Παρέμβαση-Συνομιλία Πρέσβυ Αλέξανδρου Μαλλιά για τις Ελληνο-Αμερικανικές Σχέσεις

Πατήστε επάνω στην εικόνα για να συνδεθείτε μέσω ΖΟΟΜ

Ο σύνδεσμος εισόδου στην πλατφόρμα ΖΟΟΜ (JoinZoomMeeting ) είναι:  

https://zoom.us/j/2463957163?pwd=SmY2Vk5XblRwSVRuRjZvajI3eHRTQT09

 

Έπειτα πατήστε το κουμπί «OpenZoomMeetings»

Εναλλακτικά μπορείτε να μπείτε και με χρήση της ιστοσελίδας www.zoom.us και προσδιορίζοντας ότι θέλετε να παρακολουθήσετε

το Meeting ID: 246 395 7163  και με Passcode: 12345

Μέσω ΖΟΟΜ υπάρχει περιορισμός στην παρακολούθηση μόνο 100 ατόμων. 

Οι υπεράριθμοι μπορούν να χρησιμοποιούν το You Tube Live Streaming σύνδεσμο:

 

https://youtu.be/nxS_KrQKqIs


Όσοι παρακολουθήσουν την ομιλία δικαιούνται πιστοποιητικό παρακολούθησης από τη Γραμματεία ΕΛΙΣΜΕ

Παρακαλούμε πολύ να εισέρχεστε στο ΖΟΟΜ με χρήση του αληθινού σας ονόματος και όχι ψευδωνύμου.

Print

ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Του Α. ΜΑΚΡΟΔΗΜΗΤΡΗ Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

Written by stheodorakis. Posted in ΕΛΕΣΜΕ - ΕΛΛΑΣ - ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Του Α. ΜΑΚΡΟΔΗΜΗΤΡΗ

Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

Τα πολιτικά κόμματα αποτελούν ουσιώδη, sina qua non συνθήκη και θεσμό της σύγχρονης κοινοβουλευτικής και αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Για το λόγο αυτό την ύπαρξη και τη λειτουργία τους προβλέπει το ίδιο το Σύνταγμα (άρθρο 29), το οποίο μάλιστα ορίζει ότι "η οργάνωση και η δράση τους οφείλει να εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος". Είναι επίσης αλήθεια ότι ο ρόλος τους στάθηκε απόλυτα νευραλγικός για την ταχεία μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία και στη συνέχεια για τη στερέωση και την παγίωση του δημοκρατικού πολιτεύματος στη χώρα μας κατά το τελευταίο τέταρτο του 20ού αιώνα.

Έτσι τα κόμματα, μικρά και μεγάλα υπάρχουν και λειτουργούν ελεύθερα, άλλα με τρόπο συγκεντρωτικό, άλλα με τρόπο ιεραρχικό και αρχηγικό κι άλλα με τρόπο πιο ανοιχτό και συμμετοχικό. Σε όλα όμως από αυτά, παρά τις ποικίλες μεταξύ τους διαφορές, το ζητούμενο είναι η ουσιαστική τήρηση και ο σεβασμός των αρχών και μεθόδων της εσωκομματικής δημοκρατίας. Γιατί, διαφορετικά, είναι πράγματι παράδοξο θεσμοί και όργανα που υπηρετούν κατ΄εξοχήν τη δημοκρατία, όπως τα κόμματα, να διοικούνται εσωτερικά με τρόπο που δεν είναι δημοκρατικός.

Στοιχειώδεις, δε, προϋποθέσεις εσωκομματικής δημοκρατίας αποτελούν το δικαίωμα της ελεύθερης γνώμης και έκφρασης των μελών, η εκλογή όλων των οργάνων τους και η επί θητεία υπηρεσία σε αυτά, η λήψη των αποφάσεων σύμφωνα με τον κανόνα της πλειοψηφίας, αλλά και ο σεβασμός του δικαιώματος της διαφωνίας όσο και των απόψεων της μειοψηφίας, η διαφάνεια στη διαχείριση των οικονομικών πόρων, ο έλεγχος και η λογοδοσία σε αξιόπιστα όργανα και αρχές, η τακτική σύγκλιση των συνεδρίων τους.

Δεδομένου όμως ότι οι αρχές αυτές δεν τηρούνται στην πράξη με την αναγκαία για την ποιότητα της δημοκρατίας σταθερότητα και συνέπεια, δεν θα ήταν ίσως περιττή αλλά μάλλον χρήσιμη και αναγκαία η σαφής και δεσμευτική θεσμοθέτηση της αρχής της δημοκρατικής λειτουργίας για τα κόμματα στο νέο Σύνταγμα, καθώς και η εξειδίκευση της σχετικής διάταξης από ειδικό νόμο μετά από διάλογο και διακομματική συνεργασία.

Γιατί τα κόμματα που δεν είναι οργανωμένα και δεν λειτουργούν με δημοκρατικό τρόπο τελικά δεν αντιστοιχούν αλλά αντιφάσκουν και υπονομεύουν τις προϋποθεσεις της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους και του πολιτεύματος.

 

Το "Πολιτικό Χρήμα"

 

Εξ ίσου ουσιώδες για την ποιότητα και βιωσιμότητα της δημοκρατίας είναι το ζήτημα της διαφάνειας στη χρηματοδότηση των πολιτικών αγώνων. Ο λόγος είναι ότι οι υπέρογκες, ιδίως επ΄εσχάτοις, δαπάνες βουλευτών και κομμάτων οδηγούν σε υπόνοια διαπλοκής και ύποπτης συναλλαγής μεταξύ πολιτικών και ισχυρών οικονομικών παραγόντων, οι οποίοι ενισχύουν τις δαπάνες των πολιτικών και συνακόλουθα τους "αιχμαλωτίζουν" στην εξυπηρέτηση των δικών τους ιδιοτελών συμφερόντων. Τούτο όμως οδηγεί στην απαξίωση του κύρους και της τιμής του πολιτικού κόσμου και της πολιτικής διαδικασίας γενικότερα, καλλιεργεί την αποστροφή του ενδιαφέροντος και τη μείωση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας και των πολιτών προς τους εκπροσώπους τους.

Η υπόνοια αυτή εντείνεται από το γεγονος ότι οι υφιστάμενες διαδικασίες ελέγχου του ύψους και της διαφάνειας των δαπανών και των εσόδων βουλευτών και κομμάτων είναι ελάχιστα αποτελεσματικές έως τελείως αναξιόπιστες, εφ΄όσον τελικά συμπίπτουν οι ιδιότητες ελέγχοντος και ελεγχόμενου (στην περίπτωση της αρμόδιας διακομματικής επιτροπής της Βουλής), πράγμα που οδηγεί σε μια κατάσταση ασυλίας βουλευτών και κομμάτων όσο και σε κρίση αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος γενικότερα. Με συνέπεια πολλοί να είναι εκείνοι που φοβούνται ότι αν η δημοκρατία δεν καταφέρει να ελέγξει το "πολιτικό χρήμα", τότε αυτό τελικά θα υποσκάψει και θα εκφυλίσει ό,τι θα έχει απομείνει από τη δημοκρατία.

Επείγει, επομένως, η διαμόρφωση και η συνεπής εφαρμογή ενός αξιόπιστου και αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου των πολιτικών δαπανών και χρηματοδοτήσεων, το οποίο θα πρέπει σε γενικές γραμμές να διασφαλίζει τα ακόλουθα :

α. Να παρέχει εγγυήσεις διαφάνειας και δημοσιότητας στις εκλογικές δαπάνες και γενικότερα στην οικονομική διαχείριση των κομμάτων και των πολιτικών στο εθνικό, το περιφερειακό και το τοπικό επίπεδο για όλες τις αιρετές θέσεις και τα αιρετά αξιώματα. Αναγκαία και επομένως η υποχρεωτική τήρηση και δημοσιοποίηση βιβλίων και εκθέσεων ισλολογισμού, που θα εμφανίζουν λεπτομερώς έσοδα και δαπάνες και θα συντάσσονται από ειδικούς και αξιόπιστους ελεγκτές.

β. Να προσδιορίζει με τρόπο σαφή ανώτατα όρια εισφορών και κυρίως δαπανών για τα κόμματα και τους βουλευτές, αλλά και τους λοιπούς αιρετούς αξιωματούχους του κράτους (νομάρχες-δημάρχους). Τα όρια αυτά μπορεί για μεν τα κόμματα να μην υπερβαίνουν τα 3/4 της κρατικής επιχορήγησης προς αυτά, για δε τους βουλευτές τα 3/4 του συνόλου της βουλευτικής αποζημίωσης για κάθε περίοδο. Στον προσδιορισμό, εξ άλλου, της οροφής των δαπανών θα πρέπει να συνυπολογίζονται με ειδικό συντελεστή και οι εμφανίσεις βουλευτών και κομμάτων στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Στο σημείο αυτό μάλιστα θα ήταν ίσως χρήσιμη η επέκταση του ρυθμιστικού πλαισίου της διάταξης του άρθρου 15 παρ. 2 του Συντάγματος ούτως ώστε να καθιερωθεί η αρχή τς υποχρεωτικής και δωρεάν παραχώρησης χρόνου στα πολιτικά κόμματα, ιδίως κατά τις προεκλογικές περιόδους, από τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, με παράλληλη απαγόρευση να αγοράζουν ή να χρησιμοποιούν με οποιοδήποτε τρόπο πρόσθετο χρόνο σε αυτά.

γ. Για τον διαρκή και αποτελεσματικό έλεγχο των εκλογικών δαπανών και των πολιτικών χρηματοδοτήσεων είναι αναγκαία η ύπαρξη ειδικής και ανεξάρτητης δημόσιας αρχής, το ρόλο και τις αρμοδιότητες της οποίας προβλέπει εν μέρει η διάταξη του άρθρου 29 του Συντάγματος. Δεδομένου όμως ότι η πλειοψηφία των μελών και του νέου οργάνου θα είναι κατά πάσαν πιθανότητα βουλευτές, δεν αναμένεται ότι θα σημειωθεί ουσιώδης πρόοδος ως προς τον αποτελεσματικό έλεγχο του "πολιτικού χρήματος".

Η εναλλακτική πρόταση ότι ο ρόλος αυτός θα πρέπει να ανατεθεί είτε σε κάποιο δικαστήριο (λ.χ. το Ελεγκτικό Συνέδριο) είτε σε ένα κατά το μάλλον ή ήττον αντιπροσωπευτικό σώμα (λ.χ. τη Γερουσία ή ένα Συμβούλιο της Δημοκρατίας) διατρέχει τον κίνδυνο, αφ΄ενός μεν, της υπερβολικής ίσως νομικοποίησης, αφ΄ετέρου δε, της αναπόφευκτης πολιτικοποίησης ενός ιδιαίτερα σύνθετου και σε μεγάλο βαθμό "τεχνικού" προβλήματος.

Η σύσταση, αντιθέτως, μιας ειδικής δημόσιας αρχής, τα μέλη της οποίας θα ορίζονται ex officcio ή κατόπιν κληρώσεως μπορεί να οδηγήσει σταδιακά στη λεπτομερή επεξεργασία ενός συνόλου αρχών και κανόνων, όσο και κυρίως τεχνικών και μεθόδων, αποτελεσματικού και αξιόπιστου ελέγχου, ιδίως μάλιστα, αν η αρχή αυτή εξοπλισθεί και με ένα ειδικό σώμα ελεγκτών και εμπειρογνωμόνων.

δ. Αναγκαία είναι, τέλος, η πρόβλεψη αυστηρών κυρώσεων σε περιπτώσεις υπερβάσεων των ορίων των εκλογικών δαπανών. Οι κυρώσεις αυτές, τις οποίες θα επιβάλλει η πιο πάνω ειδική δημόσια αρχή και θα εκδικάζει σε τελικό βαθμό το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, μπορεί να συνεπάγονται τόσο έκπτωση από το βουλευτικό αξίωμα όσο και η περικοπή της κρατικής επιχορήγησης στα κόμματα.

Εκδηλώσεις για τα 200 Χρόνια από την Επανάσταση του 1821

    

Γερμανός φιλέλληνας