Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Δρ Χρήστος Μαλτέζος*: Οι πυρηνικοί σταθμοί στην ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας

on Sunday, 12 January 2020. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Πριν από 12 χρόνια, το 2008, ο τότε πρόεδρος του Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής, Ραφαήλ Μωυσής, που ήταν υπεύθυνος για τον μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό, είχε δηλώσει σε ημερίδα για την Αναγέννηση της Πυρηνικής Ενέργειας :
«Ως το 2020 τα πυρηνικά δεν συμπεριλαμβάνονται στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας μας».
Είμαστε στο ξεκίνημα του 2020 και το ερώτημα για την μελλοντική ενεργειακή επάρκεια της χώρας μας παραμένει επίκαιρο λόγω των μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων και διαφαινόμενων ανακατατάξεων στην ευρύτερη περιοχή μας.
Τα θαλάσσια κοιτάσματα και οι ενεργειακοί αγωγοί.
Θα πει κάποιος, μα τώρα υπάρχουν πλούσια κοιτάσματα σε πετρέλαιο και αέριο στην Ελληνική ΑΟΖ (που όμως είναι στα χαρτιά και στους χάρτες ακόμη). Τα δε «θαλάσσια οικόπεδα» των ελληνικών κοιτασμάτων, έχουν ήδη «κλειδωθεί» από τις μεγάλες ξένες εταιρείες που έχουν προβεί σε σχετικές μελέτες για γεωτρήσεις και εκμετάλλευση. Η δε αδύναμη μικρή «ιδιοκτήτρια» χώρα περιμένει τις απολαβές του φυσικού της πλούτου εν μέσω των καταιγιστικών γεωπολιτικών εξελίξεων στην ανατολική Μεσόγειο και της κλιμακούμενης επεκτατικής πολιτικής της εχθρικής Τουρκίας που στέλνει στίφη αφροασιατών αλλοδαπών στην «αιμορραγούσα» χώρα που παραμένει έρμαιο των δυσμενών εξελίξεων.

Η συνέχεια PDF 

Αναστάσιος Μπασαράς*: Η Επισκόπηση της Διηνεκούς Ελληνικής Οικονομικής Κρίσης & η Γυμνή Αλήθεια!

on Sunday, 09 June 2019. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Δεν είμαι Οικονομολόγος! Είμαι ένα Σκεπτόμενο Ατομο με Κοινή Λογική. Αυτή η παρουσίαση* είναι αποτέλεσμα σκληρής Δουλειάς.

Δεν μπορώ να εγγυηθώ ότι παρέχει 100% Ανάλυση της Ελληνικής Κρίσης.

Ωστόσο, εγγυώμαι ότι έκανα ό,τι είναι δυνατό να παρουσιάσω την Ελληνική Οικονομική κρίση, χωρίς να αλλάξω τα: Συμβάντα και γραφόμενα και λεγόμενα εξαιρετικά αξιόπιστων και έγκυρων Πηγών!

Φτώχια. Απόγνωση. Αβεβαιότητα.
Αυτό είναι που οι περισσότεροι Έλληνες πρέπει να αντιμετωπίζουν καθημερινά λόγω της οικονομικής κρίσης. Αλλά πώς έφτασαν ως αυτό το σημείο; Είναι εύκολο να κατηγορήσεις τον ελληνικό λαό για όλα. Κι αν νομίζεις ότι αυτοί... είναι οι λόγοι, βλέπεις μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Η αλήθεια είναι πολύ πιο περίπλοκη από αυτό.

Υπάρχουν, προφανώς, πολλαπλοί παράγοντες για την παρακμή της ελληνικής οικονομικής κατάστασης. Αλλά για διευκόλυνση, αποφάσισα να χρησιμοποιήσω το χρέος ως σημείο αναφοράς, δεδομένου ότι είναι ένας σημαντικός δείκτης της σταθερότητας μιας χώρας. Το ελληνικό δημόσιο χρέος έχει δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο. Το υψηλό δημόσιο χρέος καθιστά την οικονομική κατάσταση μιας χώρας εύθραυστη για ξένους και τοπικούς επενδυτές που δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν τα χρήματά τους, επιβραδύνοντας, έτσι, την οικονομία.

Υπήρξαν δύο σημαντικές αυξήσεις του χρέους που επηρέασαν αρνητικά την πορεία της οικονομικής βελτίωσης και ανάπτυξης στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.

Κατά τη διάρκεια της Χούντας, γνωστής και ως Δικτατορία των Συνταγματαρχών, το χρέος παρέμεινε σχετικά χαμηλό. Ήταν το σημερινό ισοδύναμο των 277 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο ήταν σύμφωνο με αυτό των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Άρα, η Χούντα δεν φόρτωσε χρέος στους ώμους του ελληνικού λαού.

Η επόμενη περίοδος χαρακτηρίστηκε από την αντιπαλότητα μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας. Οι πολιτικές και των δύο κομμάτων ήταν διεφθαρμένες και βασισμένες στην πελατoκρατία, καθώς έκαναν ψεύτικες υποσχέσεις στον ελληνικό λαό μόνο για να πάρουν ψήφους.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου δαπανήθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για την κρατικοποίηση πολλών βιομηχανιών και εταιρειών, ακόμη και εκείνων που πνίγονταν με χρέη, προκειμένου να ευνοήσουν βραχυπρόθεσμα τους ανθρώπους. Ο αριθμός των υπαλλήλων του δημοσίου τομέα διπλασιάστηκε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και ξεπέρασε τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων εργασίας.

Με άλλα λόγια, δεν ήταν το κράτος μόνο υποχρεωμένο να πληρώνει τα χρέη και τη διατήρηση των δυσλειτουργικών επιχειρήσεων, αλλά και χιλιάδες εργαζομένους που δεν είχαν καμία δουλειά να κάνουν. Η κακή διαχείριση των πόρων δεν περιορίστηκε εκεί, αλλά κάπως έτσι ήταν τα πράγματα. Έτσι οδηγήθηκε η Ελλάδα στην έξαρση του χρέους κατά τη δεκαετία του '80.

Το 2001 η Ελλάδα εισέρχεται στην Ευρωζώνη. Στην αρχή, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παρέμεινε σχετικά σταθερό γύρω στο 100% του ΑΕΠ. Το 2008, όμως, η τάση αυτή άρχισε να αλλάζει. Και αντεστράφη πλήρως μετά το 2009. Ενώ το χρέος εξακολουθούσε να αυξάνεται, το ΑΕΠ μειωνόταν, δημιουργώντας ένα διπλό πρόβλημα: ένα μεγαλύτερο χρέος επιβάραινε μια ασθενέστερη οικονομία.

Λοιπόν, πώς μπορούμε να το εξηγήσουμε αυτό;

Με την εμφάνιση του ευρώ, όλες οι ευρωπαϊκές οικονομίες έχασαν τον έλεγχο του νομίσματός τους, αλλά αυτό επηρέασε κυρίως τις νοτιοευρωπαϊκές χώρες. Έχουν γίνει λιγότερο ανταγωνιστικές. Οι εισαγωγές έχουν αυξηθεί, ενώ οι εξαγωγές έχουν μειωθεί. Το ευρώ για αυτούς δεν έφερε τίποτα παρά παγωμένους μισθούς, ενώ οι τιμές διπλασιάστηκαν και τριπλασιάστηκαν. Δημιούργησε εθνική, οικονομική στασιμότητα και προσωπική εξαθλίωση. Το ευρώ υποτίθεται ότι υιοθετήθηκε για να ενθαρρύνει την πολιτική ενότητα στην Ευρώπη. Αντιθέτως, προκαλεί μεγάλη διχόνοια σε καιρούς που πρέπει να είμαστε ενωμένοι και είναι καταδικασμένο να αποτύχει.

Προκειμένου μια ευρωπαϊκή χώρα να εισέλθει στην Ευρωζώνη, πρέπει να επιδείξει βελτίωση των δημοσίων οικονομικών της, όπως υπαγορεύει η Συνθήκη του Μάαστριχτ. Δεδομένου ότι η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας δεν πήγαινε καλά, ο καιροσκόπος γίγαντας της Wall Street, Goldman Sachs, επωφελήθηκε από την κατάσταση προτείνοντας στους Έλληνες πολιτικούς μια περίπλοκη οικονομική συμφωνία, με αποτέλεσμα ένα μικρό ποσοστό του χρέους να εξαφανιστεί ως εκ θαύματος. Έτσι, η υπόλοιπη Ευρώπη και κυρίως ο ελληνικός λαός εξαπατήθηκαν. Προσωπικά πιστεύω ότι οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν ήταν τόσο αφελείς και καλοπροαίρετοι να αγνοήσουν ένα τέτοιο σχέδιο. Μου φαίνεται λογικό ότι όχι μόνο το γνώριζαν από την αρχή (ή έπρεπε να το γνωρίζουν), αλλά και ότι συμμετείχαν σε αυτό, εφ' όσον είχαν οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα να το πράξουν.

Αλλά η Goldman Sachs δεν προσφέρει τις ...τίμιες υπηρεσίες δωρεάν.

Φυσικά, οι ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων 30 ετών δεν θα έπρεπε να έχουν δημιουργήσει τόσο μεγάλο χρέος και οι τράπεζες θα έπρεπε να γνωρίζουν καλύτερα από το να αναλάβουν τον κίνδυνο να επενδύσουν σε ομόλογα μιας χώρας που έχει ήδη τόσα χρέη.

Ωστόσο, οι τράπεζες ανέλαβαν τον κίνδυνο επειδή οι τόκοι των ελληνικών ομολόγων ήταν υψηλότεροι και ακόμα κι όταν απέτυχαν, εξακολουθούσαν να επιδιώκουν το κέρδος.

Έκαναν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να μην καταγράψουν απώλειες ακόμη και μετά από μια τέτοια κακή επένδυση. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα δεν επετράπη να χρεοκοπήσει ή να ακυρώσει ένα χρέος που είναι αδύνατο να εξοφληθεί.

Προκειμένου να αποφευχθεί η πτώχευση, δόθηκε στην Ελλάδα οικονομική "βοήθεια", γνωστή ως Μνημόνια.

Στην πραγματικότητα, όμως, τα χρήματα "διάσωσης", που ξεπέρασαν το ποσό των 320δ€, δεν κατέληξαν πραγματικά στη χώρα. Η Ελλάδα φαίνεται ότι λαμβάνει δισεκατομμύρια, αλλά πάνω από το 90% αυτών των χρημάτων πηγαίνει πίσω στις τράπεζες. Δεν δημιουργήθηκαν νέες θέσεις εργασίας, δεν υπήρχε κατανάλωση και επομένως δεν υπήρχαν νέα φορολογικά έσοδα. Ό,τι απέμεινε στους Έλληνες είναι ο τόκος που πρέπει να πληρώσουν για αυτή τη "βοήθεια". 'Οχι μόνο αυτό, αλλά οι πιστωτές, επίσης, υποχρέωσαν την Ελλάδα να εφαρμόσει αυστηρά μέτρα λιτότητας που εμβαθύνουν ακόμα περισσότερο την ύφεση.

Η αύξηση των φόρων και η έντονη μείωση των δημοσίων δαπανών είχαν πολύ αρνητικά αποτελέσματα για την οικονομία. Για παράδειγμα, πολλές ελληνικές επιχειρήσεις έκλεισαν, άλλες μεταφέρθηκαν στο εξωτερικό για να αποφύγουν τη λιτότητα, ενώ όσες παραμένουν στην Ελλάδα ζορίζονται και το μέλλον τους είναι αβέβαιο. Επιπλέον, χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη δουλειά τους, πολλές οικογένειες βρίσκονται στα πρόθυρα της φτώχειας και οι νέοι φεύγουν από την Ελλάδα για ένα καλύτερο μέλλον που η πατρίδα τους δεν είναι σε θέση να προσφέρει. Ακόμη και αν αυτά τα ακραία μέτρα μειώσουν το συνολικό χρέος, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αυξάνεται επειδή το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν συρρικνώνεται αξιοσημείωτα.

 

Οικονομικά Στοιχεία
Ας δούμε μερικά επιλεκτικά Οικονομικά Στοιχεία πώς κινήθηκαν τα τελευταία χρόνια:
Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν: ΑΕΠ 2010: 226δ€, 2017: 180δ€, Αμοιβές: -28%,
Ακαθάριστο Λειτουργικό Πλεόνοσμα: -22%, Φόροι: +8%, Επιχορηγήσεις: +33%
Ακαθάριστος Σχηματισμός Κεφαλαίου: ΑΣΚ -Συγκρίσεις: Ελλάς: 20δ€, Iσραήλ: 64, Ρορτογαλία:32, Tουρκία:240. Εμφανής η εκτόξευση της Τουρκίας!!! Η μεταβολή τος ΑΣΚ 2017: 2009 -53%. Το τμήμα του ΑΕΠ που επενδύεται, και δεν καταναλίσκεται είναι το ΑΣΚ!
Απασχόληση: Είναι εμφανής η πτώση στους 3 κλάδους: Φυτική/Ζωική Παραγωγή, Κλωστοϋφαντουργία, Κατασκευές και το θέριεμα στους 3 κλάδους του Δημοσίου: Αμυνα, Εκπαίδευση, Υγεία. Το λιανικό εμπόριο, επίσης, έχει μεγάλη μερίδα.
Εισαγωγές-Εξαγωγές Αγαθών& Υπηρεσιών: 2008-2009: Είναι εμφανές το αρνητικό θέριεμα του ισοζυγίου εξαγωγών-εισαγωγών( -28 δ€, -23 δ€ αντίστοιχα) ενώ το 2017:-1,5 δ€
Κατά Κεφαλή Μεγέθη: ΑΕΠ & Εθνικό Εισόδημα 2007:2018: Το Κατά Κεφαλήν κάτω -42%. Ωστόσο, 42η στον κόσμο!
Κύρια Μεγέθη Γενικής Κυβέρνησης: Το ισοζύγιο έσοδα- δαπάνες θέριεψε 'αρνητικά' στα έτη της κρίσης 2008-12.
Τελική Κατανάλωση: Η Ατομική (Στέγαση, Υγεία, Αναψυχή και Πολιτισμός, Εκπαίδευση, Κοινωνική/ προστασία) το 2010 σε σχέση με το 2017 άνω 62%. Η Συλλογική (γενικές δημόσιες υπηρεσίες, άμυνα δημόσια τάξη και ασφάλεια, οικονομικές υποθέσεις, προστασία τον περιβάλλοντος, στέγαση και υποδομή κοινής ωφέλειας, γενική διοίκηση) το 2010 σε σχέση με το 2017 άνω 80%. Οι Εναέριες Μεταφορές και οι Ταχυδρομικές Υπηρεσίες αύξήθηκαν σημαντικά!
Είναι εμφανής η πτώση των Επενδύσεων, ιδιαίτερα το 2015 και 2016. Είναι οι Γερμανοί, οι Γάλλοι και οι Κύπριοι οι μεγάλοι επενδυτές μας. Στην αμυντική βιομηχανία η Τουρκία 7 φορές περισσότερες εισαγωγές και 8 φορές περισσότερες εξαγωγές από την Ελλάδα. Το ποσοστό του εργατικού δυναμικού, που απασχολείται στην άμυνα της χώρας, σταθερά πολύ υψηλό 3%, 16η στον κόσμο η Ελλάδα.

Ας δούμε, τώρα, μερικά στοιχεία σχετικά με το Δημόσιο Χρέος, όπως:

 


 


Το 2001, η Ελλάδα ενώνει την Ευρωζώνη. Ωστόσο, παραποιεί τα οικονομικά της με ένα έλλειμμα προϋπολογισμού >3% & επίπεδο χρέους >100% ΑΕΠ. Στις Προτάσεις Γιαννίτση επί του Ασφαλιστικού: Λυσσώδεις αντιδράσεις συνδικαλιστών/συντεχνιών, κομμάτων. Απόρριψη: αυτό συνεπάγεται ένα κόστος, έως το 2009, της τάξης του ~100δ€. Δημοσιοποιείται ότι η Goldman Sachs, βοήθησε την Ελλάδα να αποκρύψει ένα μέρος χρέους της, το 2001, μέσω πολύπλοκων συναλλαγών swap-credit.

Στις 4 Οκτ 2009, Ο Παπανδρέου κέρδισε τις εθνικές εκλογές. Δηλώνει ότι το έλλειμμα Ελλάδας θα υπερβεί το12% ΑΕΠ. Ο αριθμός αργότερα αναθεωρήθηκε στο 15.4%. Το κόστος δανεισμού αυξάνει. Τα Ομόλογα υποβαθμίζονται ως σκουπίδια στις αρχές του 2010.

Στις 8 Δεκ 2009: Η Fitch υποβαθμίζει την πιστοληπτική Ικανότητα σε "BBB +". Η Υποβάθμιση έρχεται μετά τη δήλωση του υπουργού οικονομίας Παπακωνσταντίνου, ότι το έλλειμμα της Ελλάδας θα ανέβει στο 12,5% του ΑΕΠ 2009, πολύ πάνω από αναμενόμενο.

Στις 3 Μαρ 2010 εκρίνεται σκληρό πακέτο λιτότητας: Περικοπές: μισθών, συντάξεων, αυξήσεις: τσιγάρα, αλκοόλ καύσιμα. Βίαιες διαμαρτυρίες Αθήνα. Τα Μνημόνια της οικονομικής διάσωσης ξεκινούν στις 2/5/2010, όταν τα μέλη ΔΝΤ και ΕΖ συμφωνούν για ένα Πακέτο δανεισμού 110 δ€. Ενας μακρύς, δύσκολος, επίπονος Γολγοθάς της Ελλάδας αρχίζει.

Στις 20 Αυγ 2018: Η Ελλάδα βγαίνει από πρόγραμμα διάσωσης: Συνολικά, Οφείλει (ΕΕ&ΔΝΤ) ~290 δ€, 180% του ΑΕΠ. Η Αθήνα δεσμεύεται για πλεόνασμα προϋπολογισμού έως 2060. Αποδέχεται συνεχή εποπτεία ΕΕ και επιβάλλει πρόσθετα μέτρα. Η ΕΕ χαιρετίζει τη διάσωση, δείχνοντας επιστροφή στην ανάπτυξη. Αντίστοιχα, η Ανεργία στο 20%, παραμένει η υψηλότερη στην ΕΕ. Το ΔΝΤ, υποστηρίζει ότι η ελληνική οικονομία, πιθανόν να χρειαστεί περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους.

 

Τα Αίτια της Οικονομικής Κρίσης
Πιστεύω ότι τα κυριότερα αίτια της οικονομικής κρίσης για την Ελλάδα, είναι τα παρακάτω, χωρίς ταξινόμηση με βάση την βαρύτητά τους:
-Ζούσε πέρα από τις δυνατότητές της, ακόμη, και πριν την ένταξη στην ΟΝΕ. Με συνεχή πρωτογενή ελλείμματα από 1974.
-Είσοδος χώρας στην ΟΝΕ χωρίς επαρκή προετοιμασία.
-Μεγάλα χρέη & υπερβολικές δαπάνες για εκτέλεση Ολυμπιακών Αγώνων.
-Πτωχό, πελατειακό και κληρονομικό πολιτικό σύστημα. Διεφθαρμένος, κομματικός & πελατειακός συνδικαλισμός. Κακοδιοίκηση όλων των φορέων. Φτωχά-μηχανοργανωμένος, διεφθαρμένος, ευθυνόφοβος, υπερδιογκωμένος & πελατειακός δημόσιος τομέας.
-Κρατικίστικη ανάπτυξη-περιορισμός ιδιωτικής πρωτοβουλίας.
-Κανένας συστηματικός έλεγχος: δαπανών, φοροδιαφυγής-είσπραξης, διαφθοράς ΔΤ, χρεών ΤΑ. Μεταφορά/ξέπλυμα χρήματος, σκάνδαλα προμηθειών.
-Υψηλές δαπάνες υγείας και εκπαίδευσης.
-Αναρίθμητες απεργίες/στάσεις εργασίας.
-Παρά τα προειδοποιητικά μηνύματα του 2008 και την επάρκεια χρόνου λήψης μέτρων: δισταγμός, αναποφασιστικότητα πολιτικού και οικονομικού συστήματος
-Το φθινόπωρο 2009, η τότε κυβέρνηση ήταν αναποφάσιστη, αναβλητική και διστακτική να πάρει άμεσα μέτρα.
-Πανικόβλητοι, ανέτοιμοι, ‘λίγοι’: κυβερνήτες, πολιτικοί, διοικητές οικονομικών φορέων, τραπεζίτες. Ανίκανοι, ανεύθυνοι, ‘μικροί’ ηγέτες κυβερνώντων & αντιπολίτευσης.
Συνεχείς εκλογικές αναμετρήσεις ‘λεπτά υπάρχουν’, ‘Ζαππείων’ και ‘θα σκίσουμε τα μνημόνια σε μια βραδιά’.
Ο πολιτικός χρειάζεται την ικανότητα να προβλέπει τι θα συμβεί αύριο, την άλλη εβδομάδα, τον άλλο μήνα και του χρόνου Και την ικανότητα να εξηγεί μετά γιατί δεν συνέβη (Ουίνστον Τσώρτσιλ, 1874-1965, Βρετανός πρωθυπουργός, Νόμπελ 1953). Δυστυχώς, οι πολιτικοί μας δεν είχαν ούτε το ένα όυτε το άλλο.
Από την άλλη μεριά, οι μάζες δεν διψούν για αλήθεια. Όποιος μπορεί να τις προμηθεύσει με ψευδαισθήσεις γίνεται εύκολα ο κυρίαρχός τους. Όποιος προσπαθήσει να διαλύσει τις ψευδαισθήσεις τους γίνεται εύκολα θύμα τους (Gustave Le Bon, 1841-1931, Γάλλος ανθρωπολόγος). Δυστυχώς, τέτοιες είναι και οι μάζες της πατρίδας μας.
-Απειρία ΕΕ και ΔΝΤ χειρισμού κρίσης
-Υπεραπλούστευση οικονομικής κατάστασης και λαϊκισμός ΜΜΕ

 

Γιατί η Ελλάδα δεν εγκατέλειψε την Ευρωζώνη;

Η Ελλάδα να εγκατέλειπε το € και να γύριζε στη Δραχμή. Αν δεν έπαιρνε μέτρα λιτότητας, ασφαλώς, και θα προσλάμβανε νέους εργαζόμενους, και, θα μείωνε το % ποσοστό της ανεργίας και θα ενίσχυε την ανάπτυξη. Να μετέτρεπε το χρέος από € σε δραχμές, να εκτύπωνε νόμισμα σε δραχμές και να μείωνε την δραχμο-€-ισοτιμία. Αυτό θα μείωνε το κόστος των εξαγωγών και θα τις έκανε ελκυστικότερες, και, ασφαλώς, θα αύξανε τα έσοδα από τον τουρισμό. Μέχρι, εδώ πολύ καλά! Ιδανικό για Ελλάδα.

Ωστόσο: Οι Πιστωτές θα είχαν ζημιογόνες απώλειες. Η δραχμή θα έπεφτε. Θα υπήρχε μεγάλη καθυστέρηση των αποπληρωμών. Οι Τράπεζες θα χρεοκοπούσαν. Το Χρέος, βέβαια, που ανήκει στην Ευρωζώνη θα έπρεπε να το πλήρωναν οι πολίτες της, (γιατί?).

Η Πτώση της Δραχμής θα γεννούσε τον υπερπληθωρισμό. Η Ελλάδα εισάγει 40% τροφιμα + Φάρμακα + 80% Ενέργεια. Οι Εταιρίες, λογικά, δεν εξάγουν σε χώρα που δεν πληρώνει και έτσι δεν προσελκύονται επενδύσεις.

Επιπλέον οι Χώρες που, εφέροντο από συγκεκριμένα κόμματα, ότι θα εδάνειζαν ήταν οι: Ρωσία & Κίνα (δεν το έκαναν ποτέ!).

Μακροπρόθεσμα, η Ελλάδα θα πήγαινε πίσω εκεί που ξεκίνησε. Θα επιβαρύνετο το Χρέος. Τα επιτόκια σε χρεωμένες χώρες της ΕΕ, και είναι, πολλές, θα αυξάνονταν γιατί όλοι θα ανησυχούσαν ό,τι και αυτές θα αποχωρήσουν από το €, πράγμα που θα αποδυνάμωνε το €, και, ασφαλώς, οι Ριχάρδοι θα ευδαιμονούσαν!

Γιατί η Ελλάδα δεν είχε την επιλογή της πτώχευσης; H πτώχευση δεν θα ήταν χειρότερη από κρίση χρέους της Ρωσίας το 1998. Τότε η αθέτηση της Ρωσίας οδήγησε σε ένα παλιρροιακό κύμα αθέτησης. Το ΔΝΤ εμπόδισε πολλές αθετήσεις με κεφάλαια μέχρι να βελτιωθούν οι οικονομίες.

Το ΔΝΤ διαθέτει περίπου ~21,1δ€, από το Χρέος της Ελλάδας, όχι αρκετό για να το προβληματίσει σοβαρά.

Οι διαφορές από το 1998 ήταν η κλίμακα αθετήσεων και ο τόπος (ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές αγορές). Αυτό, βέβαια, θα επηρέαζε την πηγή των πόρων του ΔΝΤ.

Από την άλλη μεριά οι ΗΠΑ δεν θα βοηθούσαν, και, όντας βαθιά στο χρέος, οι ίδιες, δεν θα είχαν καμιά πολιτική διάθεση διάσωσης του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους.

 

Τα Μνημόνια και τα Μεγάλα Ψέματα
Οι Ευρωπαίοι θυσίασαν την Ελλάδα για να σώσουν τις τράπεζές τους!
Oχι μόνο η Ελλάδα δεν «θυσιάστηκε» από την ευρωπαϊκή επέμβαση, την οποία άλλωστε εκλιπάρησε!!! Aντιθέτως η ευρωπαϊκή επέμβαση την διέσωσε από τη μεγάλη καταστροφή!
Kανείς ισχυριζόμενος «θυσία» της Ελλάδας προς χάριν τραπεζών, δεν έχει δώσει μία λογική περιγραφή για εναλλακτική διαδικασία για να διέφευγε κάθε κινδυνο και να συνέχιζε να ζει με τον ίδιο τρόπο, ενώ θα είχαν «τιμωρηθεί» και επωμισθεί τα βάρη της χρεοκοπίας της οι Ευρωπαϊκές τράπεζες.
Το ΑΕΠ της Ελλάδας μειώθηκε 25% εξαιτίας των Μνημονίων!
Από το 2008 που είχαμε ένα ΑΕΠ242 δ€ μέχρι το 17 με 174 δ€, είχαμε μια μείωση της τάξεως του 28%:
- Ο ισχυρισμός πως η αιτία της μείωσης του ΑΕΠ είναι η ‘πολιτική λιτότητας’, λόγω των μνημονίων είναι ψεύδος αντιμνημονιακής προπαγάνδας.
- Αντίθετα, τα Μνημόνια ήταν ο λόγος που η μείωση περιορίστηκε μόνο στο 28% και δεν πήρε καταστροφικές διαστάσεις.
- Η άποψη ότι τα Μνημόνια ευθύνονται για την πτώση του ΑΕΠ μπορούσε να ήταν ορθή και βάσιμη, μόνο, όταν κρινόταν ηθικό και αποδεκτό, και θα εφαρμοζόταν το μέτρο: Η ΕΖ αναγνωρίζοντας εμπρακτα πολιτισμική, ανατομική, βιολογική διαφορά και υποκλινόμενη: να έκρινε αναγκαίο να επιβάλει ετήσιο κεφαλικό φόρο στους πολίτες της προκειμένου να συγκεντρώνουν 40-50Δ€ και να το διέθεταν στους Έλληνες, σαν δωρεά, για να καλύπτουν όσες ανάγκες δεν μπορούσαν να καλύψουν με εργασία τους.
Το PSI κατέστρεψε τα Ταμεία και τις Τράπεζες!
Το PSI ήταν η μεγαλύτερη διαγραφή χρέους που συνέβη ποτέ στην παγκόσμια ιστορία (~ 200 δ€ ).
Το να υποκρινόμαστε ότι Ευρώπη απομύζησε την Ελλάδα, επιβάλλοντάς «λιτότητα» και να παρασιωπούμε τη διαγραφή χρέους 140 Δ€ είναι παρανοϊκό.
Δεν ήταν το PSI που έβλαψε τράπεζες αλλά η ίδια η χρεοκοπία. Τα οφέλη του PSI ήταν ακέραια για την ελληνική οικονομία. Η εξαέρωση των ελληνικών ομολόγων προήλθε από την χρεοκοπία και όχι από PSI.
Είναι παραλογισμός, επίσημα χείλη να θεωρούν ότι το PSI «κατέστρεψε τα ταμεία». Είναι το PSI που διέσωσε τα ταμεία από την καταστροφή. Διότι, για τα 15δ€ που διαγράφηκαν από τα ομόλογα που διακρατούσαν, στα αμέσως επόμενα έτη, τα ταμεία δέχτηκαν πολλαπλάσια επιχορήγηση και αυτό κατέστη δυνατόν αποκλειστικά και μόνο χάρις στο PSI.
Τα Μνημόνια ήταν Υφεσιακά γιατί επέβαλαν την Λιτότητα!
Τον Ιούλιο του 2015, δημοσιεύτηκε μία «ανοιχτή επιστολή» προς την Γερμανίδα καγκελάριο, 5, διεθνώς, γνωστών οικονομολόγων. Στην επιστολή την καλούσαν να βάλει τέρμα στη σκληρή «λιτότητα» στην Ελλάδα, οδηγώντας σε «ύφεση» και σκληρές δοκιμασίες τον λαό της.
Η άποψη που εξέφραζαν, δεν ήταν πρωτάκουστη και πρωτοφανής. Άλλωστε, αυτό ήταν το σύνθημα των κυβερνητικών μεταβολών στις εκλογές το 2012 και το 2015.
Τι σημαίνει όμως «λιτότητα»; Η ερώτηση, όσον αφορά την Ελλάδα δεν απαντήθηκε ποτέ. Εντούτοις, η επανάληψη και επιμονή των αντι-μνημονιακών εμπέδωσε στην κοινή γνώμη ότι η κρίση ήταν προϊόν της πολιτικής «λιτότητας». Επικράτησε: η κρίση δεν ήταν συνέπεια παρασιτισμού /φαυλοκρατίας που έζησε η κοινωνία μας, αλλά, συνέπεια ξένων μεθοδεύσεων/συνωμοσιών τους

 

Τα μαθήματα της Κρίσης
Το προφανές μάθημα: Αυτό συμβαίνει στον καθένα, όταν υποκρίνεται ότι δεν βλέπει το πρόβλημα για πολύ καιρό και αναβάλλει τις μεταρρυθμίσεις
Το βαθύτερο μάθημα: Η Ελλάδα είναι μια ακραία εκδοχή οικονομίας Ν. Ευρώπης. Κοινά συμπτώματα: Σοβαρές στρεβλώσεις οικονομίας, αναποτελεσματική Διακυβέρνηση (διαφθορά, δικαιοσύνη, υψηλό κόστος Επιχειρησιακής Δράσης ...), Διαστρεβλωμένος εταιρικός χαρακτήρας: Γενναιόδωρες κοινωνικές παροχές, αποσύνδεση μεταξύ Αναδιανομής & Ανταγωνιστικότητας.

 

Μπορεί η Ελλάδα να τα καταφέρει;
Υπάρχουν χρόνιες στρεβλώσεις, εμμονές, προβλήματα και σημάδια όπως:
Μια κόπωση ύφεσης, η οικονομική μετάβαση είναι δύσκολη, το κοινωνικό κόστος υψηλό. Υπάρχουν παγιωμένες αδυναμίες διακυβέρνησης (στην κλίμακα της Παγκόσμιας Αγοράς 87η)
Ισχυρή αντίσταση στις μεταρρυθμίσεις από ίδια συμφέροντα και απoνομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος (στην κλίμακα της Παγκόσμιας Αγοράς 59η).
Από την άλλη μεριά, υπάρχουν μερικά ενθαρρυντικά σημάδια, όπως:
Το πρωτογενές έλλειμμα και το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος μειώθηκαν.
Η Ευρώπη & το € θεωρούνται πολιτικό & όχι οικονομικό ... υπαρξιακό ζήτημα
Παρά την ύφεση, το ευρωπαϊκό σχέδιο επίλυσης της κρίσης παραμένει βαθιά ριζωμένο και ως το μόνο εφικτό.
Ο φόβος εφαρμογής σκληρότερων εναλλακτικών λύσεων υπερνικά μέχρι και την κόπωση της ύφεσης.
Όλα τα νέα λαϊκίστικα κόμματα απέτυχαν. Τα μεγάλα κόμματα υποστηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις και υπάρχει προοπτική ενός μεγάλου συνασπισμού επόμενες εκλογές.
Επιπλέον, η Ευρώπη έχει καταλάβει ότι το ελληνικό πρόβλημα δεν είναι ένα περιφερειακό ζήτημα ούτε ένα απλό οικονομικό πρόβλημα. Είναι μια μεγάλη δοκιμή για την ΕΕ που πρέπει: να συνδυάζει την πραγματική αλληλεγγύη με αυστηρούς όρους, και, να συμμαχεί με τα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας που προσανατολίζονται στις μεταρρυθμίσεις.
Η κουλτούρα και η παιδεία των Ελλήνων πρέπει να αλλάξει! και, έτσι, στο ερώτημα Ποιοί φταίνε; δεν πρέπει η πιο δημοφιλής απάντηση να είναι 'οι μπάσταρδοι οι ξένοι!' αλλά ΄Εμείς και μόνο Εμείς!’

 

Τί λένε οι Νεοκλασικοί οικονομολόγοι;

ΛΕΝΕ ΟΤΙ:
Υπάρχουν Ιστορικές παραλληλίες μεταξύ παρελθόντος και παρόντος. Υπάρχουν Επαναληπτικοί /Επίμονοι κύκλοι εξωτερικού χρέους/πτώχευσης. Οι Κρατικές αθετήσεις σε ξένους πιστωτές είναι οδυνηρές και μακρόχρονες. Στη ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας υπάρχουν τέσσερις κύκλοι εξωτερικού δανεισμού και πτώχευσης.
Η Σύνθεση ελληνικού ΔΧ (εξωτερικό χρέος vs εσωτερικό) και όχι μόνο Υψος του, διαδραμάτισε κεντρικό και βαρύνοντα ρόλο στην εξήγηση των ιστορικών κύκλων.
Το Χρέος & Πτώχευση είναι ένα πολυετές θέμα της ελληνικής ιστορίας. Η Ιστορία Ελλάδας: αφήγηση χρέους, αθέτησης, εξωτερικής εξάρτησης!

Διακόσια έτη στοιχείων τεκμηριώνουν ότι:
Η χρόνια εξάρτηση από το εξωτερικό κεφάλαιο έχει επανειλημμένα οδηγήσει σε καταστροφή!
Οι παρατεταμένες κρίσεις χρέους επιλύονται μόνο με περικοπές ονομαστικής αξίας.
Η αποφασιστική ελάφρυνση χρέους συνδέεται με υψηλότερη μετέπειτα ανάπτυξη που ήπιες μορφές ελάφρυνσης, όπως επεκτάσεις ωριμότητας, δεν παρέχουν.
Η Ελλάδα πάντα βασιζόταν στον εξωτερικό δανεισμό….. Ξεκίνησε με χρέος > 100% του ΑΕΠ της, πριν αποκτήσει ανεξαρτησία.

Η Επιτυχία παρεμβάσεων ήταν συχνά περιορισμένη! Η δαπανηρή κληρονομιά εξωτερικού χρέους συνεπάγεται απώλεια πολιτικού ελέγχου.
Εν συντομία:
- Επαναλαμβανόμενοι κύκλοι στην ελληνική οικονομική ιστορία.
- Τρία στάδια: Οικονομική Ανθηση, Χρεωκοπία, Οικονομική Στήριξη (Boom, Bust, Bailout)
- Κύριο κόστος: απώλεια κυριαρχίας που οδηγεί σε "καταστροφή"
- Οφέλη; Κανένα.

Κριτική και Αναπάντητα Ερωτήματα

Η Ελλάδα έχει φτιαχτεί να αντιμετωπίζει αποτυχίες, και, έτσι, πάντα ήταν.
Είναι αληθινό αίνιγμα, όταν η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε κρίση.
Η Ελλάδα είναι σαν τον Σίσυφο:

Ωστόσο, η πράξη δείχνει ότι:
Η Ελλάδα είναι αρκετά επιτυχημένη στους πρώτους 40-50 στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ανθρώπινη ανάπτυξη.
Δεν μοιάζει να είναι σε ερείπια, παρά τις πραγματικές πτωχεύσεις στην ιστορία της. Πώς κατάφερε να προοδεύει παρά τις αποτυχίες;
Επιπλέον υπάρχουν:
Στοιχεία θεσμικής καινοτομίας και μεταρρύθμισης.
Eπιτυχημένη κρατική & εθνική οικοδόμηση υπο αντίξοες συνθήκες.
Σημαντικές επιτυχημένες μεταρρυθμίσεις, π.χ. αναδιανομή της γης, διευθέτηση προσφυγικών, ανάκαμψη εμφυλίου πολέμου.
Εξαιρετικά πρώιμα, στην ιστορία της, κοινοβουλευτικά όργανα.
Αδιάρρηκτος κοινοβουλευτικός βίος, με λίγες εξαιρέσεις.
Αξιοσημείωτη οικονομική απογείωση: το "Ελληνικό Θαύμα"
Μέλος της ένωσης πλούσιων & προηγμένων δημοκρατιών της Ευρώπης.

Ποιά είναι η κατάλληλη σύγκριση για την Ελλάδα;
Christopher M. Woodhouse, 1948: Υπήρξαν Έλληνες πολιτικοί αλλά όχι ελληνικό κράτος ... πίσω και κάτω από αυτούς δεν υπήρχε κράτος ... ένα κράτος …η Αγγλία ή η Γαλλία ήταν κράτος.
-Ωστόσο, σημειώνεται: Η επίδραση της αρχαίας Ελλάδας, Η Ελλάδα ως το πιο επιτυχημένο μετα-οθωμανικό κράτος, Πολιτική & οικονομική ανάπτυξη κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες.

Πώς να συνδυάσετε τις επιτυχίες της Ελλάδας με την ιστορία αποτυχίας; Πώς να συμβιβάσετε τους κακούς θεσμούς με καλές επιδόσεις: Μια εναλλακτική λύση (Kalyvas 2015)
-Μεγάλα έργα
-Μεγάλες χρεωκοπίες
-Μεγάλες στηρίξεις
-Μεγάλες ανακάμψεις

Τα Μεγάλα έργα:
1. 1820s: Δημιουργία κράτους
2. 1830-1897: Δημιουργία κράτους&έθνους
3. 1897-1922: Εδαφική επέκταση
4. 1922-40: Θεσμικός εκσυγχρονισμός
5. 1950-1974: Αναπτυξιακό άλμα
6. 1974-2000: Πολιτικός εκσυγχρονισμός
7. 2000-: Οικονομική ολοκλήρωση στην Ευρώπη
Τα Μεγάλα έργα χρειάζονται χρηματοδότηση, αλλά όταν χρηματοδοτούνται εξωτερικά μπορούν να οδηγήσουν σε χρεωκοπίες ...μέσω κακών θεσμών.

Οι Μεγάλες Χρεωκοπίες και Κρίσεις:
1. Η δεκαετία του 1820: ο πόλεμος της Ανεξαρτησίας
2. 1880s-90s: Aδυναμία κυριαρχίας και στρατιωτική ήττα. Διεθνής αναγκαστική διαχείριση
3. 1922: Μικρασιατική καταστροφή. Μαζική εθνοκάθαρση.
4. 1930-1950: Διαδοχικοί εμφύλιοι πόλεμοι
5. 1967-74: Στρατιωτικό αυταρχικό καθεστώς
6. 1989-90: Σημαντική πολιτική και οικονομική κρίση
7. 2009: Η κρίση στην Ελλάδα / την Ευρωζώνη

Ωστόσο, οι χρεωκοπίες οδηγούν σε ξένα δάνεια .. επειδή και η χρηματοδότηση είναι εξωτερική! Μεγάλα διεθνή προγράμματα διάσωσης (οχι μόνο οικονομικά δάνεια)
1. Το 1820: Η παρέμβαση των ΜΔ εξασφάλισε ανεξαρτησία Ελλάδας
2. 1880s-90s: Η ΔΟΕ επανεκκίνησε οικονομία /αναδιοργάνωσε διοίκηση
3. Η δεκαετία του 1920: Η διεθνής βοήθεια συμβάλλει στην επιτυχία επανεγκατάστασης των προσφύγων
4. 1940: Το δόγμα Truman και το Σχέδιο Marshal ασφαλίζουν την Ελλάδα στη Δύση και βοηθούν στην εκτόξευση του "Ελληνικού Θαύματος"
5. 1974: Παραδειγματική μετάβαση στη δημοκρατία υπό τη σκιά της ολοκλήρωσης της ΕΟΚ
6. 1990: Σημαντική πολιτική & οικονομική αποκατάσταση που υποστηρίζεταιμε κονδύλια ΕΕ και διαδικασία ΟΝΕ
7. 2010: Μεγάλη διάσωση και κούρεμα

Ωστόσο, Ωστόσο, Οι στηρίξεις...συνεπάγονται: Απώλεια της κυριαρχίας, Ταπεινώσεις, Στρεβλωτικές επιπτώσεις στους θεσμούς και τα θεσμικά όργανα.

 

Εξοδος από τα Μημόνια: Προοπτική & Μέτρα

Παρά την έξοδο από τα Μνημόνια είναι πολλά, ακόμη, τα προβλήματα τόσο στην πολιτική όσο και στην οικονομία. Προτείνουμε και Σταχυολογούμε μερικά, χωρίς βαρύνουσα σειρά, παρακάτω:
- Το Δημόσιο Χρέος είναι μη εξυπηρετήσιμο (βιώσιμο), και, το ΔΝΤ, εν πλήρει γνώσει, ανησυχεί.
- Τα κόκκινα δάνεια ξεπερνούν τα 200δ€.
- Οι κρατικές δαπάνες, κοντά στο 40% των εσόδων, είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ.
- Η φοροδιαφυγή και φοροείπραξη, παρά τις μεγάλες προσπάθειες της τελευταίας δεκαετίας, σε ποσοστά εισόδων, εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλά και χαμηλά -σε σχέση με τις άλλες χώρες της ΕΕ- αντίστοιχα.
- Η διοικητική και δικαστική γραφειοκρατία, παρά την εποχή της πληροφορικής και της επικοινωνίας, καλά κρατούν και ο κοινός νους δίνει προτεραιότητα σε ανύπαρκτες διαδικασίες.
- Η καταγραφή, αξιοποίηση και εκμετάλλευση της κρατικής περιουσίας (κτηματολόγιο κλπ) προχωρούν με βήμα ημισημειωτόν.
- Ο άκρατος κομματισμός έχει ριζώσει για τα καλά στην παιδεία και νοοτροπία του λαού μας και δεν φαίνονται σημάδια εκλογίκευσης, αντίθετα, χρησιμοποιούνται όλα τα σύγχρονα εργαλεία της πληροφορικής και της τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση και την χειραγώγησή του.
- Η βιομηχανία παραγωγής προέδρων, αντιπροέδρων, αντιδημάρχων, συμβούλων, πρέσβεων, στρατηγών, καθηγητών πανεπιστημίου και Διοικητικών Συμβούλων ΔΣ, βουλευτών και υπαλλήλων της Βουλής δεν έχει ταίρι στην ΕΕ. … κλπ

Ε…! και τί μέτρα πρέπει να σχεδιαστούν και υλοποιηθούν. Προτείνουμε και Σταχυολογούμε μερικά, παρακάτω, χωρίς βαρύνουσα σειρά:΄
- Σχεδιασμός, Διαβούλευση, Επικαιροποίηση και Τήρηση Πολιτειακής Εθνικής Στρατηγικής, πέρα από κόμματα και συντεχνιακά συμφέροντα.
- Πολιτική και Κομματική Υπευθυνότητα, Συνεργασία, Δέσμευση και Ομόνοια.
- Μεταρρύθμιση Παιδείας - ιδιαίτερα της ανώτατης και ανώτερης - Κατάργηση του ασύλου. Λειτουργία Ιδιωτικών Πανεπιστημίων &Κολλεγίων. Νοικοκύρεμα και περιορισμός/συγχωνεύσεις των Πανεπιστημίων. Εισαγωγή στα ανώτατα ιδρύματα, μετά τις πανελλήνιες εξετάσεις, όχι περισσότερον του 1/3 εξεταζομένων.
- Μεταρρύθμιση και Αναδιάρθρωση της νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας. Νομοθετική εξουσία: 100 Βουλευτές και δύο βουλευτικές περίοδοι για καθένα, το πολύ. Κατάργηση όλων των συμβούλων και αντικάταστασή τους με αξιοκρατικό ‘outsourcing’. Εκτελεστική εξουσία: Περιορισμός υπουργών στους 15 και άλλους τόσους το πολύ αναπληρωτές/υφυπουργούς (κατάργηση όλων των συμβούλων και αντικάταστασή τους με αξιοκρατικό ‘outsourcing’), Αντικατάσταση Γενικών Γραμματέων με εσωτερικά στελέχη των υπουργείων, με φυσιολογική αξιοκρατική εξέλιξη στην καριέρα τους. Ενοπλες Δυνάμεις, Σώματα Ασφαλείας, Διπλωματικό και Δικαστικό Σώμα, Καθηγητές Πανεπιστημίων περιορισμός των ανώτατων βαθμών στο 50%. Επιλογή Προέδρων &Μελών των Διοικητικών Συμβουλίων (ΔΣ) μέσω αξιοκρατικών διαδιακασιών ΑΣΕΠ.
- Επιτάχυνση των ερευνών, της αξιοποίησης και εκμετάλλευσης και συνεκμετάλλευσης του φυσικού πλούτου της χώρας. Αντιστάθμιση των δανείων του Δημόσιου Χρέους με ανάλογες /αντίστοιχες συνεκμεταλλεύσεις με τους μεγάλους μας πιστωτές.
- Καταγραφή, αξιοποίηση, αποκρατικοποίηση της κρατικής περιουσίας.
- Εξυγίανση και βελτίωση των διεργασιών των προμηθειών και συμβάσεων του δημοσίου. Ιδιαίτερη έμφαση: ανταγωνιστικότητα, αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα, διαφάνεια, λογοδοσία, αμεροληψία και νομιμοτητα.
- Εξορθολογισμός Αμυντικών Δαπανών: Προσωπικό ~55%, Επιχειρήσεις/Υποστήριξη ~25% και Εξοπλισμοί / Εκσυγχρονισμός 20%.
- Εξορθολογισμός Δημόσιου Δανεισμού. Αναλογία: ~ 70% Εσωτερικός & ~30% Εξωτερικός δανεισμός.

- Πού να επενδύσουμε; Στον Τουρισμό, στην Ναυτιλία, στις Υπηρεσίες και ιδιαίτερα στα Logistics, στη Σεμιναριακή εκπαίδευση που συνδυάζεται με ψυχαγωγία: Training and Pleasure, σε υποδομές και έργα περιφέρειας και τοπικής αυτοδιοίκησης: ανακυκλώσεις αποβλήτων, περιβάλλον, αποχετεύσεις κλπ. Αυτά χρείαζονται: Απλούστευση του Επιχειρείν και τόνωση του κλίματος της εμπιστοσύνης και ψυχολογίας.

Ευχαριστίες!



Πηγές:

*Αναστάσιος Μπασαράς:
Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών,
Σύμβουλος Δημοσίων Σχέσεων του Συνδέσμου των Αποφοίτων της Σχολής Ικάρων ο ‘Ικαρος’,
Σμήναρχος (Μ) ε.α.,
Ανώτερος Αξιωματούχος (τέως) του ΝΑΤΟ,
Συγγραφέας

 

BESA-By Dr. George N. Tzogopoulos: Light at the End of the Tunnel for Greece?

on Monday, 17 September 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

BESA Center Perspectives Paper No. 950, September 16, 2018

EXECUTIVE SUMMARY: Maladministration, overspending, cronyism, and statism over a period of decades made Greece the weakest link in the Eurozone when the world financial crisis hit Europe in 2009. To avoid a chaotic default and an exit from the European system, Greece had no alternative but to accept bailouts offered by the EU and the IMF in exchange for austerity measures and structural reforms. The third and final one expired on August 20, 2018. The day after finds Greece with relatively stable public finances but unable to immediately regain market confidence. Above all, the tendency of politicians to put their political interest above the national one remains even as the society is suffocating from social problems and is pessimistic about the future.


Nine years ago, during a pre-election period in Greece in September 2009, two powerful political parties – then-incumbent conservative New Democracy and center-left PASOK – presented their agendas to citizens. The former told the truth about the country’s economic status and the need to take measures (though it only decided to do so after years of government inertia and being behind in all opinion polls). The latter preferred to ignore reality and promised the Greeks a lot of money. They won the election.

The euphoria did not last long. PASOK was not able to refinance the country’s debt by accessing international markets. By contrast, it had to immediately reduce the budget and current account deficits, as well as ask for a financial lifeline from the EU and the IMF in May 2010. It was thus in desperate need of political consensus despite its stance while in opposition. New Democracy – now the main opposition – did not back difficult measures in Parliament, hoping to benefit from the damage to PASOK and return to power. This tactic was successful: the party won the national election of June 2012.

The cynical disagreements between New Democracy and PASOK according to their ephemeral political needs highlight flaws in Greek politics that persist even in critical periods.

The responsibility of the two main parties is twofold. First, they undermined the future of young Greeks for decades by creating a huge, unsustainable debt, preserving a bubble, tolerating corruption, and relying on clientism, nepotism, and statism. And second, they failed to cooperate and accelerate an exit from the crisis when it erupted. As a result, while other problematic states of the Eurozone – Cyprus, Ireland, and Portugal – managed to return to normalcy after receiving initial financial assistance from the EU and the IMF, Greece was in need of a second bailout in February 2012 and a third in August 2015.

Greek citizens also bear some responsibility. They tend to prefer easy solutions and approve of political favoritism, and they are allergic to the truth. In 2014, two years after the second bailout package, the national economy was recovering. Greece – under a coalition government of New Democracy and PASOK, which had forgotten their past rivalry and became political allies – created a budget surplus for the first time. However, the populist leftist party, Syriza, had begun in June 2012 to emerge as the new pole in Greek politics. Once again, there was no consensus in the name of a greater national good. The name of the parties had changed, but the problem remained unsolved.

Syriza cultivated illusions in Greek society instead of assisting the “Grecovery” and contributing to the completion of the second bailout. It promised to cancel the debt, renegotiate the bailout, and find funds in countries like Russia and Venezuela. It presented itself as a fresh political force with the potential to bring about change.

In December 2014 Syriza provoked an early election, and in January 2015 it defeated New Democracy. It took Syriza and its minor coalition partner, the Independent Greeks, all of six months to hit reality and vote for a third bailout in August 2015. As the Grexit risk was looming and several of Syriza’s MPs preferred a return to the drachma, New Democracy voted to keep the country in the common currency. One month later, Syriza – now more mature politically and without anti-EU MPs – won a snap election and re-formed a government with the Independent Greeks.

The Syriza-Independent Greeks government acted against their ideology and refuted critics by completing all of the four required reviews of the third bailout by June 2018. It did so without counting on political support from New Democracy. The conservative party preferred to employ the usual tactics of all main opposition parties to safeguard its own return to power in the next national election.

In a highly polarized political atmosphere, the Greek government recently announced the exit from the bailout. Generally speaking, the progress achieved since 2010 has been impressive. In spite of the dramatic setback of the first six months of 2015, Greece is now maintaining a budget surplus and has managed to decrease its current account deficit. Some important privatizations have taken place. Significant reforms are making the Greek pension system sustainable, tackling tax evasion, introducing transparency into public contracts, and boosting e-governance.

Moreover, the issue of the Greek debt has been settled. In 2012, the private debt of Greece was restructured and private bondholders were forced to accept losses exceeding 50%. As far as the public debt is concerned, a June 2018 Eurozone decision announced practical steps to improve its profile. If additional measures are required, they will be discussed at the Eurozone level in 2032, when Greece’s grace period will end.

Some skeptics argue that the Eurozone did not safeguard the sustainability of the Greek public debt. From an economic perspective, they are right. However, the Eurozone ministers could not ignore the political aspect. The Lisbon Treaty does not allow a normal debt haircut. Further to this, national parliaments and public opinion in Eurozone member states might not easily accept a settlement forgiving a significant part of Greece’s public debt as it has been accrued since 2010.

What matters more is that the Eurozone not abandon Greece but stand by its side. Against this backdrop, the country is leaving the bailout with a sizeable cash buffer of €24.1 billion to facilitate its smooth return to the markets in the next two years. Of course, the exit from the bailout does not signal an end to the adventure. Although Greece is not expected to receive additional loans from the EU and the IMF, it has to continuously implement reforms and sustain bailout objectives in order to pay back all its creditors over the medium and long term. The Greek government has already committed to maintain a primary surplus of 3.5% of GDP until 2022 and possibly 2.2% of GDP from 2023 until 2060.

The main problem is that Greek governments – irrespective of their political orientation – rely heavily on cuts and taxes to achieve surpluses. They do not always support healthy public or private investment but prefer to spend funds to serve political goals. Under these circumstances, unemployment is on the rise. The public sector has largely frozen hiring and when it recruits, non-transparent criteria are frequently applied. For its part, the private sector is suffocating due to high taxation and limited access to cheap credit. As a consequence, young people are looking for jobs abroad, depriving Greece of hope and dynamism and worsening the problem of an aging population.

For years, if not decades, to come, Greece will be under “enhanced surveillance” by the European Commission to remain on track. The stabilization of public finances has not yet been accompanied by a sustainable growth rate to help the economy breathe. Perspectives are not bright either. Greek politicians are unable to build on consensus and jointly support a growth plan by undertaking a national ownership of reforms. The ongoing political debate between Syriza, which is replacing PASOK in domestic politics, and New Democracy is being conducted almost exclusively around pension cuts, which have already been voted for. For political reasons, Syriza opposes a post-bailout credit line guaranteeing lower interest rates and seeks to spend funds from the budget surplus to boost its social profile in view of the forthcoming election. For its part, New Democracy is promising better days without Syriza in power but provides no details on how it will meet agreed fiscal targets.

The inability of Greek politicians to inspire the society and leave a legacy of unity and vision remains a central problem more than eight years after the first bailout. Even when the economy is improving, politics does not allow for real optimism. The Greek crisis is primarily political, not economic.

View PDF

Dr. George N. Tzogopoulos

 

Dr George N. Tzogopoulos is a BESA Research Associate, Lecturer at the Democritus University of Thrace, and Visiting Lecturer at the European Institute of Nice. 

Dr. George N. Tzogopoulos (Ph.D. Loughborough University) specializes in media and international relations as well as Chinese affairs.

 

IMF: Greece: Much Progress, but Action Needed to Address Crisis Legacies, Boost Inclusive Growth July 31, 2018

on Sunday, 05 August 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

 Greece has successfully eliminated its extraordinarily high fiscal and current account deficits, and restored growth. It must now take action to address crisis legacies and boost inclusive growth, says the IMF in its annual health check of the country’s economy.

Greece has come to the end of its program engagement with the IMF. What has Greece accomplished during that time?As the Fund publishes its annual report on the state of the Greek economy, IMF Country Focus sat down with Peter Dohlman, the country’s mission chief, to discuss the report’s overall findings, key recommendations that could help lift the country’s growth prospects and living standards, and the Fund’s future relationship with Greece.

Before I answer your question, let me express my sincere condolences for the recent wildfire tragedy that has hit the Attica region of Greece.

Turning to your question, Greece can point to many successes. It has eliminated its extraordinarily high fiscal deficits (from a deficit of 15 percent of GDP in 2009 to a surplus of just over one percent in 2017) and brought its external transactions, its current account, into near balance. Doing this required some difficult decisions including pension and tax reforms, and improvements in public administration, such as a more independent revenue administration.

At the same time, Greece has put in place better social safety nets, such as the Social Solidarity Income. Greece has also made its labor markets more flexible and wages more competitive.

In product and service markets, many sectors were liberalized in line with the recommendations of the Organisation of Economic Cooperation and Development, the investment licensing framework became more business-friendly, and competition barriers were removed for several closed professions.

Most recently, Greece has put in place an important legal toolkit to help resolve nonperforming loans, which is essential to make banks healthy again. These efforts, along with better external conditions and other factors, have restored growth, and we expect economic growth and job creation to accelerate over the medium term. The government has also re-accessed capital markets, though so far, largely for liability management operations.

The IMF’s Stand-By Arrangement, approved in principle, was never activated. Does this mean Greece did not implement sufficient reforms?

The arrangement to support the authorities’ economic adjustment program was approved in principle, and was to become effective once the Fund received specific and credible assurances from Greece’s European partners to ensure debt sustainability, and provided that Greece’s economic program remained on track.

Although sufficient assurances on debt relief did not emerge in time, the agreement nonetheless helped provide confidence to creditors to disburse to Greece and close the second review of the European Stability Mechanism program in July 2017.

It also provided a good framework for us to closely coordinate with Greece and the european institutions on policies, and strengthened traction.

Following its hard-won recovery, is the country now out of the woods?

While much has been achieved, Greece faces very significant crisis legacies. Prominent examples are the extraordinarily high levels of public debt, nonperforming loans, unemployment, and high poverty rates.

Greece needs to address these legacies while also achieving sustainable higher growth and remaining competitive in the euro area. In our staff report, we call for rebalancing fiscal policy to better support growth and to strengthen social safety nets, strengthening more aggressively bank balance sheets to restore lending, and taking further steps to boost productivity and enhance governance.  Greece will need to continue to protect social and investment spending working within the high surplus targets agreed between Greece and european institutions.

How will the Fund stay involved?

As with all members of the Fund, we will continue to conduct our annual health check of the economy, that is, the Article IV Consultation, which entails comprehensive discussions with the Greek authorities about the full gamut of economic policies. The Fund also engages in Post-Program Monitoring of countries that finish their program engagement with high remaining repayments to us, and so our interactions with the authorities will be more frequent than the annual Article IV cycle.

In this context, we will report to our Executive Board twice a year, through the Article IV consultations process and Post-Program Monitoring, followed by publication of our findings. In undertaking these activities, we will work together with the European institutions.

A substantial share of our interaction with Greece in recent years has taken the form of technical assistance, and we anticipate continuing this engagement, at the authorities’ request, in targeted areas such as revenue administration and public financial management.

Greece’s debt is still very high. Is the debt relief from Greece’s European partners sufficient?

The debt relief recently agreed with European partners, combined with a large cash buffer, and the fact that most of Greece’s public debt is low interest official sector debt, greatly strengthens Greece’s prospects to sustain market access over the medium term.

However, as the official sector debt matures and is replaced by more expensive market debt, Greece’s ability to service its debt will gradually become more challenging. Greece will need to simultaneously achieve high GDP growth and run large primary fiscal surpluses for many years to keep public debt on a downward trajectory.

The commitment of European partners to provide additional relief if needed, following a review in 2032, provides for an important safety net in this regard.

There has been much discussion about the sharp pension cuts, which the government has applied as part of the loan program. Why are these necessary?

The pre-legislated measures that will come into force in 2019 represent another key step towards inclusive growth. They will not change the level of overall government fiscal balance, but will help to improve the balance between pension spending, targeted social support (including to low-income households and the unemployed), and investments.

Pension reform is critical for ensuring that the system can meet its obligations to pensioners over the long run, and will also improve the fairness of the system, both across the current generation of retirees and between current and future retirees. Some pensioners with long contribution histories stand to benefit from this reform.

At the peak in 2015, pensions absorbed 38 percent of the general government budget expenditure, requiring state transfers to the pension system of 9.5 percent of GDP. Greece’s social support system was at that time heavily centered on pensions that were extremely generous compared either to salaries or to what retirees had contributed to the system while they were working. The heavy spending on pensions, including on pensions for the relatively affluent, left little room for direct support for the population most at risk of poverty, including the low-income households and the unemployed.

Why is the IMF concerned about the authorities’ plans to return to the old system of collective bargaining?

One of the more important achievements in Greece over the past eight years is a more flexible labor market, and a more competitive wage structure following the 2011 collective bargaining reforms. The authorities always saw these changes as temporary and now plan to reverse them, meaning that the government will once again be mandated to extend the collective labor agreements negotiated between representatives of employers and employees in a particular sector or occupation, to all the workers in that sector or occupation.

This will reduce labor flexibility and risk disconnecting wages from productivity at the firm level, which does not bode well for bringing down unemployment and enhancing Greece’s competitiveness in the euro area. It will also limit the flexibility of firms to restructure, which remains needed in light of the bank, tax, and social security debt overhang.

Can Greece’s banks now be considered healthy?

Greek banks were hit hard by the crisis. Following private sector involvement in the context of the 2012 sovereign debt restructuring, Greek bank assets lost value. This loss in asset value was exacerbated by bank borrowers that simply were unable to service their loans and strategic defaulters that took advantage of debtor protection amid an ineffective judicial system to stop servicing loans that they were actually capable of repaying. Combined with the sharp deposit outflows in the first half of 2015, this has sharply limited banks’ ability to provide new lending.

On a positive note, there has been a gradual improvement across key dimensions, including overall liquidity, asset quality, and governance. However, banks’ portfolios continue to shrink, with negative consequences for lending, and substantial further work is required to restore full confidence in the financial system and revive banks’ intermediary role.

Importantly, the authorities have now strengthened financial sector legislative and regulatory frameworks to facilitate resolution of nonperforming loans. These tools should be put to work and remaining restrictions on capital flows should be lifted in a prudent manner following the agreed roadmap.

Greece’s reform program is ongoing, so what benefits can Greece expect once these reforms are implemented?

Greece needs higher, more inclusive, and sustained growth. Since Greece faces a very difficult demographic transition—an aging and shrinking population that will translate into a smaller workforce—it must do even more to enhance labor force participation and productivity, and attract investment.

We expect the full benefits of existing reforms to materialize gradually, but sustained reform efforts, including beyond those in the pipeline, will be needed for Greece to attract more investment, create more quality jobs, and afford better social protection.

Steadfast implementation of reforms will gradually improve the prosperity and welfare of the Greek population, making the Greek economy more resilient to shocks, and closing the gap with euro area partners.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γιώργος Στρατόπουλος, PROTAGON: λύση στις συντάξεις: πάγωμα αντί για περικοπές

on Wednesday, 18 July 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Σαφώς και χρειάζεται περαιτέρω προσαρμογή, δηλαδή μείωση της δαπάνης ως % ΑΕΠ. Μόνο που η προσαρμογή μπορεί πλέον να επιτευχθεί με παθητική μείωση της δαπάνης, παγώνοντας τις συντάξεις για περισσότερα χρόνια, εφόσον είναι απαραίτητο

Στο δημόσιο διάλογο καλλιεργείται η εντύπωση πως η συμφωνημένη περικοπή των συντάξεων είναι ζήτημα δημοσιονομικών στόχων. Άρα, εφόσον μπορούμε να επιτύχουμε τα απαιτούμενα πρωτογενή πλεονάσματα χωρίς περικοπή των συντάξεων, το μέτρο θα μπορούσε να ακυρωθεί.

Τέτοια σενάρια υποβαθμίζουν το γεγονός ότι η περικοπή των συντάξεων, όπως και η διεύρυνση της φορολογικής βάσης, δεν είναι δημοσιονομικά αλλά διαρθρωτικά μέτρα δημοσιονομικού τύπου. Και το ΔΝΤ, όταν τα επέβαλλε, ήταν ξεκάθαρο: ακόμα κι αν τα μέτρα δεν είναι αναγκαία για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, πρέπει να εφαρμοστούν κι ας προβλεφθούν αντίμετρα για την εξισορρόπηση των δημοσιονομικών στόχων.


Πόση σημασία αποδίδουν οι δανειστές και στη διάρθρωση των δημοσιονομικών μέτρων; Ας θυμηθούμε, μέρες που ‘ναι, τον Ιούνιο του 2015. Τότε που η κυβέρνηση ισχυριζόταν ότι είχε βρει δημοσιονομικά ισοδύναμα έναντι των μέτρων που ζητούσαν οι εταίροι αλλά εκείνοι επέμεναν ότι το κυβερνητικό μείγμα μέτρων ήταν ακατάλληλο για την ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας. Και οδηγηθήκαμε στη γνωστή καταστροφική εξέλιξη.

Επειδή όμως το 2018 δεν είναι 2015, το ερώτημα παραμένει: Είναι η περικοπή των συντάξεων ένα επείγον διαρθρωτικό μέτρο;

Οπωσδήποτε, πρέπει να υπάρχει δημοσιονομική ισορροπία στην κατανομή πόρων και βαρών στην οικονομία. Δυσανάλογα υψηλή δαπάνη για συντάξεις επιβαρύνει δυσανάλογα την εργασία με φόρους και εισφορές. Δυσανάλογα χαμηλή ανταπόδοση των εισφορών παράγει διαγενεακή αδικία. Ζητείται, λοιπόν, ισορροπία, δικαιοσύνη και αναπτυξιακή προοπτική. Και στο βαθμό που η χώρα εξακολουθεί να δαπανά το υψηλότερο ποσοστό ΑΕΠ εντός ΕΕ για συνταξιοδοτική δαπάνη, η περαιτέρω προσαρμογή είναι απαραίτητη.

Ωστόσο, ανατρέχοντας στο μεσοπρόθεσμο διαπιστώνουμε ότι η συνταξιοδοτική δαπάνη τα επόμενα χρόνια μειώνεται με δύο τρόπους:

  1. Ενεργητικά, με απευθείας μειώσεις το 2019
  2. Παθητικά, μέσω του πληθωρισμού και της ανάπτυξης (πάγωμα των συντάξεων).

Με τη μείωση του 2019 η δαπάνη για συντάξεις μειώνεται άμεσα κατά 1,5% του ΑΕΠ.

Με το πάγωμα των συντάξεων η δαπάνη για συντάξεις μειώνεται έμμεσα κατά 2,8% του ΑΕΠ στην 5ετία 2018-2022.

Κι έτσι, από την Ελλάδα του 2015 που δαπανά για συντάξεις το υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, φτάνουμε στην Ελλάδα του 2022 που δαπανά ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά ΑΕΠ για συντάξεις! Και είναι άξιο απορίας τι ακριβώς διαπραγματευόταν η κυβέρνηση, καθώς πρόκειται για πολύ βαριά, πολύ βιαστική προσαρμογή σε μια χώρα που έχει ήδη υποστεί θυσίες 8 ετών και τεράστιες περικοπές.

Θέσαμε το συνταξιοδοτικό ζήτημα υπό έλεγχο μετά από τόσα χρόνια προσαρμογής, με την έννοια ότι η δαπάνη δεν έχει πια εκρηκτικά αυξητική τάση αλλά μετρίως πτωτική. Σαφώς χρειάζεται περαιτέρω προσαρμογή, δηλαδή μείωση της δαπάνης ως % ΑΕΠ. Μόνο που η προσαρμογή μπορεί πλέον να επιτευχθεί με παθητική μείωση της δαπάνης, «παγώνοντας» τις συντάξεις για περισσότερα χρόνια, εφόσον είναι απαραίτητο.

Aπό την Ελλάδα του 2015 που δαπανά για συντάξεις το υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, φτάνουμε στην Ελλάδα του 2022 που δαπανά ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά ΑΕΠ για συντάξεις!

Μόνο με την εφαρμογή του μέτρου παθητικής μείωσης των συντάξεων, το 2022 η δαπάνη θα έχει περιοριστεί στο 13,9% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος της Ευρωζώνης το 2014 ήταν 13,6% του ΑΕΠ. Δεδομένης, λοιπόν, και της κοινωνικο-οικονομικής συγκυρίας, το μέτρο της περικοπής των συντάξεων το 2019 δεν είναι μονόδρομος1. Υπάρχουν εναλλακτικές, υπάρχει χρόνος για ηπιότερη προσαρμογή αλλά δεν υπάρχει κανένα περιθώριο λάθους, αυταπάτης και μονομερούς ενέργειας.

Αν προχωρήσουμε σε μονομερείς ενέργειες, επειδή τα δημόσια οικονομικά και το ταμειακό απόθεμα επιτρέπουν προσωρινή απεξάρτηση από τα εμβάσματα των δανειστών, θα πυροδοτήσουμε νέο κύκλο αμφισβήτησης και κρίσης εμπιστοσύνης εκ μέρους των αγορών και των επενδυτών. Άρα, μόνο συναινετικά θα μπορούσε να ακυρωθεί το μέτρο.

Sintaxois_Dapani_Pr-3Πίνακας 1. Η Ελλάδα το 2022 θα έχει χαμηλότερη συνταξιοδοτική δαπάνη από τα περισσότερα παλαιά μέλη της Ευρωζώνης. Εξαίρεση μόνο η Γερμανία – Λουξεμβούργο και Ιρλανδία αποτελούν ειδική περίπτωση για διαφορετικούς λόγους! (Eurostat)
Το μέγεθος των περικοπών των συντάξεων!

Το μέγεθος των προβλεπόμενων (προγραμματισμένων) περικοπών του 2019 προκαλεί ερωτήματα.

Σύμφωνα με στοιχεία που αποτυπώνονται στο Mεσοπρόθεσμο 2019-2022, Αιτιολογική έκθεση, σελ 101, πίνακας 2.7:

Οι κύριες συντάξεις του δημοσίου θα μειωθούν κατά 1.121 εκατ.€

Οι λοιπές κύριες συντάξεις θα μειωθούν κατά 1.434 εκατ.€

Οι επικουρικές συντάξεις θα μειωθούν κατά 232 εκατ.€.

Σύνολο παρεμβάσεων: 2.787 εκατ.€ ή 1,5% του ΑΕΠ και όχι 1% του ΑΕΠ, όπως πολλοί λένε!

Δεδομένου ότι η ετήσια δαπάνη για κύριες συντάξεις των 473 χιλ συνταξιούχων του Δημοσίου Έκθεση Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου & Πληρωμών Συντάξεων «ΗΛΙΟΣ» Ιανουάριος 2018 σελ. 32 είναι 6 δισ. € προκύπτουν δύο παράδοξα:

Α) Το 2019 η δαπάνη για κύριες συντάξεις Δημοσίου θα μειωθεί κατά 18,7%!

Και είναι μαθηματικά παράδοξο, διότι δε συνάδει με αυτά που γνωρίζουμε: πως όλες οι κύριες συντάξεις θα μειωθούν έως 18%!

Το παράδοξο μαθηματικά έχει μόνο μία εξήγηση: σχεδόν όλες οι κύριες συντάξεις του Δημοσίου θα μειωθούν κατά 18%!!2 με εξαίρεση τις συντάξεις χηρείας που δεν έχουν τον περιορισμό του 18% και μεσοσταθμικά θα μειωθούν περισσότερο!

Β) Το 17% του συνόλου των συνταξιούχων (συνταξιούχοι Δημοσίου3) θα επιβαρυνθεί με το 44% των περικοπών των κυρίων συντάξεων!

Η άνιση κατανομή των περικοπών εις βάρος των Δ.Υ. οφείλεται εν μέρει στις συνέπειες μιας δομικής αδυναμίας του νόμου Κατρούγκαλου:

Ο νόμος Κ. προβλέπει σχετικά χαμηλή ανταπόδοση (χαμηλές νέες συντάξεις) σχεδόν για όλους πλην των χαμηλόμισθων κι εκείνων που εργάστηκαν λίγα έτη.

Όμως το ύψος των περικοπών των συντάξεων του 2019 είναι ανάλογο της διαφοράς των υφιστάμενων συντάξεων από τις νέες συντάξεις που προκύπτουν μετά τον επανυπολογισμό με τους κανόνες του νόμου Κατρούγκαλου (προσωπική διαφορά).

Γι’ αυτό όσο υψηλότερος ο μισθός και περισσότερα τα έτη ασφάλισης τόσο μεγαλύτερη διαφορά προκύπτει από τον επανυπολογισμό των συντάξεων με το νέο νόμο.

Ο νόμος Κ. έδωσε μεγάλη έμφαση στην εξασφάλιση σχετικά αξιοπρεπούς ελάχιστης σύνταξης για τους χαμηλόμισθους, ακόμα κι αν είχαν εργαστεί και εισφέρει λίγο. Ήταν, όμως, φειδωλός στον τρόπο που κλιμάκωνε την αύξηση της σύνταξης για όσους είχαν εισφέρει περισσότερα είτε επειδή είχαν υψηλότερες αποδοχές είτε επειδή εργάστηκαν περισσότερα από 20 έτη. Ενδεικτικά, δημόσιος υπάλληλος με μέσες μεικτές αποδοχές 1.200€ (περίπου 1.000€ προ φόρων) εργαζόμενος για 35 έτη κατέβαλε εισφορές για κύρια σύνταξη 250% περισσότερες από έναν εργαζόμενο με μεικτές αποδοχές 600€ που εργάστηκε για 20 έτη, αλλά θα λάβει σύνταξη μόλις 64% υψηλότερη.

Επειδή, λοιπόν, ο νόμος Κ. προβλέπει σχετικά χαμηλές συντάξεις για τα μεσαία εισοδήματα με 35 έτη ασφάλισης, επιφέρει μεγάλες μειώσεις στις υφιστάμενες συντάξεις των μεσαίων εισοδημάτων μετά τον επανυπολογισμό τους. Κι όχι μόνο στους δημόσιους υπαλλήλους, σε όλους τους ασφαλισμένους με παρόμοια χαρακτηριστικά. Απλώς οι συνταξιούχοι Δ.Υ είναι η πολυπληθέστερη ομάδα.

Είναι χρήσιμο να θυμηθούμε ότι η προγραμματισμένη για το 2019 μείωση των συντάξεων έρχεται να διορθώσει μια δομική αδικία του συστήματος: νέοι συνταξιούχοι με ίδια χρόνια εργασίας, ίδιες αποδοχές, στον ίδιο φορέα λαμβάνουν χαμηλότερες συντάξεις από υφιστάμενους συνταξιούχους, μόνο και μόνο επειδή συνταξιοδοτήθηκαν με διαφορετικό νόμο (πριν ή μετά το νόμο Κ.) Αυτή η εξίσωση θα γίνει είτε με ενεργητικό τρόπο (απότομα το 2019) είτε με παθητικό τρόπο (σταδιακά με πάγωμα συντάξεων).

Ο νόμος Κ., σε ένα βαθμό, έχει αδυναμία στη δομή της ανταποδοτικότητας και «αδικεί» όσους είχαν μεσαία εισοδήματα και είχαν εισφέρει για πολλά χρόνια. Με την εξίσωση παλαιών και νέων συνταξιούχων (εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς) η στρέβλωση που παράγει ο νόμος Κ. θα πάψει να αφορά ένα περιορισμένο αριθμό νέων συνταξιούχων και οι αρνητικές επιπτώσεις θα διαχυθούν σε όλους τους συνταξιούχους. Γι’ αυτό οι διορθωτικές παρεμβάσεις στη δομή του νόμου Κ. που θα βελτιώνουν τον βαθμό ανταποδοτικότητας του συνταξιοδοτικού πρέπει να γίνουν άμεσα.

Για να μη δημιουργούνται λάθος εντυπώσεις, διευκρινίζω ότι:

Α) Τα δημοσιονομικά περιθώρια προσαρμογής του νόμου Κ. προς το ανταποδοτικότερο είναι περιορισμένα. Ενδεχόμενη αναθεώρηση των ποσοστών αναπλήρωσης δεν θα επιφέρει δραματικές αλλαγές στις νέες συντάξεις. Ωστόσο, ακόμη και μικρές αυξήσεις σε απόλυτα νούμερα, είναι σημαντικές ως ποσοστό αύξησης και οπωσδήποτε δίκαιες για εκείνους που κατέβαλλαν εισφορές για πολλά χρόνια. Αντίστοιχα, η αναθεώρηση των ποσοστών αναπλήρωσης θα περιορίσει αλλά δεν θα εξαφανίσει τις μειώσεις λόγω επανυπολογισμού.

Β) Η περιορισμένη ανταποδοτικότητα που χαρακτηρίζει το νόμο Κ. υπήρξε αιτία κριτικής, επειδή θεωρήθηκε ότι οι συντάξεις επιστρέφουν στους ασφαλισμένους λιγότερα από τις εισφορές που κατέβαλαν. Για τη συντριπτική πλειονότητα των ασφαλισμένων αυτό δεν ισχύει, ακόμη και με τα τρέχοντα χαμηλά επίπεδα συντάξεων. Ισχύει μόνον αν συνυπολογίσουμε και τους φόρους. Διότι, όσοι κατέβαλαν στα Ασφαλιστικά Ταμεία υψηλότερες εισφορές για περισσότερα έτη, χρηματοδότησαν το κοινωνικό κράτος πιο αδρά και για περισσότερα έτη με τους φόρους τους. Όμως το κοινωνικό κράτος με το νόμο Κ. επιδοτεί δυσανάλογα και σχεδόν αποκλειστικά τους πολύ χαμηλόμισθους κι εκείνους που εργάστηκαν λίγα χρόνια.

Γ) Η εστιασμένη επιδότηση των πιο αδύναμων συνταξιούχων είναι σωστή και αποτελεί πάγια πρακτική του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους. Είναι σαν ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (ΕΕΕ) για συνταξιούχους αλλά, σε αντίθεση με το ΕΕΕ, η επιδότηση των αδύναμων συνταξιούχων από το κράτος πρόνοιας δε θέτει εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Ο κ. Κατρούγκαλος αντιστάθηκε σθεναρά στη θέσπιση κριτηρίων. Ακόμη και σήμερα κάποιοι θεωρούν αριστερή πολιτική το να επιδοτεί το κράτος πρόνοιας γενναιόδωρα ακόμα κι εκείνους που δεν εργάστηκαν και δεν κατέβαλαν εισφορές, επειδή διέθεταν εισοδήματα και περιουσία ή δημιούργησαν περιουσία ακριβώς επειδή δεν εισέφεραν και δεν απέδωσαν φόρους!

Σημειώσεις

1Δεν κρίνεται απαραίτητη η περικοπή συντάξεων της κλίμακας που προβλέπεται στο μεσοπρόθεσμο: 1,5% ΑΕΠ ó 10% μεσοσταθμική μείωση όλων των συντάξεων! Περιορισμένης κλίμακας & στοχευμένες μειώσεις θα μπορούσαν να έχουν θετικό αναπτυξιακό πρόσημο.

2Η δήλωση αποτελεί συνδυασμό λογικών υποθέσεων και αριθμητικών δεδομένων και δεν αφορά στις συντάξεις αναπηρίας. Παραμένει γεγονός και αδιαμφισβήτητος κανόνας της αριθμητικής ότι, προκειμένου να μειωθεί η συνταξιοδοτική δαπάνη του εν λόγω δείγματος (των συνταξιούχων Δημοσίου) κατά 18% και υπό τον περιορισμό ότι καμία σύνταξη δεν θα μειωθεί περισσότερο από 18%, τότε όλες οι συντάξεις πρέπει να μειωθούν κατά 18%.

3Οι συνταξιούχοι δημοσίου δεν είναι πια τόσο προνομιούχοι. Μετά τις περικοπές του 2019, 473 χιλιάδες συνταξιούχοι θα μοιράζονται 4,9 δις.€ => Μετά την αφαίρεση των εισφορών υπέρ Υγείας και των αυξημένων εισφορών υπέρ ΑΚΑΓΕ (σύνολο 8,8%) η μέση μηνιαία (προ φόρων) κύρια σύνταξη των Δ.Υ. θα διαμορφώνεται στα 784€.

 

 

BROOKINGS,Theodore Pelagidis: Is the latest Greek debt deal sustainable or another kick of the can?

on Friday, 29 June 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

The Eurogroup recently granted Greece relief through an extension of loans that were part of the second program of the European Financial Stability Facility and extended Greece’s most pressing loan maturities by 10 years (see Figure 1). The country was also given a 15 billion euro tranche from the 86 billion euro third program to be used as a “cash buffer” once the third Greek aid program is successfully concluded. This is intended to calm markets so Greece can borrow at much lower rates.

Theodore Pelagidis  Nonresident Senior Fellow - Global Economy and Development


 The International Monetary Fund will not participate in the program with a new loan, but undertake enhanced surveillance until 2022 to ensure continuity in the reform process. In this context, the Eurogroup published an extended annex including 13 technical documents that detailed obligations akin to conditionalities. Those believing that this is not a new, fourth program for 2018-2022 should read the documents.

Greece will also get 4.5 billion euros from European Central Bank profits on Greek loans as part of the Agreement on Net Financial Assets and the Securities Market Program. Installments will come in equal, biannual amounts starting in 2018 until 2022. Finally, a decision was made to abolish the stepped-up interest rate margin related to the debt buy-back tranche of the second Greek program as of 2018.

Figure 1: Greek debt due to mature

Greek debt due to mature (chart) Note: The EFSF loans in deep blue colors are extended for 10 more years.

Both creditors and the Syriza government optimistically declared Greece is now expected to stand on its feet as the cash buffer of 15 billion euros plus another 9 billion euros already built up previously are expected to ensure the return of Greece to the debt markets. Adding a dramatic flourish, Greek Prime Minister Alexis Tsipras even donned a necktie to celebrate the end of austerity.

Any debt lightening is welcome for such an overburdened country, but the critical question is whether this debt arrangement is sufficient to help Greece return to the markets at a sustainable rate.

While the cash buffer of 24 billion euros can cover Greece’s payback obligations for the next couple of years, it would be far better to keep that buffer intact as a guarantee for the market. However, interest rates on the 10-year bonds still remain above or around the sky-high price of 4 percent, signaling that markets are, at least for the time being, not fully convinced that the country can service its debt in the medium-term. Compounding that, the forecast for real GDP in the long term is expected to average only 1 percent. This is the reason that 5.5 billion euros out of 15 billion will be used directly for repaying the IMF (3.3 billion euros) and the European Central Banks (2.2 billion euros).

Another persistent and major concern is that Greece is obliged to maintain a primary surplus of 3.5 percent of GDP until 2022, followed by a 2.2 percent primary surplus target for the ensuing period until 2060. This is definitely amounts to a pro-cyclical, contractionary fiscal policy, given Greece’s perpetual struggle to attain sustainable economic growth in the medium term.

Figure 2: Greece budget primary balance
Greece budget primary balance (chart)

Last but not least, as can be seen in Figure 3, in the context of the third bailout program, only 46.9 billion euros have been disbursed up to now.

Figure 3: Financial assistance to Greece
financial assistance to Greece 2010-2018 infographic

With the final tranche of 15 billion euros, one can easily see that Greece has used only 62 billion euros out of 84 billion. This is critical, as the terms for the money were very cheap (a 0.9 percent interest rate), and by using it entirely, Greece could have either bought back some more expensive loans maturing soon or they even could have used it to invest in the real economy.

Another important caveat is that the European Stability Mechanism will have the right at any time to redefine how the 15 billion euros may be used. In other words, the tranche may remain in the pocket account after assessing whether such funds are needed as a cushion. Indeed, the use of the 15 billion euro buffer will be possible only after ensuring that Greece’s financial needs are covered by the country’s own public coffers!

Really, if one compares the current markets’ 4 percent interest rates (in the case of 10-year bonds) with the terms of European Stability Mechanism’s bailout money (0.9 percent), one can easily understand why the Eurogroup’s latest decision may not have justified the donning of a necktie. 

 

Αλεξάνδρα Τόμπρα: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΥΠΟΥ Ιανουαριου-Φεβρουαρίου 2018

on Tuesday, 13 March 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ


1/2 - Η Γερμανία παραμένει ακόμη και σήμερα προορισμός όπου δικτάτορες και μαφιόζοι μπορούν εύκολα να μεταφέρουν και να «ξεπλύνουν» τα χρήματά τους, σύμφωνα με έκθεση του δικτύου μη κυβερνητικών οργανώσεων Tax Justice Network. Μετά την κρίση του 2009, οι κυβερνήσεις του G20 άρχισαν να πιέζουν για να περιοριστεί η δράση των λεγόμενων «φορολογικών παραδείσων», ωστόσο η πρόοδος που έχει επιτευχθεί είναι πολύ μικρή.


2/2 - Όπως προκύπτει από την έκτη έρευνα εισοδήματος και δαπανών νοικοκυριών της ΓΣΕΒΕΕ (Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας), ένα στα δύο νοικοκυριά έχει κύρια πηγή εισοδήματος τη σύνταξη.

3/2 - Οριακή βελτίωση του οικονομικού κλίματος αλλά και μικρή επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης καταγράφεται στην μηνιαία «Ερευνα Οικονομικής Συγκυρίας» που εκπονεί το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ).

Συγκεκριμένα, ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος κινείται σε οριακά υψηλότερα επίπεδα τον πρώτο μήνα του νέου έτους σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2017, στις 101,9 (από 101,3) μονάδες.

4/2 - Ξένα επενδυτικά κεφάλαια που θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 3 δισ. ευρώ σε βάθος χρόνου έχασε η ελληνική οικονομία, στον βωμό της είσπραξης ενός ετήσιου φόρου της τάξεως των 20-25 εκατ. ευρώ. Ο λόγος για τον επταπλασιασμό του φόρου που επιβλήθηκε αιφνιδιαστικά στα μέσα του 2016 στις εταιρείες επενδύσεων ακινήτων (ΑΕΕΑΠ). Οπως έχει αποδειχθεί, σύμφωνα με πληροφορίες της Καθημερινής, σε πλείστες αντίστοιχες περιπτώσεις αύξησης της φορολογίας, η οικονομική ζημία από την περιστολή των δυνητικών επενδύσεων είναι πολλαπλάσια.

5/2 - Τα 100 δισ. δολάρια αγγίζει η αθροιστική αξία του ελληνικών συμφερόντων στόλου, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε ο οίκος αποτίμησης αξιών στη ναυτιλία VesselsValue. Ειδικότερα, ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος αποτιμάται στα 99,589 δισ. δολάρια, με το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αξίας να προέρχεται από τα δεξαμενόπλοια (36 δισ. δολ.), ενώ έπονται τα ποντοπόρα μεταφοράς ξηρού φορτίου χύδην (35,75 δισ.) και τα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου ή LNG (13,5 δισ.). Πρέπει βέβαια να σημειωθεί πως ο στόλος αυτός βαρύνεται και με δανεισμό που αντλήθηκε για την εξαγορά ή ναυπήγησή του και ο οποίος εκτιμάται από παράγοντες της αγοράς πως υπερβαίνει το 50% της συνολικής του αξίας.

Δεύτερος σε αξία στόλος διεθνώς κατατάσσεται ο ιαπωνικός με αποτίμηση της VesselsValue στα 89,122 δισ. δολάρια και έπεται ο κινεζικός με 83,544 δισ. Οι αξίες τόσο του ελληνικού όσο και των άλλων στόλων αποτυπώνουν στοιχεία στα τέλη του 2017 και εμφανίζονται αυξημένες σημαντικά σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

6/2 - Μπορεί οι ΗΠΑ να παραμένουν το κέντρο των επενδυτικών κεφαλαίων που χρηματοδοτούν νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας, αλλά η από κάθε άποψη ανερχόμενη Κίνα, και κυρίως η πρωτεύουσά της Πεκίνο, είναι έτοιμη να τις ανταγωνιστεί και σε αυτό το επίπεδο. Σε αυτήν την εκτίμηση καταλήγει ρεπορτάζ της γαλλικής οικονομικής εφημερίδας LesEchos, επικαλούμενο στοιχεία της εταιρείας συμβούλων KPMG.

7/2 - Φτωχή ήταν η περυσινή σοδειά στην Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις επιχειρήσεων (Ε&Σ). Σύμφωνα με την PwC, πέρυσι υπήρξαν 36 συναλλαγές εξαγορών και συγχωνεύσεων, συνολικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα συντελέστηκαν τρεις αποκρατικοποιήσεις αξίας 1,7 δισ. ευρώ, δύο αυξήσεις κεφαλαίων συνολικού ύψους 0,25 δισ. ευρώ και εννέα εκδόσεις εταιρικών ομολόγων αξίας 1,9 δισ. ευρώ.
8/2 - Στις 227.925 δολάρια διαμορφώθηκε το 2014 ο κατά κεφαλήν πλούτος στην Ελλάδα, σύμφωνα με έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας υπό τον τίτλο «ΤheChangingWealth of Nations 2018». Το παραπάνω ποσό δεν προκύπτει, φυσικά, από τα στοιχεία του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά λαμβάνει υπόψη μια σειρά παραμέτρων, από το παραχθέν κεφάλαιο έως ακόμη και τα βοσκοτόπια. Στην πραγματικότητα, δείχνει ότι η ανάπτυξη είναι στην ουσία η διαχείριση ενός ευρύτατου χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων και δη του παραχθέντος, του ανθρώπινου και του φυσικού κεφαλαίου, των φυσικών πόρων δηλαδή.

9/2 - Η υψηλή φορολογία αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη, καθώς το 58% των κερδών της τελευταίας τριετίας έχει αναλωθεί σε φόρους. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει η ανάλυση της GrantThornton για την ελληνική επιχειρηματικότητα, που παρουσιάστηκε χθες από τους κ. Μανόλη Μιχαλιό και Νίκο Ιωάννου, στο πλαίσιο της τελετής βράβευσης των Growth Awards στο Μέγαρο Μουσικής, που διοργάνωσαν η Eurobank και η GrantThornton. Αναλύοντας τα αποτελέσματα 8.000 επιχειρήσεων από 92 κλάδους της οικονομίας από το 2010-2016, η έρευνα καταλήγει ότι το 56% των εταιρειών πληρώνει φόρους, αλλά η υψηλή φορολόγηση πλήττει το πιο δυναμικό κομμάτι της επιχειρηματικότητας, αφού ένα ποσοστό μόλις 10% των εταιρειών καταβάλλει το 84% των συνολικών φόρων.

10/2 - Το 2019, οι ΗΠΑ θα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, προέβλεψε χθες η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ), προσθέτοντας ότι η αλματώδης αύξηση της παραγωγής στις ΗΠΑ θα αντισταθμίσει τη μείωση της παραγωγής από τον ΟΠΕΚ και θα πιέσει τις τιμές του πετρελαίου. Στη διάρκεια του 2018, η αμερικανική παραγωγή πετρελαίου, η οποία έχει ήδη αυξηθεί κατά 1,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε σύγκριση με το 2017, θα υπερβεί αυτήν της Σαουδικής Αραβίας και έως τα τέλη του 2018 είναι πιθανό να είναι υψηλότερη και από την παραγωγή της Ρωσίας, ανέφερε χθες η ΙΕΑ στη μηνιαία έκθεσή της.

10/2 - Τα 6 με 8 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια ενδέχεται να ξεπερνούν τα αποθέματα φυσικού αερίου στο κοίτασμα «Καλυψώ» του τεμαχίου 6 της κυπριακής ΑΟΖ, όπως αποκάλυψε σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters, o Διευθύνων Σύμβουλος της ιταλικής εταιρείας ΕΝΙ.

11/2 - Πολλά διευθυντικά στελέχη εταιρειών που εδρεύουν στη Βρετανία, στη Γαλλία, στη Γερμανία και στην Ισπανία εκτιμούν, σύμφωνα με έρευνα, ότι θα υπάρξει ήπιο Brexit, δηλαδή δεν θα σημειωθούν αλλαγές στις σχέσεις που διέπουν τη Βρετανία με την Ε.Ε. Εντούτοις, η συμβουλευτική FTI, που έκανε την έρευνα, προειδοποιεί για λανθασμένη ανάγνωση της πολιτικής πραγματικότητας από όσους τάσσονται υπέρ αυτής της άποψης. Σύμφωνα με τον Χανς Χακ, μέλος της ομάδας εργασίας της FTI, η βεβαιότητα σε ό,τι αφορά τις διαπραγματεύσεις για το Brexit παραμένει περιορισμένη. Ο ίδιος, επίσης, επισήμανε, σύμφωνα με τους FinancialTimes, ότι υπάρχει έντονη αβεβαιότητα, διότι οι επιχειρήσεις δεν θα ενημερωθούν για τις αλλαγές που θα προκύψουν κατά τις εμπορικές διαπραγματεύσεις σχετικά σύντομα.


12/2 - Η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει σύντομα ελλείψεις στην προσφορά φυσικού αερίου αλλά και σημαντικές αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, αν προσπαθήσει να βασιστεί στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, για να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση, αντί να αγοράσει περισσότερη ενέργεια από τη Ρωσία. Στην προειδοποίηση αυτή προέβη χθες ο Αλεξάντερ Μεντβέντεφ, επικεφαλής της Gazprom, σε συνέντευξή του στο Reuters. Eθιξε, έτσι, το πολιτικά ακανθώδες θέμα της ενεργειακής κάλυψης της Ευρώπης, το οποίο άπτεται των γεωπολιτικών εντάσεων μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον.

13/2 - Τρεις στους τέσσερις οφειλέτες του Δημοσίου χρωστούν στο ελληνικό Δημόσιο έως 2.000 ευρώ. Το αποκαλυπτικό αυτό στοιχείο περιλαμβάνεται σε παρουσίαση του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γ. Πιτσιλή, από την οποία προκύπτει η οικονομική ανέχεια 3.000.000 φορολογουμένων. Είναι ενδεικτικό ότι περίπου ένα εκατομμύριο οφειλέτες του Δημοσίου χρωστούν από 500 έως 2.000 ευρώ στην εφορία, ποσά όμως που δεν μπορούν να εισπραχθούν καθώς οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί δεν έχουν ούτε 10 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι το Δημόσιο μπορεί να προχωρήσει σε κατάσχεση για οφειλές πάνω από 500 ευρώ

13/2 - Την καλύτερη επίδοση από το ξεκίνημα της κρίσης στο μέτωπο της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων πιστωτικών ανοιγμάτων (NPEs) είχαν οι τράπεζες κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2017, ξεπερνώντας αισθητά τον στόχο που είχε τεθεί από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM).

Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών, το απόθεμα των NPEs στο τέλος Δεκεμβρίου 2017 περιορίστηκε στα 95 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 95,9 δισ. ευρώ που περιλάμβαναν οι επιχειρησιακοί σχεδιασμοί που έχουν συμφωνηθεί με τον SSM. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο του 2016 τα NPEs έφταναν τα 150 δισ. ευρώ. Στελέχη τραπεζών σημειώνουν με ικανοποίηση ότι τα πράγματα, στο κρίσιμο αυτό μέτωπο, μπαίνουν σε μια σειρά και εκφράζουν την αισιοδοξία τους ότι τη φετινή χρονιά μπορεί η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων να αποτελέσει ευχάριστη έκπληξη, υπό την προϋπόθεση ότι το 2018 θα είναι μια θετική χρονιά για την οικονομία. Αναφέρουν ότι τη διαφορά θα κάνει τόσο η πλήρης ενεργοποίηση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών –από την επόμενη εβδομάδα θα αυξηθεί κατά πολύ ο όγκος των πλειστηριασμών– όσο και οι πωλήσεις χαρτοφυλακίων κόκκινων δανείων, που θα ξεπεράσουν τα 5 δισ. ευρώ. Το μεγάλο όφελος για τις τράπεζες από τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς δεν έρχεται από τις ρευστοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων αλλά από το γεγονός ότι οδηγεί πολλούς, που μέχρι τώρα αρνούνταν συνεννόηση με την τράπεζα, να αναζητούν με δική τους πρωτοβουλία ρυθμίσεις.

14/2 - Σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα διατηρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς τις επιχειρήσεις, παρά το γεγονός ότι εντός του 2017 πληρώθηκαν οφειλές ύψους 1,6 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους συνολικά (εκκρεμείς επιστροφές φόρων και υποχρεώσεις προς προμηθευτές) διαμορφώθηκαν το 2017 σε 3,32 δισ. ευρώ, μειωμένα μόλις 500 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις οφειλές του Δεκεμβρίου του 2014.

Την ανάγκη να επενδύσουν οι κυβερνήσεις σε «ανθρώπινο κεφάλαιο» και στην εκπαίδευση, ώστε να δημιουργήσουν 300 εκατ. θέσεις εργασίας που θα χρειαστεί στο μέλλον ο παγκόσμιος πληθυσμός, τόνισε χθες ο επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας ΓιμΓιονγκ Κιμ. Παράλληλα προειδοποίησε για την αλλαγή στη φύση των επαγγελμάτων που θα επέλθει λόγω της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης. Απηχώντας προειδοποιήσεις οικονομολόγων και διεθνών οργανισμών για την επερχόμενη απώλεια θέσεων εργασίας και την αντικατάστασή τους από την τεχνητή νοημοσύνη, ο κ. Γιμ υπογράμμισε την ανάγκη να εκπαιδευθούν κατάλληλα οι νεότερες γενιές, κυρίως στις χώρες χαμηλού εισοδήματος.

15/2 - Μια οκταετία μετά το ξέσπασμα της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος δεν έχει καταφέρει να απαλλαγεί από μεγάλο όγκο κόκκινων δανείων – 944 δισ. ευρώ. Tα κόκκινα δάνεια καθιστούν πλέον αδύνατη τη χορήγηση νέων πιστώσεων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Τα περισσότερα επισφαλή δάνεια συσσωρεύτηκαν σε κράτη-μέλη που δέχθηκαν το ισχυρότερο πλήγμα από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης, όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία και η Κύπρος. Επειδή οι οικονομίες τους βυθίστηκαν σε ύφεση και οδηγήθηκαν σε υψηλή ανεργία, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους, ενώ επιδεινώθηκε και το φαινόμενο των «στρατηγικών κακοπληρωτών».

15/2 - Παγιώνεται στο 30% του συνόλου της μισθωτής απασχόλησης το ποσοστό όσων εργάζονται με ευέλικτες μορφές εργασίας και μισθό κάτω από 400 ευρώ τον μήνα. Σύμφωνα με τα αποκαλυπτικά στοιχεία του ΕΦΚΑ, που προέρχονται από τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) των εργοδοτών προς το Ταμείο, κατά τον περασμένο Μάιο, 3 στους 10 εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα ήταν μερικώς απασχολούμενοι και αμείβονταν κατά μέσο όρο με μόλις 389,65 ευρώ μεικτά. Από τους συνολικά 2.055.456 εργαζομένους που δηλώθηκαν, με συνθήκες μερικής απασχόλησης εργάζονται 636.424 ή το 30,96% των απασχολουμένων.

16/2 - Σε αρνητικό πληθωρισμό, έστω και οριακά, εισήλθε ύστερα από 13 μήνες μηδενικής ή θετικής μεταβολής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή η ελληνική οικονομία. Στις περισσότερες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών παρατηρείται υποχώρηση των τιμών σε ετήσια βάση και εξαίρεση αποτελούν τα είδη εκείνα τα οποία επιβαρύνθηκαν από το 2017 με πρόσθετους έμμεσους φόρους και τέλη, αν και σταδιακά και αυτή η επίδραση εξασθενεί. Ενδεχόμενη συνέχιση του αρνητικού πληθωρισμού το επόμενο διάστημα, πάντως, κάθε άλλο παρά καλό σημάδι αποτελεί για την έξοδο της ελληνικής οικονομίας από την κρίση. Αν μη τι άλλο το δίπολο «χρέος - αρνητικός πληθωρισμός» οδηγεί εκ νέου σε έναν φαύλο κύκλο ύφεσης.

16/2 - Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch αναβάθμισε το αξιόχρεο της Ελλάδας από Β- σε Β με θετική προοπτική.

Ο Fitch πιστεύει ότι η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους της Ελλάδας θα βελτιωθεί, βασιζόμενη στη διατηρήσιμη αύξηση του ΑΕΠ, τους μειωμένους πολιτικούς κινδύνους, το ιστορικό πρωτογενών πλεονασμάτων της γενικής κυβέρνησης και τα πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα που νομοθετήθηκαν, για να εφαρμοσθούν έως το 2020.

16/2 - Δύο δεσμευτικές προσφορές για την απόκτηση του 66% (31% συμμετοχή του ΤΑΙΠΕΔ και 35% συμμετοχή των ΕΛΠΕ) του μετοχικού κεφαλαίου του Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Α. Ε. (ΔΕΣΦΑ) παρέλαβε την Παρασκευή το ΤΑΙΠΕΔ, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.



17/2 - Επί χρόνια, οι επικεφαλής της γερμανικής επιχειρηματικής κοινότητας καλούν την κυβέρνηση να επενδύσει περισσότερα χρήματα στον εκσυγχρονισμό των ψηφιακών υποδομών της χώρας, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος η χώρα να μείνει πολύ πίσω σε αυτόν τον τομέα. Η διάδοση των αυτόνομων αυτοκινήτων και των οικιακών συσκευών που είναι συνδεδεμένες στο Διαδίκτυο απαιτεί την ύπαρξη γρήγορου δικτύου. Ωστόσο, το 2017 η μέση ταχύτητα του Διαδικτύου στη Γερμανία ήταν η 25η πιο αργή στην Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Akamai. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της DeutscheWelle, οι Γερμανοί επιχειρηματίες ανησυχούν πως η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών θα αφήσει κρίσιμους τομείς της γερμανικής οικονομίας ανέτοιμους για τις τεχνολογικές προκλήσεις του μέλλοντος.

20/2 - Έλλειμμα μειωμένο κατά 418 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2016 εμφάνισε το 2017 το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών της χώρας. Η μείωση του ελλείμματος στα 1,5 δισ. ευρώ οφείλεται σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, στη βελτίωση κυρίως του ισοζυγίου υπηρεσιών και δευτερευόντως των ισοζυγίων πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων, η οποία υπεραντιστάθμισε την αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών.

21/2 - Παρέμβαση σε ένα ακανθώδες θέμα που διχάζει τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης επιχειρεί με άρθρο του ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Μορίς Ομπστφελντ. Εκθέτει μια καινοτόμο ιδέα για την από κοινού ανάληψη του κινδύνου πτώχευσης ενός κράτους-μέλους, μια δημοσιονομική ένωση την οποία θεωρεί αναγκαία ασφαλιστική δικλίδα για την περίπτωση νέων κρίσεων. Προτείνει τη θέσπιση ειδικού ταμείου, στο οποίο θα συνδράμουν ετησίως όλα τα κράτη-μέλη, και σε αντάλλαγμα της εισφοράς τους θα έχουν την αρωγή του ταμείου αυτού αν και εφόσον αντιμετωπίσουν οικονομική ή χρηματοπιστωτική κρίση.

21/2 - Στα 14,595 δισ. ευρώ ανήλθαν το 2017 οι εισπράξεις από τον τουρισμό σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος έναντι 13,206 δισ. το 2016 και 14,125 δισ. το 2015. Η διαφορά του 1,38 δισ. επιπλέον από τις ταξιδιωτικές εισπράξεις που εισέρρευσαν στην οικονομία πέρυσι ισοδυναμεί με αύξηση της τάξεως του 10,51%. Η άνοδος αυτή μαζί με τη ναυτιλία (9,153 δισ. από 7,8 δισ. το 2016) βοήθησαν καθοριστικά στην αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών, σύμφωνα με την ΤτΕ.

21/2 - Μικρή επιβράδυνση στον ρυθμό ανάπτυξης της Ευρωζώνης τον Φεβρουάριο δείχνουν τα πρώτα στοιχεία από την έρευνα υπευθύνων παραγγελιών (PMI), κυρίως εξαιτίας της αύξησης των τιμών και της ενίσχυσης του ευρώ. Η είδηση προκάλεσε την αποκλιμάκωση της απόδοσης των κρατικών ομολόγων της Γερμανίας και άλλων χωρών της Ευρωζώνης, διότι οι επενδυτές εκτίμησαν πως η μικρή επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης θα περιορίσει ελαφρώς την πίεση προς την ΕΚΤ ώστε να διακόψει το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων.

21/2 - Κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, μισθών, συντάξεων και ακινήτων σε 1.000.000 φορολογουμένους με χρέη στην εφορία και απλούστερες διαδικασίες για τις κατασχέσεις θυρίδων προβλέπει το επιχειρησιακό σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για το 2018. Παράλληλα, κατά το τρέχον έτος θα διενεργηθούν περισσότεροι από 200.000 έλεγχοι σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας.

24/2 - Υπό την προϋπόθεση συνέχισης των μεταρρυθμίσεων θα εφαρμοστούν τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, ξεκαθάρισε χθες σε ομιλία του στο Τόκιο ο διευθύνων σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρέγκλινγκ, φωτίζοντας το σκηνικό των σχετικών διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, σε τεχνικό επίπεδο.

24/2 - Το ποσό του 1,3 δισ. δολαρίων έχασε η εταιρεία Snapchat, μητρική της Snap, όταν η ΚάιλιΤζένερ, μέλος της οικογένειας Καρντάσιαν-Τζένερ, έγραψε ένα tweet ότι δεν ανοίγει πλέον την εφαρμογή. Η Τζένερ δεν διευκρίνισε κατά πόσον ευθύνεται το ότι έγινε προσφάτως μητέρα ή αν απλώς δεν της αρέσει ο καινούργιος σχεδιασμός της εφαρμογής. Είναι, όμως, γεγονός ότι με τη δήλωσή της αυτή έπεισε τα 24,5 εκατ. των θαυμαστών της που την ακολουθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να εγκαταλείψουν τη Snap. Ακολούθησε μεγάλη πτώση της μετοχής της και της χρηματιστηριακής της αξίας, η οποία ενδεχομένως να μην οφείλεται μόνον στην ΚάιλιΤζένερ.

25/2 - Το ποιος θα είναι ο νέος επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) θα είναι ένα από τα κυρίαρχα θέματα στην ατζέντα των κρατών-μελών της Ευρωζώνης όσο πλησιάζει η λήξη της θητείας του Μάριο Ντράγκι, τον Οκτώβριο του 2019. Πλέον αρχίζει να ακούγεται ολοένα και πιο δυνατά το όνομα του ΓενςΒάιντμαν, επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας, ως πιθανού διαδόχου του ιταλικής καταγωγής Ευρωπαίου κεντρικού τραπεζίτη. Ξέρουμε ήδη τον νέο αντιπρόεδρο της ΕΚΤ. Είναι ο Ισπανός υπουργός Οικονομικών Λουίς ντε Γκίντος. Επειτα από αυτή την εξέλιξη, πολλοί πιστεύουν ότι ανοίγει ο δρόμος για να αναλάβει Γερμανός την προεδρία της ΕΚΤ. Δηλαδή υπάρχει περίπτωση να έχουμε νότιο αντιπρόεδρο και βόρειο πρόεδρο. Το Βερολίνο, μάλιστα, για να ενισχύσει τη θέση του επισημαίνει με κάθε ευκαιρία ότι ουδέποτε Γερμανός ανέλαβε τα ηνία της ΕΚΤ.

26/2 - Ο δείκτης έντασης των δραστηριοτήτων Ερευνας& Ανάπτυξης (Ε&Α) στην Ελλάδα ξεπέρασε για πρώτη φορά το 1% του ΑΕΠ. Τα στοιχεία που συνέλεξε για το 2016 το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) σχετικά με ερευνητικές δραστηριότητες στην Ελλάδα και τα οποία απέστειλε στη Eurostat δείχνουν μια μεγάλη αύξηση των δαπανών τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ («ένταση» E&A).

26/2 - Τα έσοδα από τα παρελθόντα οικονομικά έτη, και συγκεκριμένα κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και ρυθμίσεις οφειλών σε δόσεις, καθώς και τα έσοδα από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων «στήριξαν» τον προϋπολογισμό κατά τον πρώτο μήνα του έτους, δημιουργώντας πρωτογενές πλεόνασμα 1,85 δισ. ευρώ.

Αντίθετα, προβληματισμό δημιουργούν τα χαμηλότερα, ακόμη και από τον στόχο, έσοδα από τους έμμεσους φόρους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, για τον Ιανουάριο του 2018 το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 4,753 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 860 εκατ. ευρώ ή 22,1% έναντι του στόχου.


22/2 - Την έντονη ανησυχία των κεντρικών τραπεζιτών της Ευρωζώνης για την εξασθένηση του δολαρίου, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποχώρηση του πληθωρισμού στην ΟΝΕ, αποκαλύπτουν τα πρακτικά από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ του Ιανουαρίου. Επιπλέον, φαίνεται πως ορισμένα μέλη του διοικητικού συμβουλίου πίεσαν για αλλαγή του μηνύματος που στέλνει η τράπεζα στους επενδυτές, ωστόσο η πλειοψηφία των μελών κατέληξε στο συμπέρασμα πως είναι «πρόωρη» η απάλειψη της δέσμευσης για αύξηση των αγορών ομολόγων σε περίπτωση που υπάρξει επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών.

22/2 - Σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, παρά τα σημάδια ανάκαμψης της οικονομίας, παραμένει ο δανεισμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες, μάλιστα, αντιστοιχούν περίπου στο 99% των ελληνικών εταιρειών. Το 2016, τα νέα δάνεια προς ΜμΕ ήταν μόλις 1,06 δισ. ευρώ από 12,5 δισ. ευρώ προ κρίσης, ενώ την ίδια στιγμή τα επιτόκια δανεισμού είναι από τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη. Η εικόνα είναι αναμενόμενη, με δεδομένη την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Αυτό, ωστόσο, που διαπιστώνει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) είναι ότι στην Ελλάδα, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει διεθνώς, βρίσκονται σε κατάσταση αδράνειας και εναλλακτικοί τρόποι χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, όπως για παράδειγμα μέσω των κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών (venturecapital).


23/2 - Βαριά και μη ανταγωνιστική χαρακτηρίζει τη φορολογία στην Ελλάδα ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών χωρίς μάλιστα να εξασφαλίζει έσοδα άνω του μέσου όρου των ευρωπαϊκών χωρών, που κατά κανόνα διατηρούν χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές για τις επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, η πραγματική φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων έχει αυξηθεί σημαντικά, με τον φόρο εισοδήματος να έχει επανέλθει στα επίπεδα του 2006, ενώ πλέον επιβάλλεται (σε σχέση με το 2006) και φόρος στα εισοδήματα από διανεμόμενα μερίσματα.


27/2 - Τη δημιουργία μιας «κακής τράπεζας» (badbank) που θα αναλάβει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των τραπεζών, επανέφερε χθες ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, κατά την ομιλία του στη γενική συνέλευση των μετόχων της τράπεζας.

27/2 - Η περαιτέρω ενίσχυση των εξαγωγών προς τους παραδοσιακούς εμπορικούς εταίρους και η αύξηση του μεριδίου τους την ίδια στιγμή προς τρίτες χώρες και νέες αγορές, είναι τα δύο βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον εξαγωγικό κλάδο της Ελλάδας για το 2017. Τα βιομηχανικά προϊόντα συνέχισαν να αποτελούν και το 2017 τον κυριότερο εξαγωγικό κλάδο της χώρας με μερίδιο 42,6%, ενώ η άνοδος των τιμών του πετρελαίου είχε ως συνέπεια αφενός να ενισχυθεί το μερίδιο (ως προς την αξία) των εξαγωγών καυσίμων σε 31,5% και ταυτόχρονα να αυξηθούν οι εξαγωγές προς την Τουρκία κατά 44,4% σε σύγκριση με το 2016.

28/2 - O οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody's αναβάθμισε σήμερα το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο των καταθέσεων της Τράπεζας Πειραιώς και της Εθνικής Τράπεζας σε Caa2 από Caa3 και επιβεβαίωσε το αντίστοιχο αξιόχρεο της Alpha Bank, της Eurobank και της Attica Bank στο Caa3.

O Moody's αναβάθμισε, επίσης, τις μακροπρόθεσμες αξιολογήσεις κινδύνου αντισυμβαλλόμενου (CRA) της Πειραιώς και της Εθνικής σε B3 (cr) από Caa2 (cr) και τις αντίστοιχες αξιολογήσεις για την Alpha Bank και την Attica Bank σε Caa1 (cr) από Caa2 (cr), ενώ επιβεβαίωσε τη CRA της Eurobank στο Caa2(cr).

Η επιφυλλίδα της Αλεξάνδρας-Ιανουάριος 2018: Οι όψιμοι «παρατηρητές» ενός νομισματικού πολέμου...

on Wednesday, 07 February 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ένα είναι το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον παγκοσμίως στις διεθνείς αγορές. Και αυτό είναι αν άρχισε η μεγάλη διόρθωση…
Όπως συμβαίνει με αρκετούς αναλυτές και «αναλυτές», το θέμα της Wall Street και της επιρροής που έχει αυτή στις περισσότερες αγορές διεθνώς αποτελεί πρόσφορο έδαφος για παντός είδους θεωρίας πολέμου/τακτικισμών και όχι μόνο.
Ας δούμε όμως τα γεγονότα λίγο πιο ψύχραιμα…

Οι δείκτες της Wall Street, ο Dow Jones, ο Nasdaq, ο S&P 500 και Russell 2000 έχουν καταγράψει εντυπωσιακές αποδόσεις από το 2009. Ενδεικτικά αξίζει να αναφερθεί ότι τον Μάρτιο του 2009, όταν ξεκίνησε η τρέχουσα bull market ο Dow Jones διαπραγματευόταν στις 8.000 μονάδες και μόλις πριν από μερικές ημέρες ξεπέρασε το όριο των 25.000 μονάδων. Ομοίως, ο δείκτης - βαρόμετρο της Wall Street, ο S&P 500 διαπραγματευόταν στις 700 μονάδες και σήμερα είναι στις 2.700 μονάδες.

Αμφιβάλλει κανείς για τα κέρδη μιας από τις μεγαλύτερες bull market της ιστορίας των αμερικανικών, και όχι μόνο, αγορών;
Το σημαντικότερο είναι να δούμε τι τροφοδότησε αυτήν την αγορά των ταύρων;
Εκτός της ανάκαμψης της αμερικανικής, αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία βελτιώνει σημαντικά τα μεγέθη των επιχειρήσεων, ο βασικός λόγος που τροφοδότησε αυτές τις αποδόσεις είναι το «φθηνό χρήμα» που προσέφερε όχι μόνο η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, η Federal Reserve, αλλά και οι υπόλοιπες μεγάλες κεντρικές τράπεζες του κόσμου (ΕΚΤ, BoJ, κλπ). Υπήρξε δηλαδή μια συνδυασμένη κίνηση/βοήθεια από τους κεντρικούς τραπεζίτες, ώστε να βελτιωθεί η ρευστότητα ενός συστήματος που μέτραγε πληγές από την κρίση (subprimes) του 2007/2008.
Η έκτακτη (;) και ειδική νομισματική πολιτική, μάλιστα, κρατά ακόμη σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη, μεταξύ των οποίων και στην Ευρωζώνη, προκειμένου οι οικονομίες να καταγράψουν βιώσιμους ρυθμούς μεγέθυνσης. Και το σημαντικότερο, προκειμένου οι κυβερνήσεις να έχουν «χώρο» και χρόνο ώστε να διορθώσουν τις ανισορροπίες των οικονομιών τους, χωρίς μεγάλο κόστος.
Η Fed έχει ήδη αρχίσει την επιστροφή στην ομαλή νομισματική πολιτική από το 2013. Ήταν το λεγόμενο tapering, η σταδιακή μείωση, δηλαδή, του ρυθμού αγοράς κρατικών τίτλων (QE), προκειμένου σιγά σιγά η λειτουργία της οικονομίας να ομαλοποιηθεί.
Την περίοδο του 2013-2014 μάλιστα, τα «απόνερα» της αλλαγής της πολιτικής είχαν πλήξε σφόδρα τις αναδυόμενες αγορές. Τεράστιες απώλειες καταγράφηκαν σε αγορές όπως της Τουρκίας, της Βραζιλίας, της Ρωσίας και άλλων 23 αναδυόμενων οικονομιών. Ομοίως μεγάλο ήταν και το πλήγμα των τοπικών τους νομισμάτων (Impact of Fed Tapering Announcements on Emerging Markets, Author/Editor: Prachi Mishra ; Kenji Moriyama ; Papa M'B. P. N'Diaye ; Lam Nguyen, June 17, 2014, IMF).
Ο λόγος ήταν ότι πολλά αμερικανικά κεφάλαια, τα οποία είχαν πάρα πολύ χαμηλό κόστος, διοχετεύτηκαν σε αγορές με πολύ μεγάλες αποδόσεις (και ρίσκο), με τους διαχειριστές να αποφασίζουν ότι πλέον ήρθε η ώρα να πάρουν τα κέρδη τους και να οδηγηθούν σε άλλες… τοποθετήσεις.
Το tapering της Fed διαδέχτηκε αυτό της ΕΚΤ, με αρκετά χρόνια καθυστέρησης. Η ΕΚΤ από τις αρχές του έτους έχει μειώσει στο μισό (30 δισ. μηνιαίως) τις αγορές τίτλων και οδεύει και αυτή προς την ομαλοποίηση της πολιτικής της. Όπως άλλωστε έχει αρχίσει δειλά δειλά και η ιαπωνική BoJ.
Η Fed, όμως δίνει και πάλι τον τόνο της περαιτέρω ομαλοποίησης της πολιτικής της, με τους περισσότερους αναλυτές να αναμένουν ότι τα επιτόκια θα πρέπει να αυξηθούν εντός του τρέχοντος έτους. Άλλωστε οι περισσότεροι στόχοι της Fed (ανεργία, πληθωρισμός) έχουν ή σχεδόν έχουν επιτευχθεί, με την ομαλοποίηση να είναι ένα φυσικό επακόλουθο αποφάσεων.
Γιατί λοιπόν οι αγορές αντιδρούν σπασμωδικά σε όλες αυτές τις γνωστές εξελίξεις; Οι αγορές ποτέ δεν χαρακτηρίζονταν από ψυχραιμία. Όταν μάλιστα μιλάμε για μεγάλα κεφάλαια, που ίσως ξεπερνούν και τις δεκάδες των δισεκατομμυρίων, είναι πολύ λογικό η κάθε τους κίνηση να προκαλεί αναταράξεις.
Όμως το σημαντικότερο είναι ότι οι αγορές δεν κάνουν τίποτα άλλο από αυτό που ξέρουν καλύτερα. Να ψάχνουν αποδόσεις. Και όταν οι αποδόσεις που υπόσχονται, για παράδειγμα τα αμερικανικά ομόλογα, είναι σημαντικές, είναι απόλυτα λογικό να δούμε τη μεγάλη μετακίνηση.
Και αυτή η μετακίνηση θα έχει και «θύματα». Γιατί ο μοναδικός πόλεμος που υπάρχει είναι μεταξύ των διαχειριστών που θέλουν να «πάρουν τις καλύτερες θέσεις»…

Μαρίκα Καραγιάννη*: Τα πλεονεκτήματα του αγωγού φυσικού αερίου East Med- Από το Ισραήλ στην Κύπρο, την Ελλάδα και την ΕΕ

on Sunday, 28 January 2018. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Επιμέλεια: Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Ένας αγωγός, τον οποίο η Ελλάδα προωθεί ενεργά τα ταλευταία χρόνια μαζί με το Ισραήλ και την Κύπρο είναι ο αγωγός φυσικού αερίου «East Med». Πρόκειται για έναν πολύ μεγάλο σε μήκος αγωγό 1.900 χλμ, ο οποίος θα είναι βυθισμένος σε μεγάλα βάθη και με πολλές τεχνικές προκλήσεις. Με βάση τις σχετικές αναλύσεις και τη προμελέτη βιωσιμότητας, που έχει γίνει, το έργο θεωρείται τεχνικά εφικτό. Το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου θα κατευθύνεται υποθαλάσσια προς την Κύπρο, στην συνέχεια προς τις ακτές της Κρήτης, και ακολούθως, μέσω της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας υποθαλασσίως στην Ιταλία, με διασύνδεση με τον «IGI - Poseidon». Η σχεδιαζόμενη μεταφορική ικανότητα του αγωγού υπολογίζεται στα 10 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, με δυνατότητα να ανέλθει στα 16 δισ. κ.μ.


15012018-1.jpg

Μια ισραηλινή πλατφόρμα φυσικού αερίου στη Μεσόγειο Θάλασσα, περίπου 24 μίλια δυτικά του ισραηλινού λιμανιού Ashdod, στις 25 Φεβρουαρίου 2013. REUTERS / Amir Cohen
-------------------------------------------------------------------------------------

Στις αρχές Απριλίου 2017, οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ιταλίας υπέγραψαν παρουσία του Ευρωπαίου επιτρόπου Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας, Miguel Arias Canete, Κοινή Διακήρυξη για την περαιτέρω συστηματική παρακολούθηση και προώθηση της ανάπτυξης του έργου ενώ, σημειωτέον, το έργο έχει ενταχθεί στα PCIs (Projects of Common Interest) της ΕΕ, με συνέπεια να είναι επιλέξιμο για κοινοτική συγχρηματοδότηση και μάλιστα στην δεύτερη από –αρχικά- την πέμπτη θέση. Το 2015 ξεκίνησε η συγχρηματοδότησή του από την ΕΕ για τη Δράση «Eastern Mediterranean Νatural Gas Pipeline - Pre-Feed Studies».

Ο ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ

Οι προμελέτες βιωσιμότητας (Pre-Feed Studies), που διεξήγαγε η ΔΕΠΑ, κατέστησαν σαφή την τεχνική εφικτότητα, την οικονομική βιωσιμότητα και την εμπορική ανταγωνιστικότητα του έργου. Ως κύριο συγκριτικό πλεονέκτημα του αγωγού προβάλλεται ο συμπληρωματικός του χαρακτήρας, στο πλαίσιο των πολλών και διαφορετικών προοπτικών εξαγωγής του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης στο μέλλον. Σύμφωνα με την ΔΕΠΑ, ο αγωγός διαθέτει και τα τρία χαρακτηριστικά διαφοροποίησης (diversification) τα οποία επιδιώκει η ΕΕ σε όλα τα νέα ενεργειακά έργα, τα οποία προωθεί για το μέλλον: Νέα οδός διαμετακόμισης, νέα πηγή προέλευσης του φυσικού αερίου, νέα χώρα-προμηθευτής. Το έργο αυτό θα συμβάλει στην διαφοροποίηση τόσο των πηγών προμήθειας του φυσικού αερίου όσο και στην όδευση της μεταφοράς του.

Το επόμενο βήμα είναι ο προγραμματισμός βαθυμετρικών ερευνών και μετρήσεων σε Κύπρο και Κρήτη, προκειμένου να καθοριστεί η ακριβής διαδρομή του αγωγού. Τέλος, επισημαίνεται ότι από το 2016, η κοινοπραξία του αγωγού «IGI-Poseidon» (ΔΕΠΑ-Edison) έχει υπογράψει Μνημόνιο Συναντίληψης με την Noble Energy για την από κοινού εξέταση και παρακολούθηση των προοπτικών υλοποίησης του «East Med», ως μιας από τις επιλογές εξαγωγής του φυσικού αερίου της ανατολικής Ευρώπης προς δυσμάς.

Το μέγα ερώτημα, το οποίο τίθεται επιτακτικά για την υλοποίηση του εν λόγω έργου αφορά στις απαιτούμενες ποσότητες φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο. Η έρευνα και εξόρυξη σε Κύπρο και Ισραήλ είναι σε πλήρη εξέλιξη, χωρίς ακόμη να είναι βέβαιον πόσο φυσικό αέριο θα είναι διαθέσιμο για να δικαιολογήσει την κατασκευή αυτού του μεγάλου αγωγού και την εξαγωγή του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη με εμπορικά ανταγωνιστικές τιμές. Επιπλέον, και η Αίγυπτος έχει εισέλθει προσφάτως σε πρόγραμμα ανάπτυξης των κοιτασμάτων της, με πρώτο και κύριο το νεο-ανακαλυφθέν «Zhor». Από αρκετούς αναλυτές, ως πλέον οικονομικά επωφελής για το άμεσο μέλλον προβάλλεται η εξαγωγή του φυσικού αερίου Ισραήλ και Κύπρου προς την Αίγυπτο προς υγροποίηση στα δύο μεγάλα τερματικά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), IDKU και DAMIETTA. Ένας μεγάλος υποθαλάσσιος αγωγός στη Μεσόγειο χαρακτηρίζεται ως ένα εξαιρετικά δαπανηρό έργο, δύσκολο να υποστηριχθεί οικονομικά από τις ξένες ενεργειακές εταιρείες ή τα τραπεζικά ιδρύματα. Ο τέως εκτελεστικός διευθυντής της Κρατικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων της Κύπρου και διεθνής εμπειρογνώμονας, Charles Ellinas, σε πρόσφατη συνέντευξή του σημείωσε ότι ο «East Med» δεν πρόκειται να καταστεί υλοποιήσιμος χωρίς οικονομική επιχορήγηση από τους μεγάλους ενεργειακούς κολοσσούς, της τάξης των 8 – 10 δισ. δολαρίων και σίγουρα όχι με δάνειο από την ΕΕ, δηλαδή από την ΕΤΕπ. Τέλος, η τρίτη, πρόταση εξαγωγής του φυσικού αερίου του Ισραήλ προς την Τουρκία φαίνεται να αναφέρεται και να υποστηρίζεται μόνο από την ίδια την Τουρκία, και πλέον όχι και τόσο συχνά όπως στο παρελθόν.

15012018-2.jpg

-------------------------------------------------------------------------------------

Ας δούμε πιο αναλυτικά τα διαθέσιμα στοιχεία σε ό,τι αφορά έρευνα και εξόρυξη φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο:

Με κοιτάσματα ήδη σε πλήρη ανάπτυξη και με βάση τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, το Ισραήλ διαθέτει περίπου 860 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου, προερχόμενα κυρίως από 3 κοιτάσματα: Το «Tamar» με περίπου 300 δισ. κ.μ., το «Leviathan» με εκτιμώμενα περίπου 500 δισ. κ.μ. και έναρξη παραγωγής το 2019 και το σύμπλεγμα των μικρότερων κοιτασμάτων «Karish- Tanin» με επιβεβαιωμένα αποθέματα 55 δισ. κ.μ. και εκτιμώμενη έναρξη παραγωγής το 2020.

Στην εποχή μετά την «Αφροδίτη» (περίπου 125 δισ. κ.μ.), το 2018 χαρακτηρίστηκε από το Υπουργείο Ενέργειας της Κύπρου ως «ερευνητικό έτος», καθώς έχουν προγραμματιστεί συνολικά 4-5 γεωτρήσεις. Συγκεκριμένα, η ιταλική ΕΝΙ προγραμματίζει 2 γεωτρήσεις για το 2018, μια στον γεωτρητικό στόχο «Καλυψώ» του κοιτάσματος 6 και άλλη μια στον στόχο «Σουπιά» του κοιτάσματος 3. Εφόσον ολοκληρωθούν εντός του τρέχοντος έτους οι περιβαλλοντικές μελέτες και η αξιολόγηση των στοιχείων των σεισμολογικών ερευνών και για το κοίτασμα 8, τότε η ΕΝΙ ενδεχομένως να επιχειρήσει γεώτρηση και στον στόχο «Ερατοσθένης».

Επίσης, η κοινοπραξία ExxonMobil - Qatar Petroleum, έχει ανακοινώσει ότι το β΄ εξάμηνο του 2018 θα διενεργήσει 2 γεωτρήσεις στο κοίτασμα 10, συγκεκριμένα στους στόχους «Άνθεια» και «Δελφίνος». Βασικός στόχος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και εκμετάλλευση των κοιτασμάτων, ανάλογα και με τις ποσότητές τους. Με την ολοκλήρωση των ανωτέρω γεωτρήσεων εντός του 2018, θα ξεκαθαρίσει και η εικόνα για το ποιο θα είναι το επικρατέστερο σενάριο σε σχέση με την αξιοποίηση των κυπριακών υδρογονανθράκων.

15012018-3.jpg

Το γεωτρύπανο της ΕΝΙ «Saipem 12000». Πηγή : www.marinetraffic.com
-------------------------------------------------------------------------------------

Η πρώτη γεώτρηση στον στόχο «Καλυψώ» ξεκίνησε την Πρωτοχρονιά με το γεωτρύπανο της ΕΝΙ «Saipem 12000» να τρυπά σε βάθος περίπου 1.600 μέτρων. Βάσει χρονοδιαγράμματος, η γεώτρηση αναμένεται να ολοκληρωθεί την πρώτη εβδομάδα Φεβρουαρίου φέτος. Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Φιλελεύθερου», οι προσδοκίες είναι για ένα κοίτασμα κάπως μεγαλύτερο από την «Αφροδίτη», που ερμηνεύεται ως προσδοκία για ανακάλυψη της τάξης των 5 τρισ. κυβικών ποδών. Σύμφωνα με τους Κονοφάγο, Φωκιανού και Φώσκολο, η γεωφυσική εταιρεία «PGS», η οποία έχει πραγματοποιήσει συστηματικές σεισμικές γεωφυσικές καταγραφές σε Ελλάδα και Κύπρο, παρουσίασε στο Λονδίνο χαρτογραφήσεις ανατολικά του τεράστιου κοιτάσματος «Zohr» της Αιγύπτου, από γλώσσες τουρβιδιτών προερχόμενων από τον Παλαιο-Νείλο ποταμό, οι οποίες δημιούργησαν τους ταμιευτήρες ψαμμιτών, οι οποίοι με την σειρά τους οδήγησαν στις ανακαλύψεις των κοιτασμάτων φυσικού αερίου των «Leviathan», «Tanin», «Karish» στο Ισραήλ και της «Αφροδίτης» στην Κύπρο. Παρόμοια γεωφυσικά χαρακτηριστικά εμφανίζουν τα κυπριακά κοιτάσματα 6,7 και 10. Με βάση τα στοιχεία της «PGS», οι τρεις ενεργειακοί αναλυτές εκτιμούν ότι το αποθεματικό του κοιτάσματος 6 αναμένεται να είναι πολύ σημαντικό και άξιο επένδυσης για το μέλλον προς την προοπτική εξαγωγής του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

15012018-4.jpg

-----------------------------------------------------------------------------

Παράλληλα και εξίσου δυναμικά με την Κύπρο, η ENI επιχειρεί και στην Αίγυπτο, αποδεικνύοντας τη μακροχρόνια δέσμευση της εταιρείας στα υποθαλάσσια κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου. Συγκεκριμένα, η εταιρεία ανακοίνωσε πρόσφατα ότι παρήγαγε την πρώτη ποσότητα φυσικού αερίου από το «Zohr», «σε λιγότερο από δυόμισι χρόνια, χρόνο ρεκόρ για κοίτασμα αυτού του είδους», σύμφωνα με την ανακοίνωση. Τα αποθέματα του «Zohr» πιθανότατα υπερβαίνουν τα 0,8 τρισ. κ. μ. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης, θα πρόκειται για κοίτασμα κατά τι μκρότερο από το Shah Deniz του Αζερμπαιτζάν, το οποίο θα τροφοδοτήσει από το 2020 το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου της ΕΕ (ΤΑΝΑΡ, ΤΑΡ). Το κοίτασμα βρίσκεται στο σύμπλεγμα «Shorouk», ανοικτά της Αιγύπτου και περίπου 190 χλμ. βόρεια του Port Said. «Είναι η μεγαλύτερη ανακάλυψη φυσικού αερίου που έγινε ποτέ στην Αίγυπτο και στη Μεσόγειο και θα μπορέσει να καλύψει ένα μέρος της ζήτησης φυσικού αερίου στην Αίγυπτο για αρκετές δεκαετίες», ανέφερε η εταιρεία στην πρώτη ανακοίνωσή της. Στο εν λόγω κοίτασμα, η ΕΝΙ εφαρμόζει το Μοντέλο Διπλών Ερευνών (Dual Exploration Model), δηλαδή: ενώ τα αποθέματα υδρογονανθράκων αναπτύσσονται μέσα από τις επιτυχίες των ερευνών, η εταιρεία είναι σε θέση να επωφεληθεί από πρόωρη νομισματοποίηση, χάρη στην πώληση μειοψηφικών μεριδίων, διατηρώντας παράλληλα την εκμετάλλευση του περιουσιακού στοιχείου. Σημειώνεται ότι η ΕΝΙ κατέχει ποσοστό 60% στο «Shorouk», η ρωσική Rosneft συμμετέχει με 30% και η BP με 10%.

Από την δική της πλευρά, η BP αναπτύσσει ένα άλλο κοίτασμα, το «Atol», βορειοδυτικά της Αλεξάνδρειας, στον υποθαλάσσιο χώρο κάτω από το «Zhor». Συνολικά, η Αίγυπτος διαθέτει περί τα 2.156 δισ. κ.μ. αποθεμάτων φυσικού αερίου, εξαιρουμένου του «Zhor». Ο Αιγύπτιος πρόεδρος, Al- Sissi, έχει διακηρύξει ότι στόχος της ενεργειακής πολιτικής της χώρας είναι η μετατροπή της σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο. Το Νοέμβριο 2017, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου επισκέφτηκε την Κύπρο, όπου συζήτησε την κατασκευή ενός αγωγού που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο από την «Αφροδίτη» στην Αίγυπτο. Μια δεύτερη λύση θα μπορούσε να είναι η αντιστροφή της τωρινής ροής του αγωγού Ισραήλ - Αιγύπτου, ώστε να πηγαίνει από το Ισραήλ στα αιγυπτιακά τερματικά LNG, IDKU και DAMIETTA.

Ο ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ

Το κοινό στοιχείο για Κύπρο και Αίγυπτο, το οποίο είναι άξιο σημείωσης και σχολιασμού, είναι η ενεργός παρουσία του ιταλικού κολοσσού ΕΝΙ στην έρευνα και ανάπτυξη των μεγάλων υποθαλασσίων κοιτασμάτων και των δύο χωρών, ταυτόχρονα. Από τις πρόσφατες επισκέψεις τους τελευταίους μήνες του 2017 του Εκτελεστικού Διευθυντή της εταιρείας, Claudio Descalzi, σε Κάιρο και Λευκωσία προκύπτουν τα εξής σημαντικά σημεία:

1.Η ΕΝΙ έχει αναλάβει μακροχρόνια προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης υδρογονανθράκων σε υποθαλάσσια κοιτάσματα φυσικού αερίου στις ΑΟΖ Κύπρου και Αιγύπτου, τα οποία υλοποιεί σε παράλληλη βάση.

2.Σε πολιτικό επίπεδο, η Ιταλία έχει εισχωρήσει στις Τριμερείς Διασκέψεις Κορυφής Ενεργειακής Συνεργασίας Ελλάδας- Κύπρου- Αιγύπτου και Ελλάδας- Κύπρου- Ισραήλ, εξέλιξη πολύ σημαντική και για τις τρεις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς έχει εισέλθει στο ενεργειακό παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου ένας σημαντικός ευρωπαϊκός παράγοντας, ένας εκ των μεγαλύτερων ενεργειακών κολοσσών της Ευρώπης και χώρας μέλους της ΕΕ, διαφοροποιώντας εν πολλοίς τα δεδομένα προς όφελός τους.

3.Από ιταλικής πλευράς, γίνονται αποφασιστικές κινήσεις ώστε να προχωρήσει η συνεργασία της Κύπρου με την Αίγυπτο για τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς Ελλάδα και Ιταλία. Ο Descalzi από την Λευκωσία δήλωσε ότι η Κύπρος είναι μια γέφυρα προς την Ευρώπη, η οποία αναζητεί εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου. «Γι' αυτό το λόγο η Ιταλία και η Κύπρος μαζί με την Αίγυπτο και την Ελλάδα συζητούν αυτό τον πιθανό διάδρομο, δηλαδή τον “EastMed”, και είμαστε αισιόδοξοι και γι' αυτό είμαστε παρόντες και επενδύουμε πολλά», σημείωσε.

4.Με τα δεδομένα αυτά φαίνεται ότι η Ιταλία προκρίνει η πορεία του φυσικού αερίου να είναι μέσω των διεθνών υδάτων από την περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ προς Αίγυπτο, Ελλάδα και Ιταλία. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΝΙ κινείται προς την κατεύθυνση να διασφαλίσει την υλοποίηση του «EastMed» από κοινού με την διοχέτευση φυσικού αερίου στα τερματικά της Αιγύπτου IDKU και DAMIETTA. Για το λόγο αυτό, φαίνεται να δίδεται έμφαση και από πλευράς ΔΕΠΑ στον «συμπληρωματικό» χαρακτήρα του «EastMed», ως μιας εκ των πολλών επιλογών εξαγωγής του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου εν γένει. Ένας έτερος λόγος είναι ότι στον αγωγό «IGI- Poseidon» συμμετέχει και μια άλλη επίσης ιταλική εταιρεία, η Edison, οπότε διπλασιάζεται το κίνητρο της Ιταλίας για όδευση του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς Ευρώπη μέσω «EastMed» και «IGI- Poseidon».

5.Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν και σε μια άλλη διαπίστωση. Ο προτεινόμενος αγωγός από το Ισραήλ προς την Τουρκία και από εκεί προς την Ευρώπη είναι ένα έργο το οποίο έχει πλέον «ξεθωριάσει». Οι αρνητικές προβλέψεις για την τουρκική οικονομία για το 2018, η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Τουρκία και η στενή ρωσο-τουρκική σχέση στον τομέα του φυσικού αερίου έχουν σε μεγάλο βαθμό αφήσει εκτός ατζέντας αυτή την πρόταση. Οι όποιες αναφορές γίνονται, προέρχονται κυρίως από την ίδια την Άγκυρα που το χρησιμοποιεί για πολιτικούς σκοπούς σε σχέση και με την Κύπρο. Ενίοτε γίνονται και τοποθετήσεις από πλευράς Ισραήλ, οι οποίες δεν είναι πέραν του σημείου ότι «είναι ένα σενάριο που μελετάται».

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σήμερα πλέον η Αίγυπτος δεν χρειάζεται να αγοράσει φυσικό αέριο. Με την έναρξη παραγωγής από το «Zhor», εκτιμάται ότι η παραγωγή το 2018 θα φτάσει τα 10 δισ. κ.μ. και το 2019 τα 27 δισ. κ.μ. ετησίως, ενώ αναμένεται και η έναρξη παραγωγής και από άλλα κοιτάσματα, όπως το «Atol». Όλα αυτά σημαίνουν ότι μέχρι το 2020, η Αίγυπτος αφενός θα μπορεί να καλύπτει την εγχώρια κατανάλωση, αφετέρου θα ξεκινήσει να κάνει τις δικές της εξαγωγές φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα τα δύο τερματικά LNG να χρησιμοποιηθούν κατ’ αρχήν για το αιγυπτιακό φυσικό αέριο. Αυτά υποστηρίζει ο Charles Ellinas και δε φαίνεται να έχει άδικο, αν λάβουμε υπόψη και όλες τις προαναφερθείσες εξελίξεις σε σχέση με τη δραστηριοποίηση της ΕΝΙ στην Αίγυπτο.

ΠΡΩΤΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Συνολικά, η αμερικανική γεωλογική εταιρεία USGS στην έκθεσή της για την ανατολική Μεσόγειο εκτιμά τα συνολικά ανακτήσιμα αποθέματα στα 4.000 δισ. κ.μ. Με το πιο αισιόδοξο σενάριο, τα συνολικά in place αποθέματα φυσικού αερίου εκτιμώνται περί τα 10.000 δισ. κ.μ. Από τους υπολογισμούς αυτούς, είναι ξεκάθαρο ότι ακόμη βρισκόμαστε στην αρχή. Σε κάθε περίπτωση, τα ισχύοντα στις διεθνείς αγορές ορίζουν ότι για την τελική λήψη της απόφασης για την κατασκευή ή μη ενός αγωγού, λαμβάνονται υπόψη τα αντικειμενικά δεδομένα του έργου, που έχουν να κάνουν με τις διαθέσιμες ποσότητες υδρογονανθράκων in place, τις τιμές αγοράς και πώλησής τους στους τελικούς αποδέκτες on the spot, τα κόστη κατασκευής, τα τέλη διέλευσης, το χρηματοδοτικό σχήμα και το οικονομικό- επενδυτικό ρίσκο.

Δεδομένου ότι η ερευνητική διαδικασία στην ανατολική Μεσόγειο είναι σε πλήρη εξέλιξη, η εξαγωγή του φυσικού αερίου τοποθετείται για αργότερα, όταν θα είναι ξεκάθαρες οι διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου προς εξαγωγή. Τα γεωπολιτικά δεδομένα και οι εσωτερικές πολιτικές επιδιώξεις διαδραματίζουν βεβαίως ένα σημαντικό ρόλο στην εν λόγω διαδικασία, όχι όμως τον καθοριστικό. Τόσο η έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων όσο και η διεθνής διαμετακόμισή τους αφορούν μεγάλες και μακροχρόνιες επενδύσεις εκατομμυρίων δολαρίων, όπου οι εταιρείες και οι αγορές έχουν τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για την προώθηση ή μη των εν λόγω επενδυτικών έργων.

Πηγή: www.foreignaffairs.gr

*Ειδική Επιστήμων για την ενέργεια, Τμήμα Γλώσσας, Ιστορίας και Πολιτισμού χωρών Ευξείνου Πόντου, ΔΠΘ, Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΕΝΕ

Αλεξάνδρα ΤΟΜΠΡΑ: Η Επιφυλλίδα της Αλεξάνδρας 11/2017

on Sunday, 10 December 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Αλεξάνδρα Τόμπρα, Δημοσιογράφος, Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

Αλεξάνδρα ΤΟΜΠΡΑ: Η Επιφυλλίδα της Αλεξάνδρας 11/2017
Ένα από τα σοβαρότερα κληροδοτήματα της κρίσης που βιώνει η χώρα μας είναι η υψηλή, σχεδόν εξωπραγματική ανεργία. Ένας τους τέσσερις Έλληνες βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας, ενώ μόλις ένας στους δύο νέους εργάζεται σήμερα. Αλλά οι ιθύνοντες φροντίζουν, όπως μας πληροφορούν, να μειωθεί το ποσοστό των ανθρώπων που στερούνται ενός θεμελιώδους δικαιώματος.

Η αλήθεια είναι ότι ο δείκτης της ανεργίας να υποχωρεί πέριξ του 21% σήμερα, από σχεδόν 28% το 2013, αλλά η μείωση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην μετανάστευση στο εξωτερικό ή την παραίτηση μεγάλου μέρους των ανέργων από τους επίσημους δείκτες. Η μείωση αυτή δεν οφείλεται στην πραγματική μείωση των ανέργων και στο πραγματικό άνοιγμα νέων θέσεων εργασίας.

Και το χείριστο όλων αυτών είναι ότι δεν διαφαίνεται φως ούτε στο άμεσο αλλά ούτε και στο απώτερο μέλλον, όσο και να ανακάμψει η ελληνική οικονομία. Και αυτό διότι τα πραγματικά και δομικά προβλήματα του εργατικού δυναμικού που διαθέτει είναι όχι μόνο δυσεπίλυτα, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις απλά άλυτα.

Ο μεγάλος οικονομολόγος John Maynard Keynes (Κέυνς), πριν από περίπου έναν αιώνα είχε αναφέρει τον όρο «τεχνολογική ανεργία», η οποία προέρχεται από τη δυσκίνητη προσαρμογή των δεξιοτήτων των εργαζομένων στην πρόοδο της τεχνολογίας.

Και πράγματι, αν αναλογιστεί κανείς τα τεχνολογικά επιτεύγματα του τελευταίου αιώνα, καθώς και τις προοπτικές που έχει ανοίξει ο αυτοματισμός στην παραγωγική διαδικασία, δεν είναι δύσκολο να προβλέψει ότι το εργασιακό μέλλον ενός νηπίου σήμερα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξειδίκευσή του σε τομείς τεχνολογικής αιχμής.

Σύμφωνα με σχετική έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια (Berkeley - Laura Tyson), οι «έξυπνες μηχανές» μεταμορφώνουν τον τρόπο που παράγουμε, δουλεύουμε, μαθαίνουμε και ζούμε σε όλο τον κόσμο. Σχεδόν κάθε πτυχή των οικονομιών μας θα μεταβληθεί ριζικά.

Μεγάλες εταιρείες logistics και μεμονωμένοι επαγγελματίες χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες για να βελτιστοποιήσουν τον προγραμματισμό τους. Εταιρείες όπως η BMW και η Tesla έχουν ήδη ενσωματώσει χαρακτηριστικά «αυτόματης οδήγησης» στα αυτοκίνητά τους, τα οποία παράγονται με τη βοήθεια εξελιγμένων ρομπότ. Το Associated Press χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να γράψει ειδήσεις. Οι τρισδιάστατοι εκτυπωτές χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ανταλλακτικών - τόσο για μηχανές όσο και για ανθρώπους. Η AT & T, σε συνεργασία με την Udacity, προσφέρει online "nanodegrees" στην ανάλυση δεδομένων.

Αυτές οι θαυμάσιες νέες τεχνολογίες υπόσχονται υψηλότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και μεγαλύτερη ασφάλεια, ευελιξία και ευκολία. Αλλά προκαλούν επίσης φόβους για τις επιπτώσεις τους στις θέσεις εργασίας, στις δεξιότητες και στους μισθούς. Αυτοί οι φόβοι διατυπώνονται σε μια πρόσφατη μελέτη του Carl Frey του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και του Michael Osborne του McKinsey Global Institute (MGI), που διαπιστώνει ότι μεγάλα ποσοστά απασχόλησης τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις ανεπτυγμένες χώρες θα μπορούσαν τεχνικά να «αυτοματοποιηθούν».

Βέβαια, δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί και το γεγονός η τεχνολογική αλλαγή είναι πιθανό να αυξήσει την παραγωγικότητα και την αύξηση του εισοδήματος, αυξάνοντας τη ζήτηση εργασίας. Αν προσθέσουμε στα παραπάνω και τις χαμηλότερες τιμές και την αύξηση της ποιότητας, η ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες θα αυξηθεί επίσης.

Όμως για να γίνει αυτό θα πρέπει οι μελλοντικοί εργαζόμενοι να προσαρμοστούν σε αυτές τις αλλαγές. Σε διαφορετική περίπτωση θα επιβεβαιωθεί το σενάριο του MGI, το οποίο με βάση ένα μέτριο σενάριο για την ταχύτητα και το εύρος της αυτοματοποίησης, περίπου το 15% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού, ή 400 εκατομμύρια εργαζόμενοι, θα μπορούσε να εκτοπιστεί από σήμερα έως το 2030. Ένας ταχύτερος ρυθμός αυτοματισμού θα προκαλούσε μεγαλύτερη μετατόπιση.

Έτσι η Ελλάδα θα πρέπει να λάβει ως δεδομένο ότι για να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας, θα πρέπει να αφήσει πίσω της το μοντέλο της εκπαίδευσης που δημιουργούν εργαζόμενους χωρίς αντικείμενο ή προοπτική εξειδίκευσης. Με δεδομένο ότι θα πρέπει να περιοριστεί το οδυνηρό κόστος μετάβασης των εργαζόμενων και των επιχειρήσεων, η απάντηση πρέπει να είναι η δραματική επέκταση και ο επανασχεδιασμός των προγραμμάτων κατάρτισης του εργατικού δυναμικού.

Η διά βίου μάθηση πρέπει να γίνει πραγματικότητα. Οι θέσεις εργασίας θα αλλάξουν καθώς οι μηχανές θα αναλαμβάνουν ορισμένα καθήκοντα και οι ανθρώπινες δραστηριότητες θα απαιτούν διαφορετικές δεξιότητες.

Γι’ αυτό το λόγο, πρόσφατα, ο συνιδρυτής της Microsoft, ο Μπιλ Γκέιτς, ανέφερε πως αν καθόταν και πάλι στα έδρανα θα έκανε σπουδές πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια ή τις βιοεπιστήμες, αναφέροντας πως και οι τρεις τομείς είναι πολλά υποσχόμενοι…

Αντιόπη Σχοινά: Ελληνικά made in Bulgaria λόγω φόρων

on Monday, 20 November 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Αντιόπη Σχοινά: Ελληνικά made in Bulgaria λόγω φόρων

Περισσότερα από 5 δισ. ευρώ τζίρο και πάνω από 50.000 θέσεις εργασίας έχει χάσει, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2016, η χώρα μας από τη μαζική μετανάστευση επιχειρήσεων στη γειτονική Βουλγαρία.
Επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες μεταναστεύουν για να αποφύγουν την υπερφορολόγηση και τις τεράστιες ασφαλιστικές εισφορές. Στην προσπάθειά τους να αποφύγουν το λουκέτο, αναζητούν τις καλύτερες λύσεις, που, όπως φαίνεται, είναι μακριά από την Ελλάδα. Και αυτό γιατί στις γειτονικές χώρες οι φορολογικοί συντελεστές δεν ξεπερνούν το 12%, όταν στην Ελλάδα ανέρχονται στο 29%.




Ο αριθμός των ελληνικών επιχειρήσεων με έδρα τη Βουλγαρία, όπου ο εταιρικός φόρος είναι μόλις 10%, αυξήθηκε το 2016 σε 17.000, από 2.000 το 2010, όταν η Ελλάδα μπήκε για πρώτη φορά στο μνημόνιο, σύμφωνα με τα στοιχεία των βουλγαρικών αρχών.

Η τάση είναι συνεχώς αυξητική: Το 2016 περισσότερες από 3.640 επιχειρήσεις μεταφέρθηκαν στη γειτονική χώρα, έναντι 3.262 το 2015. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι η πόλη των Σερρών, πολύ κοντά στα σύνορα, που έχει δεχτεί μεγάλο πλήγμα από το φαινόμενο αυτό. Το εμπορικό επιμελητήριο της πόλης έχει μείνει με 10.000 επιχειρήσεις, από τις 17.000 που είχε πριν. Από αυτές, οι 7.000 έχουν κλείσει και οι 1.000 πήγαν στη Βουλγαρία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της πρεσβείας της Ελλάδας στη Σόφια, οι ελληνικές επιχειρήσεις στη Βουλγαρία έχουν ετήσιο τζίρο 5 δισ. ευρώ και απασχολούν περίπου 53.000 εργαζόμενους.

Την ώρα που αυτά συμβαίνουν στον μικρο-μεγάλο κόσμο των επιχειρήσεων, η κυβέρνηση ενδιαφέρεται μόνο για τη φοροδιαφυγή, αγνοώντας ηθελημένα ίσως ότι συνεχώς αυξάνονται οι φορολογικοί συντελεστές και διογκώνονται χρόνο με τον χρόνο οι απαιτήσεις του Δημοσίου από τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις.

Το γεγονός ότι η φοροδοτική ικανότητα των φορολογουμένων και των επιχειρήσεων έχει εξαντληθεί φαίνεται από τα στοιχεία του προϋπολογισμού, όπου αποτυπώνεται ότι οι φόροι ύψους 2,5 δισ. ευρώ που εφάρμοσε το 2017 οδηγήθηκαν στις ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Η υφυπουργός Οικονομικών Κ. Παπανάτσιου, μιλώντας σε εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη, αποκάλυψε ότι οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων που ιδρύθηκαν σε γειτονικές χώρες είναι καθαρά εικονικές. Είναι εταιρείες-σφραγίδες, όπως είπε, εταιρείες που έχουν μόνο ΑΦΜ. Ούτε καν εταιρείες που μετέφεραν ένα μέρος της δραστηριότητάς τους αλλού και ένα μέρος το κράτησαν στην Ελλάδα. Είναι εταιρείες χωρίς προσωπικό και χωρίς καμία πραγματική δραστηριότητα.

Όπως ανέφερε, την πρακτική αυτή διαφημίζουν και διαδίδουν ένας μεγάλος αριθμός δικηγορικών και φοροτεχνικών γραφείων, ώστε να αποκομίσουν έσοδα από την παροχή των σχετικών υπηρεσιών στους πελάτες τους.

Ωστόσο, πέρα από την υπερφορολόγηση, ένα ακόμη στοιχείο που ωθεί επιχειρήσεις στο εξωτερικό είναι η φορολογική αβεβαιότητα, καθώς μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια οι 4 βασικοί νόμοι (κώδικας φορολογίας εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, κώδικας φορολογικών διαδικασιών και ελεγκτικά πρότυπα) τροποποιήθηκαν με 82 νόμους.

Με αυτές τις συνθήκες, οι επιχειρήσεις μεταναστεύουν, με αποτέλεσμα το ελληνικό Δημόσιο να χάνει τεράστια έσοδα.

Σύμφωνα με την υφυπουργό κ. Παπανάτσιου:
•Μια ελληνική επιχείρηση που έχει μεταφέρει την έδρα της στο εξωτερικό αλλά είτε με σχέση μητρικής-θυγατρικής είτε με σχέση κεντρικού υποκαταστήματος έχει κρατήσει τη δραστηριότητα στην Ελλάδα φορολογείται γι’ αυτή τη δραστηριότητα στην Ελλάδα. Δηλαδή φορολογείται με συντελεστή 29% και όχι 10% που ισχύει, για παράδειγμα, στη Βουλγαρία.
•Πρακτικές για πλασματική μεταφορά κόστους της μητρικής ή του κεντρικού προς τη θυγατρική ή το υποκατάστημα μέσω διαφόρων τεχνασμάτων δεν αναγνωρίζονται από τις ελληνικές αρχές και χαρακτηρίζονται εικονικές από τον έλεγχο. Τέτοιες πρακτικές είναι παράνομες, είτε το γνωρίζουν είτε όχι οι επιχειρηματίες στους οποίους προσφέρονται αυτές οι υπηρεσίες.
•Ακόμα και αν μια εταιρεία έχει μεταφέρει την καταστατική της έδρα σε άλλη χώρα, το ελληνικό κράτος μπορεί να τη θεωρήσει φορολογικό κάτοικο Ελλάδος και να απαιτήσει την καταβολή φόρου επί του παγκόσμιου εισοδήματός της. Το κριτήριο είναι αν η άσκηση της πραγματικής διοίκησης της εταιρείας γίνεται στην Ελλάδα.

Πάντως, το κύμα της εικονικής μετακόμισης επιχειρήσεων σε γειτονικές χώρες απασχολεί έντονα την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), που διαπιστώνει ότι τα έσοδα που χάνονται είναι σημαντικά. Για να ανακόψει το κύμα εικονικών ενάρξεων και μεταφοράς έδρας στις γειτονικές χώρες η ΑΑΔΕ έχει ενεργοποιήσει ειδικό ελεγκτικό σχέδιο με διασταυρώσεις, συνεργασία με τις φορολογικές αρχές των γειτονικών χωρών και ανταλλαγή πληροφοριών με τα άλλα κράτη.

Σε αυτό το πλαίσιο, λίγο μετά τα μέσα Οκτωβρίου συμφωνήθηκε η διεύρυνση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων Ελλάδας και Βουλγαρίας σε σύσκεψη στη Σόφια, όπου συμμετείχαν ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής και η ομόλογός του της Βουλγαρίας Γκάλια Ντιμιτρόβα.

Ειδικότερα, συζητήθηκε η προοπτική της εφαρμογής της υφιστάμενης Σύμβασης Αποφυγής Διπλής Φορολογίας μεταξύ των δύο χωρών, καθώς και το θέμα της φοροαποφυγής από ελληνικές επιχειρήσεις οι οποίες μεταφέρουν τη δραστηριότητά τους στη Βουλγαρία.
Συμφωνήθηκαν ακόμη οι από κοινού δράσεις στο πεδίο του ηλεκτρονικού εμπορίου και στην καταπολέμηση της φορολογικής απάτης, ενώ συζητήθηκε και το ενδεχόμενο υπογραφής διμερούς συμφωνίας μεταξύ των δύο φορολογικών διοικήσεων για την ανταλλαγή πληροφοριών.

Επίσης, συζητήθηκε το θέμα της διάδρασης και του ελέγχου της διακίνησης «ευαίσθητων» εμπορευμάτων στην επικράτεια των δύο χωρών, όπως και η μεταφορά των προϊόντων, που υπόκεινται στο τελωνειακό καθεστώς 4200.

Ο κ. Πιτσιλής δήλωσε πως «οι συζητήσεις ήταν εποικοδομητικές και είχαμε την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις για την εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομοθεσίας αναφορικά με τη συνεργασία των δύο φορολογικών διοικήσεων».
Αναδημοσίευση από: http://freesunday.gr/oikonomia/item/14887-ellhnika-made-in-bulgaria-logw-forwn

Γιώργος ΣΤΡΑΤΟΠΟΥΛΟΣ: Υπερφορολόγηση της εργασίας, αυτή η μεγάλη πληγή

on Tuesday, 31 October 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Γιώργος ΣΤΡΑΤΟΠΟΥΛΟΣ: Υπερφορολόγηση της εργασίας, αυτή η μεγάλη πληγή

Το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι με τους επαγγελματίες, είναι με τους μισθωτούς: Για να ανεβεί η αμοιβή ενός εργαζομένου από €2.000 σε €2.500, ο εργοδότης πρέπει να ξοδέψει €1.500! Και μπορεί τέτοια αμοιβή να είναι πολυτέλεια όμως αλλιώς δεν κρατάς τους καλύτερους. Εχεις brain drain
Με την ενοποίηση των κανόνων ασφάλισης (νόμος Κατρούγκαλου) αναδείχθηκε ένα πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας: πόσο αντιπαραγωγική είναι η επιβάρυνση της εργασίας με υψηλές ασφαλιστικές εισφορές. Είναι παλιό πρόβλημα αλλά συζητήθηκε τώρα εντονότερα, επειδή «τα αγαπημένα» επαγγέλματα του συστήματος (δικηγόροι, μηχανικοί και γιατροί) κλήθηκαν να καταβάλουν υπερβάλλουσες εισφορές.
Οι μισθωτοί, αντιθέτως, αποδίδουν υπερβολικές εισφορές εδώ και χρόνια, και αυτό συνιστά μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, που είχαμε την πολυτέλεια να αγνοούμε την εποχή της ευμάρειας, αλλά τώρα πια όχι.
Επιχειρούμε, λοιπόν, απαντήσεις στα ερωτήματα:


• Πόσο μεγάλη επιβάρυνση υφίσταται η εργασία από φόρους & εισφορές;
• Πόσο «αδικημένοι» είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες;
• Ισχύουν ίδιοι κανόνες για όλους στο ασφαλιστικό σύστημα;
• Είναι κοινωνικά δίκαιος και προοδευτικός ο τρόπος που φορολογούμε την εργασία;
• Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που δημιούργησε η μεταρρύθμιση Κατρούγκαλου;
• Υπερφορολογείται η μεσαία τάξη;
• Πώς συνδέεται το brain drain με τη φορολογία;
• Τι συνέβαινε πριν από την κρίση; Πώς και πόσο επιβάρυναν οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων χρόνων;
• Είναι ελληνική ιδιαιτερότητα η υπερφορολόγηση της εργασίας;

Αναδημοσίευση από PROTAGON

ΕΔΩ! η συνέχεια!

2017/09/27. Η Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP) ως θύμα της εποχής της «μετα-αλήθειας» και της ανόδου του προστατευτισμού: η στρατηγική σημασία της επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων

on Wednesday, 27 September 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Δρ. Εβίτα Διονυσίου*

2017/09/27. Η Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP) ως θύμα της εποχής της «μετα-αλήθειας» και της ανόδου του προστατευτισμού: η στρατηγική σημασία της επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων

Από το 2013, η ΕΕ και οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται τη Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (Transatlantic Trade and Investment Partnership, εφεξής TTIP). Πρόκειται για μία εμπορική και επενδυτική συμφωνία, που στοχεύει στην ενίσχυση των διατλαντικών εμπορικών και επενδυτικών ροών, σε μία περίοδο εμμένουσας οικονομικής κρίσης.
Η TTIP ανήκει στη λεγόμενη νέα γενιά Συμφωνιών Ελεύθερου Εμπορίου. Δεν περιορίζεται στα συνήθη θέματα μιας κλασικής εμπορικής συμφωνίας (περικοπή/ κατάργηση των δασμών), αλλά καλύπτει και ευρύτερα, μη δασμολογικά ζητήματα (κανονιστικά πρότυπα, δημόσιες συμβάσεις κ.λπ.). Βάσει του περιεχομένου της, η TTIP συνιστά ένα εξαιρετικά φιλόδοξο εγχείρημα.

ΕΔΩ! η συνέχεια του ενδιαφέροντος άρθρου!

27/9/2017. Ελλάδα, καν’ το όπως η Τοσκάνη

on Wednesday, 27 September 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Κώστας Πάσχος

27/9/2017. Ελλάδα, καν’ το όπως η Τοσκάνη

Είμαι σίγουρος ότι θα αναρωτιέστε για την επιλογή του τίτλου. Τι σχέση μπορεί να έχει η Τοσκάνη με τα ελληνικά δρώμενα; Η σύντομη απάντηση είναι ότι στη χώρα μας δεν χρειάζεται να ανακαλύπτουμε την πυρίτιδα συνεχώς.
Και αναφέρομαι φυσικά στην εκμετάλλευση του πλούτου της αγροτικής παραγωγής και της σύνδεσής της με τον τουρισμό. Αν τα δούμε αυτά τα δύο ως ένα ενιαίο προϊόν προώθησης της χώρας, τότε μια χώρα όπως η Ελλάδα είναι βέβαιο ότι θα πρωτοπορούσε παγκοσμίως. Μπορεί να ακούγεται αυτονόητο, όμως όλοι ξέρουμε ότι δεν είναι. Τι χρειάζεται λοιπόν; Ας αντλήσουμε συμπεράσματα από την Τοσκάνη, η οποία μπορεί να βρίσκεται γεωγραφικά κοντά μας, απέχει όμως έτη φωτός σε αποτελέσματα σε σύγκριση με τη χώρα μας.

Εκεί, η κυβέρνηση είχε -εδώ και αρκετές δεκαετίες- αναγνωρίσει ότι η αγροτική παραγωγή αποτελούσε την ‘ψυχή’ της χώρας. Και για το λόγο αυτό προστάτευσε και οργάνωσε νομικά τον αγροτικό πλούτο με νέες κατευθυντήριες, οδηγίες και κανονισμούς για κάθε περιφέρεια, για κάθε δραστηριότητα, για κάθε προϊόν. Αυτό το πλαίσιο που δημιουργήθηκε από το 1985 και ύστερα, όχι μόνο έγινε σεβαστό από όλους του φορείς που συνδιαμορφώνουν την αγροτική παραγωγή και τη φυσιογνωμία κάθε τόπου, αλλά ενισχύθηκε δυναμικά με τη συμπερίληψη όλο και περισσότερων κριτηρίων και παραγόντων που ξεπερνούν τα στενά εσκαμμένα της αγροτικής παραγωγής. Στο κάδρο ανάδειξης της αγροτικής ταυτότητας ‘μπήκε’ και η μεσαιωνική φυσιογνωμία της περιοχής, τα μοναστήρια, οι πύργοι, οι φάρμες, οι αγροικίες, τα εστιατόρια, οι υπαίθριες αγορές και τα χειροποίητα προϊόντα. Το αποτέλεσμα είναι ότι μετά από 35 χρόνια μια μάλλον περιθωριοποιημένη περιοχής της Ιταλίας αποτελεί πόλο έλξης εκατομμυρίων τουριστών και συμβάλλει ουσιαστικά στην οικονομία της Ιταλίας. Την εμπειρία της Τοσκάνης μιμήθηκαν και οι υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας, οι οποίες προσάρμοσαν τη νομοθεσία στις ιδιαιτερότητες της τοπικής αγροτικής παραγωγής και του πολιτιστικού πλούτου της κάθε περιοχής με πολλαπλασιαστικό όφελος για τη συνολική τουριστική ανάπτυξη ολόκληρης της Ιταλίας.

Αναρωτιέται λοιπόν κανείς: εμάς τι μας λείπει; Γιατί τα προϊόντα μας δεν έχουν την ίδια παγκόσμια απήχηση με τα προϊόντα της Τοσκάνης; Είναι χειρότερα τα κρασιά μας; Είναι χειρότερο τα λάδι μας; Είναι χειρότερα τα φρούτα και τα λαχανικά μας; Είναι χειρότερα τα χειροποίητα προϊόντα μας; Γιατί η χώρα μας δεν αποτελεί πόλο έλξης ποιοτικού τουρισμού που θα έρθει να ζήσει εμπειρία ανάλογη με αυτή της Τοσκάνης; Είναι πιο πλούσια η ιστορική ταυτότητα της Τοσκάνης από αυτή της Θεσσαλίας, της Ηπείρου ή της Μακεδονίας; Είναι λιγότερο ελκυστικές οι φυσικές ομορφιές ή η ποικιλότητα της φυσιογνωμίας κάθε γωνιάς της Ελλάδας; Είναι λιγότερο ελκυστικός ο θησαυρός της εκκλησιαστικής κληρονομιάς σε κάθε γωνιά της Ελλάδας; Ασφαλώς και όχι. Το γεγονός ότι η Τοσκάνη έχει εξελιχθεί σε μια καταξιωμένη δύναμη στον αγροτουρισμό και αποφασιστικό παράγοντα κίνησης της ιταλικής οικονομίας δεν οφείλεται στην ανωτερότητα των προϊόντων της.

Αυτό που διαφοροποιεί το παράδειγμα της Τοσκάνης από αυτό των περισσοτέρων περιφερειών της Ελλάδας είναι το ζήτημα της συνολικής αποτύπωσης του δυναμισμού τους. Είναι η έλλειψη συγκροτημένης και μακρόπνοης στρατηγικής, για τον αγροτουρισμό μας, τον εκκλησιαστικό τουρισμό μας και συνολικά του ποιοτικού τουρισμού της χώρας μας. Μιας προσέγγισης η οποία δεν αντιμετωπίζει κάθε ένα από τα προϊόντα ως αντικείμενο που τυγχάνει διαφορετικής εκμετάλλευσης, αλλά μιας αντίληψης η οποία συνενώνει τόσο σε επίπεδο σχεδιασμού αλλά και σε επίπεδο επικοινωνίας το σύνολο των προϊόντων, του φυσικού τοπίου και της ιστορίας τους ως ενός συνολικού τουριστικού προϊόντος.

Αυτό οφείλει να μας προβληματίσει. Πέρα ωστόσο από αυτό οφείλει να μας δώσει το έναυσμα να ξεκινήσουμε επιτέλους μια δυναμική, συνολική και αποτελεσματική διαχείριση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος με τρόπο που να αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου αλλά και να ενισχύει το συνολικό μπραντ του τουρισμού και της αγροτικής παραγωγής της χώρας μας.

Θα κάνω μια πρόταση που μπορεί να φαντάζει απλοϊκή. Ας βάλουμε ως στόχο ότι τα πενήντα (50.000.000) εκατομμύρια των τουριστών που θα κατακλύσουν τη χώρα μας τα επόμενα χρόνια πρέπει να παραγγείλουν σε μια τοπική ταβέρνα που θα επισκεφτούν τουλάχιστον μια απλή ελληνική χωριάτικη σαλάτα φτιαγμένη από την τοπική παραγωγή του χώρου που επισκέπτονται. Απλό, θα πείτε. Όχι θα σας πω. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να καταστήσουμε το συγκεκριμένο πιάτο ως ‘ελληνικό’ με πατέντα και με την κατάλληλη επικοινωνιακή καμπάνια διεθνώς. Οι τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα μας, να αναζητούν την ελληνική χωριάτικη σαλάτα, τη φέτα μας, τα κρασιά μας, τα γλυκά του κουταλιού μας και όλα τα χειροποίητα είδη που παράγονται με μεράκι στη χώρα μας. Να αναζητούν να επισκεφτούν τις εκκλησιές μας και τα μοναστήρια μας (Μετέωρα, Άγιο Όρος και πολλά άλλα μοναστήρια), όπως επίσης να περπατήσουν τα χιλιάδες σοκάκια της χώρας μας και να κολυμπήσουν στις χιλιάδες πανέμορφες παραλίες μας.

Πρέπει λοιπόν να σχεδιάσουμε την παραγωγή μας με ανταγωνιστικό τρόπο ανάλογα με την προσδοκία της κατανάλωσης, ώστε να χρησιμοποιούν οι τουρίστες την τοπική παραγωγή και έτσι, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις να μην καταφεύγουν σε εισαγωγή προϊόντων, πολλές φορές δε, χαμηλής ποιότητας. Θα πρέπει να συνεννοηθούμε όλοι μας και μαζί με τους φορείς να συναποφασίσουμε σε τοπικό, περιφερειακό και κεντρικό πολιτικό επίπεδο ότι θα στηρίξουμε με συνέπεια και συνέχεια και με την ίδια έμφαση όλους αυτούς τους στόχους και όχι με εξαιρέσεις και ιδιοτέλειες.

Η Ελλάδα και οι Έλληνες πρέπει να ενωθούμε, πρέπει να γίνουμε μια γροθιά, εάν θέλουμε να δούμε άσπρη μέρα σε αυτή την πατρίδα. Και πρέπει να το κάνουμε αυτό με όλα τα προϊόντα μας και σε όλα τα επίπεδα των παρεχόμενων υπηρεσιών αυτής της χώρας. Ενωμένοι να προχωρήσουμε στην ανάπτυξη.
Τροφή για σκέψη.

Αναδημοσίευση από το Βήμα.

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=902933

6/7/2017. ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΩΣ ΣΤΟ ΤΟΥΝΕΛ;

on Thursday, 06 July 2017. Posted in Εθνική Οικονομία - Ανάπτυξη - Ενέργεια

Γράφει η Βενετία Λιάκου, Συνεργάτρια του ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

6/7/2017.  ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΩΣ ΣΤΟ ΤΟΥΝΕΛ;

                     
Κοντεύοντας σχεδόν την μία δεκαετία ‘επιβίωσης’ διαμέσου της οικονομικής κρίσης  στην χώρα μας, όλο και πιο συχνά διαβάζουμε εκθέσεις της κυβέρνησης ή διεθνών οικονομολόγων που μιλούν για την μελλοντική οικονομική ανάπτυξη της χώρας.  Στην πλειοψηφία τους οι εκθέσεις αυτές αναφέρουν μια μακρόπνοη αλλά εφικτή οικονομική ανάπτυξη, απ’ την οποία το πιθανότερο είναι πως θα επωφεληθούν τα παιδιά μας ή ακόμη και τα παιδιά των παιδιών μας.

Η απάντηση για το αν μπορεί η χώρα να μπεί σε τροχιά ανάπτυξης δεν μπορεί να δοθεί από την διάκριση αισιόδοξων και απαισιόδοξων μελετητών, αλλά σε ρεαλιστικές, μη πολιτικοποιημένες και κυρίως αριθμητικές απαντήσεις.    

Αρχικά είναι ενδεικτικό ότι από το 2009 έως και σήμερα (2017) η οικονομία της Ελλάδας γύρισε σε αρνητικό πρόσημο κάτι που είχε να συμβεί από το 1993. Από το 2010 δεχόμαστε συστηματική επικουρία από το ΔΝΤ η οποία πέρα από μικρές αναλαμπές ανάπτυξης ( ελάχιστα ποσοστά αύξησης του πλεονάσματος ) είναι κοινώς αποδεκτό ότι έπληξε όλες τις καίριες παραγωγές της χώρας ( εμπόριο, εξαγωγές, βιομηχανία, ναυτιλία ), αύξησε ραγδαία τα ποσοστά ανεργίας  και συρρίκνωσε επικίνδυνα τα εισοδήματα της μεσαίας τάξης.

Χιλιάδες λουκέτα σε μικρομεσαίες, ( ή και μεγαλύτερες ) επιχειρήσεις ετησίως, απολύσεις,  μειώσεις μισθών και συντάξεων είναι λίγοι μόνο απ’ τους όρους που συνιστούν την οικονομία της χώρας. Είναι δυνατόν, λοιπόν μια χώρα στην οποία εκλείπουν οι αναπτυξιακές πολιτικές, οι επενδύσεις , οι νέες θέσεις εργασίας να μιλάμε για ανάκαμψη ;

Αρχικά, η απάντηση μπορεί να δοθεί και μόνο απ την βασικότερη θεωρία που ανέπτυξε ο Κέινς σχετικά με την απουσία ή έστω την αποδυνάμωση της μεσαίας τάξης. Χαρακτηριστικά, σε μια κοινωνία που δεν συναντάται η μεσαία τάξη( σε οικονομικό επίπεδο), καθώς είναι αυτή που πλήττεται περισσότερο από την μείωση μισθών και την κατακόρυφη αύξηση της φορολογίας είναι αδύνατο να αναφερόμαστε σε οποιαδήποτε μορφής ανάπτυξη.

Εάν παρατηρήσουμε τις περιστάσεις και τις λεπτομέρειες προσεκτικά, θα δούμε πως τα οικονομικά μέσα της ελληνικής οικονομίας που διαλύεται δεν συγκεντρώνονται στα χέρια κάποιας ολιγαρχίας που γεννιέται, αλλά απλώς αλλάζουν τον ιδιοκτήτη τους προς τα δυτικά, στον τεράστιο πολιτικό και οικονομικό σχηματισμό που ονομάζεται Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η χώρα χρωστά πλέον 450 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία κανένας υγιώς σκεπτόμενος νους δεν φαντάζεται πως θα μπορέσει ποτέ θα ξεπληρώσει. Απόψεις που ακούγονται από διάφορους Έλληνες να σωθεί η χώρα με την υποτιθέμενη επιστροφή στη δραχμή είναι επιεικώς αξιολύπητες. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί για δύο λόγους. Πρώτον, η ΕΕ δεν θα το επιτρέψει γιατί το γεγονός αυτό θα σημάνει το τέλος του ευρωπαϊκού νομίσματος. Δεύτερον, η εισαγωγή της δραχμής θα «ξεκλειδώσει» αυτόματα τον υπερπληθωρισμό, καθώς η κυβέρνηση της χώρας θα ξεκινήσει να τυπώνει χρήμα άμεσα για να μπορεί να πληρώνει. Ένα χρόνο αργότερα η δραχμή θα στοιχίζει όσο και το δολάριο της Ζιμπάμπουε. Οι δανειστές θα αναμένουν πληρωμές σε ευρώ και όχι σ’ ένα νόμισμα που στοιχίζει λιγότερο από ταπετσαρία τοίχων.

Η άλλη πλευρά των σημερινών κοινωνικών κραδασμών είναι το γεγονός ότι 700 – 800.000 δημόσιοι υπάλληλοι προσπαθούν να ταυτιστούν με τη μεσαία τάξη, ενώ δεν ανήκουν εκεί. Αυτοί είναι μια τεχνητή μεσαία τάξη που απλά πρέπει να εξαφανιστεί, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος της γιατί αποτελεί μια από τις αιτίες αυτής της κρίσης. Η πραγματική μεσαία τάξη της Ελλάδας έχει δική της επιχείρηση και εργάζεται. Έχει ξενοδοχεία, εστιατόρια, εργοστάσια. Το ουρλιαχτό που ακούγεται στην Αθήνα είναι ο θρήνος μιας περιττής τάξης που υποφέρει, καθώς στερείται τα προνόμια και μια αξιοπρεπώς ποιοτική ζωή.

ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΟΜΩΣ ΤΗΝ ΧΩΡΑ;
Η χώρα θα περάσει μερικά στάδια που θα διαρκέσουν, σχεδόν δύο δεκαετίες. Όλοι μας γνωρίζουμε πως η μετάβαση χωρίζεται σε δυο περιόδους: Η πρώτη δεκαετία χαρακτηρίζεται από κάθετη πτώση του πληθωρισμού και η δεύτερη από άνοδο των μακροοικονομικών επιδόσεων της χώρας. Ένα από τα συμπτώματα της μετάβασης είναι το επίπεδο της ανεργίας. Το φαινόμενο αυτό έχει μεγάλη σημασία για την ευημερία των μαζών, καθώς δεν νοείται ομαλή πολιτική και ορισμός μακροπρόθεσμων στόχων, όταν τα επίπεδα της ανεργίας είναι ψηλά.

Όμως το μοντέλο της καπιταλιστικής πολιτικής που διαλύεται αυτήν τη στιγμή πετά στο δρόμο και καταστρέφει την «μεσαία τάξη», που είναι η ραχοκοκαλιά της ελληνικής κοινωνίας και στηρίζει τις κοινωνικές δομές. Αυτοί είναι οι άνθρωποι που τώρα πλημμυρίζουν τους δρόμους στην απεγνωσμένη προσπάθειά τους να σωθούν, καθώς πλέον στην Ελλάδα διαγράφονται με σαφή τρόπο δύο τάξεις: των πλούσιων και των φτωχών.

Οι απεγνωσμένες προσπάθειες συγχώνευσης των ελληνικών τραπεζών, όπως και η υποτιθέμενη προσέλκυση ξένων επενδύσεων που παρατηρούμε, αποτελούν μαρτυρίες για το πόσο ανίσχυρο είναι το ελληνικό κράτος.

Άλλο ένα σύμπτωμα που δεν πρέπει να παραμελούμε είναι η αύξηση της εγκληματικότητας. Οι συνοικίες των πλουσίων στην Αθήνα έχουν πολιορκηθεί από Ρώσους, Αλβανούς και Βούλγαρους μαφιόζους που αναδιανέμουν την «αγορά» μεταξύ τους, ενώ στο κέντρο εγκαθίστανται οι ακροδεξιοί της Χρυσής Αυγής οι οποίοι σκοτώνουν στο ξύλο κάθε αλλοδαπό. Γεγονότα που αποδεικνύουν το πόσο η Ελλάδα έχει χάσει τον έλεγχο του ίδιου του κράτους.

Η Ελλάδα εξαιτίας των παραπάνω γεγονότων χάνει την κυριαρχία της υπό την οικονομική πίεση. Η κυβέρνηση στην Αθήνα σιγά σιγά αποχωρίζεται τους μοχλούς διοίκησης της πολιτικής και της οικονομίας. Οι δανειστές θέλουν ευρώ τα οποία η Ελλάδα δεν έχει για να επιστρέψει. Αυτό σημαίνει πως όλο και μεγαλύτεροι τομείς της οικονομίας θα τίθενται υπό την άμεση εξάρτηση ξένων παραγόντων. Από την άλλη, η αποσταθεροποίηση της κοινωνίας είναι πλέον γεγονός. Είναι νομοτελιακό πως η αποδυναμωμένη εξουσία και οικονομία οδηγούν στο φαινόμενο που είναι γνωστό παγκοσμίως ως mutrization.

Αν η ίδια η ελληνική κοινωνία  δεν γεννήσει αυτό το τέρας, αυτό μπορεί να εισαχθεί από έξω. Το έδαφος γι’ αυτό είναι ήδη έτοιμο. Η μεσαία τάξη που αφανίζεται, η διαστρωμάτωση της κοινωνίας σε πλούσιους και φτωχούς και οι περιορισμένοι πόροι θα επιφέρουν τεράστια διαφθορά και η αυταπάτη των Ελλήνων πολιτών  θα τους ωθήσει προς ένα διόλου αξιοζήλευτο μέλλον. 

[12 3 4 5  >>