Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

IMF: Greece: Staff Concluding Statement of the 2018 Article IV Mission

on Sunday, 05 August 2018. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

A Concluding Statement describes the preliminary findings of IMF staff at the end of an official staff visit (or ‘mission’), in most cases to a member country. Missions are undertaken as part of regular (usually annual) consultations under Article IV of the IMF's Articles of Agreement, in the context of a request to use IMF resources (borrow from the IMF), as part of discussions of staff monitored programs, or as part of other staff monitoring of economic developments.

The authorities have consented to the publication of this statement. The views expressed in this statement are those of the IMF staff and do not necessarily represent the views of the IMF’s Executive Board. Based on the preliminary findings of this mission, staff will prepare a report that, subject to management approval, will be presented to the IMF Executive Board for discussion and decision.

Greece has come a long way, but still faces many challenges. Greece will exit the program era having largely eliminated macroeconomic imbalances. Some important reforms have been implemented, growth has returned, unemployment is declining (though still very high), and the recently agreed debt relief package will secure medium-term sustainability. But significant crisis legacies and an unfinished reform agenda still hamper faster growth, while membership in the currency union and high primary surplus targets limit policy options. Boosting growth and living standards will therefore depend on improving the fiscal policy mix, repairing financial sector balance sheets, further liberalizing product and labor markets, and strengthening public sector efficiency and governance.

 Growth has returned to Greece, helped by an impressive macroeconomic stabilization effort, structural reforms, and a better external environment. Greece deserves credit for substantial fiscal and current account adjustments and for implementing some key structural reforms in recent years. These efforts, combined with substantial European support and a more favorable external environment, allowed a return to growth, with real GDP rising 1.4 percent in 2017 and expected to reach 2 percent this year and 2.4 percent in 2019. As the output gap closes, unemployment is expected to drop from about 20 percent this year to around 14 percent by 2023. External and domestic risks are significant, including from slower trading partner growth, tighter global financial conditions, regional instability, the domestic political calendar, and reform fatigue.


The debt relief recently agreed with Greece’s European partners has significantly improved debt sustainability over the medium term, but longer-term prospects remain uncertain. The extension of maturities by 10 years and other debt relief measures, combined with a large cash buffer, will secure a steady reduction in debt and gross financing needs as a percent of GDP over the medium term and this should significantly improve the prospects for Greece to sustain access to market financing over the medium term. Staff is concerned, however, that this improvement in debt indicators can only be sustained over the long run under what appear to be very ambitious assumptions about GDP growth and Greece’s ability to run large primary fiscal surpluses, suggesting that it could be difficult to sustain market access over the longer run without further debt relief. In this regard, Staff welcomes the undertaking of European partners to provide additional relief if needed, but believe that it is critically important that any such additional relief be contingent on realistic assumptions, in particular about Greece’s ability to sustain exceptionally high primary surpluses.


Further efforts are needed to overcome crisis legacies and to boost productivity, competitiveness, and social inclusion. Macroeconomic imbalances have been largely eliminated, but high public debt, weak bank and other private sector balance sheets, capital controls, government arrears, and the large at-risk population weigh on growth prospects, and progress with key fiscal and market reforms has lagged. Greece needs to continue its reform efforts if it is to achieve sustained high growth and secure competitiveness within the Euro Area, while also supporting those in greatest need. The authorities’ growth strategy contains promising elements in this respect, and further assessment of gaps, continuity with current reforms, and implementation will be crucial.

 A growth-friendly rebalancing of the fiscal policy mix is a priority. Achieving the high 3.5 percent of GDP primary surplus target for 2018-2022 agreed with the European Institutions will require high taxation and will constrain social spending and investment. To support inclusive growth while meeting fiscal targets, the authorities should aim for budget-neutral improvements in the fiscal policy mix, starting with the already legislated fiscal package for 2019-2020. In 2019, the government should proceed with planned increases in targeted social support and investment spending, funded by savings in the pension system. In 2020, it should reduce high tax rates, while broadening the personal income tax base in a fiscally neutral way. These measures, backed by fiscal structural reforms to strengthen efficiency and implementation, will help reduce the poverty rate and economic distortions, and support growth. Any delay in these reforms would seriously undermine the credibility of the assumptions underlying the debt relief measures agreed with European partners. The authorities should be cautious in adopting permanent expansionary measures beyond those already legislated, to avoid jeopardizing their fiscal targets.


Reviving banks’ lending capacity, including by tackling very high non-performing exposures (NPE)s, is critical for supporting the economy . Important legal reforms aimed at reducing NPEs have been adopted, and steps taken to develop a NPE secondary market, but further implementation efforts are needed for them to take root. To accelerate banks’ balance sheet clean-up, more ambitious NPE reduction targets, proactive build-up of capital buffers, further steps to mitigate liquidity and funding risks, and stronger bank internal governance are needed. Remaining capital controls need to be lifted in a prudent manner following the agreed roadmap, with the pace dictated by economic and banking sector conditions and the level of depositor confidence. 

Further reforms would boost productivity and labor force participation . Progress with product market reform has been uneven and slow in some areas, and Greece is still lagging other European countries in several competitiveness indicators. Earlier labor market reforms contributed to the recovery of employment and competitiveness, but legislation that will reintroduce extensions and favorability of collective agreements beginning later this year risks unwinding these gains. Fund staff strongly urges the authorities not to reverse these reforms. Any minimum wage adjustment should be prudent and in line with productivity gains, aiming to preserve the momentum of employment recovery and avoid any erosion of competitiveness. Improved delivery and better targeting of active labor market policies would help reintegrate the long-term unemployed to the labor market. 

Public sector efficiency and governance need to be strengthened further, and the independence of the statistical authority should be protected. Despite some important (but uneven) progress, efforts are needed to modernize public institutions, strengthen tax compliance and the payment culture, and improve licensing procedures, cash management, procurement, and reporting practices. A more effective judiciary is necessary for the success of legal reforms in all areas. Improving governance and the independence of public institutions, including by ensuring adequate protection for officials--such as those in charge of statistical reports--is essential to increase confidence in public finances and ensure data integrity. 

As it exits the program era, Greece must maintain its forward momentum and continue to pursue policies that support prosperity and inclusion. Greece has reached this point thanks to enormous efforts during its adjustment programs. European partners have demonstrated their support by providing further lending and additional debt relief. Greece should now consolidate and extend its success by addressing, with determination, its remaining challenges.

The mission is grateful to the authorities for the hospitality and the constructive discussions.

























Μαλισόβας Γιώργος*: Το οικονομικό θαύμα της Σιγκαπούρης

on Saturday, 12 May 2018. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Σχεδόν καθημερινά παρατηρούμε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης να γίνονται αναφορές για την οικονομική κατάσταση της χώρας μας ,οι οποίες κάθε άλλο παρά επαινετικές είναι . Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια δύσκολη θέση καθώς αποτελεί μια από τις χειρότερες οικονομίες στην ΕΕ. Παρ’ όλα αυτά, δεν πρέπει να γινόμαστε μοιρολάτρες αλλά να παραδειγματιστούμε από παρόμοιες περιπτώσεις οικονομιών και λαών που ξεπέρασαν μόνοι τους τα προβλήματα τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Σιγκαπούρης, μιας εκ των τεσσάρων ‘’Ασιατικών Τίγρεων’’ .
Πριν από περίπου 60 χρόνια αν λέγαμε σε έναν εμπειρογνώμονα ότι μια μικρή χώρα της Ασίας όπως η Σιγκαπούρη, θα βρίσκεται στις κορυφαίες οικονομίες του πλανήτη πιθανόν να μας θεωρούσε τρελούς. Ως ανεξάρτητο νέο κράτος αντιμετώπιζε πρόβλημα επάρκειας φυσικών πόρων, μεγάλη ανεργία, έλλειψη στέγασης και την απειλή διαφυλετικών εντάσεων. Κι όμως, μια χώρα μισή σε πληθυσμό από την Ελλάδα με έκταση μόλις 719,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα(περίπου ίσα με την Κεφαλλονιά) κατάφερε μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα να γνωρίσει μεγάλη ανάπτυξη και να γίνει ιδιαίτερα ανταγωνιστική με το ΑΕΠ της το 1960 να φτάνει τα 704,5 εκατ. ενώ το 2016 τα 297 δις! (Ελλαδα 194 δις).
Ο άνθρωπος στον οποίο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό αυτή η μετατροπή της Σιγκαπούρης από Τριτοκοσμική χώρα σε αναπτυγμένη είναι ο πρώην πρωθυπουργός Λι Κουάν Γιου(1959–1990) Υπό τον Λι ,η Σιγκαπούρη υποδέχτηκε το παγκόσμιο εμπόριο και τις επενδύσεις καθώς οι πολυεθνικές βρήκαν ένα φυσικό κόμβο ώστε να επεκταθούν και να αναπτυχθούν, ενώ η στρατηγική της θέση και το φυσικό της λιμάνι βοήθησαν πολύ αφού από αυτό περνά περίπου το 40% της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας, ενώ σήμερα το διεθνές αεροδρόμιο Changi είναι από τα πιο πολυσύχναστα της Νοτιοανατολικής Ασίας και επιπλέον αποτελεί ενδιάμεσο σταθμό για την αεροπορική σύνδεση Ευρώπης-Αυστραλίας.
Στον τομέα της παιδείας, η εκπαίδευση χορηγείται από το κράτος, (ωστόσο υπάρχουν ιδιωτικά πανεπιστήμια που ελέγχονται από κρατική Επιτροπή) από το επίπεδο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης μέχρι και την πανεπιστημιακή. Οι επίσημες γλώσσες είναι τα Αγγλικά, Κινέζικα ,Μαλαϊκά και Ταμίλ.

Οι πλειοψηφία των πολιτών γνωρίζει την Αγγλική γλώσσα γεγονός που βοηθά στην προσέλκυση τουριστών. Περίπου 9,7 εκατομμύρια τουρίστες την επισκέφτηκαν το 2006,ο αριθμός αυτός αυξήθηκε σε 15,2 εκατομμύρια το 2015. Το κράτος επενδύει τους φόρους που εισπράττει από τον τουρισμό και δίνει δουλειά στους πολίτες τη χώρας δημιουργώντας έτσι μια εσωτερική ροή χρήματος. Η φορολογία βασίζεται σε έναν προοδευτικό συντελεστή που ξεκινά από το 0% ,τα άτομα με εισόδημα κάτω από 22,000 δολάρια απαλλάσσονται από τη φορολογία, και συμβάλει στην προσέλκυση και στην ένταξη νέων επιχειρήσεων στην αγορά της χώρας σε αντίθεση με την Ελλάδα όπου πολλές επιχειρήσεις καταφεύγουν στο εξωτερικό λόγω υψηλής φορολόγησης
Τα εμπορικά κέντρα συνδέονται με συγκοινωνίες ώστε να προσελκύσουν περισσότερους καταναλωτές, αντίθετα με την Ελλάδα όπου έχουν γίνει αρκετές αποτυχημένες προσπάθειες δημιουργίας εμπορικών κέντρων που κατέληξαν με άδεια μαγαζιά γιατί δεν υπάρχει πρόσβαση με μέσα μαζικής μεταφοράς.
Η ανεργία στη Σιγκαπούρη δεν ξεπερνά το 2,1%.(Στην Ελλάδα 20,9% σήμερα). Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του 2016 που έδωσε στη δημοσιότητα η κυβέρνηση, ο υποψήφιος εργαζόμενος χρειάζεται κατά μέσο όρο μόλις 8 εβδομάδες για να βρει τη δουλειά που θέλει!

Συγκρίνοντας την Σιγκαπούρη με την Ελλάδα θα αναγνωρίσουμε αρκετά κοινά. Η χώρα μας βρίσκεται σε μια πολύτιμη θέση στην Μεσόγειο αποτελώντας σταυροδρόμι τριών ηπείρων. Ο Πειραιάς έχει ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια της Ευρώπης και οφείλουμε να το εκμεταλλευτούμε εμπορικά. Προκειμένου να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας πρέπει να γίνονται ευπρόσδεκτες επενδύσεις που προέρχονται από το εξωτερικό ,αλλά και να δίνονται κίνητρα και διευκολύνσεις στις τοπικές επιχειρήσεις ,ώστε να διατηρηθούν και να γίνουν ανταγωνιστικές στην αγορά.
Μεγάλες βιομηχανίες που πριν μερικά χρόνια παρείχαν θέσεις εργασίας στην επαρχία έχουν αποχωρήσει από τη αγορά ή έχουν μεταφερθεί στα μεγάλα αστικά κέντρα προωθώντας την αστικοποίηση. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι το 98% του ΑΕΠ της χώρας παράγεται στην Αττική! Έπειτα ,σαν χώρα είμαστε πλούσια σε φυσικούς πόρους ,που δυστυχώς δεν εκμεταλλευόμαστε στο έπακρο, ενώ έχουμε την δυνατότητα να τους χρησιμοποιούμε τόσο στο εσωτερικό όσο και για εξαγωγές. Το σημαντικότερο όμως θέμα που θα έπρεπε να προβληματίζει όλους μας και κυρίως τα πολιτικά πρόσωπα είναι η μετανάστευση των νέων στο εξωτερικό, καθώς η Ελλάδα δεν τους παρέχει ίσες ευκαιρίες στην εργασία ,με αποτέλεσμα να χάνονται επιστήμονες με καινοτόμες ιδέες που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην ανάκαμψη της χώρας.
Αν ,λοιπόν, μια πολύ μικρή χώρα της Ασίας με άπειρα προβλήματα τα κατάφερε, είναι ακατόρθωτο ένα ‘’success story’’ για την Ελλάδα…;

*Μαλισόβας Γιώργος ,φοιτητής Οικονομικών Επιστημών στο ΕΚΠΑ
Γεώργιος Χρ. Μαλισόβας
Γεννήθηκε στη Λάρισα τον Ιανουάριο του 1998.
Εισήλθε στην Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου το 2017.
Συμμετείχε σε αριθμό σεμιναρίων σχετικών με τις οικονομικές του σπουδές.
Ξένες γλώσσες: Αγγλικά-Γερμανικά

25/8/2016. LNG in the New Oil Price Era

on Thursday, 25 August 2016. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Επιμέλεια Γεώργιος Δουδούμης, Όικονομολόγος, Υπεύθυνος ΔΣ του ΕΛΙΣΜΕ

25/8/2016. LNG in the New Oil Price Era

LNG in the New Oil Price Era
Paper presented by
Morten Frisch MSc
Senior Partner
Morten Frisch Consulting
United Kingdom
Global Forum on Energy Security (2016)

Executive Summary
Forces in the Oil Market
North American Shale/Tight Oil Developments
Oil Price Outlook
North American Shale Gas Developments
North American LNG Exports
Global LNG Developments
Global LNG Price Dynamics

Continue Reading!


on Wednesday, 29 June 2016. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Γράφει η Βασιλική Κουντουρόγιαννη, μέλος του ΕΛΙΣΜΕ


Οι πολυεθνικές εταιρείες αλλάζουν πλεύση διότι αντιλήφθηκαν ότι πλέον τα ομοσπονδιακά - συνομοσπονδιακά κράτη δεν αποδίδουν και "γεννούν" τον έντονο εθνικισμό.

Η Κευνσιανή ρευστότητα• το τέμενος της παγκοσμιοποίησης• είναι αποτέλεσμα των πράξεων όσων βασίστηκαν στην οικονομία του ρίσκου, μια οικονομία που ειδικά για την Ελλάδα λόγω της παγκόσμιας πλασματικής χρηματοπιστωτικής οικονομικής κρίσης την ώθησε να δανειστεί μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο τα μάλα και δεν ήτο Θέσφατο, ήτο σταθερά βήματα των οικονομικά ωφελημένων κυβερνήσεων - επιχειρηματιών.

Επιχειρηματίες - κυβερνήσεις που σταδιακά και εύλογα ως "σοσιαλιστικές" δημοκρατίες προάγουν τον καπιταλισμό - ιμπεριαλισμό - νέο ιμπεριαλισμό ως θρησκευτικό ΝΑΔΙΡ...

Ο παροξυσμός αυτού του φονταμενταλιστικού τοτέμ συσσώρευσε τόσα δημόσια χρέη που το κράτος μας, μετατράπηκε σιγά - σιγά (και μετά την ένταξη του στην Ευρωπαϊκή Ένωση) στον Κρόνο που τρώει τα παιδιά του.

Οι φιλελευθεριστές κυβερνήτες που διαδέχονται ο ένας τον άλλον είναι υπέρμαχοι (εξ' αρχής της ιστορίας - Γαλλική Επανάσταση - Διαφωτισμός - Αμερικανική Επανάσταση - Ριζοσπαστισμός - Φιλελεύθερη Οικονομική Θεωρία) της ελεύθερης οικονομίας.

"Ο Πλούτος των Εθνών" που βαρέθηκε την δημοκρατία, έφερε τις περισσότερες αυτοκτονίες όλων των εποχών. Οι πολιτικές της Θάτσερ, του Ρήγκαν, του Χάγιεκ, του Σόιμπλε, της Μέρκελ, του Μπάρακ Ομπάμα, σε αρωγική συνεργασία με τις πολιτικές της FED έδειξαν καθαρά πόσο υπεύθυνη είναι η εν΄ λόγω εισοδηματική πολιτική των πολιτικάντηδων. Των πολιτικάντηδων μερκαντιλιστών.

Σε αυτή την καμπή της οικονομικής ιστορίας - ιστορίας μπαίνει το εξής ερώτημα. Ευρώ ή Δολάριο; Καθόσον ο Μπάρακ Ομπάμα έξυπνα παραδίδει την καυτή πατάτα του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ που έχει φτάσει στο ανώτατο συνταγματικό όριο στον "αδαή" επόμενο. Οι αυτοί "Φεουδάρχες" του ωφελισμού (βλ. Τραμπ και Κλίντον)• που από τις πρώτες ήτο η Βρετανικές κυβερνήσεις από το 1830• έφεραν την Βρετανική Κυβέρνηση με τον Κάμερον πρώτοι να περνούν το κατώφλι της εξόδου από τις "πολιτικές της ευτυχίας" που σαν στόχο είχαν την επίτευξη «της περισσότερης δυνατής ευτυχίας για τον περισσότερο δυνατό αριθμό ανθρώπων». Οι οποίοι στο επί έναν ολόκληρο χρόνο είχαν το περιθώριο να σκεφτούν. Να μείνουν ή να φύγουν από το Ευρώ. Ενώ εμάς το χρονικό περιθώριο δεν ήταν πάνω από 2 - 3 εβδομάδες.

Η Λερναία Ύδρα, το απρόσωπο σκοτεινό δίκτυο, ως διορατικός εχθρός βλέπει το τέλος ενός μεγάλου κεφαλαίου. Της ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ! Αλλαγή σχεδίων στην παγκόσμια σκακιέρα ενόψει οπισθοχώρησης των πολλών οπαδών. Των ψηφοφόρων. Των "στρατηγών - στρατιωτών" που πρώτος ο Θουκυδίδης στην γεωστρατηγική του χώρου επισήμανε το σημαντικό λόγο που παίζει το μάθημα της γεωγραφίας στην παιδεία και η γνώση του υλικού πλούτου της κάθε χώρας, της οικονομικής της κατάστασης, ο αριθμός του πληθυσμού της και πολλών άλλων παραγόντων.

Η γεωγραφία και τα πρωτογενή υλικά υποδεικνύουν ότι οι πολυεθνικές αλλάζουν έξυπνα τα δεδομένα των δράσεων τους κατά τον ρουν της ιστορίας . Οι πολυεθνικές αυτή την ιστορική χρονικά περίοδο, μεθοδεύουν την διάσπαση των ήδη υπαρχόντων κρατών. Που σημαίνει συρρίκνωση. Ζωντανό παράδειγμα οι πολίτες του Λονδίνου που θέλουν να ανεξαρτητοποιηθούν μετά το Brexit και ζητούν να παραμείνουν στην Ε.Ε. και στη ζώνη της Σένγκεν.

Έτσι λοιπόν έχουν οι υπέρμαχοι - υπερασπιστές της παγκοσμιοποίησης το τερπνόν μετά του ωφελίμου. Δηλαδή με τον περιορισμό των εδαφικών - γεωγραφικών διαστάσεων έχουμε αυτόματα έναν αδύναμο δημόσιο τομέα, ο οποίος δεν θα μπορεί να διαχειρίζεται, μεσολαβεί, επηρεάζει, εμποδίζει, αποτρέπει ενέργειες που θα έχουν να κάνουν με το γενικότερο καλό του συνόλου ως εξουσιοδοτημένο από το λαό εκτελεστικό όργανο, έχοντας δυνατό και καίριο αντίκτυπο στο διεθνές εμπόριο και εν΄κατακλείδι στις business, με το χαρακτήρα του κράτους - επιχειρηματία, όπως είναι οι μεγάλες δυνάμεις οι οποίες με τη σειρά τους μιμούνται τον άξονα του Βερολίνου - Ρώμης και το χαλύβδινο σύμφωνο.

Οι άνθρωποι μπορεί παράγουν τον πλούτο όμως την μερίδα του λέοντος την παίρνουν οι ύαινες. Η Βρετανική ΜΚΟ OXFAM δημοσίευσε τη Δευτέρα 18 Ιανουαρίου 2016 ότι 62 πλούσιοι κατέχουν όσα και το μισό του υπόλοιπου πληθυσμού, ενώ πριν από πέντε χρόνια ήταν 388 πλούσιοι που κατείχαν αυτόν τον πλούτο.

"Άνθρωπε εσύ γιατί αγωνίστηκες, γιατί πάλεψες, γιατί πολέμησες, γιατί μάτωσες; Για ένα αύριο που σαν αύριο ποτέ να μη μοιάζει..."

2015-08-25.Παγκόσμια απειλή: Η Κίνα βυθίζει τις χρηματαγορές

on Tuesday, 25 August 2015. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Αναδημοσίευση από το Πρώτο Θέμα της 23/8/2015. Επιμέλεια Α. Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ.

2015-08-25.Παγκόσμια απειλή: Η Κίνα βυθίζει τις χρηματαγορές

Πώς η κρίση στην Κίνα μεταδίδεται στις παγκόσμιες αγορές
Η μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση για το πετρέλαιο από το 1986
Oι πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου είχαν απώλειες 182 δισεκατομμυρίων δολαρίων, λόγω Κίνας
O Κόκκινος Δράκος πυρπολεί την παγκόσμια οικονομία: Ο δείκτης Shanghai Composite κάνει «βουτιά» 8,45%, ο CSI καταγράφει απώλειες 8,56%, ο Nikkei έφτασε να υποχωρεί  4%, ο Hang Seng καταγράφει απώλειες 4,7%
Μαζικό ξεπούλημα στις ασιατικές αγορές, καθώς εντείνεται η πτώση των κινεζικών μετοχών και οι επενδυτές ψάχνουν για έξοδο από τους τίτλους υψηλότερου κινδύνου, εν μέσω φόβων για επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας λόγω Κίνας.
Ράλι στα ομόλογα που θεωρούνται "ασφαλή καταφύγια" και για το γεν, καθώς εξαπλώνονται οι αναταραχές στις παγκόσμιες χρηματαγορές, που ξεκίνησαν πριν από δυο εβδομάδες όταν η Κίνα αποφάσισε να υποτιμήσει το γουάν, πυροδοτώντας φόβους για την κατάσταση της οικονομίας της χώρας.
Ισχυρό πλήγμα δέχονται όλες οι ασιατικές αγορές, με τον δείκτη MSCI Ασίας-Ειρηνικού εκτός Ιαπωνίας να υποχωρεί κατά 4% σε χαμηλό τριών ετών.
Ο δείκτης Shanghai Composite κάνει "βουτιά" 8,45%, ο δείκτης CSI 8,56%, ενώ ο δείκτης Nikkei έφτασε να υποχωρεί κατά περισσότερο από 4%, ο δείκτης Hang Seng καταγράφει απώλειες 4,7%, ο δείκτης ASX 3% και ο δείκτης Kospi 2,16%.

Πώς φτάσαμε εδώ
Πέμπτη 20 Αυγούστου 2015: η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας, δηλαδή η κεντρική τράπεζα της μεγάλης ασιατικής χώρας, ανακοινώνει μία ακόμα παρέμβασή της στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, επιδιώκοντας να αποτρέψει τη συνεχιζόμενη και εσχάτως αυξανόμενη εκροή κεφαλαίων από τη χρηματιστηριακή αγορά και να σταθεροποιήσει το γουάν.
Αυτή τη φορά η κεντρική τράπεζα της Κίνας διοχέτευσε στην αγορά περί τα 120 δισ. γουάν (ήτοι 18,76 δισ. δολάρια) μέσω συμφωνιών επαναπώλησης (reverse repos) διάρκειας επτά ημερών. Είχε προηγηθεί μία ακόμα παρέμβαση στις αρχές της εβδομάδας, ύψους 150 δισ. γουάν, ενώ άλλα 90 δισ. γουάν είχαν διοχετευτεί στην αγορά από την People’s Bank of China την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα. Δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες δισ. δολάρια -αφού από την αρχή του χρόνου και έως τον Ιούνιο η κεντρική τράπεζα είχε χορηγήσει συνολικές ενέσεις ρευστότητας άνω των 205 δισ. γουάν στην αγορά- ρίχνονται βορά στα κερδοσκοπικά funds και στην προσπάθεια να διασκεδαστούν οι φόβοι των επενδυτών για μια νέα ασιατική κρίση. Ή σωστότερα, στους φόβους ακόμα και των πλέον ψύχραιμων ότι με επίκεντρο το Πεκίνο ξεκινά ένας νέος παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος...
Μπορεί να φαντάζει ακραίος αυτός ο χαρακτηρισμός, όμως δεν παύει να είναι ένας όρος στον οποίο πλέον αναφέρονται ολοένα πιο συχνά οι αναλυτές μεγάλων οίκων και οι αρθρογράφοι κορυφαίων media ανά τον κόσμο. Όλοι αυτοί μιλούν πια για έναν εν εξελίξει, ή έστω υπό διαμόρφωση παγκόσμιο πόλεμο μεταξύ κορυφαίων οικονομικών δυνάμεων που βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία της πορείας τους: η μία, η Δύση, βρίσκεται θεωρητικά σε φάση αναθέρμανσης της οικονομίας της, ενώ η Ασία, με πρώτη την Κίνα, φαίνεται ότι εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ύφεσης, με προφανή αντικρουόμενα συμφέροντα.
Η Κίνα, η αδιαμφισβήτητη ατμομηχανή της ασιατικής οικονομίας και μέχρι πρότινος η μεγαλύτερη σε τζίρους διεθνής οικονομία, μια χώρα αχανής με δυναμική προοπτική ως προς την εσωτερική κατανάλωση και ζήτηση, αλλά ταυτόχρονα Νο 1 πελάτης της Δύσης είτε σε πρώτες ύλες και ενέργεια, είτε σε καταναλωτικά προϊόντα και παράλληλα Νο 1 εξαγωγέας παντός είδους προϊόντων, βρίσκεται αντιμέτωπη, για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, με την πιθανότητα ύφεσης στους ρυθμούς ανάπτυξής της. Μιας ύφεσης που προφανώς δεν θα έχει αντίκτυπο μόνο στο εσωτερικό της χώρας, αλλά θα επιφέρει σημαντικό πλήγμα στη διεθνή οικονομία και στο παγκόσμιο εμπόριο, αφού η Κίνα είναι κρίσιμο μέγεθος είτε ως πωλητής, είτε ως καταναλώτρια οικονομία.
Κι αυτό συμβαίνει ακριβώς την ώρα που οι δυτικές οικονομίες, οι ανεπτυγμένες αγορές σε Ευρώπη, Ιαπωνία και ΗΠΑ, έχουν περάσει εδώ και λίγο διάστημα σε φάση αναθέρμανσης της οικονομίας τους, επίσης για πρώτη φορά εδώ και χρόνια. Γίνεται εύκολα αντιληπτό πως αν συνεχιστεί αυτή η εκτός ελέγχου επιβράδυνση στην κινεζική και στη συνέχεια στις μεγαλύτερες από τις αναδυόμενες οικονομίες, ο κίνδυνος να περάσουμε σε μια νέα περίοδο παγκόσμιας ύφεσης είναι τεράστιος.
Οι αναλυτές προετοιμάζονται για ένα ιδιαίτερα καυτό φθινόπωρο, θεωρώντας πως το παγκόσμιο θέμα στην οικονομία θα είναι η προσπάθεια τιθάσευσης της νέας κινεζικής κρίσης.
Προς το παρόν, ενώ οι κινήσεις των κινεζικών αρχών κρίνονται λογικές με βάση τα συμφέροντα και τις ανάγκες της εγχώριας οικονομίας τη δεδομένη χρονική στιγμή, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για την παγκόσμια οικονομική ισορροπία. Αίφνης η απόφαση της Κίνας να υποτιμήσει το νόμισμά της αποτελεί μια κίνηση τόνωσης της αδύναμης ζήτησης στο εσωτερικό της χώρας και μια ανάσα για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, αλλά ταυτόχρονα και πηγή περαιτέρω πιέσεων προς τους ανταγωνιστές της. Οι Κινέζοι ποντάρουν στο σενάριο της διατήρησης της αναθέρμανσης της παγκόσμιας οικονομίας για να επιτύχουν μια ζωογόνηση της εσωτερικής τους ζήτησης. Πλην όμως, μπορεί στην παρούσα φάση να καταγράφεται μια προσπάθεια οικονομικής ανάπτυξης στις ΗΠΑ με  παράλληλη ανάκαμψη των οικονο¬μιών σε Ιαπωνία και Ευρώπη, η  πείρα όμως δείχνει πως αν ένας κορυφαίος παίκτης όπως η Κίνα δεν πετύχει να επιστρέψει σύντομα σε τροχιά ανάπτυξης, δύσκολα θα μπορέσει μόνη της η αμερικανική οικονομία να καλύψει το κενό. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που αυτή δεν έχει πια το εργαλείο της ποσοτικής χαλάρωσης, ενώ για την Ευρώπη η πολιτική της νομισματικής χαλάρωσης δεν έχει καταφέρει ακόμα να δώσει κάποια πρώτα αποτελέσματα επιτάχυνσης της ανάπτυξης.

Σενάρια πολέμου
Οι πιο διορατικοί μιλούσαν εδώ και χρόνια για την ανισορροπία στην παγκόσμια οικονομία. Χρειάστηκε όμως να μεσολαβήσει η μεγάλη κρίση, που εν πολλοίς επηρέασε σχεδόν όλες τις οικονομίες από το 2010 και μετά, για να κατανοήσουν όλοι ότι οι διαφορετικές ταχύτητες με τις οποίες κινούνται οι μεγάλες αγορές ανά τον πλανήτη μπορούν τελικά να οδηγήσουν ίσως σε ένα είδος παγκόσμιου οικονομικού πολέμου. Στην παρούσα φάση οι αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες μάλιστα αναζητούν μεγαλύτερο ρόλο στα παγκόσμια κέντρα αποφάσεων, έχουν περάσει από τη φάση κατά την οποία βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης σε φάση τουλάχιστον προβληματική. Για του λόγου το αληθές, από την ομάδα των BRICS ουσιαστικά μόνο η Ινδία εξακολουθεί ακόμα να αναπτύσσεται. Βραζιλία και Ρωσία βρίσκονται εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια σε βαθιά ύφεση, ενώ η οικονομία της Κίνας πλέον επιβραδύνει με ταχείς ρυθμούς.
Αυτό σημαίνει ότι οι κίνδυνοι μιας νέας παγκόσμιας ύφεσης είναι ορατοί. Οι τιμές του πετρελαίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά, το ίδιο και οι αγορές εμπορευμάτων και αρκετών πρώτων υλών. Η Κίνα με τα εσωτερικά της προβλήματα έχει ένα νόμισμα πια τόσο φτηνό που κανείς διεθνής ανταγωνιστής της δεν μπορεί να αντιπαρέλθει. Εάν η κατάσταση συνεχιστεί, θα αλλάξει το τοπίο και στο παγκόσμιο εμπόριο και στη μεταποίηση. Οι αρνητικές συνέπειες για τις εκτός Ασίας αγορές και οικονομίες θα είναι τεράστιες ακριβώς τη στιγμή που αυτές οι οικονομίες πασχίζουν να μπουν ξανά σε τροχιά ανάπτυξης.
Την ίδια στιγμή η αμερικανική οικονομία έχει μπει σε τροχιά αύξησης των επιτοκίων του δολαρίου, απόφαση πάντως που είχε ληφθεί πριν από το ξέσπασμα της χρηματιστηριακής κρίσης στην Κίνα. Αν η Fed επιμείνει στο αρχικό της πλάνο και αυξήσει τα επιτόκια αργότερα φέτος, οι επενδυτές θα κληθούν να αποτιμήσουν τη διαφορά πολιτικής μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον. Εάν δεν πειστούν για τη δυνατότητα της αμερικανικής οικονομίας να διατηρήσει τους ρυθμούς ανάπτυξής της, τότε οι αναλυτές διαβλέπουν ως πιθανή μια διόρθωση στη χρηματιστηριακή αγορά των ΗΠΑ. Ή ένα ράλι του δολαρίου έναντι του γουάν. Αυτό απλά σημαίνει νέες πιέσεις στις εξαγωγές των ΗΠΑ και μοιάζει πολύ με αιτία πολέμου...

Οι «κρυφές» απειλές
Αφανείς πτυχές της κινεζικής κρίσης - Πώς φτάσαμε στη φούσκα
Εκείνο που λίγοι μη ειδικοί γνωρίζουν -και ακόμα λιγότερα διεθνή media δείχνουν πρόθυμα να «φωτίσουν»- είναι το γεγονός πως η δραματική υποχώρηση των χρηματιστηριακών δεικτών και η κατακρήμνιση των αποτιμήσεων εκατοντάδων μετοχών στις κινεζικές αγορές της Σανγκάης και της Σενζέν οφείλεται στο σκάσιμο μιας φούσκας την οποία συντηρούσαν σκιώδεις τράπεζες και χρηματοπιστωτικοί οίκοι, με ακόμα πιο σκιώδεις σχέσεις με γνωστές και μη εξαιρετέες τράπεζες - είτε της Ασίας, είτε της Δύσης.
Η αλήθεια είναι ότι ο πρόσφατος χρηματιστηριακός πυρετός στην Κίνα ξεκίνησε από τον κλάδο του real estate, που όπως στις ΗΠΑ έτσι και στην Κίνα κατέρρευσε περίπου στα τέλη της περασμένης χρονιάς, με τις αποτιμήσεις εκατοντάδων χιλιάδων επενδύσεων σε ακίνητα να μετατρέπονται σε... σκόνη και τα αντίστοιχα δάνεια να μην μπορούν να αποπληρωθούν. Καμία έκπληξη συνεπώς δεν προκλήθηκε από το γεγονός πως μαζί με τη φούσκα των στεγαστικών δανείων «έσκασε» και μια περιφερειακή κρατική χρηματοπιστωτική εταιρεία. Ο λόγος για την κρατική εταιρεία εγγύησης δανείων της βόρειας επαρχίας Χεμπέι, η οποία έχει αναστείλει κάθε πληρωμή εγγύησης δανείου από τον Ιανουάριο φέτος. Η κεντρική κυβέρνηση δεν έχει ακόμα αποφασίσει τι θα πράξει με την εταιρεία, καθώς στην πορεία αποκαλύφθηκε μια πρακτική που επισήμως δεν αναγνωρίζεται από τις Αρχές, πλην όμως αποτελεί, όπως όλα δείχνουν, μια συνηθισμένη μέθοδο, υπό την ανοχή του κράτους, ώστε να επιτυγχάνονται μέχρι τώρα τρελοί ρυθμοί ανάπτυξης ακόμα και από μικρομεσαίες εταιρείες.

Τι ακριβώς συνέβαινε;

Η κρατική χρηματοπιστωτική εταιρεία, με κεφάλαια από τα στεγαστικά δάνεια, των οποίων εγγυάτο και τις αποπληρωμές, έδινε ρευστό σε τρίτες εταιρείες, όχι επίσημα αναγνωρισμένες αλλά σκιώδεις τράπεζες, οι οποίες με τη σειρά τους δάνειζαν κεφάλαια σε εταιρείες που δεν ήταν τόσο μεγάλες ή τόσο φερέγγυες ώστε να λάβουν δάνεια από επίσημες τράπεζες της χώρας. Κάπως έτσι, μόνο αυτή η περιφερειακή κρατική εταιρεία στο Χεμπέι είχε υπό την ομπρέλα της πάνω από 50 μη επίσημα αναγνωρισμένους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, που με τη σειρά τους είχαν χορηγήσει σε τρίτους δάνεια συνολικού ύψους 50 δισ. γουάν, ή, αν προτιμάτε, 7,8 δισ. δολάρια. Οι μισοί και πλέον από τους οργανισμούς αυτούς έχουν αναπτύξει παράλληλες σχέσεις με αμερικανικές, ευρωπαϊκές ή άλλες τράπεζες, αλλά επίσης έχουν δανείσει εκατοντάδες εταιρείες, πολλές εκ των οποίων είναι θυγατρικές εταιρειών ξένων συμφερόντων, ή κοινοπραξίες κινεζικών με δυτικές εταιρείες!

Το πρόβλημα είναι ολοφάνερο: η κεντρική κυβέρνηση θεωρητικά δεν γνώριζε τι συνέβαινε -κι αυτό φαίνεται πως συμβαίνει σε όλες τις επαρχίες της χώρας, ενδεχομένως σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα- και τώρα καλείται να αποφασίσει εάν θα αφήσει να καταρρεύσει ολόκληρο το σύστημα οικονομικών σχέσεων που έχει δημιουργηθεί. Ηδη πάντως στην επαρχία Χεμπέι πάνω από 1.000 (!) τοπικοί επιχειρηματίες και παράγοντες έχουν ήδη απευθύνει ανοιχτή επιστολή στον τοπικό αξιωματούχο του Κομμουνιστικού Κόμματος ζητώντας να αναλάβει η κυβέρνηση να σώσει τις εμπλεκόμενες εταιρείες και συνεπακόλουθα ολόκληρη την επαρχία από μια ευρύτερη καταστροφή.

Για να έχουμε μια τάξη μεγέθους του προβλήματος, σύμφωνα με το ρεπορτάζ αμερικανικών media υπάρχει ένας τόσο ισχυρός ιστός τέτοιων οικονομικών σχέσεων στην Κίνα ώστε ελλοχεύει ο κίνδυνος «ενός ντόμινο από αλλεπάλληλες και αλληλένδετες πτωχεύσεις, στις οποίες θα εμπλακούν χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τεράστια χρηματικά ποσά και τελικά το ίδιο το Δημόσιο». Τα ίδια ρεπορτάζ ανεβάζουν το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που τζιράρονται στην Κίνα μέσω του σκιώδους τραπεζικού συστήματος στα 6,9 τρισ. γουάν!

Αναδημοσίευση από το Πρώτο Θέμα της 23/8/2015


2014-06-24, ΤΟ ΑΛΛΟ MUNDIAL

on Tuesday, 24 June 2014. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Γράφει ο Γιώργος Δουδούμης, Οικονομολόγος – Συγγραφέας , Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

2014-06-24, ΤΟ ΑΛΛΟ MUNDIAL

   Το Mundial 2014 διανύουμε αυτές τις μέρες και τα περιεχόμενα των δελτίων ειδήσεων μπαίνουν σφήνες στους μεταδιδόμενους τηλεοπτικά σε όλον τον πλανήτη ποδοσφαιρικούς αγώνες. Ποίο είναι όμως το μη ποδοσφαιρικό Mundial 2014; Ο κόσμος μας δεν ήταν ποτέ άλλοτε σε θέση να αντικρίσει την αποτυχημένη πορεία του τόσο καθαρά όσο στις μέρες μας. Η αποτυχία είναι όντως παγκόσμια και από αυτή την άποψη ο όρος mundial μας εκφράζει, διότι πρόκειται περί παγκοσμιοποιημένης αποτυχίας, η οποία έχει ως βάση το ασύδοτο οικονομικό σύστημα, που έχει βάρβαρα επικρατήσει και διαχέεται σαν μολυσματική επιδημία από άκρο σε άκρο του πλανήτη μας.
Ποτέ άλλοτε ο μέσος κάτοικος του πλανήτη μας δεν είχε όπως σήμερα την τεχνολογική υποστήριξη, που του προσφέρει τη δυνατότητα να παρακολουθεί live σε οθόνες την αύξηση του πληθυσμού της γης, φυσικές καταστροφές,  ναυάγια καραβιών γεμάτων μετανάστες, εκρήξεις βομβών, ακόμη και αποκεφαλισμούς ανθρώπων. Τα αποκαλούμενα λόγω της οικονομικοτεχνολογικής τους υπεροχής ανεπτυγμένα κράτη είναι οι ένοχοι για τα σημερινά αδιέξοδα, στα οποία έχουν οδηγήσει δισεκατομμύρια κατοίκων του πλανήτη γη.
   Τα διεθνή δίκτυα σε παγκόσμιο επίπεδο, που έχουν θεσμοθετηθεί από τους «πρωτεργάτες» της σημερινής έννομης αταξίας δημιουργήθηκαν από ανθρώπους που επιθυμούσαν να επιβληθούν σε άλλους ανθρώπους με σκοπό το οικονομικό όφελος και μάλιστα σε βαθμό ληστρικό. Μανδύες βρέθηκαν πολλοί, συνεπώς πολλά είναι και τα θεσμοθετημένα διεθνώς ουσιαστικά «κέντρα διαχείρισης» του πλανήτη. Στις μέρες μας  ξεχωρίζουν ιδιαίτερα η Ευρ. Ένωση, το ΔΝΤ, το G20, το G8, αλλά και πολλοί άλλοι «αθόρυβοι» διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί, που ελέγχουν τις πρώτες ύλες, ρυθμίζουν το παγκόσμιο εμπόριο προϊόντων και υπηρεσιών, σχεδιάζουν τις μεταναστευτικές ροές, επεμβαίνουν καθοριστικά στη διατροφή του παγκόσμιου πληθυσμού και όχι σπάνια αποφασίζουν πως και που θα πεθάνουν κάποια εκατομμύρια κατοίκων προκειμένου κάπου αλλού να ζήσουν σε πιο ανεβασμένο επίπεδο ευημερίας κάποιες λιγοστές χιλιάδες άλλων κατοίκων, απασχολούμενοι στη βιομηχανία παραγωγής θανάτου. Το τελικό αποτέλεσμα αποδεικνύει  και την αποτυχία του καπιταλιστικού συστήματος ή σεμνότερα της «ελεύθερης οικονομίας»: όλο και ταχύτερα οι πολλοί φτωχοί αυξάνονται και γίνονται φτωχότεροι και οι λίγοι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι.
   Το στημένο «σύστημα» της ανεπτυγμένης Δύσης δεν εξυπηρετεί τα δισεκατομμύρια κατοίκων του πλανήτη, αλλά εξυπηρετείται από αυτά. Δεν είναι τυχαίο ότι αυξάνονται οι ροές των πεινασμένων από την Ασία και την Αφρική προς την Ευρώπη, ούτε είναι τυχαίο ότι οι κάτοικοι των περιφερειών των μεγάλων ομόκεντρων κύκλων της Ευρώπης (Ρουμανία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία) αναζητούν καλύτερη τύχη στο κέντρο των κύκλων με συνέπεια ο αριθμός των μεταναστών που έφθασαν στη Γερμανία το 2013 να αποτελεί, σύμφωνα με τα επίσημα γερμανικά στοιχεία, ρεκόρ εικοσαετίας. Ούτε είναι τυχαίο, ότι οι διενέξεις και συγκρούσεις που ταλαιπωρούν επί δεκαετίες τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία έχουν να κάνουν με τα οικονομικά συμφέροντα των ίδιων «οικονομικών διαχειριστών» των περιοχών αυτών. Αν δεν υπήρχαν αγωγοί φυσικού αερίου να διασχίζουν την Ουκρανία δεν θα υπήρχε η αιματηρή κρίση στη χώρα αυτή, αν δεν υπήρχε πετρέλαιο στο Ιράκ, το Ιράκ δεν θα ήταν σήμερα de facto καταργημένο ως ενιαία κρατική οντότητα και αν δεν υπήρχε η οικονομική απληστία αυτών που μπορούν να θεσμοθετούν στην Ευρώπη του 2014 με τους μη εκλεγμένους «ηγέτες» της, η ευρωπαϊκή κοινωνία θα ζούσε πολύ ευτυχέστερη, με τα μέλη της να μην αποτελούν πρωτίστως αριθμούς σε λίστες ανεργίας.
   Η εικόνα του μη ποδοσφαιρικού Mundial 2014 δείχνει καθαρά την ταχύτητα με την οποία ο πλανήτης οδηγείται σε νέα μαζική καταστροφή εξ αιτίας των ασυγκράτητων αυτοκαταστροφικών ενεργειών, που συμβαίνουν ως συνέπειες μικρόψυχων σκεπτικών. Αν λάβουμε υπόψη τις προβλεπόμενες απώλειες που προβλέπεται να δημιουργήσει η κατάργηση της προνομιούχου θέσης του δολλαρίου στο παγκόσμιο νομισματικό σκηνικό σε συνδυασμό με τον διευρυνόμενο ζωτικό χώρο που έχει ανάγκη η Κίνα προκειμένου να αποφύγει επικίνδυνους αποσταθεροποιητικούς εσωτερικούς κλυδωνισμούς, αλλά και τις ευρύτερες ανατροπές στον οικονομικό στίβο που δημιουργούν οι παγκόσμιες δημογραφικές εξελίξεις σε συνδυασμό με τις δυνατότητες αναδυόμενων νέων οικονομικών παικτών της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, δεν υπάρχουν περιθώρια για αμφιβολίες, ότι πολύ σύντομα οι ποικίλες διεκδικήσεις θα εκφραστούν όχι απλά επιθετικά, αλλά βίαια και αχαλίνωτα κυρίως εκεί που υπάρχει πλούτος ενεργειακών πρώτων υλών.
   Το καμπανάκι έχει κτυπήσει ακόμη και για την μακιγιαρισμένη Ευρώπη. Ήδη με προγραμματισμένα δημοψηφίσματα απειλούνται οι εδαφικές ακεραιότητες της Ισπανίας και του Ην. Βασιλείου, δυο από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες. Τουλάχιστον σε ότι αφορά την Ισπανία οι βαθιές ρωγμές στην κρατική δομή οφείλονται στην οικονομική κρίση. Τριγμοί ακούγονται εκ νέου και στην Ιταλία δεδομένου ότι και εκεί η οικονομική κρίση προκαλεί αντιδράσεις στον πλούσιο Βορρά λόγω αυξημένου οικονομικού φορτίου, ενώ στη Γαλλία τα αποτελέσματα των πρόσφατων ευρωεκλογών έδειξαν ότι οι Γάλλοι επιθυμούν η Γαλλία να ανήκει στους Γάλλους. Αβέβαιο είναι και το μέλλον της συνοχής της Ουκρανίας στην άλλη άκρη της Ευρώπης, λόγω επίσης οικονομικών παραγόντων που ανέδειξαν την έλλειψη ισχυρών εσωτερικών δεσμών στο πλαίσιο του ουκρανικού κράτους.  

   Τα κοντινά ερείπια της τέως Γιουγκοσλαβίας δεν είναι προφανώς αρκετά για να δώσουν κάποιο δίδαγμα, ούτε και το υπόλοιπο βαλκανικό τοπίο που παραμένει μόνιμα θλιβερό.
   Από την άλλη μεριά οργανώνονται, κυρίως σε οικονομική βάση, συσπειρώσεις και στρατηγικές συμμαχίες που όχι απλά ενισχύουν σημαντικούς διεθνείς παίκτες, αλλά συγκροτούν ουσιαστικά νέες μεγάλες οικονομικές και διπλωματικές δυνάμεις στην παγκόσμια σκακιέρα. Ξεχωρίζει η μεθοδευόμενη Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ και Ευρ. Ένωσης, η οποία προβλέπεται να καλύψει το 50% της παγκόσμιας παραγωγής, το 30% του παγκόσμιου εμπορίου και το 20% των παγκόσμιων επενδύσεων. Αξιοσημείωτες είναι και οι λεπτές κινήσεις της Ρωσσίας, η οποία παράλληλα με την εδαφική της διεύρυνση με την Κριμαία μερίμνησε για την ίδρυση Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, με συμμετοχή της  Ρωσσίας, της Λευκορωσσίας και του Καζαχστάν, ενώ υπάρχουν στην αναμονή υποψήφια μέλη από τις τέως σοβιετικές δημοκρατίες. Η εν λόγω Ένωση πρόκειται να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2015 και πρόσθετα στα όποια συλλογικά πλεονεκτήματα θα προσφέρει αυτή, ουσιαστικά ως μια τελωνειακή ένωση, θα ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του ρωσσικού νομίσματος αποδυναμώνοντας το δολλάριο. Στον ίδιο βηματισμό φαίνεται να ακολουθεί και η Κίνα, την οποία επίσης έχει προσεγγίσει η Ρωσσία με προίκα το φυσικό αέριο. Η υπογραφείσα τον Μάιο 2014 συμφωνία παροχής φυσικού αερίου από τη Ρωσσία στην Κίνα για τα επόμενα 30 χρόνια, αξίας 400 δισ. $, χαρακτηρίστηκε συμφωνία του αιώνα και καθιστά ουσιαστικά στρατηγικούς εταίρους τις δύο χώρες.  Υπογραμμίζεται, ότι σύμφωνα με στοιχεία της Enerdata η Κίνα κατανάλωσε το 2013 το 28% της ενέργειας που καταναλώθηκε από το σύνολο των χωρών G20, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το 2000 ήταν 14%. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τις ΗΠΑ ήταν 20% και 28% και για την Ευρ. Ένωση 15% και 21%. Η Κίνα είναι ήδη από το 2012 η πρώτη δύναμη στον κόσμο όσον αφορά το παγκόσμιο εμπόριο έχοντας εκτοπίσει τις ΗΠΑ που είχαν την πρώτη θέση σχεδόν από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και το νόμισμα της Κίνας βρίσκεται επίσης σε ανάλογη φάση αναβάθμισης με αντίστοιχη προοπτική ισχυρής αποδυνάμωσης του δολλαρίου. Πρέπει να ληφθεί υπόψη, ότι όταν το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα κινδυνεύει από οικονομίες του μεγέθους της Κύπρου και της Ελλάδος, λόγω ακριβώς των κατασκευαστικών του διασυνδέσεων, είναι κατανοητό ότι το σημερινό νομισματικό οικοδόμημα σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ευάλωτο. Υπενθυμίζεται, ότι παρά την οικονομική ισχύ τους, οι πιο χρεωμένες χώρες του κόσμου είναι κατά σειρά οι ΗΠΑ (περίπου 16 τρισ. $), το Ην. Βασίλειο (περ. 9,3 τρισ. $), η Γερμανία (περ. 5,5 τρισ.$), η Γαλλία (περ. 5,3 τρισ.$) και η Ιαπωνία (περ. 2,8 τρισ.$).
   Σε θέση μάχης, λοιπόν, οι αντίπαλοι ενισχύονται όπως μπορούν διότι τα χρονικά περιθώρια στενεύουν, κυρίως για τις χώρες της Δύσης δεδομένου ότι από χρόνο σε χρόνο το κομμάτι της πίτας τους γίνεται όλο και πιο μικρό. Το ποδοσφαιρικό Mundial 2018 έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στη Ρωσσία. Όσοι ζουν τότε θα έχουν τη δυνατότητα να κρίνουν τα πεπραγμένα και να διαπιστώσουν με νέα ματιά, ότι μάλλον στραβά αρμενίζει ο κόσμος.

2014-03-28, Ενεργειακή πολιτική της Ρωσίας

on Friday, 28 March 2014. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Γράφει ο Βασίλης Γιαννακόπουλος, Ταξχος ΠΑ ε.α.

2014-03-28, Ενεργειακή πολιτική της Ρωσίας

Αναμφισβήτητα, για περίπου δύο δεκαετίες τα ρωσικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων συμβάλλουν σημαντικά στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Σε ότι αφορά το φυσικό αέριο, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η Ρωσία κατέχει μακράν τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία της U.S. Energy Administration Information για το 2012, κατέχει 1.680 τρισ. κυβικά πόδια (tcf) από τα συνολικά παγκόσμια αποθέματα των 6.845 tcf.

Διαβάστε ΕΔΩ! όλο το άρθρο.

2014-03-08. Ετήσια Εκθεση για την Οικονομία της Ουκρανίας και τις Ελληνο-Ουκρανικές Οικονομικές και Εμπορικές Σχέσεις για το 2012

on Saturday, 08 March 2014. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Επιμέλεια, Αντιπτεράρχου ε.α. Στράτου Σκλήρη

2014-03-08. Ετήσια Εκθεση για την Οικονομία της Ουκρανίας και τις Ελληνο-Ουκρανικές Οικονομικές και Εμπορικές Σχέσεις για το 2012

Εν μέσω γενικότερων και ειδικότερων συζητήσεων για την εσωτερική πολιτική και στρατιωτική κατάσταση στην Ουκρανία, το Ινστιτούτο ανεβάζει τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία για την οικονομική κατάσταση στην Ουκρανία και τις διμερείς οικονομικές, εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις Ελλάδος-Ουκρανίας. Διαβάστε ΕΔΩ! την έκθεση.


on Monday, 11 November 2013. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις



America’s ‘back yard’
The United States the great regional power, is no longer the dominant influence in South America. The countries of South America have grown economically stronger in recent years, democracy has spread and their economies have opened up. They have also strengthened their relations with each other and with other countries such as China and India. At the same time, the U.S. economy has become relatively weaker and its attention has been focused elsewhere - on Afghanistan and the Middle East, and on fighting ’the war against terror’. The USA has regarded South America as being in its ‘own back yard’ and within its sphere of influence since the Monroe Doctrine of 1853. Although the doctrine was designed to protect the newly independent countries of South America from intervention by the European colonial powers, its practical effect was to subject them to the control and influence of the USA.

Read more Here!


on Wednesday, 06 November 2013. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Γεώργιος Ε. Δουδούμης, Οικονομολόγος - Συγγραφέας


Η γνωστή γερμανική εταιρεία GfK GeoMarketing GmbH, μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις έρευνας αγοράς παγκοσμίως, ανακοίνωσε στις 4.11.2013 τα αποτελέσματα της ετήσιας μελέτης της για την αγοραστική δύναμη (σε ονομαστική αξία) των κατοίκων 42 ευρωπαϊκών χωρών για την περίοδο 2013/14.

Πρώτο στον σχετικό πίνακα παραμένει το Λιχτενστάιν, η αγοραστική δύναμη του οποίου είναι 4,5 φορές πιο μεγάλη σε σχέση με την τελευταία χώρα του πίνακα που είναι η Μολδαβία.

Διαβάστε ΕΔΩ! ολόκληρο το κείμενο!

Έκθεση Παγκόσμιας Ανταγωνιστικότητας 2013-2014

on Tuesday, 10 September 2013. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

World Economic Forum, Γράφει ο ΄Γιώργος Δουδούμης

Έκθεση Παγκόσμιας Ανταγωνιστικότητας 2013-2014

Δημοσιεύθηκε η Έκθεση Παγκόσμιας Ανταγωνιστικότητας 2013-2014 του World Economic Forum. Σε μια περίοδο παγκόσμιας οικονομικής κρίσης είναι ενδιαφέρον να μελετηθούν τα συμπεράσματα και να αναλυθούν σε βάθος οι πίνακες με τους οικονομικούς δείκτες. Η Ελλάς παραμένουσα στη δίνη της εθνικής της οικονομικής κρίσης δείχνει να παραμένει ελάχιστα ανταγωνιστική, όσον αφορά τη συνολική ανταγωνιστικότητά της, ευρισκόμενη στην καθόλου τιμητική 91η θέση μεταξύ 148 χωρών (στον αντίστοιχο πίνακα της Έκθεσης της περιόδου 2012-2013 βρισκόταν στην 96η θέση).
Ειδικά όσον αφορά την κατάταξη του πυλώνα που αφορά το μακροοικονομικό περιβάλλον, η Ελλάς βρίσκεται στην 147η θέση.
Στην κατάταξη με βάση το ύψος του ΑΕΠ η χώρα μας βρίσκεται στην 43η θέση με 249,2 δισ. δολλάρια και στον αντίστοιχο πίνακα με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην 36η θέση με 22.055 δολλάρια (σε τρέχουσες τιμές) για πληθυσμό 11,3 εκ. κατοίκων.
Στο παγκόσμιο ΑΕΠ η Ελλάς συμμετέχει με 0,33% (45η θέση), ενώ οι ελληνικές εξαγωγές ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν το έτος 2012 27,5% (109η θέση).
Διαβάστε ΕΔΩ την έκθεση ‘The Global Competitiveness Report 2013–2014’

Η μεθεπόμενη μέρα της κρίσης

on Friday, 10 April 2020. Posted in Διεθνής Οικονομία - Ενεργειακές Εξελίξεις

Λευτέρης Παπαϊωάννου

Γράφει ο Λευτέρης Παπαϊωάννου*

Η μεγαλύτερη πανδημία που έπληξε την Ευρώπη  στα  1348 - 1351 ήταν αυτή της βουβωνικής ή πνευμονικής πανώλης  γνωστή, ως επιδημία του Μαύρου Θανάτου. Η νόσος μεταφέρθηκε από την Κίνα στην Ιταλία και συγκεκριμένα από  Γενουάτες ναυτικούς.

Η πανδημία από τη Γένοβα και τη Βόρεια Ιταλία  γρήγορα εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Ήπειρο.Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να αποδεκατιστεί κατ ελάχιστο το 1/3 του τότε πληθυσμού της Δυτικής Ευρώπης. 

Φαινομενικά, η Ευρώπη του μεσαίωνα υπέστη μια τεράστια κοινωνική, πολιτισμική και οικονομική καταστροφή.  Όμως, η καταστροφή  αυτή υπήρξε και η αρχή μιας πνευματικής και ιδεολογικής επανάστασης.  

Οι κάτοικοι προκειμένου να αποφύγουν τη μεταξύ τους μόλυνση, εγκαταλείπουν τα αστικά κέντρα  και κατευθύνονται στην ύπαιθρο όπου αρχίζουν να ασχολούνται με τον εγκαταλελειμμένο πρωτογενή τομέα.

Αποτέλεσμα αυτής της διασποράς των πληθυσμών ήταν να αναπτυχθεί η γεωργία, η κτηνοτροφία και οι άλλοι κλάδοι καθώς και το ανταλλακτικό εμπόριο, για  παράδειγμα η Σουηδία αντάλλασε  βούτυρο με σιτάρι από τη Γερμανία.

Η ανάπτυξη της υπαίθρου πέραν από την οικοτεχνία, έδωσε το έναυσμα να αναπτυχθούν η βιοτεχνία, οι συντεχνίες, και να τεθούν οι βάσεις της βιομηχανίας.

Το πνευματικό κεφάλαιο, οι επιστήμονες και οι τεχνίτες προκειμένου και αυτοί να επιβιώσουν εγκαταλείπουν τις δοξασίες και το συντηρητισμό που είχαν επιβληθεί από το θρησκευτικό ιερατείο  και στρέφονται στη παραγωγική ανάπτυξη των τεχνών και των κλασικών επιστημών.

Από εδώ αρχίζει ο Διαφωτισμός και η Αναγέννηση της Ευρώπης.

Αρχίζει να γεννάται η μεσαία τάξη. Οι τάξεις των τεχνιτών, των εμπόρων, των τραπεζιτών, των διαφόρων επιστημόνων, καθώς και  οι απασχολούμενοι με τον δευτερογενή και τριτογενή τομέα παραγωγής  οι οποίοι αποκτούν  οικονομική και κοινωνική ισχύ.

Οι παραπάνω αλλαγές στον τρόπο ζωής, οδήγησαν και στην πολιτική αναγέννηση.

  Η άνθιση της μεσαίας τάξης συμβάλει ώστε να καταργηθούν τα Φέουδα, να περιοριστεί η  «αριστοκρατία», και να καταρρεύσουν  τα απολυταρχικά  καθεστώτα, το βασικότερο όμως όλων ήταν να ξαναγεννηθεί η Δημοκρατία.

Μια δημοκρατία, η οποία  σήμερα με  τις επιδιώξεις και το «όραμα» της Νέας Τάξης Πραγμάτων,  φαίνεται να απειλείτε  από  μια Παγκόσμια Δικτατορία  σχεδιασμένη από άρρωστα μυαλά.

Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε κάτι. Υπάρχει μια νομοτέλεια, μια Θεία βούληση και επειδή ο Θεός, η Φύση «τα πάντα εν σοφία εποίησε», σε όλο το ζωικό βασίλειο (χωρίς να εξαιρούνται οι φυλές  των ανθρώπων),  η κάθε συνομοταξία ή «αγέλη» εκ φύσεως, έχει τη δική της ηγεσία και  τη δική της αυτοτέλεια.  

Επομένως όσοι ονειρεύονται μία παρά φύση παγκόσμια κυβέρνηση για όλο το ανθρώπινο είδος, μάλλον είναι μακράν νυχτωμένοι.

Ας έρθουμε όμως στο σήμερα για να δούμε το αύριο, με τα υπάρχοντα δεδομένα.

Ο κορωναιός (covid -19) προσβάλει την ανθρωπότητα. Οι κυβερνήσεις επέβαλαν και επιβάλουν μια σειρά από περιοριστικά μέτρα με φαινομενικό ή μη σκοπό, να αναχαιτίσουν την εξάπλωση της πανδημίας.

Ουδέν καλόν αμιγές κακού. Τα μέτρα για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας θετικά, όμως για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας με όπλο τον εκφοβισμό, επιβάλλονται:

  • Καθολική χειραγώγηση και  κατ οίκον περιορισμός των λαών.
  • Έλεγχος  μετακινήσεων και  απαγόρευση των κοινωνικών εκδηλώσεων.
  • Πάγωμα των εμπορικών και οικονομικών δραστηριοτήτων.
  • Αναίρεση και  αναγκαστικός συμβιβασμός  στις ελευθερίες που ενσαρκώνει η  Δημοκρατία.

Εάν συνεχιστούν, που φαίνεται ότι θα συνεχιστούν, τα «προληπτικά» μέτρα, το χθες θα είναι ανάμνηση, η δε κοινωνία μας θα οδηγηθεί σε νέα μονοπάτια.  Η γένεση της Φεουδαρχίας,  της τάξης των «Ελίτ» και ο θάνατος της μεσαίας τάξης, φαντάζουν σε κοντινό ορίζοντα.

Η πανδημία του Κορωναιού, στη παρούσα χρονική περίοδο μας δίνει να καταλάβουμε ότι, είμαστε στο τέλος μιας εικονικής πραγματικότητας,  η  μεθεπόμενη μέρα δεν θα έχει καμία σχέση με το χθες. Από εδώ  αρχίζει και η προσαρμογή στα νέα δεδομένα.

Ερώτημα, τι μπορεί  να κάνει περί αυτού η χώρα μας;

Για να υπάρξει ανάκαμψη της οικονομίας και της κοινωνικής ευημερίας, θα πρέπει να αλλάξουμε τρόπο σκέψης και το βασικότερο όλων, «ξεχνάμε» το χθες .

Η μεθεπόμενη μέρα, μετά τη κρίση, θα πρέπει να μας βρει:

Πρώτον,  με τη πλήρη αξιοποίηση της Τεχνολογίας στον Πρωτογενή Τομέα Παραγωγής. Η γη χαρίζει και θα συνεχίσει να χαρίζει   Πλούτο,  Ισχύ και Ελευθερία.

Δεύτερον, στον εκσυγχρονισμό  των Τεχνών και των Χειρωνακτικών Επαγγελμάτων  (δια  χειρών άναξ - με τα χέρια αφέντης -  βασιλιάς).

Τρίτον, με ανάπτυξη όλων των μορφών  Τουρισμού.  Η  χώρα μας έχει ένα Θείο δώρο, είναι η μοναδική στο πλανήτη που διαθέτει  «κάλλος», μια λέξη που δεν μεταφράζεται σε καμία  γλώσσα του κόσμου.

Τέταρτον, «στο μεγάλο κάμπο»,  τη Θάλασσα με τη ναυτιλία μας, στη στεριά και στα καράβια.  Μέγας ο της θάλασσας πλούτος.

Το τραίνο με τις ευκαιρίες περνά τώρα. Μια στιγμή, μια ζωή και οι καιροί ου μενετοί.

Ο  Λευτέρης Παπαϊωάννου είναι Υπτγος (ε.α.) και

Σύμβουλος Στρατηγικού Σχεδιασμού  Οργάνωσης & Διαχείρισης Κρίσεων