατρέπεται  από φθαρτό και χοϊκό σε πνευματικό και άφθαρτο, για να χαρίσει στους πιστεύοντας την ζωήν την αιώνιον στους κόλπους της Θριαμβεύουσας Εκκλησίας. Αποτελεί  την βάση της χριστιανικής Πίστεως. Όποιος δεν Την αποδέχεται, οφείλει να παραδεχθεί ότι τυχαία βρέθηκε πάνω στην Γη και ήδη έχει απολέσει κάθε ελπίδα συν-ανάστασης με τον  Χριστό. Η Α΄ προς Κορινθίους Επιστολή του Αποστόλου Παύλου (Κεφ. ιε΄14-16,20) είναι σαφής ως προς την Πίστη στην Ανάσταση : «…ει δε Χριστός ουκ εγήγερται, κενόν άρα το κήρυγμα ημών, καινή και η πίστις υμών. Ευρισκόμεθα δε και ψευδομάρτυρες του Θεού, ότι εμαρτυρήσαμε κατά του Θεού, ότι ήγειρεν τον Χριστόν, όν ουκ ήγειρε, είπερ άρα νεκροί ουκ εγείρονται` ει γαρ νεκροί ουκ εγείρονται, ουδέ Χριστός εγήγερται.  Νυνί δε Χριστός εγήγερται εκ νεκρών, απαρχή των κεκοιμημένων εγένετο».
    Στην αγχώδη  εποχή της παγκοσμιοποίησης, της οικονομικής καχεξίας και ηθικής απαξίας που βιώνουν οι όπου Γης πληθυσμοί,  οι καταφανείς κοινωνικές αδικίες, οι ψυχικοί και σωματικοί πόνοι, οι παντοειδείς  ασθένειες, η ανέχεια, τα πιεστικά προβλήματα , η αβεβαιότητα του άγνωστου μέλλοντος, δημιουργούν στον Άνθρωπο ένα  κλίμα υπερβολικού φόβου και αφόρητης ανασφάλειας. Ο Κύριος, ένα μεγάλο μέρος της επίγειας ζωής του διέθεσε για ανακούφιση της ανθρώπινης δυστυχίας. «...Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι,  καγώ αναπαύσω ημάς». (Ματθ. ια΄, 28), συνήθιζε να επαναλαμβάνει.  Μετά το Πάθος, ωστόσο, ο Σταυρός, ο κενός Τάφος και, κυρίως, η Ανάσταση συναρμόζουν μια εκπληκτική υπερβατική δύναμη με την οποίαν καταυγάζεται ο  δρόμος της απελευθέρωσης από τα δεινά της βιωτικής και, προπάντων, από την αμφιβολία του θανάτου, αρκεί οι άνθρωποι, όπως επισημαίνει ο Απ. Παύλος, «…να μένουν στην πίστη θεμελιωμένοι, σταθεροί και μη μετακινούμενοι από τις ελπίδες του Ευαγγελίου» (Κολασ.1,23).
Η αναστάσιμη σάλπιγγα του Χριστού προσκαλεί όλους τους λαούς της υφηλίου σε ένα ιδεατό προσκλητήριο προσέγγισης και συναδέλφωσης , ώστε να δημιουργηθεί, υπό την Θεία Σκέπη και Προστασία Του, μια  άλλη, πνευματική «παγκοσμιοποίηση», όπου οι καρδιές των απλών ανθρώπων θα αναζητούν Εκείνο ως Φίλο,  Αδελφό και Κύριο που θα  συγχωρεί, θεραπεύει και βοηθά και μάλιστα  χωρίς την δόλια και υποτιθέμενη παρέμβαση των « ισχυρών» της Γης.
Στην αποφώνηση,  επιτακτική διαφαίνεται η ανάγκη να τονιστεί  με ιδιαίτερη έμφαση, ότι  ο Ελληνικός Λαός, πιστός  στις  Παραδόσεις και τα Δόγματα της Ορθοδοξίας, θα πρέπει να στρέψει ικευτικά τα όμματα προς τον Αναστάντα Σωτήρα, με  ευχή και  ελπίδα να απαλλαγεί από την ηθική και  οικονομική καχεξία  την οποίαν τους τελευταίους καιρούς, υπό την πίεση αλλότριων δυνάμεων, υπομένει, αναμένοντας καρτερικά την  λύτρωση.
Ας τελειώσει, λοιπόν και αυτό το κείμενο λιτά και ανθρώπινα, με την γλυκύτητα και την αναστάσιμη ευωδιά των στίχων του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού:
«Χριστός ανέστη! Νέοι, γέροι και κόρες,
όλοι, μικροί, μεγάλοι ετοιμαστείτε`
Μέσα στες εκκλησιές τες δαφνοφόρες
με το φώς της χαράς συμμαζωχτήτε`
Ανοίξετε αγκαλιές ειρηνοφόρες,
ομπροστά στους Αγίους και φιληθήτε`.
Φιληθήτε γλυκά, χείλη με χείλη,
Πέστε: Χριστός Ανέστη, εχθροί και φίλοι»
ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ Ο ΚΥΡΙΟΣ.

9/4/2017. ΤΟ ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

on Sunday, 09 April 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Δημήτριος Μπάκας

9/4/2017. ΤΟ  ΚΑΤΑΠΙΣΤΕΥΜΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Ο επισκέπτης του Ναυπλίου, ειδικά σε μέρες Εθνικής Γιορτής, νιώθει άθελά του την ανάσα του Πρώτου Εθνικού μας Κυβερνήτη, του Εθνομάρτυρα Ιωάννη Καποδίστρια. Η μαρμάρινη ολόσωμη προτομή του στο Πάρκο, έστω και με σπασμένο το δάκτυλο του χεριού, σε καθηλώνει με το παράπονο που είναι χαραγμένο στη ματιά του. Σε ελάχιστα μέτρα απόσταση διαβάζεις «στο φαρμακείο αυτό ταριχεύθηκε ο Κυβερνήτης»! Σε απόσταση  λίγων μέτρων παραπέρα το Εκκλησάκι του Αϊ - Γιάννη, όπου πήγαινε για να ξαποστάσει για λίγο. Άθελά σου περνάς από την Εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, όπου σε ένα ταπεινό τζαμάκι δίπλα στην πόρτα βλέπεις τη «ουλή» που άφησε στην πέτρα η δολοφονική σφαίρα. Και τότε αναλογίζεσαι ποιοι άραγε έβλαψαν το Έθνος μας περισσότερο οι «ξένοι» ή εμείς οι ίδιοι οι Έλληνες! Γιατί μέσα σου μετράς τις εκατοντάδες Προσωπικότητες  των συμπατριωτών μας που εξορίστηκαν ή καταδικάστηκαν ή θανατώθηκαν στην μακραίωνη Ιστορία μας.  Πόσο καλύτερη θα ήταν ακόμη και σήμερα η ζωή μας εάν είχε ζήσει λίγο περισσότερο ο Κυβερνήτης!   
1828, ο Ιωάννης Καποδίστριας, ένας βαθύς  διανοούμενος, λάτρης του Διαφωτισμού, πολύπειρος  πολιτικός και διπλωμάτης, άριστος γνώστης της νέας ευρωπαϊκής τάξεως φθάνει στην Ελλάδα, με το μεγάλο εθνικό όραμα: Να αναμορφώσει τη Χώρα σε μια εύρυθμη και ευνομούμενη  Πολιτεία, αντάξια της αίγλης της ιστορίας της. Ήτοι να δημιουργήσει επάνω στα συντρίμμια ένα κράτος σύγχρονο, πειθαρχημένο, δημοκρατικό , ομότιμο εταίρο της  Ευρώπης. Αυτό ακριβώς μας άφησε , ως καταπίστευμα και μάλιστα μας έδειξε και τη μοναδική οδό, που συνιστά η παιδεία, στην ευρεία της έννοια.
     Ουσιαστική υπόσταση Πολιτείας  δεν υπήρχε. Μάλιστα δεν είχε καν αναγνωριστεί η  εθνική μας ανεξαρτησία. Η Χώρα μας, μιας πατημασιάς τόπος, καθημαγμένη από τον πολυετή επαναστατικό  αγώνα, αλλά και από τις εσωτερικές μας έριδες ήταν έρμαιο στις προσωπικές επιδιώξεις των Οπλαρχηγών. Ποιος θα έχει το επάνω χέρι. Λιγοστά μόνον, δυστυχώς, ανώτερα  πνεύματα, είχαν μια ευρύτερη εθνική συνείδηση. Η όλη κατάσταση ήταν χαοτική. Τουτέστιν δεν υπήρχε «ΝΟΜΑΡΧΙΑ», που σημαίνει Πολιτεία , όπου άρχουν οι νόμοι της ελευθερίας, η ελεύθερη πολιτεία , όπως την οραματιζόταν την Ελλάδα ο Ανώνυμος στοχαστής  και αγωνιστής, συντάκτης του μανιφέστου «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ». « Οι νόμοι διαμέσου των οποίων χαίρονται οι άνθρωποι μιαν απόλυτον ομοιότητα, είναι εις την διοίκησιν, ως η ψυχή εις το σώμα..» και συνεχίζει: « οι καλοί νόμοι ενώνοσι με θαυμασίαν τέχνην , τη μερικήν με την κοινή ωφέλειαν, και προετοιμάζουσι τους πολίτας εις την αρετήν και εις την δόξαν, από την πλέον τρυφεράν ηλικίαν των, δια μέσου μιας ανατροφής , αληθούς και γλυκείας… γιατί η ανατροφή είναι μία δευτέρα φύσις και πρέπει να αρχίζει μαζί με την ζωήν.»
     Στο πρώτο μόλις χρόνο της  διακυβερνήσεώς του  ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας αποφασίζει να ιδρύσει τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ). Μια  απόφαση  με βαθύτερο μελλοντικό νόημα και σημασία ακόμη και για τα  σημερινά  δεδομένα. Μια σοφή απόφαση, γιατί χτυπούσε το «τέρας» στη βάση του. Το μεγάλο έλλειμμα της Κοινωνίας, αν φυσικά μπορούμε να μιλάμε για κοινωνία τότε, ήταν η παιδεία, την αξία της οποίας γνώριζε πολύ καλά ο Κυβερνήτης. Η αγραμματοσύνη και ανύπαρκτη αγωγή της νεολαίας ήταν η μεγάλη πληγή όλων των δεινών. Ο καθένας έβλεπε μόλις στην αυλή του. Το ατομικό συμφέρον ήταν η πρώτιστη αξία. Το γενικό καλό ήταν μάλλον υπόθεση άγνωστη, παραδεχτή μόνον εφόσον συνέπιπτε άμεσα με ίδιο όφελος. Έπρεπε να αλλάξει η νοοτροπία των ατόμων. Να γίνουν Έλληνες πολίτες, ώστε να διαμορφωθεί η νέα εύτακτη Πολιτεία.
     Τα  ελληνόπουλα έπρεπε να πάρουν στους ώμους τους τη βαριά ευθύνη της ακεραιότητας της Πατρίδας, αλλά και της ανοικοδόμησης της κοινωνικής  ευστάθειας. Το Έθνος είχε ανάγκη από εκπαιδευτές μαχητών, αλλά και δασκάλους-παιδαγωγούς. Ήξερε ο Καποδίστριας ποια ήταν η σπουδαιότητα να μαθητεύουν οι νέοι στρατιωτικοί ηγήτορες  στην Ελλάδα και όχι στο εξωτερικό, όπως ήθελαν τα «καλά σπίτια» της εποχής του, τα οποία καταπολέμησαν με λύσσα την ιδέα του για ίδρυση στρατιωτικής σχολής αξιωματικών. Τα στελέχη έπρεπε πλην της ειδικής εκπαίδευσης στα θέματα της μάχης θα έπρεπε να έχουν, πρώτα απόλα, παιδεία ελληνική. Να είναι γνώμονας των πράξεών τους η ελληνική πραγματικότητα και να εμπνέονται και από το όραμα μιας σύγχρονης Πατρίδας. Γι’αυτό, ακριβώς, η απόφαση ήταν σοφή. Σε περιόδους χαοτικού χαρακτήρα οι εξειδικευμένες εκπαιδεύσεις δεν είναι λυσιτελείς. Απαιτείται ευρύτερη παιδεία, που γονιμοποιεί ολόκληρο το γένος. Απαιτούνται ηγέτες, που διαθέτουν τις ικανότητες, γνώσεις και το ταλέντο, αλλά και τη βούληση να οδηγήσουν τις προσπάθειες και τις δραστηριότητες των άλλων ανθρώπων προς ένα σκοπό αναγνωρισμένης αξίας, που ενδέχεται να απαιτήσει  και το ύψιστο ηθικό καθήκον , την αυτοθυσία.
    Τέτοιας ύψιστης σημασίας για την ύπαρξη του Έθνους, ήταν η λειτουργία του πρώτου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος της Χώρας, γι’αυτό προσωπικά την επιμελήθηκε και ονόμασε, μάλιστα  τους μαθητές της Σχολής  Ευέλπιδες, δηλαδή  «καλές ελπίδες του Έθνους». Την όποια αγωγή θα ελάμβαναν θα την μεταλαμπάδευαν και σε όλα τα  ελληνόπουλα. Θα εξασφαλιζόταν τόσο η ακεραιότητα της Χώρας και συνάμα η  πλατύτερη δυνατή παιδεία, ως βασικός παράγοντας συνύπαρξης των πολιτών. Αυτό επιτεύχθηκε  και ο θυμόσοφος Λαός  το αναγνώρισε: «Ο Στρατός είναι το καλύτερο Σχολειό» λέει. Έκτοτε  με αυτή την έννοια παραμένει, η αποστολή του  ευέλπιδος  στη συνείδηση κάθε Έλληνα.
 
Η παιδεία κάθε ηγήτορα αποβλέπει στη σφαιρική ανάπτυξη και  άπτεται ολόκληρου του φάσματος των ανθρωπίνων  ενεργημάτων: Και στη σκέψη και στο συναίσθημα και στην πράξη. Καλλιεργούνται:
•    Η υψηλή και ορθή  νοητική αντίληψη της πραγματικότητας με την ευρεία  διδασκαλία τεχνικών και  ανθρωπιστικών επιστημών.
•     Το πάθος και το όραμα, με τα οποία να εμπνέεται και να εμπνέει, με  το βιωματικό τρόπο αγωγής  στο γόνιμο περιβάλλον της  Σχολής.
•    Η ακεραιότητα μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, που είναι η βάση της εμπιστοσύνης, και  σημαίνει αυτογνωσία και αυτοεκτίμηση, εντιμότητα και ωριμότητα. Η συνεχής ενάσκηση χαλυβδώνει τη σταθερή βούληση για ενάρετες  πράξεις.
      Η όλη αρχιτεκτονική δομή μιας στρατιωτικής ηγετικής  προσωπικότητας  εδράζεται σε ένα σταθερό χωροδικτύωμα αντικειμενικών αξιών: Το ιερό, την αλήθεια, το κάλλος και το αγαθό. Από τη θεμελιακή δομή αναδύονται οι αξίες της εμπιστοσύνης , της ελπίδας και της φιλότητας ( αγάπης), οι οποίες δίνουν νόημα ζωής στα πρόσωπα και συνοχή στην Κοινωνία. Την  ύπατη βαθμίδα, το ιερό,  κατέχει η Πατρίδα.  Με όραμα την Πατρίδα προσδιορίζονται πιο κρυστάλλινα οι λοιπές ρυθμιστικές αξίες. Η αλήθεια πραγματώνεται  στην ακεραιότητά της. Το κάλλος στην αυτοπειθαρχία και την συνειδητή πειθαρχία, που δεν συντρίβουν την προσωπικότητα, αλλά μεταβάλλουν τους πολλούς σε ένα ευκίνητο και άθραυστο  ενιαίο όργανο, μέσα στο οποίο εξασφαλίζονται η ελευθερία και η  αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Τέλος  ύπατο αγαθό είναι το καλό ολόκληρου του  Έθνους.
Με αυτά τα νάματα  γαλουχήθηκαν χιλιάδες στελέχη, τα οποία οδήγησαν τα ελληνόπουλα στο τριπλασιασμό του αρχικού προγεφυρώματος και στη δημιουργία αξιοπρεπούς  Πατρίδας, η οποία, παρά τους πολέμους, τις εθνικές διχοστασίες και τις τραγωδίες της τελικά  εξασφάλισε στους Έλληνες με απλοχεριά  την πολυπόθητη ευημερία.
 Αποδεικνύεται, όμως, ότι, όταν ο πλούτος και η ευημερία  στηρίζονται σε πήλινα πόδια, χωρίς  αντίστοιχη παιδεία και όταν κυριαρχεί ο φρενήρης εγωτισμός, τότε προκαλείται  ηθικό τέλμα. Ανατρέπεται η ιεράρχηση των αξιών. Η αξία της Πατρίδας ξεθωριάζει και τη θέση του «ιερού» καταλαμβάνει το αρρωστημένο εγωκεντρικό άτομο, με σχετικές αξίες: την ατομική  ευδαιμονία, την ευζωία, την άνεση και την  κατανάλωση αγαθών. Η αλήθεια στενεύει τα όριά της μέσα στο στενό ατομικό περιβάλλον. Το ωραίο  σχετίζεται με  « ό,τι αρέσει στον καθένα» και, ως  καλό θεωρείται «ό,τι συμφέρει στο άτομο», ενώ το γενικότερο καλό αγνοείται. Έτσι φθάσαμε στον απόλυτο μηδενισμό, ο οποίος εξισώνει το όλο με το τίποτα και  προκαλεί ένα  τρομακτικό  κενό. Η  εμπιστοσύνη μετατράπηκε σε δυσπιστία, η αγάπη σε φανερό ή συγκαλυμμένο μίσος και η ελπίδα  σε απόγνωση και απελπισία. Το μέλλον φαντάζει ζοφερό. Μπροστά μας η πιο οδυνηρή κρίση της Πατρίδας μας. Η κατάσταση της Κοινωνίας μας έγινε και πάλι χαοτική. Αισθανόμαστε ότι πέφτουμε στο γκρεμό και όποιος μπορεί να σωθεί ατομικά, το προσπαθεί απελπισμένα. Εναλλάσσονται στην εξουσία πρόσωπα, τα οποία πριν ακόμη αναλάβουν έχουν χάσει την εμπιστοσύνη μας. Αναζητούμε τον «σωτήρα» μας , αλλά δεν συμφωνούμε ποιος μπορεί να είναι. Συνήθως «φταίνε όλοι οι άλλοι» πρώτα και ίσως κάπου και εμείς. Η ανάληψη της ευθύνης απαιτεί ρώμη και ανδρεία. Ήμαστε έτοιμοι για τα εύκολα. Τα δύσκολα δε θέλουμε να τα σκεφθούμε καθόλου. Είχαμε βολευθεί με το κυνήγι της ευδαιμονίας.
Είναι απόλυτη ανάγκη  να σταματήσουμε τη πορεία μας προς το γκρεμό. Και αυτό δεν ούτε εύκολο, ούτε γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη. Σχεδόν όλοι συμφωνούν, όμως, ότι ο κύριος παράγοντας της κακοδαιμονίας μας είναι η νοοτροπία μας. Αυτή που σχηματίσθηκε τα τελευταία χρόνια της «ευημερίας». Θαρρούμε, όμως, ότι  η κρίση αυτή μπορεί να αποτελέσει τη μεγαλύτερη ευκαιρία για ανάνηψη. Τώρα που το  πάθημα έγινε  μάθημα, είναι πλέον η ώρα μιας κοινωνικής ανάδρασης! Μια ανάδραση που θα ξεκινήσει από τις προσωπικές μας στιγμές αλήθειας και αφού συντονισθούμε στον καλύτερο βαθμό, θα ξαναβρούμε τη δύναμη για μια ολική επαναφορά των δοκιμασμένων  αξιών μας. Αυτό δε σημαίνει οπισθοδρόμηση, αλλά επιστροφή στις σταθερές, που δίδαξε η εμπειρία των λαών.
 Να τοποθετήσουμε και πάλι στην πρώτη βαθμίδα των αξιών την Πατρίδα, αφού όμως,  προσδιορίσουμε τι είδους Πατρίδα θέλουμε. Άραγε τη στριμωγμένη στο «οικονομικό  καναβάτσο», που τη λοιδορεί όλη η παγκόσμια αρένα και  για την οποία οι  απανταχού ομογενείς μας ντρέπονται, ενώ εμείς οι ίδιοι τη  μισούμε! Μια άχρωμη και απρόσωπη μονάδα, που θα τρέφεται από το φως των άλλων ή με μια δημιουργική  εθνική προσωπικότητα, άξια όχι μόνον να δέχεται, αλλά και να χαρίζει στους συνανθρώπους μας, όπως έκανε πάντοτε , κοινωνικές, πολιτικές  και πολιτισμικές   αξίες!
Η ελληνική γλώσσα, ετυμολογικά, σηματοδοτεί την έννοια της Πατρίδας, ως την ωραιότερη σύνθεση των κοινών ρόλων του  πατέρα και μητέρας. Πατρική αυστηρότητα και ισχύς μαζί με μητρική αγάπη και φροντίδα. Ύπατος εξουσιαστής ο Νόμος,( «Νομαρχία»), ο μόνος, που εξασφαλίζει τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματά μας, αφού και εμείς, φυσικά, τηρούμε  τις υποχρεώσεις μας. Πατρίδα σεβαστή στους άλλους, που σημαίνει σεβαστή πρώτα σε εμάς. Εμείς , με ορθή κρίση να εκλέγουμε τους άξιους ηγέτες μας και εκείνοι να διαχειρίζονται την εξουσία για το καλό όλων μας. Πατρίδα ευυπόληπτη και αξιοπρεπή. Όχι απομονωμένη και τυφλή. Αυτό είναι και το καταπίστευμα του Πρώτου Κυβερνήτη.
  Τέτοια, όμως,  Πατρίδα δημιουργούν, όχι τα άτομα, αλλά οι σωστοί πολίτες, που αντίστοιχα πλάθονται  με τη δοκιμασμένη ευρεία παιδεία. Με την ολιστική παιδεία, που μορφώνει τον άνθρωπο σε πρόσωπο, δημοκρατικό πολίτη και τον κοσμεί με πειθαρχία και  αρετή. Παιδεία, όπως οι  πρόγονοί μας την εμπνεύσθηκαν και τη θεμελίωσαν και  αφού εμπλουτίσθηκε στην εξέλιξή της με τις πνευματικές εμπειρίες της ανθρώπινης ιστορίας τείνει να κατακτήσει τον Πλανήτη ολόκληρο. Η κλασσική παιδεία, η γεννήτρια της παγκόσμιας πολιτισμικής ισχύος. Η  πολύπλευρη καλλιέργεια και μόρφωση. Απαιτείται μια ειρηνική εκστρατεία ευρύτατης  και ολιστικής παιδείας. Να γίνουμε όλοι μας ευνομούμενοι πολίτες και λιγότερο εγωκεντρικά άτομα. Να καταστούμε στη σκέψη , στα συναισθήματα και στις πράξεις μας «ευέλπιδες»  μιας νέας Ελλάδας.
  Να καθορίσουμε, ως γεωμετρικούς ηθικούς στόχους:
•    Την Πατρίδα, ως ιδανικό συνειδησιακό τόπο της αυτοπραγμάτωσής  μας.
•    Τη δόμηση  πολύπλευρης προσωπικότητας με βάση τις πανανθρώπινες αξίες.
•    Την αυτοπειθαρχία του και την ευπείθεια  στους νόμους, που από κοινού, ορίζουν  το μέτρο της χρυσής τομής για το μέγιστο της ελευθερίας κάθε δημοκρατικής συμβίωσης.
•    Την προθυμία  για  ηθική προσφορά, που φθάνει, εάν απαιτηθεί,  στην αυτοθυσία.

 Όλα αυτά μας φαίνονται ξεχασμένα και ουτοπικά. Εντούτοις η κρίση που βιώνουμε μας διδάσκει επώδυνα ότι είμαστε αναγκασμένοι να τα εγκολπωθούμε ξανά. Αυτό συνιστά και το μεγαλύτερο κίνητρο για ανάληψη μιας προσπάθειας.
                                                                                            Απρίλιος 2017

27/3/2017. Μαρία Ευθυμίου: «Η εκπαίδευση, όπως όλα στη ζωή, είναι θέμα έρωτα»

on Monday, 27 March 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Επιμέλεια: ο Γεώργιος Ε. Δουδούμης, Οικονομολόγος-Συγγραφέας, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ, Υπεύθυνος ΔΣ

27/3/2017. Μαρία Ευθυμίου: «Η εκπαίδευση, όπως όλα στη ζωή, είναι θέμα έρωτα»

Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, πέρα από την πολιτική, τις ρυθμίσεις, τις μεταρρυθμίσεις και το αμφιλεγόμενο περιεχόμενό τους, θέτει το ζήτημα του τι κινεί την Παιδεία – και του γιατί σήμερα αυτό απουσιάζει
(Ανδρέας Σιμόπουλος)

Κατά κανόνα, οι έλληνες πανεπιστημιακοί προτιμούν να εμμένουν στην πληροφορία παρά να κεντρίζουν το ενδιαφέρον του φοιτητικού κοινού με γοητευτικές λεπτομέρειες που μπορεί να γίνουν έναυσμα πρόσθετης έλξης για το αντικείμενο. Ωστόσο, σε έναν χώρο που η στεγνή γνώση ήταν ο κανόνας, οι παραδόσεις της Μαρίας Ευθυμίου στο μάθημα της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού διακρίνονταν πάντα για τη σπιρτάδα και την επινοητικότητά τους. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ελεύθερες διαλέξεις της για κοινό ενηλίκων, εκτός πανεπιστημίου, μετρούν δεκάδες χιλιάδες ακροατές από το 2006, όταν και ξεκίνησαν, αλλά και πλήθος θεατών στο Διαδίκτυο. Για την αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών η σημερινή συγκυρία της εκπαίδευσης κάθε άλλο παρά ευτυχής είναι - και η καθοδική πορεία της ακολουθεί αυτήν της κοινωνίας. Ακόμη όμως και αν η Παιδεία βρίσκεται κοντά στο σημείο μηδέν, η Μαρία Ευθυμίου αρνείται να συνταχθεί με την πλευρά της πλήρους απαισιοδοξίας: γιατί η εκπαίδευση δεν έχει τόσο ανάγκη από νόμους και μεταρρυθμίσεις όσο από «εκπαιδευτικούς που να αγαπούν αυτό που κάνουν».

Άλλος ένας διάλογος για την Παιδεία ολοκληρώθηκε. Η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου έχει δώσει στη δημοσιότητα τα πορίσματά της, ένα πρώτο νομοσχέδιο με εκπαιδευτικές ρυθμίσεις ψηφίστηκε από τη Βουλή στο τέλος Αυγούστου. Οι κατευθύνσεις που μοιάζει να θέλει να ακολουθήσει η κυβέρνηση συμβαδίζουν με τις διεθνείς αναζητήσεις; «Στην Ελλάδα αλλάζουμε, υποτίθεται, το εκπαιδευτικό σύστημα πολύ συχνά. Κάτι που προφανώς δεν έχει νόημα. Πρόκειται για εθνική κωμωδία, γιατί όλοι γνωρίζουν πως κάθε «εκπαιδευτική μεταρρύθμιση» είναι τραγικά εφήμερη. Και, εξ αυτού, άνευ ουσίας. Η χώρα μας βρίσκεται σε κακό σημείο. Η Παιδεία της φθίνει εδώ και δεκαετίες. Σήμερα πια είναι σε ελεύθερη πτώση. Όσον αφορά τις διεθνείς αναζητήσεις, υπάρχουν πολλά και διαφορετικά εκπαιδευτικά πρότυπα - και όχι ένα. Μπορεί κανείς, για τη συζήτηση, να επιλέξει διάφορα παραδείγματα γενικών κατευθύνσεων: εκείνα των αγγλοσαξονικών χωρών, για παράδειγμα, που κι αυτά δεν είναι ενιαία• ή της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Φινλανδίας, ή χωρών - δυτικών, κατά κανόνα - που έχουν δώσει κάποιο, θεωρούμενο ως επιτυχημένο, στίγμα. Και στο εξωτερικό, πάντως,  τα εκπαιδευτικά δεδομένα επανεξετάζονται - κατά καιρούς. Σε εμάς, βέβαια, όλα είναι δραματικά εφήμερα. Το μόνο σταθερό είναι η διαρκής πτώση. Και αν κρίνω από κάποιες αποφάσεις που πάρθηκαν για τα Αρχαία Ελληνικά ή τα Συμβούλια των Πανεπιστημίων, τα οποία η παρούσα κυβέρνηση καταργεί, τότε μόνο ζοφερό μπορώ να φανταστώ το μέλλον. Αλλά έχουμε, πλέον, συνηθίσει ως κοινωνία να ωθούμαστε προς όλο και μεγαλύτερο χάος και καταστροφή. Και είμαστε, μάλιστα, ήρεμοι μπροστά στο κακό αυτό. Σαν έτοιμοι από καιρό...».

Υπήρχε στο παρελθόν η αίσθηση ότι θα ήταν ενδεχομένως καλύτερο η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας να περάσει από τους επαγγελματίες πολιτικούς στα χέρια πανεπιστημιακών που γνωρίζουν από πρώτο χέρι τα προβλήματα του χώρου. Και τα τελευταία χρόνια γνωστοί πανεπιστημιακοί έγιναν όντως υπουργοί Παιδείας. «Το πρόβλημα δεν είναι στα ονόματα. Γιατί σε όλους τους χώρους υπάρχουν άνθρωποι με γνώση, με ευαισθησία και με υψηλή αίσθηση ευθύνης ως προς την κοινωνία. Η ελληνική κοινωνία, όμως, σε όλα τα επίπεδα, πάσχει από το απόλυτο "δήθεν" - κατάσταση που διογκώθηκε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, οπότε ζήσαμε τη φούσκα των ιδεοληψιών και των μεγάλων λόγων. Μέσα σε αυτή τη φούσκα δημιουργήθηκε και ένα μεγάλο κομμάτι του λεγόμενου "πνευματικού κόσμου". Το ζήτημα, άρα, δεν είναι αν είναι κανείς πανεπιστημιακός ή όχι, "διανοούμενος" ή όχι. Δεν είναι καν αν είναι κανείς ειδικευμένος σε θέματα εκπαίδευσης. Και το λέω αυτό γιατί έχει δοθεί μεγάλη έμφαση και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με σημαντικές χρηματοδοτήσεις, που εδώ και δεκαετίες διοχετεύθηκαν σε παιδαγωγικές "μελέτες", "αναζητήσεις" και σε Παιδαγωγικά Τμήματα. Τελικά, όμως, είχαμε ένα σαθρό αποτέλεσμα. Τα Παιδαγωγικά Τμήματα στην Ελλάδα έχουν, συχνά, φοιτητές χαμηλού επιπέδου - φέτος αξιοθρήνητα χαμηλού, αν κρίνει κανείς από τις εισαγωγικές εξετάσεις - και η εκπαίδευση που τους παρέχεται είναι, σε κάποιες περιπτώσεις, συζητήσιμη. Ενώ εδώ θα έπρεπε να έχουμε τους άριστους των αρίστων, οι οποίοι και να λαμβάνουν την πιο απαρέγκλιτα απαιτητική και συστηματική εκπαίδευση, από, επίσης, τους άριστους των αρίστων. Βέβαια, όπως σε όλα τα ελληνικά πανεπιστήμια, όπως και σε όλο το φάσμα της εκπαίδευσης στην Ελλάδα, δίπλα στους "εκπαιδευτικούς" και τους "μαθητές" που απλώς διεκπεραιώνουν και αδιαφορούν για τη δουλειά τους, γίνονται και πράγματα καταπληκτικά από μεμονωμένους, αφιερωμένους, φωτισμένους ανθρώπους. Τους οποίους λίγοι τιμούν, λίγοι επαινούν και πολλοί περιγελούν. Ενώ αυτοί, αταλάντευτα, συνεχίζουν το φωτεινό έργο τους».

Εξαντλούμαστε στην πολιτική χρήση και στα διαδικαστικά της Παιδείας αγνοώντας το ίδιο το αντικείμενο τελικά; «Η εκπαίδευση, όπως όλα στη ζωή, είναι θέμα έρωτα. Δεν είναι θέμα κανενός νόμου και καμιάς μεταρρύθμισης. Αν δεν είναι ο δάσκαλος ερωτευμένος με αυτό που κάνει, το αποτέλεσμα είναι, σε κάθε περίπτωση, μηδενικό έως αρνητικό. Με τη λέξη "έρωτας" εννοώ αυτό που κάνεις να σε αφορά. Με πάθος. Με πόνο. Να κοιτάς τον μαθητή στα μάτια και να σε αφορά αν θα μάθει αυτό που του διδάσκεις. Ο δάσκαλος, εξάλλου, δεν μεταφέρει μόνον εγκύκλια γνώση στον διδασκόμενο. Μεταφέρει έναν ολόκληρο κόσμο, μια και η εκπαίδευση είναι άφατη μεταφορά χυμών, μεταφορά ήθους, μεταφορά στάσης ζωής. Δεν είναι διανοητική κατασκευή. Συζητούμε, κάθε τρεις και λίγο, για το πυροτέχνημα των εκάστοτε δήθεν "αλλαγών" και "μεταρρυθμίσεων" μόνο και μόνο για να μην επιστρέψουμε στην αρχή των πραγμάτων. Και η αρχή των πραγμάτων είναι να αγαπάς - τον άλλο, την κοινωνία, τη δουλειά σου, τη ζωή. Να νοιάζεσαι. Και να είσαι έτοιμος να δοθείς με όλες σου τις δυνάμεις και τις δεξιότητές σου σε αυτό. Κάτι που πολλοί έχουμε ξεχάσει. Και βολευόμαστε σε αυτό».

Το ανεπαρκές επίπεδο γνώσεων των εισακτέων φοιτητών, για το οποίο κάνατε λόγο παραπάνω, μνημονεύεται πολύ συχνά ως μείζον πρόβλημα για την κατάρτισή τους. «Είμαι στη Φιλοσοφική Σχολή σχεδόν 35 χρόνια. Κάθε χρόνο εισέρχονται στη Σχολή μας φοιτητές που υπήρξαν "αριστούχοι" μαθητές στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση  (εδώ και δεκαετίες, σχεδόν όλοι οι μαθητές στην Ελλάδα παίρνουν Α στο δημοτικό και 19 στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τι να πει κανείς...). Και κάθε χρονιά το επίπεδο είναι χαμηλότερο από εκείνο της προηγούμενης. Να σας πω χαρακτηριστικά ότι στην εκφώνηση των ερωτήσεων στις εξετάσεις, αν χρησιμοποιήσω τον τύπο "αναφερθείτε" ή "τοποθετηθείτε", το "-τε" θα είναι γραμμένο με "αι" από το ένα τέταρτο περίπου των κατά τ' άλλα "αριστούχων" στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμιά τους εκπαίδευση φοιτητών. Φοιτητών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι, στην ουσία, προορίζονται μετά την αποφοίτησή τους για καθηγητές της ελληνικής γλώσσας».

Αλλά, από ό,τι καταλαβαίνω, δεν θεωρείτε ότι το ζήτημα είναι απλώς τεχνικό, ότι η έλλειψη τέτοιων βασικών γνώσεων αποδίδεται σε εκπαιδευτικά προβλήματα που λύνονται με αλλαγές υλικών, τρόπων ή μεθόδων διδασκαλίας. «Κοιτάξτε, η κεντρικά, κρατικά οργανωμένη υποχρεωτική εκπαίδευση είναι μια ιστορία μόλις δυόμισι, περίπου, αιώνων. Προέρχεται από το γερμανικό υπόδειγμα του 18ου αιώνα και το γαλλικό του 19ου αιώνα, που αποσκοπούσαν στη συγκρότηση ενιαίων κοινωνιών, στο πλαίσιο της εθνικής ιδεολογίας. Μια κοινή Παιδεία δημιουργεί κοινά αισθήματα, κοινούς κώδικες. Ενιαιοποιεί τις κοινωνίες. Η Παιδεία κάθε χώρας, δηλαδή, όντας εθνικής προτεραιότητας, δεν μπορεί παρά να έχει ως στόχο τον πολίτη, τον άνθρωπο που η κάθε χώρα θέλει να δημιουργήσει. Παλαιότερα, π.χ., μέχρι τη δεκαετία του 1980, το δημόσιο σχολείο της κάθε ελληνικής γειτονιάς ήταν σχολείο σκληρής εργασίας και απαιτητικότητας. Βάζοντας τους πραγματικούς βαθμούς, επαινώντας, προβιβάζοντας, αφήνοντας μετεξεταστέους, περνούσε το μήνυμα στον μαθητή ότι το να εργάζεται και να αποδίδει στο σχολείο είναι η δουλειά του. Και ότι η δουλειά είναι κάτι που τιμούμε και υπηρετούμε με αφοσίωση και στόχο. Για το οποίο, αναλόγως, είτε επαινούμεθα είτε μας ζητείται να ξαναπροσπαθήσουμε. Αντιθέτως, εμείς, τα τελευταία 40, περίπου, χρόνια, καθώς δημιουργήσαμε μια κοινωνία παρασιτική, χωρίς αξίες, χωρίς ηθικές αρχές και απαιτητικότητα, οδηγήσαμε και την Παιδεία μας σε αντίστοιχους δρόμους και πρακτικές. Από εκεί και τα εύκολα Α στο δημοτικό και τα 19 και 20 στο γυμνάσιο και στο λύκειο. Η δημιουργία πλήθους "αριστούχων" δίνει κακό εφαλτήριο στους μαθητές, ετοιμάζει το έδαφος για κακούς πολίτες. Γιατί επιβραβεύει την έλλειψη προσπάθειας. Eτσι, πολλοί νέοι που βγαίνουν από ένα τέτοιο σύστημα δεν έχουν συναίσθηση των εννοιών της εργατικότητας, της υπευθυνότητας, του ορίου, της συστηματικής δουλειάς για την επίτευξη ενός στόχου. Δημιουργήσαμε δούλους τού τίποτα. Γιατί ελευθερία δεν είναι η ασυδοσία. Είναι η έννοια του μέτρου, της εσωτερικής πειθαρχίας, του ορίου ως προς τον εαυτό σου και τους άλλους. Αντιθέτως, εμείς προτιμήσαμε την αντιστροφή των κοινωνικών προτεραιοτήτων. Στα ελληνικά σχολεία οι καθηγητές, από δεκαετίες, κάνουν τις συνελεύσεις τους την ώρα του ωραρίου τους, εις βάρος της εκπαίδευσης των νέων για την οποία και πληρώνονται από την κοινωνία! Στα ελληνικά σχολεία, από δεκαετίες, δεν υπάρχει έλεγχος, αξιολόγηση. Αυτά, εξάλλου, θεωρούνται "φασιστικά" πράγματα. Στα ελληνικά σχολεία και πανεπιστήμια, από δεκαετίες, αφήσαμε να επικρατήσει ως κανονικότητα το έθιμο των καταλήψεων και ετήσιων καταστροφών της δημόσιας περιουσίας - ένα lifestyle επαναστατικοειδές τού τίποτα, δήθεν ιδεολογικά φορτισμένο. Μετατρέψαμε τα σχολεία σε χώρους βανδαλισμών, αναίδειας, κοινωνικής αδιαφορίας, αμάθειας, βαρβαρότητας - υπό το κάλυμμα, μάλιστα, ιδεολογικών κατασκευών που απλώς υπηρετούν την ευτέλειά μας».  

Η αντιστροφή των κοινωνικών προτεραιοτήτων πόσο έχει να κάνει με αυτό που προηγήθηκε; Θέλω να πω, κατά πόσο η νοοτροπία των τελευταίων δεκαετιών, η νοοτροπία της Μεταπολίτευσης, μπορεί να διαμορφώνεται από την αντίδραση σε αξίες και έννοιες παρούσες σε μια εποχή που απορρίφθηκε πολιτικά και ιδεολογικά; «Πιστεύω ότι αυτό που ζούμε στη Μεταπολίτευση, όλη η κοινωνική και πολιτική ζωή, είναι βαθιά δηλητηριασμένη από τον Εμφύλιο Πόλεμο. O,τι κάνουμε και ό,τι δεν κάνουμε, ως κοινωνία και ως άτομα, είναι δαγκωμένο από το φίδι του Εμφυλίου και των επακόλουθών του. Θυμίζω ότι, στην ουσία, ο Εμφύλιος τελείωσε το 1974. Στρατιωτικά το 1949, πολιτικά όμως το 1974. Ηθικός νικητής, όμως, δεν ήταν ο στρατιωτικά υπερισχύσας. Ήταν ο ηττημένος. Πάνω σε αυτό, μετά τη Μεταπολίτευση, πάτησαν διάφοροι - με μια προσχηματική, δήθεν αριστερή, φρασεολογία - για να δικαιώσουν επιτήδεια συμπεριφορές αντικοινωνικές, αντιδημοκρατικές, λεηλατικές, καταστροφικές. Αντί στην εποχή της δημοκρατίας να αξιοποιήσουμε τις δεινές εμπειρίες του παρελθόντος για το καλύτερο, απεμπολήσαμε αρχές σεβασμού της κοινωνίας, της δημοκρατίας και της αξιοπρέπειας του άλλου. Καταστρέψαμε το κοινό αγαθό. Με άποψη, μάλιστα, και αποφασιστικότητα. Και τούτο φαίνεται πιο βαριά στην Παιδεία».

Ωστόσο, η σημασία της Ιστορίας δεν αντανακλάται στον τρόπο με τον οποίο διδάσκεται στο σχολείο ένα μάθημα που κατεξοχήν προάγει την κριτική ικανότητα. «Δεν ξέρω αν η αποδυνάμωση του μαθήματος της Ιστορίας έγινε συνειδητά ή ασυνείδητα. Γιατί η Ιστορία είναι ένα μάθημα επαναστατικό. Είναι η ζωή των ανθρώπων που δεν υπάρχουν πια - η δική μας ζωή, μια και σε λίγο για εμάς ως Ιστορία θα μιλούν οι επόμενες γενιές. Μαθαίνοντας για τους ανθρώπους άλλων εποχών, για τον κόσμο που ζούσαν και για τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν, μαθαίνεις ουσιαστικά τον εαυτό σου. Είναι λοιπόν μάθημα επαναστατικό, γιατί σε ανατοποθετεί στον κόσμο, γιατί σε ωθεί σε στοχασμό, γιατί σε επαναπροσδιορίζει. Με τον τρόπο αυτόν, η Ιστορία σε απελευθερώνει».

Υπάρχει στο ευρύ κοινό μια έντονη επιθυμία για πρόσβαση σε ιστορική γνώση έγκυρη, επιστημονική, απλά δοσμένη; Αφορμή για την ερώτηση είναι η μεγάλη ανταπόκριση που βρίσκουν εδώ και περίπου μία δεκαετία οι ελεύθερες διαλέξεις σας για κοινό ενηλίκων σε όλη την Ελλάδα. «Το γεγονός ότι κάπου 50.000 άνθρωποι, υπολογίζω, έχουν προσέλθει μέχρι σήμερα σε αυτές τις διαλέξεις κάτι σημαίνει. Κοιτάξτε, η εκπαίδευση δεν σταματά σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας - και δεν αφορά μόνο δάσκαλο και μαθητή, καθηγητή και φοιτητή. Όλοι μαθαίνουμε διαρκώς, ο ένας από τον άλλο. Είμαστε όλοι και αδιαλείπτως ταυτοχρόνως και δάσκαλοι και μαθητές. Η ευρύτατη προσέλευση του κοινού σε διαλέξεις Ιστορίας δείχνει, ίσως, ότι επειδή έχουμε πλήθος κενών λόγω αποστήθισης και στρεβλής διδασκαλίας της Ιστορίας, σε καιρούς δύσκολους, μεταβατικούς και ρευστούς όπως αυτοί που διανύουμε, αναζητούμε εργαλεία ερμηνείας που μόνο η Ιστορία μπορεί να μας δώσει. Η Παγκόσμια Ιστορία, ιδιαίτερα, είναι πολύ πρόσφορη ως έναυσμα σκέψης για τον καθένα. Γιατί όταν ακούς τη δική σου Ιστορία, γίνεσαι σαν τον σκαντζόχοιρο. Το θέμα σε αφορά άμεσα, γι' αυτό και η προσέγγισή του σε πληγώνει. Δεν σε φέρνει στην ηρεμία που θα υποβοηθούσε την εσωτερική σου συζήτηση, καθώς είσαι διαρκώς έτοιμος να αντιδράσεις. Αντιθέτως, το πλεονέκτημα της Παγκόσμιας Ιστορίας είναι ότι μιλά για ανθρώπους σαν εσένα, σε άλλη χρονική στιγμή και σε άλλον τόπο. Eτσι, διαλέγεσαι μαζί τους και με τις καταστάσεις που αυτοί αντιμετώπισαν με μεγαλύτερη άνεση, χωρίς τις πληγές της δικής σου Ιστορίας που αιμάσσουν. Eπειτα, η παγκοσμιοποίηση είναι τόσο ορατή πλέον, ώστε χρειάζεσαι περισσότερα δεδομένα για να ερμηνεύσεις όσα συμβαίνουν γύρω σου. Ακροατές των μαθημάτων Παγκόσμιας Ιστορίας λένε πως ύστερα από αυτά βλέπουν με άλλον τρόπο τις ειδήσεις, διαβάζουν με άλλα μάτια τις εφημερίδες, αντιλαμβάνονται σε άλλη βάση τα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα, βλέπουν αλλιώς τα κινηματογραφικά έργα, διαβάζουν με άλλο φως την λογοτεχνία».

Είναι η ανταπόκριση αυτή και μια ένδειξη ότι υφίσταται στην ελληνική κοινωνία ετοιμότητα ευρύτερης δημόσιας συζήτησης γύρω από ιστορικά ζητήματα, όπως περίπου έγινε την τελευταία δεκαετία για τον Εμφύλιο Πόλεμο; «Οι Έλληνες έχουμε ενδιαφέρον για την Ιστορία. Iσως γιατί λόγω της σύγχρονης ηθικής και οικονομικής κατάρρευσής μας αντλούμε κουράγιο από το αρχαίο κλέος. Iσως γιατί έχουμε το προνόμιο να μπορούμε να ανιχνεύσουμε το παρελθόν μας με τόσο πολλά γραπτά μνημεία όσο λίγοι λαοί στον κόσμο. Απλώς, αυτό το ενδιαφέρον δεν το έχουμε αξιοποιήσει, κατά τη γνώμη μου, με συστηματικό και υγιή τρόπο. Ως λαός είμαστε σήμερα σε καλύτερη φάση για να συζητήσουμε για την Ιστορία μας. Ο Εμφύλιος, για παράδειγμα, τελείωσε στρατιωτικά πριν από σχεδόν 70 χρόνια, οι βασικοί πρωταγωνιστές του έχουν φύγει από τη ζωή, τα πολωτικά σχήματα "δεξιά" και "αριστερά", "προοδευτικός" και "συντηρητικός" έχουν καταρρεύσει. Είμαστε πλέον πιο ταπεινοί, λιγότερο αλαζόνες. Περνάμε όλοι τη δοκιμασία της κρίσης. Η βαριά εικόνα της Ελλάδας και του Eλληνα στο εξωτερικό μάς πληγώνει, αν και γνωρίζουμε ότι, σε έναν βαθμό, βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και καταστάσεις. Eχουμε μπει δειλά δειλά στον δρόμο να συνομιλήσουμε με τον εαυτό μας ειλικρινά, αφήνοντας στην άκρη ιδεοληψίες και προκατασκευασμένες, politically correct, θεωρητικές συλλήψεις».

Αυτή η τελευταία φράση θα ίσχυε και ως υπόδειξη διεξόδου από τον λαβύρινθο των προβλημάτων της εκπαίδευσης; «Δεν είμαι τόσο απαισιόδοξη όσο μπορεί να φαίνεται από όλα όσα είπα παραπάνω. Στην εκπαίδευση υπάρχουν ακόμη διάσπαρτοι υπέροχοι άνθρωποι που μπορούν και κάνουν τη διαφορά. Και τα πράγματα είναι, εν τέλει, απλά. Στην πραγματικότητα, ένα πράγμα χρειάζεται η εκπαίδευση: εκπαιδευτικούς που να αγαπούν αυτό που κάνουν. Που να μπαίνουν στην τάξη και να λένε μέσα τους "Αυτά τα παιδιά θέλω να τα κερδίσω. Να τα εμπνεύσω. Να τα ελευθερώσω μέσα από τη χαρά της γνώσης, του σεβασμού, της προσπάθειας, της αξιοπρέπειας, της εργατικότητας, της αυτοεκτίμησης και της αλληλοεκτίμησης, της αξιοποίησης των ταλέντων του καθενός". Γιατί όλα είναι έρωτας. Και η Παιδεία ακόμη πιο πολύ».

22/3/2017. ΛΗΚΥΘΟΣ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

on Wednesday, 22 March 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Δημήτριος Μπάκας

22/3/2017. ΛΗΚΥΘΟΣ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΟΙΜΙΟ
Ο καθένας μας βρίσκει έναν προσωπικό δρόμο μέσα στο απέραντο τοπίο της ζωής και αυτός ο δρόμος συνιστά μια μοναδικότητα, όποιας διαδρομής και αν είναι. Ακόμη, και μια στοιχειώδης προσωπική εμπειρία προβληματισμού και εναρμόνισης μπορεί να είναι μια ελά-χιστη συμβολή στην κοινή προσπάθεια της ζωής και όχι απλά της επιβίωσης του καθενός μας. Είναι, όμως, φυσιολογικό, όταν ξανοίγεται κανείς έστω και τον μικρό του ορίζοντα, να του δημιουργείται η εντύπωση ότι ανακάλυψε κάτι καινούργιο. Καινούργιο γι’αυτόν τον ίδιο φυσικά. Και αυτό, ίσως, είναι αρκετό να δώσει κάποια αξία στη επικοινωνία με τον διπλανό συνάνθρωπό του στη τόσο δύσκολη προσαρμογή στην πολύπλοκη σημερινή ζωή.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

10/3/2017. Στον αστερισμό του μίσους

on Friday, 10 March 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Γιαννακόπουλος Παντελής, Ταξχος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ, συγγραφέας

10/3/2017. Στον αστερισμό του μίσους

 «Είναι μερικά χρόνια που έχω την αίσθηση ότι βιώνω την ύπαρξή μου σε έναν χώρο, όπου πληθώρα από έλλογα και άλογα όντα, αλλά και αντικείμενα (sic) κάθε μορφής, με κοιτούν με βλέμμα καχύποπτο, φθονερό και ενίοτε …δολοφονικό!», μου εκμυστηρεύθηκε εξαιρετικά καλλιεργημένος και ευπατρίδης φίλος και συνέχισε: «Αν σ' αυτή την φάση αρκεσθώ να σχολιάσω μόνον το βλέμμα των ανθρώπων και στραφώ να ατενίσω το πρόσωπό τους, λίγο πριν προσαρμόσουν σ' αυτό ένα (αδικαιολόγητα)δυσοίωνο προσωπείο, τότε όχι χωρίς έκπληξη θα αντικρίσω πλέον καταχθόνιες μορφές, που με πανικοβάλλουν. Ίσως γιατί…», έγρουξε συγχυσμένος, «το προβλέψιμο διαβολικό προσωπείο που αντικαθιστά το original πρόσωπο, υπολείπεται του τελευταίου σε βίαιο αρνητισμό και κακότητα, μη αποτυπώνοντας τα πραγματικά χαρακτηριστικά του βαθέως μίσους».

Η συνέχεια ΕΔΩ!

1/3/2017. Η επιστολή του Μ. Αλεξάνδρου προς τον Δαρείο: Η τέχνη στη λήψη αποφάσεων και διαπραγμάτευσης

on Wednesday, 01 March 2017. Posted in Παιδεία - Ιστορία - Πολιτισμός - Αθλητισμός - Περιβάλλον

Γράφει ο Αλέξανδρος Θ. Δρίβας

1/3/2017. Η επιστολή του Μ. Αλεξάνδρου προς τον Δαρείο: Η τέχνη στη λήψη αποφάσεων και διαπραγμάτευσης

Η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, βρίθει από κείμενα και αναφορές σε ζητήματα που αφορούν τις τέχνες της Στρατηγικής, της Διπλωματίας. Το εξόχως ενδιαφέρον ζήτημα, είναι πως οι εκάστοτε και υπο μελέτη περιπτώσεις (case studies) αφορούν τόσο το ακαδημαϊκό προσωπικό, όσο και τους λήπτες αποφάσεων. Παράλληλα, υπάρχουν και ζητήματα που αφορούν την καθαρά εκπαιδευτική διαδικασία. Κείμενα και έργα μεγάλων διανοητών, ανεξάρτητα το μήνυμα που στην κατακλείδα τους περνούν, έχουν ως στόχο την ανάδειξη του διαχρονικού στοιχείου της διεθνούς πολιτικής. Στόχος του ερευνητή αλλά και του λήπτη απόφασης, είναι να περιορίσει την έκθεσή του στη ζώνη άγνοιας και ταυτόχρονα, να μεταφέρει το τραπέζι των διαπραγματεύσεων κοντά σε παράθυρο ευκαιρίας που ευνοεί τον ίδιο. Η ισχύς, όπως παραδέχονται οι περισσότεροι που ασχολούνται είτε ακαδημαϊκά είτε επαγγελματικά με τις διεθνείς σχέσεις, ναι μεν έχει συντελεστές που μπορούν να την καταστήσουν σε ένα βαθμό μετρήσιμη, όμως έχει και καθαρά ψυχολογική σύλληψη.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

Πηγή: Η επιστολή του Μ. Αλεξάνδρου προς τον Δαρείο: Η τέχνη στη λήψη αποφάσεων και διαπραγμάτευσης http://mignatiou.com/2017/01/i-epistoli-tou-m-alexandrou-pros-ton-dario-i-techni-sti-lipsi-apofaseon-ke-diapragmatefsis/

<<  1 2 3 4 5 [67 8 9 10  >>