Ομιλία Αλέξανδρου Κατράνη, Πρέσβη ε.τ., "Πόλεμος και Πολιτική στον Καύκασο"

Πατήστε οπουδήποτε στο παρακάτω πλαίσιο για να συμμετάσχετε στην τηλε-διάλεξη

Πατήστε επάνω στην εικόνα για να συνδεθείτε μέσω ΖΟΟΜ

Ο σύνδεσμος εισόδου στην πλατφόρμα ΖΟΟΜ ( Join Zoom Meeting ) είναι:  

https://zoom.us/j/2463957163?pwd=SmY2Vk5XblRwSVRuRjZvajI3eHRTQT09

Έπειτα πατήστε το κουμπί "Open ZOOM Meetings"

Εναλλακτικά μπορείτε να μπείτε και με χρήση της ιστοσελίδας www.zoom.us και προσδιορίζοντας ότι θέλετε να παρακολουθήσετε το Meeting ID: 246 395 7163  και με Passcode: 12345

Μέσω ΖΟΟΜ υπάρχει περιορισμός στην παρακολούθηση μόνο 100 ατόμων. Οι υπεράριθμοι μπορούν να χρησιμοποιούν τον YouTube Live Streaming σύνδεσμο: 

https://youtu.be/rweTQYuE7z4


Όσοι παρακολουθήσουν την ομιλία δικαιούνται πιστοποιητικό παρακολούθησης από τη Γραμματεία ΕΛΙΣΜΕ

Παρακαλούμε πολύ να εισέρχεστε στο ΖΟΟΜ με χρήση του αληθινού σας ονόματος και όχι ψευδωνύμου.

Μέσω ΖΟΟΜ υπάρχει περιορισμός στην παρακολούθηση μόνο 100 ατόμων. Οι υπεράριθμοι μπορούν να χρησιμοποιούν το YouTube Live Streaming.

 

 

 

 

200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821

   

Φοβικά Σύνδρομα και Έλλειψη Αυτοπεποίθησης, Εμπόδια στον Ελληνοτουρκικό Μαραθώνιο

on Wednesday, 13 January 2021. Posted in Εθνική Στρατηγική

Του ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ- Αντιστράτηγου ε.α., Διευθυντή Μελετών ΕΛΙΣΜΕ

Φοβικά Σύνδρομα και Έλλειψη Αυτοπεποίθησης, Εμπόδια στον Ελληνοτουρκικό Μαραθώνιο

(11 Ιανουαρίου 2021)

 

Το παρελθόν έτος και για διάστημα άνω των 100 ημερών, βιώσαμε στιγμές έντασης και ανησυχίας (αρνούμαι συνειδητά να χρησιμοποιήσω τη λέξη φόβο) για μια τυχαία ή προσχεδιασμένη αεροναυτική σύγκρουση στην Ανατολική Μεσόγειο ή στο Αιγαίο. Η με συνεχείς παλινδρομήσεις, τουρκική (μάλλον) προσωρινή απομάκρυνση από ακραίες προκλήσεις που ακολούθησε, πιθανόν να οδηγήσει στην επανάληψη των ατελέσφορων -μέχρι σήμερα- διερευνητικών επαφών. Ενώ όμως παρατηρείται μια δική μας κρυφή αδημονία για την επανέναρξη των διερευνητικών, παρουσιάζεται πληθώρα δημοσιευμάτων που εκ προοιμίου απορρίπτουν τη διαδικασία με την (ορθή) επισήμανση της ολισθηρότητας που αυτή μπορεί να προσλάβει δεδομένης μιας λανθάνουσας υποχωρητικότητας μας έναντι της Άγκυρας. Επιπρόσθετα, ενώ εδώ και δεκαετίες προκρίνεται εκ μέρους μας, ως βέλτιστη λύση, η από κοινού προσφυγή στο διεθνές δικαστήριο, για την μια και μοναδική διαφορά με την Τουρκία (καθορισμός ορίων ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδος), αυξάνονται οι φωνές απόρριψης αυτής της προσέγγισης με τον (ορθό) ισχυρισμό ότι η ετυμηγορία του δικαστηρίου δεν θα ικανοποιήσει το σύνολο των προσδοκιών μας. Η πραγματικότητα αυτή είναι γνωστή από το 1976 οπότε και προκρίναμε ως κράτος και με σχεδόν πλήρη πολιτική συνταύτιση την, υπό προϋποθέσεις, προσφυγή μας στο διεθνές δικαστήριο.

Η επισήμανση των κινδύνων και συνεπειών που κρύβει η κάθε επιλογή είναι απολύτως θεμιτή όπως και η παρουσίαση προτάσεων και θέσεων για ενίσχυση των επιχειρημάτων μας και ευόδωση των στόχων μας. Η διαρκής όμως απόρριψη κάθε προοπτικής ή ακόμη και υιοθετημένης μακροχρόνιας εθνικής στρατηγικής για επίλυση τμήματος των ελληνοτουρκικών τριβών, αποδεικνύει την ύπαρξη φοβικών συνδρόμων και την έλλειψη εθνικής αυτοπεποίθησης. Αμφότερα οδηγούν στην ολέθρια αδυναμία χάραξης και μετά εμμονής υλοποίηση της εθνικής στρατηγικής. Οδηγούμαστε δηλαδή ως έθνος και κοινωνία, στην αδυναμία επιλογής και εφαρμογής μακροχρόνιας στρατηγικής εστιάζοντας συνεχώς στα μειονεκτήματα και κόστη που έκαστος τρόπος ενεργείας παρουσιάζει.

Ενώ λοιπόν απορρίπτουμε το κόστος ανάληψης (ή αξιόπιστης απειλής ανάληψης) δυναμικών αντιδράσεων και ενεργειών, εμμένουμε στην ικανοποίηση του 100% των προσδοκιών μας ως και να έχουμε επιτύχει μια συντριπτική επικράτηση στα πεδία των μαχών, εκμηδενίζοντας τη βούληση του αντιπάλου για περαιτέρω αντίσταση! Επικαλούμαστε -και ορθώς- το διεθνές δίκαιο και τους θεσμούς του για την υποστήριξη των θέσεων μας αλλά όταν συνειδητοποιούμε την πολιτική διάσταση των αποφάσεων των διεθνών οργάνων εμφανιζόμαστε απρόθυμοι και διστακτικοί. Ορισμένοι μάλιστα θεωρούν ως απαράδεκτη την ανάληψη του κινδύνου ενδεχόμενης δικαστικής απόφασης (αναγκαστικής) που δεν θα ικανοποιεί το σύνολο των αξιώσεων μας. Ανατρέχουμε στο διεθνές δίκαιο, αρνούμενοι να αντιληφθούμε ότι η θεσμοθέτηση του, εν μέσω δεκάδων αλληλοσυγκρουόμενων κρατικών απόψεων, οδήγησε σε ασαφείς διατυπώσεις που καθιστούν ισχυρά μεν αλλά όχι πάντα σε απόλυτο βαθμό και από όλους, αποδεκτά τα  επιχειρήματα μας.

Η ορθή αντίληψη της παραπάνω πραγματικότητας μαζί με αδιαφιλονίκητα ακλόνητες από πλευράς διεθνούς δικαίου, θέσεις μας πρέπει να αποτελέσουν τη βάση της επιλογής των εθνικών στόχων. Αναγκαστικά συνεξετάζονται οι διαθέσεις και συμφέροντα και των άλλων εμπλεκομένων δυνάμεων με προσπάθεια σύμπλευσης που εκμεταλλεύεται «παράθυρα ευκαιρίας» αλλά δεν διστάζει να προχωρήσει και σε συνδιαλλαγές. Τελικά είναι το ισοζύγιο ισχύος που σε συνδυασμό και με την βαρύτητα του κάθε στόχου για τον Ελληνισμό, θα οδηγήσει στη χάραξη και εφαρμογή της κατάλληλης στρατηγικής. Επιβάλλεται να κατανοήσουμε ότι καίτοι τελικά θα αποδεχθούμε ορισμένες υποχωρήσεις σε δευτερεύουσας σημασίας θέματα, θα πρέπει να επιλέξουμε την εξ αρχής και μετά εμμονής προβολή -ίσως και υπερβολικών- απαιτήσεων επισείοντας πειστικά και την απειλή της καταφυγής σε σύγκρουση για την υπεράσπιση τους. Φυσικά η απειλή για να γίνει πειστική πρέπει να συνοδεύεται με την απαραίτητη αμυντική ισχύ, την επίδειξη εσωτερικής ομόθυμης βούλησης εφαρμογής μιας σταθερής στρατηγικής διεκδικήσεων και την εξασφάλιση διεθνούς κατανόησης και υποστήριξης των θέσεων μας εντός φυσικά των ορίων που επιβάλει η πραγματικότητα και τα κρατικά συμφέροντα.  

Αναμφίβολα, η πολιτική αυτή εμπεριέχει τον κίνδυνο της στρατιωτικής σύγκρουσης, ειδικά κατά την περίοδο που ο αντίπαλος θα θεωρήσει ότι οι θέσεις και οι στρατιωτικές ικανότητες μας αναβαθμίζονται και ο παράγων χρόνος αρχίζει να λειτουργεί σε βάρος του. Αναγνωρίζοντας αυτή την πραγματικότητα, θα πρέπει να προχωρήσουμε στην άριστη αξιοποίηση του χρόνου που πιθανόν να αποκομίσουμε από τις διερευνητικές επαφές, ενισχύοντας τις διεθνείς συνεργασίες, ανατάσσοντας την οικονομία, αναβαθμίζοντας την αμυντική μας ισχύ, προετοιμαζόμενοι ακόμη και για το χειρότερο δυνατό σενάριο, αυτό της μιας ολικής σύγκρουσης. Επισημαίνεται ότι μια σταθερή (ορθή) πολιτική πλήρους απόρριψης κάθε εχθρικής διεκδίκησης -έστω και για διαπραγματευτικούς λόγους- εμπεριέχει τον κίνδυνο της αυτοπαγίδευσης μας αν δεν υπάρξει η υπεύθυνη στάση του συνόλου του πολιτικού κόσμου.

Απώτερος στόχος φυσικά και δεν πρέπει να είναι η σύγκρουση καθώς επ’ ουδενί δεν θα επιλύσει τα μακροχρόνια διμερή προβλήματα μας. Ούτε όμως και η εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων φαίνεται σήμερα εφικτή καθώς η Τουρκία έχει υιοθετήσει -και όχι ως απλά διαπραγματευτικά όπλα- αναρίθμητες και πέραν κάθε πιθανότητας αποδοχής αξιώσεις. Πεισματικά, οφείλουμε να συνεχίσουμε -για πολλά ακόμα χρόνια- να εμμένουμε στις θέσεις μας. Παράλληλα και χωρίς φόβο πρέπει να προσέλθουμε προσεκτικά προετοιμασμένοι σε αυστηρά προκαθορισμένες συζητήσεις, αποδεχόμενοι συγχρόνως την προσφυγή σε διεθνή δικαστήρια για τη μια και μοναδική διαφορά μας και επικαλούμενοι το διεθνές δίκαιο άνευ αστερίσκων και με ρεαλιστική αντίληψη της αξίας των εκκλήσεων μας.

Επιθυμητή για εμάς μακροχρόνια λύση, η υπέρβαση από την ίδια την τουρκική κοινωνία της επεκτατικής και αναθεωρητικής πολιτικής που αποτελεί φυσικό χαρακτηριστικό της παρούσης εξελικτικής πορείας της και ενισχύεται από ένα ιδιόρρυθμο προσωποκεντρικό  καθεστώτος με ανάμειξη εθνικιστικών και θρησκευτικών στοιχείων. Μια παρόμοια εξέλιξη μάλλον θα μετριάσει τη διάθεση εμπλοκής σε αβέβαιες περιπέτειες καθιστώντας ίσως εφικτή μια λογική και ειλικρινή σταδιακή προσέγγιση και γιατί όχι και μια αμοιβαία επωφελή συνύπαρξη χωρίς προκλήσεις, με σεβασμό στις εκατέρωθεν θέσεις ακόμη και με την υιοθέτηση πρωτόγνωρων μορφών συνεργασιών. Έως τότε είμαστε αναγκασμένοι να υιοθετήσουμε πειστικά την στρατηγική της «Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής» με όλα τα μειονεκτήματα της. Οπωσδήποτε υπάρχουν πάμπολλες άλλες δυνητικές εξελίξεις, που κυμαίνονται από τη ραγδαία αποσταθεροποίηση της γείτονος (με τελείως απρόβλεπτες συνέπειες) μέχρι και την ανάδειξη της σε ισχυρότατη περιφερειακή δύναμη με πλήρη ανατροπή σε βάρος μας του ισοζυγίου ισχύος.

Σίγουρα οποιαδήποτε πρόβλεψη των εξελίξεων, που κατά πολύ θα εξαρτηθούν και από τις διεθνείς ισορροπίες των μεγάλων δυνάμεων αλλά και από τις απρόβλεπτες κοινωνικές εσωτερικές τάσεις, είναι παρακινδυνευμένη. Το παρήγορο είναι ότι για κάθε περίπτωση η μεθοδολογία αντιμετώπισης της είναι η ιδία: μεθοδική προετοιμασία μας για το χειρότερο σενάριο και εμμονή -χωρίς φοβικά σύνδρομα και με αυτοπεποίθηση- σε ρεαλιστικούς στόχους.

 

ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ- Αντιστράτηγος (εα)

  • Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
  • Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
  • Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
  • Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
  • Διαλέκτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)
  • Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)  και του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων (fainst.eu)
  • Τηλ: 0030-210-6543131, 0030-6983457318
  • E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.