Ασιατική Ήπειρος

10/10/2017. ΜΙΑΝΜΑΡ : ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΡΟΧΙΝΓΚΙΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

on Tuesday, 10 October 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Ευάγγελος Γριβάκος, Αντιστράτηγος ε.α – Νομικός, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

10/10/2017. ΜΙΑΝΜΑΡ : ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΡΟΧΙΝΓΚΙΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Η Μιανμάρ ( Myanmar), η οποία πριν το 1989 ονομάζονταν Βιρμανία ή Μπούρμα, είναι μια μεγάλη χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας με πληθυσμό 51,5 εκατομμυρίων που συνορεύει δυτικά με το Μπαγκλαντές (πρώην ανατολικό Πακιστάν) και βορειοδυτικά με την Ινδία, ενώ προς Νότο βρέχεται από την Θάλασσα του Ανταμπάν, εντός του κόλπου της Βεγγάλης.

ΕΔΩ! η συνέχεια.

12/5/2017. Μπροστά στο Κορεατικό Πρόβλημα

on Friday, 12 May 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Διευθυντής Μελετών, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

12/5/2017. Μπροστά στο Κορεατικό Πρόβλημα

Στην επικαιρότητα και πάλι η κορεατική χερσόνησος με το καθεστώς της Pyongyang να συνεχίζει προκλητικά τις δοκιμές του πυρηνικού και βαλλιστικού του προγράμματος και παράλληλα να απαντά σε υψηλούς τόνους στις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ. Στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού, ο Πρόεδρος Trump αντιλαμβάνεται ότι (και) η περίπτωση της Κορέας είναι περισσότερο σύνθετη από ότι αρχικά νόμιζε!

Για να μην αδικούμε όμως το νέο Πρόεδρο πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι την παρελθούσα εικοσιπενταετία, η κατάσταση στην κορεατική χερσόνησο δεν αποτέλεσε προτεραιότητα της αμερικανικής πολιτικής. Επίσης, οι τρεις Πρόεδροι που προηγήθηκαν, δεν κατόρθωσαν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία την επίμονη βορεοκορεατική προσπάθεια  απόκτησης πυρηνικών όπλων. Μάταια, οι ΗΠΑ, αλλά και η διεθνής κοινότητα, προσπάθησαν να αποτρέψουν τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Pyongyang με προσφορά οικονομικής βοήθειας και υποστήριξη ελεγχόμενων προγραμμάτων πυρηνικής ενέργειας εναλλασσόμενα με κυρώσεις. Οι διαδοχικές συμφωνίες που ακολούθησαν κατέρρευσαν διαδοχικά και το 2006, η Βόρειος Κορέα προχώρησε στην πρώτη της πυρηνική δοκιμή (αμφιλεγόμενη). Ακολούθησαν αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας με κυρώσεις κατά της  Pyongyang που σε γενικές γραμμές εφαρμόζονται χαλαρά όχι μόνο από την Κίνα, τη μοναδική χώρα «σύμμαχο» της Βορείου Κορέας, αλλά ακόμη και από τη Δύση. Ο αποκλεισμός της Pyongyang από το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν ήταν πλήρης γεγονός που της επέτρεψε να εξασφαλίσει το απαραίτητο συνάλλαγμα για αγορά των απαραίτητων υλικών και τεχνογνωσίας από πρόθυμες κρατικές και μη πηγές. Τρεις Πρόεδροι των ΗΠΑ, Clinton, Bush και Obama, προχώρησαν σε ισάριθμες συμφωνίες με την Βόρειο Κορέα που, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ναυάγησαν.

Σήμερα, ο Πρόεδρος Trump καλείται να αντιμετωπίσει ένα προσωποπαγές δικτατορικό καθεστώς που έχει προχωρήσει σε 5 πυρηνικές δοκιμές, πολυάριθμες εκτοξεύσεις βαλλιστικών βλημάτων και δεν διστάζει να απειλήσει γειτονικές και μη χώρες με καταστρεπτικά πλήγματα. Αναμφισβήτητα η Βόρειος Κορέα διαθέτει περιορισμένο αριθμό πυρηνικών όπλων μικρής ισχύος με χαμηλής αξιοπιστίας πυραυλικούς φορείς. Ικανότητα πυρηνικής προσβολής αμερικανικού εδάφους δεν υφίσταται επί του παρόντος. Το επίμονο όμως και μεθοδικό πρόγραμμα απόκτησης δυνατότητας πυρηνικών πληγμάτων της Pyongyang, παρά τις δυσκολίες και τεχνικά προβλήματα, σημειώνει προόδους. Ήδη έχει αρχίσει δοκιμές, των  πλέον αποτελεσματικών και τεχνολογικά «απαιτητικών», βαλλιστικών βλημάτων στερεών καυσίμων. ΟΙ αμερικανικές αναλύσεις θεωρούν ότι η απόκτηση εκ μέρους της Βορείου Κορέας, περιορισμένης ικανότητας πυρηνικής προσβολής του αμερικανικού εδάφους (έστω και Χαβάης) αποτελεί απλά ζήτημα χρόνου. Με αυτή τη λογική μια δυναμική επίλυση του προβλήματος (συμβατική ή πυρηνική προσβολή επιλεγμένων στόχων) είναι εφικτή όσο ο αντίπαλος δεν διαθέτει, την ικανότητα ενός ανταποδοτικού πυρηνικού πλήγματος. Βέβαια, η υφιστάμενη σήμερα αδυναμία πυρηνικής προσβολής των ΗΠΑ δεν σημαίνει ότι και η Νότιος Κορέα είναι απρόσβλητη από ένα βορειοκορεατικό πυρηνικό πλήγμα. Ακόμη και η Ιαπωνία ευρίσκεται πλέον στη ζώνη υψηλού κινδύνου. Με την πολυπληθή πρωτεύουσα της Νοτίου Κορέας, Σεούλ, να βρίσκεται στο βεληνεκές του ισχυρού πυροβολικού των Βορείων, ο φόβος ενός ανελέητου συμβατικού βομβαρδισμού θα συνεχίσει να επικρέμεται. Το καθεστώς της Βορείου Κορέας έχει αποδείξει ότι δεν διστάζει να καταφύγει σε επικίνδυνα δυναμικές και αποσταθεροποιητικές ενέργειες. Καίτοι ο βορειοκορεάτης ηγέτης Kim Jong Un έχει χαρακτηριστεί και ως απρόβλεπτος, εκτιμάται ότι η επιβίωση του προσωποπαγούς δυναστικού δικτατορικού καθεστώς αποτελεί την πρωταρχική επιδίωξη του.

Η Βόρειος Κορέα παρά τις διακηρυκτικές «κορώνες» γνωρίζει ότι δεν εφικτή η βίαιη εκ μέρους της ενοποίηση της χερσονήσου (όπως επεδίωξε το 1950) και μάλλον δεν διαθέτει παρόμοιες προθέσεις ούτε και ικανότητες. Η απόκτηση περιορισμένου πυρηνικού οπλοστασίου αποτελεί την καλύτερη εγγύηση μακροημερεύσεως του οικογενειακού καθεστώτος, που έχει δημιουργήσει και τη δική του προνομιούχο και πιστή νομενκλατούρα. Η περίπτωση του καθεστώτος Καντάφι που ανατράπηκε βίαια λίγα χρόνια μετά την «παράδοση» του χημικού του οπλοστασίου, στοιχειώνει τον βορειοκορεάτη δικτάτορα.

Παρακινδυνευμένη λοιπόν κάθε προσπάθεια καταστροφής του πυρηνικού οπλοστασίου της Βορείου Κορέας από ένα αιφνιδιαστικό προληπτικό κτύπημα των ΗΠΑ. Ακόμη και ο ταυτόχρονος «αποκεφαλισμός» της ηγεσίας πιθανόν να μην αποτρέψει μια γιγάντιας κλίμακας αιματοχυσία στην χερσόνησο. Επίσης μια τέτοια ενέργεια, δεν θα είχε την απαιτούμενη νομιμοποίηση και σίγουρα θα συναντούσε σφοδρή αντίδραση Μόσχας και κυρίως του Πεκίνου. Το τελευταίο, αποτελεί τον κύριο εμπορικό εταίρο της απομονωμένης Βορείου Κορέας (80% του εμπορίου) καίτοι βλέπει την επιρροή του στο νευρικό «σύμμαχο» του να μειώνεται σταδιακά. Όμως η κατάρρευση του καθεστώτος της Pyongyang προκαλεί ρίγη τρόμου στο Πεκίνο για μια πηγή αστάθειας στα σύνορα του και για ανεξέλεγκτα κύματα προσφύγων. Ούτε όμως και μια ενδεχόμενη ενοποίηση της κορεατικής χερσονήσου, υπό τη Σεούλ, που θα έφερνε και πάλι τους Αμερικανούς στο ποταμό Γιαλού θα χαροποιούσε το Πεκίνο.
Έχει πολλάκις και ορθά επισημανθεί, ότι κάθε λύση στο κορεατικό ζήτημα διέρχεται αναγκαστικά από το Πεκίνο. Ένα Πεκίνο, που τα τελευταία χρόνια υιοθετεί με «βαριά καρδιά» τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για κυρώσεις κατά της Pyongyang, για να τις παραβιάσει, με ή χωρίς προφάσεις, εν συνεχεία. Μια όμως αμερικανική πολιτική που θα αποσκοπεί σε εξαναγκασμό του Πεκίνου, για υιοθέτηση σκληρότερης συμπεριφοράς κατά της Βορείου Κορέας, μάλλον αποτελεί ανεδαφική πρόταση. Αντιθέτως, μπορεί να επιδιωχθεί μια συνταύτιση συμφερόντων μέσω ενός ειλικρινούς διαλόγου και αλληλοκατανόησης των επιμέρους ευαισθησιών και αμοιβαίων υποχωρήσεων. Η ταυτόχρονη συνεπής και πολύπλευρη πίεση της Pyongyang, από Δύση και Κίνα, μέσω πολλαπλών στοχευμένων κυρώσεων εκτιμάται ότι θα οδηγήσει στη διεθνή της απομόνωση, στην αδυναμία συνέχισης του πυρηνικού προγράμματος, σε άνοδο της λαϊκής δυσαρέσκειας και τελικά σε πιθανή κατάρρευση του καθεστώτος (δυστυχώς μάλλον βίαιη).

Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να αποτελεί τη μοναδική λύση, επιβάλλει όμως την επίλυση σειράς προβλημάτων που αφορούν το μέλλον της επανενοποιημένης κορεατικής χερσονήσου, πιθανόν αποστρατικοποιημένης, μάλλον χωρίς αμυντικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και που δεν θα δημιουργεί διλήμματα ασφαλείας στους γείτονες της. Είναι όμως έτοιμες οι ΗΠΑ να προχωρήσουν σε παρόμοιες διαβουλεύσεις και παραχωρήσεις έναντι μιας ανερχόμενης ανταγωνιστικής δύναμης (Κίνα) στη λεκάνη του Ειρηνικού;
Liberal, 01 Μαΐου 2017

2014-11-14. Ο χρόνος κυλάει επικίνδυνα στο Αφγανιστάν

on Friday, 14 November 2014. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Δρ Ευάγελος Βενέτης, Συνεργάτης μας.

2014-11-14. Ο χρόνος κυλάει επικίνδυνα στο Αφγανιστάν

Δεκατρία χρόνια μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους και την εμπλοκή του ΝΑΤΟ στον πόλεμο του Αφγανιστάν, τα πράγματα παραμένουν λίγο-πολύ αμετάβλητα: αστάθεια πολιτική και ασφαλείας με τους Ταλιμπάν να παραμένουν στα όρη της χώρας αλλά και του γειτονικού Πακιστάν και να διεξάγουν στοχευμένες ασύμμετρες επιθέσεις σε κάθε μέρος του Αφγανιστάν, κυρίως στα νοτιοανατολικά της χώρας.

Διαβάστε ΕΔΩ! τη συνέχεια.

2016-01-15. Πυρηνικό πρόγραμμα: Στόχος η αποτροπή ή η... επιβίωση του καθεστώτος

on Friday, 15 January 2016. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υποστράτηγος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

2016-01-15. Πυρηνικό πρόγραμμα: Στόχος η αποτροπή ή η... επιβίωση του καθεστώτος

Η επαλήθευση των πραγματικών στοιχείων της μετά τυμπανοκρουσιών ανακοινωθείσης τέταρτης πυρηνικής δοκιμής (και πρώτης θερμοπυρηνικής) της Pyongyang (πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας) θα απαιτήσει αρκετές ημέρες και πιθανόν να παραμείνουν αδιευκρίνιστα ερωτηματικά. Γεγονός είναι ότι το καθεστώς της Βορείου Κορέας για άλλη μια φορά προκάλεσε τις αντιδράσεις σύσσωμης της διεθνούς κοινότητας με τις εναλλασσόμενες κινήσεις προσωρινής διακοπής και εν συνεχεία επιτάχυνσης των προγραμμάτων απόκτησης πυρηνικών όπλων και φορέων μεταφοράς τους.
Η Βόρειος Κορέα επικύρωσε τη συμφωνία «Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons» (NPT) το 1985 (1). Αποχώρησε όμως το 2003 μετά την κατάρρευση της «Agreed Framework» (1994) (2), ένεκα κατηγοριών εκ μέρους των ΗΠΑ ότι διατηρούσε μυστικό πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου, παραβιάζοντας τις συμβατικές υποχρεώσεις της. Έκτοτε και εν μέσω λεκτικών κατηγοριών, συμβιβαστικών προτάσεων και θερμών συνοριακών επεισοδίων, ακολούθησαν τέσσερις πυρηνικές δοκιμές (συμπεριλαμβανομένης αυτής της 5ης Ιανουαρίου 2016), αρκετές εκτοξεύσεις πυραυλικών φορέων και τρεις προσπάθειες τοποθέτησης δορυφόρου σε τροχιά (η τελευταία μόνο το 2013 θεωρείται επιτυχημένη).
Άλλο η αγορά πυρηνικών όπλων, άλλο η ικανότητα χρήση τους
Η επιτευχθείσα πρόοδος της Pyongyang για απόκτηση πυρηνικών όπλων και μέσων μεταφοράς τους, αναλογιζομένων των δυσκολιών, του κόστους και των περιορισμών μεταφοράς της σχετικής τεχνολογίας, θεωρείται εντυπωσιακή και βαίνει αυξάνουσα. Οι πραγματικές όμως δυνατότητες της χώρας να εξαπολύσει πυρηνικό «Αρμαγεδδώνα» σίγουρα είναι περιορισμένες ίσως και υπερτονισμένες από το καθεστώς αλλά και από άλλες δυνάμεις για ευνόητους λόγους.
Διευκρινίζουμε ότι η απόκτηση ικανότητας πυρηνικών πληγμάτων αναφέρεται κυρίως στην ύπαρξη πυρηνικών κεφαλών (nuclear warhead) προσαρμοζόμενες σε αξιόπιστους πυραυλικούς φορείς ή μεταφερόμενες από κατάλληλα αεροσκάφη. Η επιτυχής δοκιμή πυρηνικών όπλων αποτελεί σίγουρα αποφασιστικό βήμα, αλλά δεν συνεπάγεται και την ικανότητα αξιόπιστου πυρηνικού πλήγματος, καθόσον η εγγυημένη τροχιά του φορέα αποτελεί δύσκολο τεχνολογικό επίτευγμα. Ανεξάρτητα των πραγματικών ικανοτήτων, η Βόρεια Κορέα έχει πετύχει να θεωρείται όχι μόνο ως χώρα που έχει την ικανότητα πυρηνικού πλήγματος (δυνατότητα), αλλά και ως έχουσα και τη βούληση (πρόθεση) χρήσης αυτού του όπλου. Ο συνδυασμός πυρηνικών δυνατοτήτων, διαφαινόμενης πρόθεσης χρησιμοποίησης και ενός τεραστίων διαστάσεων συμβατικού στρατού υπό την ηγεσία ενός προσωποπαγούς αυταρχικού καθεστώτος δημιουργούν βάσιμες ανησυχίες για την ασφάλεια και σταθερότητα της περιοχής.
Ο πραγματικός λόγος της αγοράς των πυρηνικών
Αναλυτές, εδώ και χρόνια, προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις αιτίες απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Pyongyang. Η συντριπτική συμβατική αριθμητική υπεροχή (όχι τεχνολογική) της Βορείου Κορέας έναντι του αδελφού και αντιπάλου καθεστώτος της Σεούλ δεν δικαιολογεί την ανάληψη του ρίσκου και κόστους απόκτησης πυρηνικών όπλων. Η επίσημη δικαιολογία της Pyongyang αναφέρεται στην ανάγκη αποτροπής της επεκτατικότητας των ΗΠΑ, που, σε συνεργασία με τη Σεούλ, επεξεργάζονται σχέδια εισβολής και ανατροπής του καθεστώτος. Με βάση και τις εμπειρίες του πολέμου της Κορέας, μια στρατιωτική επέμβαση ανατροπής του καθεστώτος, ανεξαρτήτως της τελικής έκβασης, θα οδηγούσε στην καταστροφή της Σεούλ και την οπισθοδρόμηση της χερσονήσου για δεκαετίες. Μια παρόμοια πρόθεση μάλλον είναι μακρά των σκέψεων των αναλυτών της Ουάσινγκτον και της Σεούλ. Ο πραγματικός φόβος του καθεστώτος της Pyongyang είναι μια υποκινούμενη ή μη λαϊκή εξέγερση εναντίον του, στα πρότυπα των εξεγέρσεων που κατακρήμνισαν κομμουνιστικά και ολοκληρωτικά καθεστώτα τα τελευταία χρόνια. Έναντι μιας παρόμοιας προοπτικής και χωρίς την ύπαρξη εξωτερικών συμμάχων, η αποτρεπτική δύναμη των πυρηνικών όπλων αποτελεί ίσως εγγύηση για τη μακροημέρευση του καθεστώτος. Τα γεγονότα στο Ιράκ, Λιβύη και Συρία μάλλον ενισχύουν αυτήν τη θεώρηση.
Η απόκτηση ικανότητος πυρηνικού πλήγματος αποτελεί ακόμη και μια προειδοποίηση προς τη –συχνά απρόθυμα συμπλέουσα– Κίνα. Όχι φυσικά απειλώντας τη φυσική ασφάλεια της, αλλά δηλώνοντας ότι η Pyongyang δεν είναι διατιθεμένη να δεχθεί πιέσεις εκ μέρους του Πεκίνου για τις πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές επιλογές της. Ας μην ξεχνάμε ότι η Κίνα είναι ο καλύτερος εμπορικός εταίρος της Βορείου Κορέας, προμηθευτής ενέργειας και πολεμικού υλικού. Οι πυρηνικές δυνατότητες της Pyongyang της προσδίδουν μια άνεση ανεξαρτησίας από την ενεργειακή, εμπορική και επισιτιστική εξάρτηση της από την Κίνα. Η τελευταία φαίνεται ότι έχει αρχίσει να δυσανασχετεί βλέποντας την επιρροή της να μειώνεται στον γειτονικό της εξαρτώμενο αλλά ανήσυχο και ατίθασο «πελάτη».
Πρόβλεψη για το μέλλον είναι δύσκολη να γίνει, καθόσον υπάρχει τεράστια άγνοια για τα πραγματικά αισθήματα, διαθέσεις και κατάσταση του απομονωμένου λαού της Βορείου Κορέα. Αναμφισβήτητα η «πυρηνική στρατηγική της διατήρησης του καθεστώτος» και η στρατηγική της κατασκευής εσωτερικών και εξωτερικών αντιπάλων είναι επί του παρόντος επιτυχής. Παρήγορο είναι ότι το καθεστώς δε διαπνέεται από επαναστατικές διαθέσεις επιβολής της ιδεολογίας του και αρκείται στη διακήρυξη προθέσεων ενοποίησης της χερσονήσου –υπό την εξουσία του φυσικά– και με τελικό απώτερο στόχο τη διαιώνιση του στην εξουσία του βορείου τμήματος. Η μεγίστη απειλή για τη σταθερότητα της περιοχής θα είναι όταν –αργά ή γρήγορα– επέλθει η στιγμή του αναπόφευκτου κλυδωνισμού του καθεστώτος, οπότε η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να δράσει ομόφωνα, αποφασιστικά και βάσει προαποφασισμένου σχεδίου.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
(1) Τα κυριότερα δύο άρθρα της Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons αναφορικά με τα κράτη-μέλη που δε διαθέτουν πυρηνικά όπλα:
Article II: Each non-nuclear weapons state (NWS) party undertakes not to receive, from any source, nuclear weapons, or other nuclear explosive devices; not to manufacture or acquire such weapons or devices; and not to receive any assistance in their manufacture.
Article III: Each non-NWS party undertakes to conclude an agreement with the IAEA for the application of its safeguards to all nuclear material in all of the state's peaceful nuclear activities and to prevent diversion of such material to nuclear weapons or other nuclear explosive devices.
(2) Η Agreed Framework, μεταξύ ΗΠΑ και Βορείου Κορέας, προέβλεπε την υπό προϋποθέσεις και ελέγχους συνέχιση του προγράμματος χρήσης της πυρηνικής ενέργειας της δεύτερης για ειρηνικούς σκοπούς, με αντάλλαγμα τη βελτίωση των μεταξύ τους διμερών εμπορικών σχέσεων και γενικότερη σταθερότητα στην περιοχή.

9/4/2017. Το βορειοκορεατικό ζήτημα

on Sunday, 09 April 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Γράφει ο Χρήστος Ζιώγας, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Συνεργάτης του ΕΛΙΣΜΕ

9/4/2017. Το βορειοκορεατικό ζήτημα

Μετά την λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η κορεατική χερσόνησος εξελίχθηκε σε ένα ακόμη πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων του μεταπολεμικού διεθνούς συστήματος, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης. Τον Ιούνιο του 1950 ξεκίνησε ο πόλεμος στην Κορέα, με την άμεση συμμετοχή της -νεοσύστατης τότε- Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και των δυτικών κρατών, τα οποία έδρασαν κατόπιν αποφάσεως του ΟΗΕ. Η σύγκρουση τερματίστηκε μετά από 3 έτη με τον διαμελισμό της χώρας σε Βόρεια και Νότια Κορέα, κατάσταση που υφίσταται μέχρι και σήμερα. Η μεταψυχροπολεμική πραγματικότητα συνιστούσε μία δυσοίωνη εξέλιξη για την ηγεσία της Πιονγκγιάνγκ, στον βαθμό που η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού έθετε σε κίνδυνο την σταθερότητα του σταλινικού καθεστώτος, μέσω της επαπειλούμενης κατάρρευσής του και ενσωμάτωσης της χώρας στο οικονομικά και πολιτικά πιο προηγμένο νότιο τμήμα˙ κατά το πρότυπο της Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας.  

Η Βόρεια Κορέα κατόρθωσε να επιβιώσει, κατά την μεταψυχροπολεμική περίοδο, βασιζόμενη στην μιλιταριστική οργάνωση της κοινωνίας και στο ολοκληρωτικό σύστημα εξουσίας εσωτερικά, καθώς και στους περιφερειακούς συσχετισμούς ισχύος˙ η ανατροπή του βορειοκορεατικού καθεστώτος αποτελούσε αρνητική προοπτική για τουλάχιστον δύο πολύ σημαντικούς δρώντες της περιοχής, την Κίνα και την Ρωσσία. Τόσο η Μόσχα, όσο και το Πεκίνο εκλαμβάνουν την πιθανή επανένωση των δύο κρατών της κορεατικής χερσονήσου ως μία ακόμη περίπτωση επέκτασης της αμερικανικής επιρροής κατά την μεταψυχροπολεμική περίοδο. Στην δική τους συλλογιστική η επανένωση των δύο χωρών, εφ’ όσον πραγματοποιηθεί, πρέπει να συνοδευτεί και με την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τον Νότο.

Η ανάπτυξη του πυρηνικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας ξεκίνησε την δεκαετία του ’90, θεωρώντας πως μέσω της «πυρηνικοποίησης» θα επιβίωνε στο εχθρικό μεταψυχροπολεμικό διεθνές σύστημα, όπου τέτοιου είδους καθεστώτα γίνονταν όλο και λιγότερο αποδεκτά. Κατά την μεταψυχροπολεμική εποχή η Πιονγκγιάνγκ επιδίωξε, παρά τις έντονες αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, και τελικά απέκτησε ένα περιορισμένο ποσοτικά και ποιοτικά πυρηνικό οπλοστάσιο. Η πυρηνικοποίηση της χώρας αντικειμενικό σκοπό είχε την καθεστωτική της επιβίωση. Στην συλλογιστική της Πιονγκγιάνγκ η ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικών κεφαλών αποτελούν μέσο διαπραγμάτευσης με τις μεγάλες δυνάμεις και απειλής για την ακμάζουσα κοινωνικά και οικονομικά Νότια Κορέα. Αναμφίβολα η πυρηνική επιλογή αποτελεί για κάθε κράτος μία ιδιαίτερα δύσκολη απόφαση, τόσο από οικονομική και τεχνολογική, όσο κυρίως και από πολιτική σκοπιά.

Μέχρι σήμερα ο ανταγωνισμός Πεκίνου, Ουάσιγκτον και Μόσχας απέτρεψε την λήψη απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για εξαναγκαστικά μετρά, βοηθώντας το καθεστώς της Πιονγκγιάνγκ να επιβιώσει. Μετά τον θάνατο  του  Κιμ Τζόνγκ-ιλ, το 2011 – ο οποίος άσκησε τα καθήκοντα του Ανώτατου Ηγέτη της Χώρας από το 1994, δρομολόγησε το πυρηνικό πρόγραμμα και απέσυρε την χώρα το 2003 από την Συνθήκη Μη-Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων- ανέλαβε ο Κιμ Τζονγκ-ουν, ο ιδιόμορφος χαρακτήρας του οποίου αναμφίβολα δημιουργεί προβληματισμό στην διεθνή κοινότητα για τις πραγματικές του στοχεύσεις. Η διεύρυνση των πυρηνικών δυνατοτήτων της Βορείου Κορέας δημιουργεί προβλήματα στην περιφερειακή σταθερότητα και πιθανόν να δρομολογήσει την είσοδο της Ιαπωνίας στην ολιγομελή ομάδα των πυρηνικών κρατών˙ ιδιαίτερα αν συνδυαστεί το εν λόγω γεγονός με τον διαρκώς αναβαθμισμένο ρόλο της Κινάς στην περιοχή.

Στο βαθμό που η φύση του βορειοκορετικού καθεστώτος παραμένει ως έχει, αυτό που ενδέχεται να αλλάξει είναι η στάση των μεγάλων δυνάμεων. Εφ’ όσον ο Κιμ Τζονγκ-ουν εξακολουθήσει να ασκεί εξουσία με το μοναδικό του στυλ και κυρίως  εντατικοποιήσει το πυρηνικό πρόγραμμα της Πιονγκγιάνγκ υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ο ηγεμονικός ανταγωνισμός, για την συγκεκριμένη περίπτωση, να μετεξελίχθη σε από κοινού ηγεμονική «ρύθμιση». Η προοπτική μιας πιθανής συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων θα έχει αρνητικές συνέπειες για την Βόρεια Κορέα. Πρόσφατα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι: «Εάν η Κίνα δεν ρυθμίσει το βορειοκορεατικό, θα το κάνουμε εμείς», δίδοντας στην Κίνα την πρωτοβουλία, όχι όμως και το αποκλειστικό προνόμιο διαχείρισης της κατάστασης. Η δήλωση συνιστά μία μορφή πίεσης και προς το Πεκίνο, το οποίο επιθυμεί να διαδραματίσει έναν διαρκώς πιο αναβαθμισμένο ρόλο στην ασιατική ήπειρο και όχι μόνο, αλλά και έκφραση αποφασιστικότητας προς τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή. Το βορειοκορεατικό ζήτημα «εμπλουτίζει» τις διαρκώς διευρυνόμενες σινο-αμερικανικές σχέσεις, για τις οποίες ακόμη κι αν υπάρξει ηγεμονική «συνδιαχείριση» στο εν λόγω θέμα, δεν θα ανατρέψει τον εκκολαπτόμενο ηγεμονικό ανταγωνισμό.

NEA ΠΟΛΙΤΙΚΗ

BESA: The Puzzle of the North Korean ICBM

on Wednesday, 15 November 2017. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

EXECUTIVE SUMMARY: Uncertainty remains about North Korea’s technological maturity and ability to launch nuclear warheads that could hit the US homeland, even after its recent success at launching the Hwasong-14 missile and the conducting of its most powerful nuclear test yet. The first-stage engine of the Hwasong-14 is a critical component in its possible operation as an intercontinental ballistic missile, but there are questions about how Pyongyang came by this engine, how many it possesses, and whether or not it can produce them on its own. These uncertainties are troubling not only with regard to North Korea, but also with regard to Iran. They have sobering implications about the possibility of monitoring and preventing the proliferation of weapons of mass destruction worldwide.


Kim Jong-un with alleged miniaturized thermonuclear device, screen capture from YouTube video by Right Wing

View PDF

Lt. Col. (ret.) Dr. Raphael Ofek is an expert in the field of nuclear physics and technology, who served as a senior analyst in the Israeli intelligence community.

BESA Center Perspectives Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family

Κωνσταντίνος Λουκόπουλος*: Πόσο σοβαρή είναι η νέα κρίση Ινδίας-Πακιστάν;

on Saturday, 02 March 2019. Posted in Ασιατική Ήπειρος

Μεγάλη ανησυχία δημιουργείται τόσο σε περιφερειακό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο από την εδώ και 15 ημέρες κλιμάκωση της έντασης στις σχέσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, χωρών με πυρηνικό οπλοστάσιο, που το τελευταίο διήμερο, κατέληξε σε θερμά επεισόδια στην αμφισβητούμενη περιοχή του Κασμίρ. Επισημαίνεται ότι είναι η πρώτη σοβαρή στρατιωτική εμπλοκή εδώ και δεκαετίες.

Τι έχει συμβεί

Προχθές, Τρίτη ο Ινδός Υπουργός Εξωτερικών Βιτζάι Γκοκαλ, ανακοίνωσε ότι η Ινδική Πολεμική Αεροπορία σε μία … «μη στρατιωτική προληπτική ενέργεια», προσέβαλε Στρατόπεδο Εκπαιδεύσεως των ισλαμιστών ανταρτών «Jaish-e-Mohammed (JeM)» (Στρατός του Μοχάμεντ) που επιδιώκουν την απόσχιση του Κασμίρ που κατέχει η Ινδία. Η προσβληθείσα από τους Ινδούς περιοχή βρίσκεται στο ελεγχόμενο από το Πακιστάν Κασμίρ, 75 χιλιόμετρα από την «Γραμμή Ελέγχου» όπως ονομάζεται η όριος γραμμή μιας και εκεί δεν υπάρχουν επισήμως αναγνωρισμένα σύνορα. Το Πακιστάν αρχικά απείλησε θα ανταποδώσει το πλήγμα σε χρόνο και τόπο της επιλογής του ενώ ο Εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Άμυνας υπονόησε ακόμα και χρήση πυρηνικών όπλων.

Οι προχθεσινές ινδικές αεροπορικές επιθέσεις αποτελούν αντίποινα και αποσκοπούσαν στην μείωση της μαχητικής ικανότητας της τζιχαντιστικής «JeM» η οποία είχε αναλάβει την ευθύνη της βομβιστικής επίθεση αυτοκτονίας στο Ινδικό Κασμίρ τη 14 Φεβρουαρίου προκαλώντας τον θάνατο 44 ανδρών των Ειδικών Δυνάμεων Ασφαλείας της Ινδίας. Το Δελχί κατηγορεί το Ισλαμαμπάντ ότι υποθάλπτει τους αυτονομιστές αντάρτες που δρουν στο Ινδικό Κασμίρ ενώ για την βομβιστική επίθεση της 14 Φεβρουαρίου επέρριψε την ευθύνη στο Πακιστάν, που αρνήθηκε κάθε εμπλοκή. Κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί ότι η τζιχαντιστική «JeM» έχει χαρακτηριστεί εκτός από Ινδία, ΟΗΕ, ΗΠΑ και ΗΒ ως τρομοκρατική οργάνωση, ο δε ιδρυτής και Αρχηγός της Μασούντ Αζχάρ είχε επαφές και με την Αλ Κάιντα.

Με τις εκατέρωθεν επίγειες στρατιωτικές δυνάμεις σε κατάσταση συναγερμού, η συνέχεια δόθηκε χθες 27 Φεβρουαρίου με την κατάρριψη ενός ινδικού Α/Φ Mig-21 και την σύλληψη του πιλότου του. Πλέον κάνει μία υπερπαραγωγή προπαγανδιστικών βίντεο, σαν αυτά των Τούρκων στην περίπτωση της σύλληψης των 2 Στρατιωτικών μας.

Από Ινδικής πλευράς ενώ έχουν μιλήσει όλοι οι …Υπουργοί, παραμένει σιωπηλός ο Πρωθυπουργός Μόντι ο οποίος έχει συνεχώς δίπλα του τον Διοικητή της Υπηρεσίας Πληροφοριών και τον Αρχηγό των Δυνάμεων Ασφαλείας. Από την πλευρά του ο Πακιστανός Πρωθυπουργός Ιμράν Χαν υπεραμύνθηκε της κατάρριψης του Ινδικού Α/Φ αλλά φάνηκε στις δηλώσεις του συγκρατημένος και συμβιβαστικός. Τόνισε ότι πρέπει να επικρατήσει λογική και αυτοσυγκράτηση καθόσον και οι δύο χώρες έχουν πυρηνικά και ένας κακός υπολογισμός θα είναι καταστροφικός και για τις δύο πλευρές ενώ θα βοηθήσει για να βρεθούν οι υπεύθυνοι της βομβιστικής επίθεσης της 14 Φεβρουαρίου. Τόσο η Ινδία όσο και το Πακιστάν είχαν ανακαλέσει τους Πρέσβεις τους μετά την 14 Φεβρουαρίου όταν άρχισε να «φουντώνει» η κρίση.

Γιατί το Κασμίρ προκαλεί διαχρονική σοβαρή τριβή μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν

Το Κασμίρ είναι μία αμφιλεγόμενη στρατηγική περιοχή στους πρόποδες των Ιμαλάιων και αποτελεί εστία κρίσεων από το 1947 όταν Ινδία και Πακιστάν έγιναν κράτη. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν τα ημιαυτόνομα «Πριγκιπάτα» της αποικιοκρατικής Ινδίας διαχωρίζονταν στα δυο νέα σχηματιζόμενα κράτη. Ενώ ο Μαχαραγιάς του Κασμίρ προτίθετο να ενταχθεί στην Ινδία αντιμετώπισε μουσουλμανική εξέγερση. Το Δελχί ζήτησε άμεση ένταξη, έστειλε Στρατό που πολέμησε με το Πακιστάν και έτσι διαμοιράστηκε μεταξύ των δυο, καταλήγοντας σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Γραμμή Έλεγχου». Το Δημοψήφισμα που απαίτησε με το 47 Ψήφισμα του, το ΣΑ/ΟΗΕ προκειμένου οι κάτοικοι να αποφασίσουν για το που θα ενταχθούν δεν έγινε ποτέ.

Αν και διαμοιρασμένο το διεκδικούν …ολόκληρο και οι δύο τους! Παράλληλα ένα μικρό μέρος του ελέγχεται από την Κίνα. Η «Γραμμή Ελέγχου» είναι η γραμμή κατάπαυσης πυρός μετά τις πολεμικές συγκρούσεις του 1947 και δεν αναγνωρίζεται επισήμως ως σύνορο. Ινδία και Πακιστάν έχουν πολεμήσει για το Κασμίρ 3 φορές με τελευταία σύγκρουση το 1999.
Εδώ και 40 χρόνια υπάρχει ισλαμικό ανταρτικό κίνημα που επιδιώκει την ένωση όλου του Κασμίρ υπό το Πακιστάν το οποίο κρυφά το υποστηρίζει. Όλα αυτά τα χρόνια γίνεται ανταλλαγή πυρών φορητού οπλισμού ακόμα και πυρών όλμων και πυροβολικού. Όμως πρώτη φορά παραβιάστηκε εναέριος χώρος και έγινε αεροπορική προσβολή.

Είναι πιθανός ένας γενικευμένος πόλεμος Ινδίας και Πακιστάν

Αν και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να έχουμε συνέχιση κάποιων ανταποδοτικών στρατιωτικών ενεργειών το ενδεχόμενο γενικευμένη σύρραξη εκτιμάται ως πολύ χαμηλό. Ο κύριος λόγος είναι ότι πέρα από ένα τεράστιο συμβατικό οπλοστάσιο υπολογίζεται ότι Πακιστάν και Ινδία έχουν στην κατοχή τους 100-180 πυρηνικές κεφαλές για προσβολές στόχων τόσο σε στρατηγικό όσο και τακτικό επίπεδο. Αυτό συνιστά σημαντική αποτροπή του ενός προς τον άλλο! Η Ινδία είναι αρκετά ισχυρότερη, με Ένοπλες Δυνάμεις 3 φορές μεγαλύτερες από του Πακιστάν, με πολύ μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο οπλοστάσιο και 10 φορές μεγαλύτερη σε μέγεθος οικονομία. Η ανισορροπία όμως λόγω του πυρηνικού οπλοστασίου που διαθέτει και το Πακιστάν είναι σχετικά μικρή.

Και οι δύο συνδέονται και συνεργάζονται στενά με τις ΗΠΑ αν και η Ινδία δεν έχει σταματήσει την συνεργασία της με την Ρωσία σε όλα τα επίπεδα. Το Πακιστάν υποστηρίζεται από την Κίνα που το βοήθησε στην ανάπτυξη πυρηνικών δυνατοτήτων αλλά ζήτησε χθες με την σειρά της αυτοσυγκράτηση και αποκλιμάκωση. Μεγάλη βοήθεια παίρνει το Πακιστάν από την Σαουδική Αραβία αλλά και από την γειτονική μας Τουρκία με την οποία έχει ειδική στρατηγική σχέση και είναι πελάτης της αμυντικής της βιομηχανίας.

Σημαντική όμως ήταν η παρέμβαση του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο, ο οποίος ζήτησε από τις Κυβερνήσεις Ινδίας και Πακιστάν, να δείξουν «αυτοσυγκράτηση» (σημ. κάτι που θα πουν μετά βεβαιότητας και σε περίπτωση ελληνοτουρκικής κρίσεως, για να μην έχουν κάποιοι …αυταπάτες!) να αποφύγουν κάθε «περαιτέρω στρατιωτική δραστηριότητα» απαιτώντας ταυτόχρονα από το Ισλαμαμπάντ να αναλάβει «αποφασιστική» δράση εναντίον των «τρομοκρατικών οργανώσεων» με ορμητήριο την επικράτειά του. Κάτι που δείχνει προς τα πού θα κινηθεί η αποκλιμάκωση.
Αντί επιλόγου

Ένας «πυρηνικός χειμώνας» στην Ινδική Υποήπειρο δεν θα βουλιάξει μόνο τις δύο χώρες αλλά θα συμπαρασύρει και την παγκόσμια σταθερότητα. Αυτό το γνωρίζουν εκτός από τους δύο εμπλεκόμενους και οι Παγκόσμιοι δρώντες και για τον λόγο αυτό πιστεύουμε ότι θα επικρατήσει σύνεση και λογική. Σύνεση και λογική που καθοδηγείται όμως από την μαγική λέξη που λέγεται «Αποτροπή».

*Ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι επικεφαλής στο «Παρατηρητήριο Liberal».