Ομιλίες

2016-02-03. Ομιλία 'Οι νέες πολιτικές οικονομικές και κοινωνικές διαμορφώσεις στην Ευρώπη και οι παράμετροι του φαινομένου Jihad '

on Τετάρτη, 03 Φεβρουαρίου 2016. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2016-02-03. Ομιλία 'Οι νέες πολιτικές οικονομικές και κοινωνικές διαμορφώσεις στην Ευρώπη και οι παράμετροι του φαινομένου Jihad '

Ο Κωνσταντίνος Αργυρόπουλος, Υποστράτηγος ε.α., Συγγραφέας και Μέλος του ΔΣ/ΕΛΙΣΜΕ, έκανε μια εξαιρετική και ενδιαφέρουσα ομιλία στην κατάμεστη αίθουσα του Ινστιτούτου μας.

Αξίζει να κατεβάστε και να διαβάστε την παρουσίαση και το υποστηρικτικό κείμενο, θα έχετε μια πολύ καλή εικόνα της ωραίας αυτής ομιλίας!

Ομιλία ΕΔΩ!          Παρουσίαση ΕΔΩ!

2016-01-25. Ομιλία του Γεωργίου Δουδούμη ' Προοπτικές των Βαλκανικών Χωρών'

on Δευτέρα, 25 Ιανουαρίου 2016. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2016-01-25. Ομιλία του Γεωργίου Δουδούμη  ' Προοπτικές των Βαλκανικών Χωρών'

Στη συνέχεια της πρόσκλησης:

Ο Γεώργιος Δουδούμης, Οικονομολόγος, Συγγραφέας και Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ, έκανε μια εξαιρετική και ενδιαφέρουσα ομιλία στην κατάμεστη αίθουσα του Ινστιτούτου μας.

Αξίζει να κατεβάστε και να διαβάστε την παρουσίαση και το υποστηρικτικό κείμενο, θα έχετε μια πολύ καλή εικόνα της ωραίας αυτής ομιλίας!

Ομιλία ΕΔΩ!          Παρουσίαση ΕΔΩ!

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, Απονομή Πιστοποιητικών - Εορτή Λήξης -Περίληψη Δεκάτης και τελευταίας Ενότητας: Στρατιωτικές απειλές Ελλάδος. Αποτρεπτική στρατηγική και Ελληνικές ΕΔ..

on Δευτέρα, 21 Δεκεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Στις 14 Δεκεμβρίου παρουσιάστηκε η 10η και τελευταία ενότητα του σεμιναρίου Άμυνας και Στρατηγικής που διεξάγει το ΕΛΙΣΜΕ και απευθύνεται σε όλους τους ανήσυχους πολίτες που επιθυμούν να αυξήσουν τις γνώσεις τους στα ενδιαφέροντα αυτά θέματα αλλά κυρίως να προβληματιστούν για τις γεωπολιτικές εξελίξεις που αναμφίβολα επηρεάζονται από τα προαναφερθέντα ζητήματα.

Στο τέλος της εισήγησης επιδόθηκαν στους παρακολουθήσαντες το σεμινάριο βεβαιώσεις παρακολούθησης και, σεμνά και λιτά -μελομακάρονο, κουραμπιές και κονιάκ ελληνικό- γιορτάστηκε το γεγονός.

Παραβρέθηκαν όλοι οι εισηγητές του σεμιναρίου και οι κύριοι συντελεστές της επιμελητείας του σεμιναρίου - Σάββας Αργουζής Υπτγος ε.α. και Δέσποινα Κορωναίου γραμματέας του Ινστιτούτου-

 

Η αξιολόγηση και τα σχόλια από τους παρακολουθήσαντες (σασες) το σεμινάριο ήταν ιδιαίτερα θετικά και κολακευτικά για τους εισηγητές και το Ινστιτούτο. Ωστόσο, έχουμε περιθώρια βελτίωσης, ιδιαίτερα στην υποστήριξη, πήραμε τα μηνύματα τόσο τα θετικά, όσο και αυτά της αδιάκοπης βελτίωσης και θα προαπαθούμε αδιάκοπα, να κάνουμε το σωστό, στο σωστό χρόνο κάθε φορά και όλες τις φορές!

Στη συνέχεια παραθέτουμε αποσπάσματα από τα σχόλια, δυστυχώς, λόγω έλλειψης χώρου δεν μπορούμε να τα δημοσιεύσουμε όλα (αυτά που έμειναν έξω δεν διαφέρουν στην ουσία από αυτά που παρατίθενται παρακάτω).

 

 

Ο πρόεδρος του ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ., Βασίλειος Μαρτζούκος, αντιναύαρχος ε.α. Π.Ν., ενεχείρισε πιστοποιητικό παρακολούθησης του σεμιναρίου σε όσους (ες) (ανελιπώς) το παρακολούθησαν.

Ακολουθεί περίληψη της τελευταίας ενότητας:

Στρατιωτικές απειλές Ελλάδος. Αποτρεπτική στρατηγική και Ελληνικές ΕΔ. ΔΙΑΛΕΚΤΕΣ: ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ  - ΒΡΕΤΤΟΣ
ΓΕΝΙΚΑ
Περιγράφηκε το διεθνές περιβάλλον εθνικού ενδιαφέροντος και αναπτύχθηκαν οι στρατιωτικές απειλές και σύγχρονες προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας της Ελλάδος. Εξετάστηκαν τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα, οι βασικοί εθνικοί σκοποί και η εθνική αμυντική στρατηγική. Περιγράφηκε συνοπτικά η τρέχουσα κατάσταση των ελληνικών ΕΔ και της αμυντικής βιομηχανίας, καθώς και οι οικονομικοί περιορισμοί της χώρας. Εκτιμήθηκε η συμβατότητα πολιτικών ΑΝΣΚ και διατιθεμένων μέσων. Αναπτύχθηκαν οι βασικές αρχές της εθνικής αποτρεπτικής στρατηγικής.

Α΄ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: Στρατιωτικές απειλές Ελάδος. Αποτρεπτική Στρατηγική – ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ

Οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις σε περιφερειακό επίπεδο, επιφέρουν κατά δυναμικό τρόπο αλλαγές στους συσχετισμούς ισχύος στην περιοχή εθνικού μας ενδιαφέροντος. Ειδικότερα ο τρέχων συσχετισμός στρατιωτικής ισχύος Ελλάδος και Τουρκίας προκαλεί έντονο προβληματισμό, ενώ με τα υφιστάμενα δεδομένα αμυντικών δαπανών των δύο χωρών, κατά τα επόμενα 10 έτη, η χώρα μας θα πρέπει να εγκαταλείψει αναγκαστικά την αποτρεπτική στρατηγική με ότι αυτό συνεπάγεται για τα εθνικά μας θέματα.
Γειτονικά μας κράτη στα βόρεια σύνορα όπως η Αλβανία και η ΠΓΔΜ εκδηλώνουν αλυτρωτικές φιλοδοξίες σε βάρος της εθνικής μας κυριαρχίας. Αν και τα κράτη αυτά παρουσιάζονται στρατιωτικά αδύναμα, υπό προϋποθέσεις (π.χ. συμφέροντα διεθνούς παράγοντα στην περιοχή, στήριξη και διείσδυση Τουρκίας, τυχόν οργανωμένοι μετανάστες στο εσωτερικό της χώρας κ.λπ.) θα ήταν δυνατόν να αναδειχθούν μία επιπρόσθετη στρατιωτική απειλή. Η ανεξέλεγκτη αθρόα είσοδος μεταναστών (κυρίως μουσουλμάνων) επιβαρύνει την εθνική οικονομία, αλλοιώνει την σύνθεση του ελληνικού πληθυσμού (σε συνδυασμό με το δημογραφικό μας πρόβλημα) και δημιουργεί θρησκευτικούς και πολιτισμικούς θύλακες, οι οποίοι όταν εδραιωθούν, αναμένεται ότι θα διαταράξουν την κοινωνική ειρήνη (οργανωμένο έγκλημα, πολιτισμικές και θρησκευτικές διαφορές, παραεμπόριο κ.λπ.) και θα προκαλέσουν προβλήματα ασφαλείας στην χώρα (ειδικότερα εάν ποδηγετούνται και ελέγχονται από ξένα κέντρα και κράτη, λόγω θρησκευτικής, πολιτισμικής ή και εθνικής επιρροής επ’ αυτών). Εν τούτοις η συγκεκριμένη εκπαιδευτική ενότητα εξετάζει τις ορατές στρατιωτικές απειλές της Ελλάδος και κατά συνέπεια θα εστιασθεί στην τουρκική στρατιωτική απειλή.

ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ.
Η Τουρκία πληροί επακριβώς τον ορισμό της απειλής (πολιτικής και στρατιωτικής), ως εκδηλωμένης προθέσεως της μίας πλευράς να προκαλέσει ζημία σε βάρος υπαρξιακών και ζωτικών συμφερόντων της άλλης, εφ’ όσον η τελευταία δεν συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις και την θέλησή της. Πρόκειται δε περί ουσιαστικής απειλής, καθ’ όσον η Τουρκία διαθέτει τα μέσα (ισχυρές ποσοτικά και ποιοτικά Ε.Δ. με προοπτική δυναμικής περαιτέρω αναπτύξεώς τους στο εγγύς μέλλον), καθώς  και την πολιτική βούληση να πραγματοποιήσει τις προθέσεις της για ανάδειξή της σε περιφερειακή δύναμη και ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.   
Η τουρκική πολιτική επιδιώκει την αύξηση της ισχύος και επιρροής της στην ευρύτερη περιοχή, δίχως να διαταραχθεί η εσωτερική κοινωνική και πολιτική της σταθερότητα. Ως προς την χώρα μας, βασικός σκοπός της Τουρκίας είναι η ανατροπή του ισχύοντος καθεστώτος, με αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδος στο Αιγαίο (επέκταση χωρικών υδάτων, εναέριος εθνικός χώρος, αποστρατικοποίηση ελληνικών νήσων, υφαλοκρηπίδα, γκρίζες ζώνες που φθάνουν έως την Γαύδο, συνεκμετάλλευση πλουτοπαραγωγικών πηγών), στην Θράκη (ανακίνηση και ενθάρρυνση «μειονοτικού θέματος», στο οποίο εντάσσουν κάθε μουσουλμάνο της περιοχής), συνέχιση της τουρκικής κατοχής στην βόρεια Κύπρο (στρατηγική ομηρία της νήσου), καθώς και διαρκής αμφισβήτηση του ελλαδικού πολιτισμού.
Η Τουρκία έχει αναδείξει την πολεμική της βιομηχανία, ως έναν από σημαντικότερους πολλαπλασιαστές ισχύος της, με την υποστήριξη της βιομηχανικής της υποδομής (άνω του 80% των εξαγωγών της αποτελούν βιομηχανικά προϊόντα), καθώς και των θεαματικών επενδύσεων στην εκπαίδευση και στην έρευνα και ανάπτυξη σε τομείς υψηλής τεχνολογίας. Η Τουρκία ισχυροποιεί διαρκώς την αμυντική της βιομηχανία (συμπαραγωγές, σχεδίαση και ανάπτυξη προηγμένων όπλων, κρισίμων υποσυστημάτων οπλικών συστημάτων, μηχανών προώσεως και αισθητήρων, εγχώριες πρωτότυπες κατασκευές και ναυπηγήσεις κ.λπ.), με απτά αποτελέσματα, δεδομένου ότι πέραν της σημαντικής αυτάρκειας των Τ.Ε.Δ., εξάγει αμυντικό υλικό και σε τρίτες χώρες. Επιπλέον η Τουρκία προτίθεται όπως υλοποιήσει πυρηνικό πρόγραμμα παραγωγής ενέργειας, γεγονός που της προσδίδει την μελλοντική δυνατότητα δυνητικής παραγωγής πυρηνικών όπλων.
Η αποτροπή κάθε επιβουλής κατά της εθνικής ακεραιότητος και της εθνικής κυριαρχίας καθώς και η αντίστοιχη απαιτούμενη αποτρεπτική στρατηγική δεν αποτελεί αφηρημένη και αόριστη έννοια αλλά στρέφεται κατά συγκεκριμένων αντιπάλων και απαιτεί μακροχρόνιο και συνεπή σχεδιασμό και εκτέλεση σειράς ενεργειών (οικονομικών, διπλωματικών, στρατιωτικών) που αφορούν κυρίως την άμυνα και την ασφάλεια της χώρας. Στα πλαίσια της αποτρεπτικής στρατηγικής, πέραν της ποσοτικής και ποιοτικής στρατιωτικής επάρκειας απαιτείται σειρά βασικών προϋποθέσεων όπως η πολιτική βούληση, γνώση και εμπειρία, οι άριστες σχέσεις μεταξύ πολιτικής και στρατηγικής ηγεσίας, η κατάλληλη οργάνωση κάθε εμπλεκομένου κρατικού φορέως και η συστηματική καλλιέργεια φρονήματος στον λαό.
Ενδεικτικά επί μέρους θέματα τα οποία εξετάστηκαν στην ενότητα αυτή ήταν τα ακόλουθα:
1)Σε τι συνίσταται η αποτροπή, η αποτρεπτική φήμη, ο πειθαναγκασμός και ο κατευνασμός; Πως εφαρμόζονται οι έννοιες αυτές στην σημερινή ελληνοτουρκική πραγματικότητα;
2)Ποιές είναι οι συνήθεις αιτίες αποτυχίας της εθνικής (και ιδιαίτερα της στρατιωτικής) αποτροπής και αποτρεπτικής στρατηγικής;
3)Δεδομένης της στρατιωτικής απειλής, του αναμενομένου Θεάτρου Επιχειρήσεων και των οικονομικών περιορισμών της χώρας, ποιες θα ήταν οι ενέργειες προς επίτευξη της βέλτιστης αποτροπής;

Β΄ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις – ΒΡΕΤΤΟΣ
Η Ελλάδα από γεω-στρατηγική και γεω-πολιτική πλευρά είναι στενά συνδεδεμένη με το χώρο των Βαλκανίων αλλά και με τη Μεσόγειο με έμφαση στο ΝΑ μέρος αυτής. Η μεγάλη στρατηγική της θέση προσδιορίζεται βάσει της θέσεως αυτής και κυρίως του αεροναυτικού χώρου που διαθέτει.
Στην ΝΑ Ευρώπη, περιοχή ιδιαίτερου στρατηγικού ενδιαφέροντος για τη χώρα μας,  η εικόνα την τελευταία δεκαετία περιλαμβάνει αφενός σημαντικές αλλαγές αλλά και επίμονες καταστάσεις. Ομοίως οι σημαντικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα στις χώρες της Μ. Ανατολής και Β. Αφρικής, ανεξαρτήτως της τελικής έκβασής τους, επηρεάζουν άμεσα τα συμφέροντα της χώρας μας αλλά και τις συνθήκες ασφάλειας τόσο της χώρας μας όσο και της ευρύτερης περιοχής.
Παράλληλα όλα τα προβλήματα που μας προικοδότησε ο 20ος αιώνας παραμένουν ανοικτά. Ιστορικές, εθνοτικές, πολιτιστικές, θρησκευτικές, φυλετικές, ενεργειακές  συγκρούσεις εξελίσσονται και αναπαράγονται. Το οργανωμένο έγκλημα αλλά και εθνικιστικές ομάδες, εκμεταλλευόμενες γκρίζες οικονομίες  αλλά και την υψηλή ανεργία, διατηρούν την επιρροή τους στις περιφερειακές της χώρας μας κοινωνίες, ενώ εξτρεμιστικές δράσεις συμπεριλαμβανομένων και τρομοκρατικών οργανώσεων  - ομάδων απειλούν με ασύμμετρες τακτικές που επιφέρουν ακόμα και στρατηγικά αποτελέσματα. Ταυτόχρονα η ανεξέλεγκτη διασπορά των όπλων μαζικής καταστροφής ή/και βιοχημικά/ραδιενεργά και κυρίως η υπαρκτή δυνατότητα προμήθειας των τρομοκρατικών οργανώσεων με τέτοια όπλα, αποτελούν νέες απειλές και για τη χώρα μας οι οποίες αναμένεται να αυξηθούν στα προσεχή χρόνια. Τέλος παράνομη μετανάστευση, κυβερνο-επιθέσεις, ενεργειακή ανασφάλεια, σύγχρονες μορφές πειρατείας, κλιματολογικές αλλαγές με πιθανή εκδήλωση καταστροφικών φυσικών φαινομένων  δημιουργούν εκρηκτικό μείγμα απειλών και τάσεων.
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι στη νέα τάξη πραγμάτων, όπως αυτή διαμορφώνεται σήμερα, οι ένοπλες συγκρούσεις και οι εν δυνάμει πυριτιδαποθήκες ανά την υφήλιο τείνουν να αποτελούν τον κανόνα αντί της εξαίρεσης. Η παγκόσμια «αταξία» που αποτυπώνεται και στον χάρτη του ιδρύματος «The Fund for Peace» με τα πιο εύθραυστα κράτη του πλανήτη, δείχνει ότι η κατάσταση οξύνεται διαρκώς και  μάλλον επιδεινώνεται επικίνδυνα για μια ακόμα φορά στην ιστορία του ανθρώπου.  Η αστάθεια που εμφανίστηκε κατά τη δεκαετία του '90, με όλες τις μεταβολές που αυτή επέφερε, αποτέλεσαν μόνο τα πρώτα βήματα ενός ριζικού μετασχηματισμού του διεθνούς πολιτικού συστήματος που βρίσκεται σε εξέλιξη. Η τελευταία διεθνής χρηματοοικονομική κρίση, που συνδέεται με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους και τη δημοσιονομική πολιτική πολλών κρατών,  θίγει πλέον τον πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας των κρατών και έχει καταστεί εξαιρετικά σημαντικός παράγοντας των διεθνών σχέσεων, συσχετισμών  και ισορροπιών.
Ταυτόχρονα, στο εγγύς περιβάλλον μας, δεν έχει μεταβληθεί σχεδόν τίποτε στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και στην  επιθετικότητα της Τουρκίας.  Η Τουρκική απειλή –που είναι και η κύρια και μόνιμη απειλή κατά της χώρας μας- διατυπωμένη με επίσημο τρόπο στην Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση, εξακολουθεί να υφίσταται και να εκδηλώνεται ποικιλομόρφως. Η Τουρκία εφαρμόζει πολιτική ελεγχόμενων κρίσεων και συγκρούσεων χαμηλής έντασης, αποσκοπώντας στην εξεύρεση τρόπων επιβολής τετελεσμένων γεγονότων στο Αιγαίο, χρησιμοποιώντας συστηματικά ως μέθοδο την απειλή χρήσης βίας.
Την ευθύνη για την άμυνα της χώρας έχει η Κυβέρνηση και για το σκοπό αυτό υιοθετεί την Εθνική Πολιτική και εφαρμόζει την Εθνική Στρατηγική. Η Εθνική Πολιτική περιλαμβάνει αφενός τον καθορισμό των Εθνικών συμφερόντων και εθνικών σκοπών (πολιτικών, οικονομικών ασφάλειας/άμυνας) καθώς και των μέσων που απαιτούνται για την επίτευξή τους, αφετέρου, τη διαμόρφωση του σχεδίου ή μεθόδου δράσης για την επίτευξη των εθνικών σκοπών. Ομοίως η Εθνική Στρατηγική, ως  τέχνη και  επιστήμη, αναπτύσσει και χρησιμοποιεί το σύνολο του εθνικού δυναμικού (συνισταμένη της διπλωματικής, οικονομικής, πληροφοριακής και στρατιωτικής ισχύος και των λοιπών δυνατοτήτων της χώρας) σε ειρήνη κρίση και πόλεμο προς διασφάλιση των εθνικών ΑΝΣΚ.
Η έννοια της Εθνικής Άμυνας, ως μέρος της Εθνικής Ασφάλειας (εξωτερικής) είναι πάντοτε και πρώτιστα η αποτελεσματική υπεράσπιση του εθνικού χώρου, της εδαφικής ακεραιότητας, της εθνικής κυριαρχίας  και όλων των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας . Η Εθνική ακεραιότητα και κυριαρχία αφορά όχι μόνο την εδαφική ακεραιότητα αλλά όλες τις συνιστώσες της εθνικής ισχύος και στο πλαίσιο αυτό, η εθνική άμυνα οφείλει να υπερασπίζεται αποτελεσματικά όλους τους κύριους συντελεστές της εθνικής ισχύος και να διαχειρίζεται κάθε είδους κρίσεων μικρών ή μεγάλων.
Το εθνικό στρατηγικό Δόγμα της χώρας μας είναι αποτρεπτικό και αμυντικό. Η αποτροπή, ως προληπτική εκδοχή της άμυνας, δεν πρέπει να οδηγεί σε κλιμάκωση αντί της επιδιωκόμενης εκτόνωσης μιας κρίσης.
Με δεδομένο οτι το αποτρεπτικό -αμυντικό δόγμα μας  βασίζεται σε στρατηγική , επιχειρησιακή και τακτική ευελιξία και στην ικανότητα άμεσης αντίδρασης, οι ΕΔ της χώρας μας ως όργανο αξιόπιστης και αποτελεσματικής άσκησης της Εθνικής μας πολιτικής, πρέπει να είναι έτοιμες για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε πρόκλησης, είτε υπό μορφή σημειακής κρίσης, είτε υπό μορφή ολοκληρωτικού πολέμου, με σκοπό τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας, της εθνικής κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων  αλλά και των αρμοδιοτήτων της χώρας που καθορίζονται από διεθνείς συμβάσεις.
Με δεδομένο επίσης ότι, όπως αναφέρθηκε, η κύρια απειλή της χώρας μας είναι η Τουρκία {οι εξοπλισμοί της οποίας θα φτάσουν το 2015 τα 10 δις Ευρώ, στα πλαίσια ενός εξοπλιστικού προγράμματος 70 δις συνολικά έως το 2023 βάσει του  Σχεδίου Αναδιοργάνωσης 2033 («TSK 2033 Yeniden Yapılanma Projesi») που προβλέπει την μετάβαση σε πλήρως επαγγελματικό στράτευμα με σταδιακή κατάργηση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας},  σε συνδυασμό με τη  δημοσιονομική κατάσταση της χώρας μας που έχει επηρεάσει αρνητικά και καθοριστικά το αξιόμαχο των ΕΔ της, διαφαίνεται  ότι το χάσμα που δημιουργείται είναι τεράστιο και ανησυχητικά αυξανόμενο. Τίθεται λοιπόν ένα σημαντικό ερώτημα : είναι  η σημερινή υπεροπλία της Τουρκίας τόσο συντριπτική ώστε να προδικάζει ένα αποτέλεσμα; 
Το ερώτημα αν η σημερινή  αριθμητική υπεροχή της Τουρκίας  είναι συντριπτική  και προεξοφλεί ότι το αποτέλεσμα μιας αναμέτρησης με την Ελλάδα θα αποβεί υπέρ της Άγκυρας για να απαντηθεί θα πρέπει να γίνει μια ανάλυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων των δυο χωρών αν και άλλες μορφές ισχύος θα πρέπει να συνυπολογιστούν, ώστε να υπάρχει λεπτομερέστερη και όχι καθαρά στρατιωτική προσέγγιση  σε Εθνικό επίπεδο.
Συνοπτικά θα λέγαμε ότι στρατιωτικά, η Τουρκία έχει αριθμητική υπεροχή έναντι της Ελλάδος σε διάφορους τομείς - σε ορισμένες περιπτώσεις και ποιοτική. Παρά ταύτα, με εξαίρεση το ανθρώπινο δυναμικό, η θέση της Τουρκίας δεν είναι ούτε συντριπτική, ούτε και προεξοφλεί ότι θα είναι υπέρ της το αποτέλεσμα μιας μεταξύ τους αναμέτρησης.
Όμως, οι δραστικές περικοπές στους αμυντικούς προϋπολογισμούς της Ελλάδας και οι επιδράσεις τους στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας τείνουν να διαβρώσουν σε βάρος της τη σχέση αυτή. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την ποσοτική σύγκριση και ανάλυση των στρατιωτικών στοιχείων στην Ελλάδα και την Τουρκία το 2014.
Η προαναφερόμενη οικονομική κρίση, που επιδείνωσε την στενότητα στα δημοσιο-οικονομικά, ουσιαστικά ανέδειξε το διαχρονικό έλλειμμα ορθολογικού σχεδιασμού και αποδοτικής αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων του κρατικού προϋπολογισμού, σε όλο το φάσμα του δημοσίου και, αναπόφευκτα, και στον τομέα της άμυνας.
Η απαίτηση όμως αποδοτικής και αποτελεσματικής αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων του κρατικού Π/Υ είναι διαρκής σε όλους τους τομείς. Εκείνο που δεν υπήρξε ποτέ στην Άμυνα είναι η αποτελεσματική αξιοποίηση των εν λόγω πόρων, για την εξυπηρέτηση της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής, στο πλαίσιο της Πολιτικής Εθνικής Άμυνας.
Διαχρονικά, οι αμυντικές δαπάνες στην Ελλάδα, δε χρησιμοποιούνται ως μέσον οικονομικής σταθεροποιητικής πολιτικής. Η βασική ανάγκη να δαπανάται στην άμυνα 3πλασιο ποσοστό του ΑΕΠ από τον ΜΟ της ΕΕ, αν και διατυπώνεται ως ανάγκη για αποτελεσματική αντιμετώπιση της εξ Ανατολών απειλής και υπεράσπισης της εθνικής μας κυριαρχίας, έχει αποδειχθεί ότι, όχι μόνο δεν εξυπηρέτησε την Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική, αλλά προκάλεσε εξοπλιστική φρενίτιδα, ιδιαίτερα μετά τον Ιανουάριο 1996.
Ταυτόχρονα  φαίνεται, ότι  οι αμυντικές δαπάνες δεν ελάμβαναν υπόψη τους τις πραγματικές ανάγκες των ΕΔ, ενώ   η Ελλάδα δαπανούσε περισσότερα για εξοπλισμούς σε περιόδους που το ΑΕΠ μειωνόταν και αντίστροφα, ενώ βάσει των στοιχείων - τα περισσότερα δαπανώνται για αμυντικές δαπάνες σε περιόδους μειωμένης τουρκικής προκλητικότητας. Θα δυσκολευτούμε λοιπόν να βρούμε λογική ή να οδηγηθούμε σε αποδοχή της θεωρίας του ανταγωνισμού των εξοπλισμών και να δεχτούμε ότι ο βαθμός της απειλής πολέμου, συσχετίζεται θετικά με το επίπεδο ή το ποσοστό των αμυντικών δαπανών της αντίπαλης χώρας.
Η εν λόγω εξοπλιστική φρενίτιδα των τελευταίων 30 ετών, ουδόλως εξυπηρέτησε την αναπτυξιακή πολιτική της χώρας, και ιδιαίτερα την ανάπτυξη της βιομηχανίας και της επιχειρηματικότητας στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας. Τριάντα έτη μετά, καμία σοβαρή αμυντική βιομηχανία δεν έχει απομείνει στην χώρα, οι τρεις κρατικοδίαιτες «φυτοζωούν» με κρατική επιδότηση, ενώ οι ιδιωτικές αμυντικές βιομηχανίες είναι περιορισμένες και βαλτώνουν χειρότερα, αφού κατά γενικό κανόνα, η συμμετοχή τους στα εξοπλιστικά προγράμματα ήταν πολύ χαμηλής προστιθέμενης αξίας και δεν παρείχε καμία προοπτική για επενδύσεις σε έρευνα – ανάπτυξη και πιστοποίηση προϊόντων (αγαθών και υπηρεσιών), για την ικανοποίηση των αναγκών της χώρας και κυρίως σε διεθνή κλίμακα.
Έχοντας λοιπόν ως δεδομένο την συνεχή μείωση ή τάση μείωσης των Π/Υ του ΥΠΕΘΑ, που όπως γνωρίζουμε περιλαμβάνει και δαπάνες για τον κοινωνικό ρόλο των ΕΔ, το κρίσιμο ερώτημα σήμερα είναι αν η πολιτική αυτή θα οδηγήσει τελικά στην κατάρρευση της αποτρεπτικής μας ικανότητας και, έτσι, θα δημιουργήσει συνθήκες σοβαρής έμπρακτης αμφισβήτησης της εδαφικής μας κυριαρχίας και ακεραιότητας.

2015-12-08. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, Περίληψη Ενάτης Ενότητας: Τεχνολογία - Σύγχρονος Πόλεμο - Νέες Μορφές Πολέμου.

on Τρίτη, 08 Δεκεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υπτγος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

2015-12-08. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, Περίληψη Ενάτης  Ενότητας: Τεχνολογία - Σύγχρονος Πόλεμο - Νέες Μορφές Πολέμου.

Περίληψη 9ης ενότητας για ανάρτηση
Στις 07 Δεκεμβρίου παρουσιάστηκε η 9η και προτελευταία ενότητα του σεμιναρίου Άμυνας και Στρατηγικής που διεξάγει το ΕΛΙΣΜΕ και απευθύνεται σε όλους τους ανήσυχους πολίτες που επιθυμούν να αυξήσουν τις γνώσεις τους στα ενδιαφέροντα αυτά θέματα αλλά κυρίως να προβληματιστούν για τις γεωπολιτικές εξελίξεις που αναμφίβολα επηρεάζονται από τα προαναφερθέντα ζητήματα.
Η 9η ενότητα εξέτασε την Τεχνολογία και το Σύγχρονο Πόλεμο καθώς και τις Νέες Μορφές Πολέμου. Η ενότητα εξέτασε την επίδραση της τεχνολογίας και της παγκοσμιοποιήσεως, καθώς και άλλων συγχρόνων παραμέτρων άμυνας και ασφάλειας (π.χ. υβριδικός πόλεμος, τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, κυβερνοπόλεμος, διάδοση όπλων μαζικής καταστροφής, πειρατεία, θαλάσσια ασφάλεια κ.λπ.) στον σύγχρονο πόλεμο, καθώς και οι ανάλογες απαιτήσεις και προκλήσεις τις οποίες προκαλούν. Έγινε επίσης αναφορά στους πρόσφατους πολέμους του 21ου αιώνα ενώ αναλύθηκαν και οι σύγχρονες απειλές και οι σε εξέλιξη νέες μορφές πολέμου.
    Η πρώτη υποενότητα παρουσιάστηκε από τον καθηγητή της ΣΣΕ κ Κωνσταντίνο Γρίβα και ασχολήθηκε με τη Τεχνολογία και το Σύγχρονο Πόλεμο. Περιγράφηκε  και αναλύθηκε μια σειρά από οπλικά συστήματα και μεθοδολογίες μάχης, τα οποία, κατά την άποψη του εισηγητή, αναμένεται να επιδράσουν καθοριστικά στη διαμόρφωση των παγκόσμιων  ισορροπιών ισχύος και κατ’ επέκταση στη μορφή του διεθνούς συστήματος κατά την επόμενη εικοσαετία (2015 – 2035). Γενικότερα, παρουσιάστηκε μια συνθετική προσέγγιση γεωγραφικών, πολιτικών και πρωτίστως τεχνολογιών εξελίξεων, έτσι ώστε να προσδιοριστούν τα κομβικά οπλικά συστήματα που αναμένεται να έχουν κυρίαρχο ρόλο στην πορεία των διεθνών εξελίξεων κατά τα επόμενα χρόνια.
Ενδεικτικά ζητήματα τα οποία που εξετάστηκαν ήταν τα ακόλουθα:
1)Η «Πυραυλική Επανάσταση» (‘Missile Revolution’) και τα αντίδοτα της.
    α.Υπέρ – υπερηχητικοί (hypersonic) πύραυλοι cruise, βαλλιστικοί πύραυλοι υπερυψηλής ακρίβειας, αντιπλοϊκοί βαλλιστικοί πύραυλοι (ASBM), ρουκέτες υψηλής ακρίβειας και μεγάλου βεληνεκούς, ηλεκτρομαγνητικά πυροβόλα (railguns), όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας (DEW).
    β.Μη φονικά όπλα (NLW) προσβολής υποδομών και συμβατικές πολεμικές κεφαλές (warheads) επαυξημένης φονικότητας για πυραύλους, ρουκέτες και οβίδες.
2)Συστήματα stealth και anti – stealth για εναέρια μάχη.
3)Πύραυλοι αέρος – αέρος (AAM) πολύ μεγάλου βεληνεκούς (VLR).
4)Μικρά (small) και πολύ μικρά (miniature) πυρομαχικά προσβολής ακριβείας (PGM) για προσβολή στόχων εντός, εκτός και πέραν της γραμμής της θέας (LOS, NLOS και BLOS αντιστοίχως).
5)Ρομποτικά συστήματα μάχης.
    α.Μη επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη (UCAV), μη επανδρωμένα αεροχήματα (UAV), μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV), μη επανδρωμένα υποβρύχια (UUV), μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους (UGV).
    β.«Πράσινες» ενεργειακές τεχνολογίες και ο πιθανός συνδυασμός τους με ρομποτικά συστήματα μάχης. 
6)Συστήματα Αναερόβιας Πρόωσης (AIP) υψηλής απόδοσης και τορπίλες πολύ μεγάλης αυτονομίας.
7)Πιθανές γεωγραφικές και πολιτικές αλλαγές που αναμένεται να ωθήσουν προς την ανάπτυξη συγκεκριμένων κατηγοριών οπλικών συστημάτων τα επόμενα χρόνια. Π.χ. η μερική τήξη του στρώματος των πάγων στον Αρκτικό Ωκεανό και η δημιουργία μιας αδιάλειπτης θαλάσσιας ζώνης γύρω από την Ευρασία.
8)Υβριδικός Πόλεμος (Hybrid Warfare) και η έννοια του «Επαυξημένου Πολέμου» (‘Enhanced Warfare’).
    γ.Συνέργειες μεταξύ διαφόρων μορφών πολέμου (π.χ. μεταξύ κυβερνοπολέμου, πολέμου στο διάστημα και πυρηνικού πολέμου) στο διαμορφούμενο διεθνές σύστημα.  

    Η δεύτερη υποενότητα παρουσιάστηκε από τον Υποστράτηγο εα Ιπποκράτη Δασκαλάκη με θέμα τις Νέες Μορφές Πολέμου. Αρχικά έγινε μια σύνδεση με την προηγούμενη διάλεξη και αναφορά στη σχέση Τεχνολογίας-Πολέμου και εν συνεχεία εξετάστηκαν ορισμένοι σύγχρονοι πόλεμοι της μεταψυχροπολεμικής περιόδου. Κριτήρια επιλογής τους ήταν τα γενικά χαρακτηριστικά τους, τα οπλικά συστήματα, τεχνολογίες και τακτικές που χρησιμοποιήθηκαν και παρουσιάστηκαν  συμπεράσματα από τη διεξαγωγή τους. Εξετάστηκαν οι παρακάτω συγκρούσεις:
    Πόλεμος του Κόλπου (1990-1)
    Πόλεμος στο Αφγανιστάν (2000-2014)
    Πόλεμος στο Ιράκ (2003-2012)
    Ισραηλινή εισβολή στο Λίβανο (2006)
    Συγκρούσεις στη Λωρίδα της Γάζας (2008/9, 2012, 2014)
Βασιζόμενοι πάνω στα συμπεράσματα και συνεξετάζοντας το ρόλο και την αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας προχωρήσαμε σε μια προσπάθεια περιγραφής των μελλοντικών μορφών συγκρούσεων δίδοντας έμφαση στις Αναδυόμενες Τεχνολογίες και τη μετατροπή τους σε Στρατιωτικές Δυνατότητες. 
Οι Νέες Μορφές Πολέμου που εξετάστηκαν (ορισμοί, γενικά, χαρακτηριστικά, τρόποι αντιμετώπισης-διεξαγωγής) ήταν:
    Υβριδικός πόλεμος
    Τρομοκρατία
    Οργανωμένο έγκλημα
    Κυβερνοπόλεμος
    Διάδοση όπλων μαζικής καταστροφής
    Πειρατεία και θαλάσσια ασφάλεια
Η υποενότητα ολοκληρώθηκε με μια σειρά συμπεράσματα για τη φύση των μελλοντικών συγκρούσεων και νέων μορφών πολέμων. Έμφαση δόθηκε στην ύπαρξη των ασύμμετρων απειλών και την αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας έναντι του φανατισμού και των πανάρχαιων μεθόδων και πολεμικών τεχνασμάτων με το ερώτημα της διαχρονικής και αμετάβλητης σημασίας της τριαδικής φύσεως του πολέμου (βία, τυχαίο, πολιτική) του Clausewitz, να παραμένει επικρεμάμενο.

2015-10-30. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, Ογδόη Ενότητα: Επαναστατικός Πόλεμος. Ανταρτοπόλεμος. Μάο, Κίνα και Ινδοκίνα. Ψυχρός Πόλεμος. Κορέα και Βιετνάμ.

on Παρασκευή, 04 Δεκεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-10-30. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, Ογδόη Ενότητα: Επαναστατικός Πόλεμος. Ανταρτοπόλεμος. Μάο, Κίνα και Ινδοκίνα. Ψυχρός Πόλεμος. Κορέα και Βιετνάμ.

 

Έγινε τη Δευτέρα 23/11/2015 η προγραμματισμένη διάλεξη του θέματος στο πλαίσιο του Σεμιναρίου Περί Άμυνας και Στρατηγικής που διοργανώνει το Ινστιτούτο το Φθινόπωρο του 2015.
               
Σε μια κατάμεστη αίθουσα οι διαλέκτες  Αναστάσιος Ρεκλείτης (Αντιστράτηγος ε.α.) και  Βασίλειος Βρεττός (Αντιπτέραρχος ε.α.)  παρουσίασαν με μεγάλη επιτυχία τα θέματά τους,  περίληψη και γενικές γραμμές ακολουθούν:

ΓΕΝΙΚΑ
Βασικές αρχές θεωρίας Μάο και σύγκριση με αντίστοιχες κλασσικών στρατηγιστών (π.χ. Κλαούζεβιτς, Σουν – Τσου). Οι εξελίξεις σε Κίνα και Γαλλική Ινδοκίνα δικαίωσαν την θεωρία του Μάο; Γιατί απέτυχαν οι Γάλλοι; Ο ρόλος εξωτερικών δυνάμεων.
Ψυχρός πόλεμος. Ο Κένναν και η αμερικανική στρατηγική ανασχέσεως. Εναλλακτικές στρατηγικές ΕΣΣΔ. Οι εκατέρωθεν ΑΝΣΚ του περιορισμένου πολέμου της Κορέας. Η διαμάχη Τρούμαν και Μακ Άρθουρ. Συνοπτική περιγραφή των δυσχερειών τερματισμού του πολέμου της Κορέας. Συμπεράσματα.
Πόλεμος Βιετνάμ. Εκατέρωθεν συμφέροντα. Αίτια, φύση, διεύθυνση και τερματισμός του πολέμου στο Βιετνάμ. Δυσχέρειες και προκλήσεις στην σχεδίαση πολιτικών και στρατιωτικών ΑΝΣΚ. Ρόλος διεθνούς περιβάλλοντος, συμμαχιών και εσωτερικής νομιμοποιήσεως. Σχέσεις πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Τυχόν εναλλακτικές στρατηγικές.  Συντονισμός διαπραγματεύσεων και στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Α΄ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: Επαναστατικός πολεμος. Ανταρτοπολεμος. Μάο, Κίνα, Ινδοκίνα – ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ
Μετά το τέλος του ΄Β Π.Π. εμφανίστηκε μία νέα πρόκληση, με τη μορφή της κομμουνιστικής ή εθνικιστικής επαναστατικής πολεμικής σύρραξης. Αν και αυτός ο τύπος σύρραξης αφορούσε σχεδόν το σύνολο του μετα-αποικιακού κόσμου, ο πιο επιφανής θεωρητικός του ήταν ο Μάο-Τσε-Τουνγκ, και η πρωτοτυπία του ήταν η επιτυχής καμπάνια για την κατάληψη της εξουσίας στην Κίνα, ανάμεσα στα 1945 και 1949. Η νίκη του Μάο στην Κίνα ενέπνευσε και άλλους και κυρίως το Βιετνάμ. Η Αμερική έκανε ελάχιστα για να αποτρέψει τον Μάο στην Κίνα, αλλά όταν κινήθηκε ενάντια στην επαπειλούμενη κομμουνιστική επανάσταση στο Βιετνάμ, βρέθηκε αντιμέτωπη με τα ζητήματα που ήδη είχαν τεθεί από την κομμουνιστική επιτυχία στην Κίνα.
Τόσο στα γραπτά του, όσο και με το παράδειγμά του, Ο Μάο ενσάρκωσε έναν τρόπο να μάχεται κανείς, ο οποίος θα επέτρεπε σε ασθενείς και φτωχά εξοπλισμένες δυνάμεις να υπερνικήσουν ισχυρότερους αντιπάλους. Πώς; Με την κινητοποίηση της λαϊκής συνείδησης γύρω από θέματα κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, και του εθνικισμού. Ο Μάο έμοιαζε να πραγματοποιεί τα παραπάνω όταν νίκησε τις δυνάμεις του Τσαγνγκ-Και-Σεκ στον Κινέζικο εμφύλιο. Οι βόρειο-Βιετναμέζοι  έκαναν το ίδιο, πρώτα απέναντι στους Γάλλους και μετά απέναντι στη Δημοκρατία του Βιετνάμ και τις ΗΠΑ.
Ήταν όμως η στρατηγική του Μάο σχετικά με την αντάρτικη σύρραξη τόσο δυναμική; Το ερώτημα αυτό απασχόλησε κάθε κυβέρνηση που βρέθηκε αντιμέτωπη με κάποια εξέγερση. Μπορούν οι στρατιωτικοί σχηματισμοί που είναι φτιαγμένοι για πόλεμο ευρείας κλίμακας να ανταποκριθούν σε πόλεμο χαμηλής κλίμακας; Μπορούν οι δημοκρατίες να χειριστούν της κοινωνικό-στρατιωτικές εντάσεις και τις πολιτικές πιέσεις που προκαλούνται από τη διεξαγωγή πολέμων σε απομακρυσμένες περιοχές για μεγάλο χρονικό διάστημα; Πώς μπορούν να επιλυθούν οι παραπάνω συγκρούσεις;
Οι εκθέσεις του Μάο δείχνουν την εξέλιξη της επαναστατικής του προσέγγισης, οι οποίες υπερέβησαν κατά πολύ την προηγούμενη εμπειρία της παρτιζάνικης δράσης. Η μελέτη της Μαοϊκής εξέγερσης στη Μαντζουρία θέτει ερωτήματα για την εγκυρότητα του μοντέλου. Η εξέγερση στο Βιετνάμ και η αποτυχημένη απόπειρα των Γάλλων να δημιουργήσουν μια αντί-εξέγερση, εξηγεί κατά ένα μέρος την επακόλουθη αποτυχία των Αμερικανών.

Ψυχρός Πόλεμος. Κορέα – ΡΕΚΛΕΙΤΗΣ
Πολλές νικητήριες συμμαχίες έχουν και τυπικά διαλυθεί σαν επακόλουθο του τερματισμού ενός μεγάλου πολέμου, αλλά καμία δεν έχει διαχωριστεί σε τόσο ανταγωνιστικά μπλοκ όπως αυτό της ΕΣΣΔ και των ΗΠΑ που ακολούθησε τον ‘Β Π.Π. Η περίπτωση που θα αναλυθεί, εστιάζει στην πολιτική και την στρατηγική στα πρώιμα στάδια του ψυχρού πολέμου, από το 1945 ως το 1953, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύγκρουση στην Κορέα.
Αναλύθηκε πρώτα πως η Αμερικανική πολιτική του περιορισμού πήρε τη μορφή της, και το πως οι Αμερικανοί πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες εξέλιξαν τις στρατιωτικές τακτικές ώστε να υπηρετούν αυτήν την πολιτική. Παρά την αύξηση των εντάσεων του ψυχρού πολέμου, η διακυβέρνηση Τρούμαν αρχικά δεν ανέμενε κάποια μεγάλη στρατιωτική σύγκρουση, καθώς μείωσε δραστικά τις Αμερικανικές δυνάμεις από το 1945 ως το 1950. Οι στρατιωτικοί αναλυτές, από την πλευρά τους, υπέθεταν ότι ο επόμενος πόλεμος θα ήταν παρόμοιος με τον ‘Β Π.Π. (με τη διαφορά ότι θα είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί πυρηνικά όπλα νωρίτερα)  . Έτσι ο χρόνος, ο τόπος και ο τύπος πολέμου που ξέσπασε στην Κορέα ξάφνιασε τους πολιτικούς και στρατηγικούς αναλυτές στην Αμερική. Βρέθηκαν υλικά και νοητικά ανέτοιμοι.
Ο σπασμωδικός ρυθμός της Αμερικανικής επέμβασης στην Κορέα προδίδει μια πρώτη εικόνα του πως οι ΗΠΑ προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν την πολυπλοκότητα του περιορισμένου πολέμου. Η κυβέρνηση Τρούμαν είχε μεγάλη δυσκολία να διαβαθμίσει τους πολιτικούς στόχους, στο να ευθυγραμμίζει την στρατηγική με την τακτική, και να απομονώνει τον αντίπαλο. Η σύγκρουση μεταξύ του Προέδρου Τρούμαν και του στρατηγού Μακάρθουρ, ήταν πιο προφανής από αυτή του Μπίσμαρκ και του Μόλτκε, και η διαδικασία απεμπλοκής από τον πόλεμο της Κορέας ήταν πιο δυσεπίλυτη από τον Φράγκο-Πρωσικό πόλεμο. Παρόλα αυτά τελικά οι ΗΠΑ κατάφεραν να επιτύχουν το στόχο για τον οποίο είχαν αρχικά εμπλακεί στον πόλεμο.
Ενδεικτικά ζητήματα και ερωτήματα τα οποία εξετάστηκαν, είναι τα ακόλουθα:
1)Γενικά περί επαναστατικού πολέμου. Ανταρτοπόλεμος και κύριοι εκφραστές του. Σύγκριση της θεωρίας του Μάο με άλλες άλλων στρατηγιστών.
2)Οι εξελίξεις σε Κίνα και Γαλλική Ινδοκίνα δικαίωσαν τη θεωρία του Μάο; Γιατί απέτυχαν οι Γάλλοι; Ο ρόλος των εξωτερικών δυνάμεων.
3)Ψυχρός πόλεμος. Ο Κένναν και η αμερικανική στρατηγική ανάσχεσης. Εναλλακτικές στρατηγικές ΕΣΣΔ.
4)Εκατέρωθεν ΑΝΣΚ στον περιορισμένο πόλεμο της Κορέας. Η διαμάχη Τρούμαν και Μακ Άρθουρ. Συνοπτική περιγραφή των δυσχερειών του τερματισμού του πολέμου της Κορέας.

Β΄ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: Βιετνάμ – ΒΡΕΤΤΟΣ
Ο πόλεμος του Βιετνάμ αποτέλεσε μια εκ των ισχυρότερων συγκρούσεων που καταγράφει η σύγχρονη ιστορία. Ξεκίνησε το Νοέμβριο του 1955, όταν ο λαός αποφάσισε να διεκδικήσει την αυτονομία του από τους Γάλλους αποικιοκράτες μέσα από το απελευθερωτικό κίνημα και τη βοήθεια της κομμουνιστικής Κίνας.
Οι συγκρούσεις άρχισαν να επεκτείνονται επικίνδυνα και η κομμουνιστική επιρροή να εξαπλώνεται ραγδαία, χωρίζοντας το Βιετνάμ σε Βόρειο και Νότιο, γεγονός που θα ανησυχήσει την αμερικάνικη κυβέρνηση που θα αποφασίσει άμεση εμπλοκή στον πόλεμο.
Οι ΗΠΑ που δεν μπορούσαν να δεχθούν την εξάπλωση του κομουνισμού σε μια ακόμη ανατολική χώρα ανέλαβαν τη προστασία του νοτίου τμήματος της χώρας. Παράλληλα, αναγνώρισαν τη κυβέρνηση του νοτίου Βιετνάμ με πρωθυπουργό τον  Νγκο Ντινχ Ντιέμ.
Έτσι, το 1960 ξεκινά ανταρτοπόλεμος στο νότιο Βιετνάμ από τους κομμουνιστές που βρίσκονται εκεί και επιθυμούν να απελευθερώσουν το νότιο τμήμα της χώρας. Σύντομα στις διαμάχες ενεπλάκησαν και οι κομμουνιστικές δυνάμεις του βορρά που συγκρότησαν τον Απελευθερωτικό Στρατό του Νοτίου Βιετνάμ, που αριθμούσε 150.000 αντάρτες.
Από το 1960  οι ΗΠΑ αποφάσισαν να στείλουν στη Σαϊγκόν τους πρώτους στρατιώτες, προκειμένου να απαλλάξουν τη χώρα από το την απειλή των κομμουνιστών. Ωστόσο, αυτή η κίνηση των ΗΠΑ πυροδότησε την περαιτέρω ανάμειξη της Κίνας και της Σοβιετικής ένωσης στον πόλεμο, μόνο που αυτή τη φορά είχαν στο πλευρό τους τη Κούβα, τη Βόρειο Κορέα, τη Τσεχοσλοβακία και τη Βουλγαρία. Έτσι συγκροτήθηκαν οι κομμουνιστικές δυνάμεις που περιλάμβαναν και τους συμμάχους της περιοχής δηλαδή τους Βιετκόνγκ, Ερυθρούς Χμερ και Παθέτ Λάο.
Στο αντίπαλο στρατόπεδο βρίσκονταν οι ΗΠΑ, η νότια Κορέα, η Αυστραλία, η Ταϊλάνδη, η Νέα Ζηλανδία, η Δημοκρατία Χμερ και το Βασίλειο του Λάους. Όλα αυτά έχοντας παράλληλα και άλλους συμμάχους, όπως Φιλιππίνες, Ταιβάν, Καναδά, Γερμανία, Αγγλία, Ιράν και Ισπανία.
Ο πόλεμος έληξε στις 30 Απριλίου του 1975, μετά τη παράδοση του νοτίου τμήματος της χώρας στις κομμουνιστικές δυνάμεις του βορείου Βιετνάμ.
Ο πόλεμος του Βιετνάμ κατά τα έτη 1965-1973, ήταν ένας ανταρτοπόλεμος σoβιετo-κινεζικής εμπνεύσεως όσον αφορά την τακτική και τις μεθόδους διεξαγωγής του εκ μέρους των Βιετκόνγκ.
Από μέρος των Αμερικανικών στρατευμάτων, καθώς και των Κυβερνητικών, η αντιμετώπιση του πολέμου υπήρξε ιδιαίτερα δύσκολη και ανεπιτυχής. Οι ΗΠΑ υιοθέτησαν αμυντική στρατηγική που περιόριζε τις χερσαίες επιχειρήσεις στο χώρο του Ν. Βιετνάμ και επέτρεπε αεροπορικούς βομβαρδισμούς στο χώρο του Β. Βιετνάμ. Η στρατηγική αυτή, καθορίσθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζόνσον και απέβλεπε έμμεσα στην αποφυγή κλιμακώσεως του πολέμου στην νοτιοανατολική Ασία, µε την εμπλοκή σε αυτόν και της Κομμουνιστικής Κίνας.
Στον πόλεμο του Βιετνάμ δεν υπήρχε γραμμή μετώπου και γι’ αυτό ήταν διαφορετικός από άλλους πολέμους. Οι Αμερικανικές δυνάμεις δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν επιχειρήσεις τέτοιου είδους με εκπαίδευση σε συμβατικό πόλεμο και έτσι τα αποτελέσματα υπήρξαν οδυνηρά γι’ αυτές.
Ο πρόεδρος Τζόνσον δεν κινητοποίησε την αμερικανική κοινωνία υπέρ του πολέμου. Ποτέ δεν ζήτησε κήρυξη του πολέμου από το Κογκρέσο (αρκούμενος στο «ψήφισμα του κόλπου Τόνκιν» του 1964) και ενέπλεξε τις ΗΠΑ στον μεγαλύτερο πολεμικό τους αγώνα μετά το 1945. Αναλύοντας το σύμφωνα με τη θεωρία της τριάδας του Κλαούζεβιτς, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει μεγάλη έλλειψη κινητοποίησης της αμερικανικής κοινωνίας, που είναι το ένα από τα τρία στοιχεία της τριάδας του πολέμου (κυβέρνηση - ένοπλες δυνάμεις - λαός).
Δεύτερος πολιτικός παράγοντας, που συνέβαλε στην αποτυχία της αμερικανικής επέμβασης, ήταν οι αδυναμίες του νοτιο-βιετναµέζικου κράτους. Η διείσδυση των Βιετκόνγκ στην κοινωνία του Νότιου Βιετνάμ διευκολύνθηκε από την ανικανότητα των κυβερνήσεών του να τη συσπειρώσουν και να δημιουργήσουν αξιόπιστο πόλο για τον βιετναμέζικο εθνικισμό ενάντια στον Χο Τσι Μιν. Η αµερικανοποίηση του πολέμου κατά την περίοδο 1965-8 κλόνισε την εσωτερική νομιμοποίηση της ηγεσίας του Ν. Βιετνάμ. Ο Χο Τσι Μιν, απεναντίας, έχαιρε μεγάλης εσωτερικής νομιμοποίησης ως ο ηγέτης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και κατόρθωσε έτσι να κινητοποιήσει την κοινωνία του Β. Βιετνάμ καθώς και μεγάλων τμημάτων του Ν. Βιετνάμ παρά τις αυξανόμενες θυσίες που υφίσταντο.
Η αποτυχία της στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ στο Βιετνάμ, αποδεικνύει περίτρανα ότι στη διεθνή πολιτική οι υλικοί συντελεστές ισχύος (ΑΕΠ, ένοπλες δυνάμεις) δεν αποτελούν πάντοτε τον καθοριστικό παράγοντα των διεθνών εξελίξεων.
Η κατασπατάληση και η υπερβολή στη χρήση της αμερικανικής υπεροπλίας χωρίς αποφασιστικό στρατηγικό αποτέλεσμα ήταν εκπληκτική. Στην τριετία 1965-7 η αμερικανική αεροπορία έριξε περισσότερες βόμβες στο Βιετνάμ από όσες είχε ρίξει σε όλα τα θέατρα των επιχειρήσεων κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.  Μάλιστα, τονίζεται ότι τα χημικά όπλα που χρησιμοποιήθηκαν ξεπερνούσαν κατά έξι φορές σε ισχύ τις πυρηνικές βόμβες που ερρίφθησαν στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, που υπάρχει λεπτομερής καταγραφή του πολεμικού εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο, το Βόρειο Βιετνάμ δεν διαθέτει επίσημα στοιχεία για τα πολεμοφόδια που χρειάστηκαν. Ωστόσο, είναι σίγουρο πως  δεν έφταναν σε καμία περίπτωση ούτε σε ισχύ, αλλά ούτε και σε ποσότητα αυτά των συμμαχικών δυνάμεων του νότου.
Το κόστος του Βιετνάμ για τις ΗΠΑ ήταν μεγάλο. Οι αμερικανικές απώλειες στο σύνολο του πολέμου, ανήλθαν στους 58.000 νεκρούς, ενώ πάνω από 8.000 αμερικάνικα αεροσκάφη καταρρίφθηκαν. Μια εκτενής έρευνα του καθηγητή R. J. Rummel εκτιμά πως οι θάνατοι στο Βιετνάμ ανήλθαν στους 3.595.000 ανθρώπους. Εκ των οποίων τα 2 εκατομμύρια ήταν άμαχοι πολίτες και κυρίως γυναικόπαιδα, ενώ 1.595.000 ήταν στρατιώτες.
Ο πόλεμος οδήγησε στην αύξηση του αντιαμερικανισμού παγκοσμίως. Επιπλέον επέτρεψε στη Σοβιετική Ένωση να υλοποιήσει φιλόδοξα προγράμματα ανάπτυξης των πυρηνικών της εξοπλισμών, ενόσω οι ΗΠΑ ήταν απορροφημένες στο Βιετνάμ, µε αποτέλεσμα να φτάσει την πυρηνική ισοπαλία στα τέλη της δεκαετίας του '60.
Το Βιετνάμ συνέβαλε επίσης στην κρίση της αμερικανικής εσωτερικής πολιτικής, που ξέσπασε στα μέσα της δεκαετίας του '60 και αποκορυφώθηκε το 1968.
Επειδή, η ένταση και η διάρκεια του πολέμου ήταν μεγάλες, τα οικονομικά ποσά που δαπανήθηκαν ήταν πρωτοφανή για την εποχή.
Οι επίσημες καταγραφές των ΗΠΑ κάνουν λόγο για 168.1 δισεκατομμύρια δολάρια για την οργάνωση της επιχείρησης και τον οπλισμό. Ενώ, αναφέρουν ότι τα έξοδα, μετά το τέλος του πολέμου, άγγιξαν τα 900 δισεκατομμύρια δολάρια, ξεπερνώντας κατά πολύ αυτά του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (664 δισεκατομμύρια).
Σημαντικές ήταν οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου και για το βόρειο Βιετνάμ που δαπάνησε δισεκατομμύρια δολάρια για πολεμικό εξοπλισμό που προερχόταν κυρίως από τη Σοβιετική Ένωση και τη Κίνα.
Παρόλο που δεν υπάρχουν επίσημες καταγραφές πρόχειροι υπολογισμοί κάνουν λόγο για περίπου 700.000.000 δολάρια.

2015-11-24. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Εβδόμη Ενότητα - Περίληψη:Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.

on Τρίτη, 24 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-24. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Εβδόμη  Ενότητα - Περίληψη:Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Έγινε τη Δευτέρα 23/11/2015 η προγραμματισμένη διάλεξη του θέματος στο πλαίσιο του Σεμιναρίου Περί Άμυνας και Στρατηγικής που διοργανώνει το Ινστιτούτο το Φθινόπωρο του 2015.
               
Σε μια κατάμεστη αίθουσα οι διαλέκτες Βασίλειος Μαρτζούκος (Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ), Παναγιώτης Γκαρτζονίκας (Αντιστράτηγος ε.α.) και  Αχιλλέας Σαραντινός (Υποστράτηγοςε.α.) παρουσίασαν με μεγάλη επιτυχία τα θέματά τους,  περίληψη και γενικές γραμμές ακολουθούν:
Οι φωτογραφίες δείχνουν μερικά στιγμιότυπα από τη διάλεξη

 

 

Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.
ΓΕΝΙΚΑ
Α’ Παγκόσμιος πόλεμος. Εξέταση από πλευράς της στρατηγικής των εκατέρωθεν ΑΝΣΚ, του σχεδίου Schlieffen, του ρόλου της Βρετανικής ναυτικής ισχύος, της αδυναμίας διαπραγματεύσεων και συμφωνίας των δύο πλευρών, του απεριόριστου υποβρυχιακού πολέμου των Γερμανών, του τρόπου τερματισμού του πολέμου και του ρόλου των ηγεσιών.
Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Στρατηγική εξέταση των εκατέρωθεν ΑΝΣΚ, των εξελίξεων στα κύρια μέτωπα, τον συντονισμό των συμμαχιών, τυχόν εναλλακτικών στρατηγικών του άξονος, συσχετισμού εθνικής στρατιωτικής στρατηγικής και υλικού, της στρατηγικής και του ρόλου των ΗΠΑ, της συμβατότητος των πολεμικών ΑΝΣΚ με την μετέπειτα διαμορφωθείσα κατάσταση του Ψυχρού Πολέμου.

Α΄ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ
Α΄ Παγκόσμιος  Πόλεμος (1914-1918) - ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΣ
Ο Α΄ΠΠ ξεκίνησε ως ένας ευρωπαϊκός  πόλεμος που αρχικά περιορίστηκε στην ευρωπαϊκή ήπειρο και στις γερμανικές αποικίες.  Στην συνέχεια επεκτάθηκε και σε άλλες χώρες εκτός Ευρώπης  και τελικά με την εμπλοκή και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής το 1917. Τα αίτιά του ήταν πολλά, όμως η αφορμή δόθηκε με την δολοφονία του διαδόχου του θρόνου της Αυστρο-Ουγγρικής  Αυτοκρατορίας. Τα γεγονότα εξελίχθησαν ραγδαία τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1914 και οδήγησαν στην έκρηξη του πολέμου, ενός πολέμου που όλες οι προβλέψεις τον ήθελαν σύντομο, ολιγόμηνο, που όμως τελικά διήρκεσε 4 χρόνια. Ο πόλεμος ξεκίνησε με βάση τις τακτικές του 19ου αιώνα όμως η εξέλιξη των επιχειρήσεων και η στασιμότητα του πολέμου πολέμου ανάγκασε τους εμπόλεμους να αναπτύξουν νέα όπλα και νέες τακτικές. Το αεροπορικό όπλο, τα χημικά αέρια και το άρμα μάχης είναι τα κυριότερα από αυτά. Η λήξη του πολέμου έφερε αλλαγή των συνόρων στη Ευρώπη αλλά και στην Μ. Ανατολή αλλά και την Αφρική. Οι συνθήκες που απογράφησαν με την λήξη του δεν εξασφάλισαν τα αναμενόμενα και οδήγησαν πολύ σύντομα σε ένα νέο ευρωπαϊκό πόλεμο στον 2ο ΠΠ.

Επιμέρους ενδεικτικά θέματα που εξετάστηκαν
1)Ποιά εικόνα διαμορφώθηκε στην Ευρώπη μετά τον γαλλογερμανικό πόλεμο του 1870-71 ;
2)Ποιά η κατάσταση των Γερμανικών κρατιδίων και ποιά η μορφή διοικήσεώς των από τον Κάιζερ ;
3)Ποιά ήταν η κατάσταση της Βαλκανικής μετά τους βαλκανικούς πολέμους του 1912-13 ;
4)Ποίες οι συνέπειες του ρωσοιαπωνικού Πολέμου του 1904-5 ;
5)Ποιά ήταν τα αποτελέσματα του ιταλοτουρκικού πολέμου του1911-12;
6)Ποιές ήταν οι συμμαχίες που διαμορφώθηκαν πριν την κήρυξη του πολέμου ;
7)Ποιές χώρες τελικά προσχώρησαν σε κάθε συμμαχία και από πότε ;
8)Ποιές ήταν οι οικονομικές σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων πριν την κήρυξη του πολέμου ;
9)Ποιά ήταν τα αίτια και οι αφορμές του Α΄ΠΠ ;
10)Ποιές προσπάθειες τις τελευταίας στιγμής έγιναν για την αποτροπή του πολέμου ;
11)Ποιά ήταν τα βασικά σχέδια επιχειρήσεων των Γερμανών και ποιά των Γάλλων, και πως εφαρμόστηκαν από κάθε πλευρά ;
12)Σε ποιές κύριες περιόδους χωρίζονται οι πολεμικές επιχειρήσεις στο δυτικό μέτωπο ;
13)Ποιές οι σπουδαιότερες επιχειρήσεις κατά έτος πολέμου στο ανατο-λικό και δυτικό μέτωπο ;
14)Ποιές ήταν οι επιπτώσεις των εσωτερικών πολιτικών ζυμώσεων στη Ρωσία   για την έκβαση των επιχειρήσεων στο ανατολικό μέτωπο ;
15)Ποιές οι σημαντικότερες επιχειρήσεις στο Αυστροιταλικό μέτωπο ;
16)Ποίες οι σημαντικότερες επιχειρήσεις των Άγγλων στην Μ. Ανατολή;
17)Για ποιό λόγο έγινε η εκστρατεία στην Καλλίπολη και ποιά ήταν τα αποτελέσματα ;
18)Ποιές επιχειρήσεις έγιναν στο Βαλκανικό (Μακεδονικό) μέτωπο και ποιό ήταν το αποτέλεσμα ;
19)Ποιά ήταν η τύχη των γερμανικών αποικιών στην Αφρική ;
20)Ποίοι ήταν οι σημαντικότεροι όροι της συνθήκης με την λήξη του πολέμου ;

Β΄ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ
Β΄ Παγκόσμιος  Πόλεμος   ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ – ΓΚΑΡΤΖΟΝΙΚΑΣ
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος υπήρξε ολοκληρωτικός πόλεμος σε παγκόσμια κλίμακα μεταξύ δύο συμμαχιών με μη δεδομένη συνοχή μεταξύ των μελών τους. Παρουσιάζει ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο οι Δυτικοί Σύμμαχοι διατήρησαν  την αποτελεσματικότητα  της συμμαχίας κατά του άξονος. Τα ραγδαίως εξελιχθέντα γεγονότα κατά την περίοδο 1939 – 1945 ανέδειξαν κάθε παράμετρο που αφορά το φαινόμενο του πολέμου. Μεταξύ αυτών ανεδείχθησαν η στρατηγική σκέψη πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, τα προβλήματα στρατηγικού συντονισμού μεταξύ συμμάχων, τα θέματα κατανομής στρατηγικών μέσων στα διάφορα Θέατρα Επιχειρήσεων, τον αβέβαιο ρόλο των σχεδίων προ του πολέμου στην διεύθυνση αυτού, την αλληλεξάρτηση χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών επιχειρήσεων, την επίδραση εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών εξελίξεων στα στρατηγικά δόγματα, την δυσχέρεια διατηρήσεως της αναλογίας μεταξύ διαθεσίμων μέσων και πολιτικών αντικειμενικών σκοπών, τις επιπλοκές των στρατηγικών τερματισμού του πολέμου για τις τελικές πολιτικές ρυθμίσεις, καθώς και την τάση διασπάσεως μία νικηφόρας συμμαχίας, την επομένη λήξεως του πολέμου, κατά τρόπο που γεννά νέες πολιτικές και στρατηγικές προκλήσεις στον μεταπολεμικό κόσμο.

Ο Β’ ΠΠ ΣΤΗΝ ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ Β. ΑΦΡΙΚΗ – ΓΚΑΡΤΖΟΝΙΚΑΣ
Σκοπός  της συγκεκριμένης διάλεξης ήταν η μελέτη και κατανόηση:
1)Των αιτίων και αφορμών του πολέμου   
2)Των εκατέρωθεν πολιτικών και στρατιωτικών στόχων καθώς και των αντίστοιχων στρατιωτικών στρατηγικών.
3)Της διεξαγωγής των επιχειρήσεων με βάση την στρατιωτική στρατηγική των αντιμαχομένων
4)Του τρόπου τερματισμού ενός πολέμου και συσχετισμού του με την ακολουθούσα περίοδο του Ψυχρού Πολέμου

Ενδεικτικά ζητήματα και ερωτήματα τα οποία εξετάστηκαν, ήταν τα ακόλουθα:
1)Ποιοι ήταν οι πολιτικοί στόχοι του Άξονα και των Συμμάχων;
2)Πως συντόνιζαν τις ενέργειές τους οι δύο αντίπαλες συμμαχίες και ποια ήταν πιο αποτελεσματική;
3)Ποια ήταν η ανώτατη διεύθυνση του πολέμου των διαφόρων εμπολέμων πλευρών;
4)Σε ποιο βαθμό η Γερμανία κινητοποίησε τα μέσα της σε σχέση με τη Βρετανία; 
5)Γιατί η Γερμανία απέτυχε να κατακτήσει τη Σοβιετική Ένωση;
6)Ποια ήταν η μεγάλη διαφωνία Βρετανών και Αμερικανών σε σχέση με το Θέατρο της Ευρώπης;


2015-11-20. Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου Στις 19 Μαίου του 1919.

on Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Ομιλεί ο Χρήστος Γιανταμίδης, Αντιπλοίαρχος ε.α. ΠΝ, Μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-20. Η   Γενοκτονία των   Ελλήνων του Πόντου Στις 19 Μαίου του 1919.


Στις 19 Μαίου του 1919, ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στην Σαμψούντα  με το πλοίο BADIRMA και το επιτελείο του,  με την άδεια των Άγγλων, αλλά και της τότε  Οθωμανικής κυβέρνησης, με το πρόσχημα της εξολόθρευσης των ληστοσυμμοριών των φανατικών Μουσουλμάνων, που δρούσαν και δημιουργούσαν προβλήματα στους Χριστιανούς , για να επιβάλλει δήθεν την τάξη και την νομιμότητα. Αντ’ αυτού, συγκεντρώνει τις μάζες των Μουσουλμάνων και φανατίζοντάς τους, άρχισε το δεύτερο σχέδιο της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.  Συνεργάζεται με τις συμμορίες αυτές,  καθορίζοντας ως επικεφαλή του δολοφονικού τάγματος τον αδίστακτο και αιμοδιψή Τοπάλ Οσμάν, με σκοπό να ολοκληρώσει την γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, η οποία είχε αρχίσει μεθοδικά και συστηματικά από το 1914, από τους Νεότουρκους.

Διαβάστε ΕΔΩ!  το κείμενο της ομιλίας, δέστε ΕΔΩ!  παρουσίαση ΡΡΤ και ΕΔΩ!  το Βίντεο !

2015-11-17. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: ¨Εκτη Ενότητα - Περίληψη: Περίοδος Ναπολέοντος. Περίοδος Μπίσμαρκ

on Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-17. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: ¨Εκτη  Ενότητα - Περίληψη: Περίοδος Ναπολέοντος. Περίοδος Μπίσμαρκ

Έγινε τη Δευτέρα 16/11/2015 η προγραμματισμένη διάλεξη του θέματος στο πλαίσιο του Σεμιναρίου Περί Άμυνας και Στρατηγικής που διοργανώνει το Ινστιτούτο το Φθινόπωρο του 2015.
               
Σε μια κατάμεστη αίθουσα οι διαλέκτες Παναγιώτης Γκαρτζονίκας (Αντιστράτηγος ε.α.) και  Δημήτριος Στεργίου (Συνταγματάρχης ε.α.) παρουσίασαν με μεγάλη επιτυχία τα θέματά τους,  περίληψη και γενικές γραμμές ακολουθούν:
Οι φωτογραφίες δείχνουν μερικά στιγμιότυπα από τη διάλεξη

 

 

 

 

ΓΕΝΙΚΑ
Συγκρίθηκαν οι στρατηγικές της Γαλλικής Δημοκρατίας (Γαλλική επανάσταση) και του Ναπολέντος σε σχέση με τα Γαλλικά εθνικά συμφέροντα. Εξετάστηκαν οι θεμελιώδεις μεταβολές στην φύση του πολέμου τις οποίες επέφεραν οι Ναπολεόντιοι πόλεμοι, καθώς και ο ρόλος της Βρετανικής ναυτικής ισχύος. Εξετάστηκαν στρατηγικά οι εισβολές στην Αίγυπτο, στην Ιβηρική χερσόνησο, στην Ρωσία  και κρίθηκε το αποτέλεσμα. Διερευνήθηκε ο λόγος για τον οποίο η τελική συμμαχία κατά της Γαλλίας πέτυχε ενώ οι προηγούμενες αντίστοιχες απέτυχαν.
Συγκρίθηκαν οι απεριόριστοι ΑΝΣΚ του Ναπολέοντος με τους περιορισμένους αντιστοίχους πολεμικούς ΑΝΣΚ του Μπίσμαρκ, στην προσπάθειά του για την ενοποίηση της Γερμανίας. Εξετάστηκαν ο τρόπος με τον οποίο ο Μπίσμαρκ εκμεταλλεύθηκε το διεθνές περιβάλλον επ’ ωφελεία του, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο κατόρθωσε να συνδυάσει την εξωτερική πολιτική και την διπλωματία με τις πολεμικές επιχειρήσεις. Ασυμφωνία Μπίσμαρκ και Μόλτκε.

Περίοδος Ναπολέοντος. Περίοδος Μπίσμαρκ.
Σκοπός της συζήτησης ήταν η συνοπτική εξέταση της περιόδου από την ανάληψη της ηγεσίας  της Ιταλικής εκστρατείας του Ναπολέοντα (1796) μέχρι την παραίτηση του Bismark (1890). Αναφέρθηκαν συγκριτικά οι πολιτικές και οι στρατηγικές του Ναπολέοντα Ι και του Μπίσμαρκ, τόσο σε επίπεδο διεθνών σχέσεων όσο και σε επίπεδο στρατιωτικής στρατηγικής. Εξετάστηκαν η πορεία από το Κογκρέσο της Βιέννης και το σύστημα του Μέτερνιχ, στα συστήματα του Μπίσμαρκ και η προσπάθεια του Ευρωπαϊκού Συστήματος για τον περιορισμό (containment)  της Γαλλίας.


Εξετάστηκαν οι θεμελιώδεις μεταβολές στην φύση του πολέμου τις οποίες επέφεραν οι Πόλεμοι της Γαλλικής επανάστασης (μέρος αυτών αποτελούν και οι Ναπολεόντιοι πόλεμοι), καθώς και ο ρόλος της Βρετανικής ναυτικής ισχύος. Εξετάστηκαν στρατηγικά αλλά επιγραμματικά οι εισβολές στην Ιταλία, Αίγυπτο, Ιβηρική χερσόνησο  και Ρωσία  και κρίνεται το αποτέλεσμα.  Ειδικότερα η περίπτωση της Αιγύπτου προσεγγίστηκε υπό το πρίσμα της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ενώ στην περίπτωση της Ισπανίας αναφέρονται οι ομοιότητες με τον σημερινό ανταρτοπόλεμο και τον μέχρι πρότινος φερόμενο “Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας”. Διερευνήθηκε ο λόγος για τον οποίο η τελική συμμαχία κατά της Γαλλίας πέτυχε ενώ οι προηγούμενες αντίστοιχες απέτυχαν.

Bonaparte_on_the_Bridge_at_Arcole

Beethoven Symphony No. 3 Toscanini 1939 Klik

Συγκρίθηκαν οι απεριόριστοι ΑΝΣΚ του Ναπολέοντος με τους περιορισμένους αντιστοίχους πολεμικούς ΑΝΣΚ του Μπίσμαρκ, στην προσπάθειά του για την ενοποίηση της Γερμανίας. Εξετάστηκε ο τρόπος με τον οποίο ο Μπίσμαρκ εκμεταλλεύθηκε το διεθνές περιβάλλον επ’ ωφελεία του, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο κατόρθωσε να συνδυάσει την εξωτερική πολιτική και την διπλωματία με τις πολεμικές επιχειρήσεις.
Εξετάστηκε η διαμόρφωση της στρατιωτικής στρατηγικής και της πολιτικής από  εμβληματικές προσωπικότητες της εποχής όπως ο  Benjamin Disraeli, o Metternich, o Talyrand, ο Τσάρος Αλέξανδρος Ι και ο Ναπολέοντας ΙΙΙ.

Ενδεικτικά ζητήματα και ερωτήματα τα οποία συζητήθηκαν ήταν τα ακόλουθα:
1)Η σχέση της Γαλλικής Επανάστασης και των πολέμων που ακολούθησαν με τον Ναπολέοντα Ι
2)Σχέση Πολέμου της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας και Γαλλικής Επανάστασης.
3)Σύγκριση εκστρατείας του Ναπολέοντα στη Ρωσία με αυτή του Χίτλερ.
4)Η ενοποίηση της Γερμανίας από τον Μπίσμαρκ.
5)Το τέλος της περιόδου Μπίσμαρκ σημειώνει την άνοδο του άκρατου μιλιταρισμού στη Γερμανία;
6)H σχέση Γαλλίας και Γερμανίας και η επίπτωση της στην Ευρωπαϊκή Ισορροπία Δυνάμεων

2015-11-12. Ομιλία στη Φλώρινα: ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ.

on Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Ομιλεί ο Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-12. Ομιλία στη Φλώρινα:  ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ.

Κύριες και Κύριοι
Στα επόμενα λεπτά θα επιχειρήσω να αναπτύξω συνοπτικά την κατάσταση του διεθνούς περιβάλλοντος, προκειμένου στην συνέχεια να εστιασθώ στα μείζονα θέματα που απασχολούν την χώρα μας. Δεδομένου ότι θα ήταν ανάρμοστη η απόπειρα εξωραϊσμού και στρογγυλεύματος του λόγου μου, φοβούμαι ότι δεν θα είμαι πολύ ευχάριστος αλλά υπόσχομαι ότι ο επίλογος θα έχει θετικό πρόσημο υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Κατεβάστε ΕΔΩ! την ομιλία.

2015-11-12. «Η Απελευθέρωση της Φλωρίνης. Εκπεμπόμενοι Συμβολισμοί Σήμερα»

on Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Ομιλεί ο Κωνσταντίνος Αργυρόπουλος, Υπτγος ε.α. ΠΝ, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-12. «Η Απελευθέρωση της Φλωρίνης.  Εκπεμπόμενοι Συμβολισμοί Σήμερα»

Εδώ δεν ήλθαμε για να διαλάβουμε και να πραγματευθούμε ζητήματα, που διέπουν τον τρόπο της καθημερινής μας ζωής. Εδώ ήλθαμε κυρίως για να ανατάξουμε την ευρισκόμενη σε σύγχυση ύπαρξή μας και να την συντονίσουμε με αυτή την αγνή, την ακραιφνώς ελληνική ύπαρξη των κατοικούντων σε τούτη την περιοχή Ελλήνων, οι οποίοι νοιάζονται και υπηρετούν την ιδέα εξασφαλίσεως της ελληνικής μας πατρίδος. Ήλθαμε εδώ, σε τούτο το βορειοδυτικό όριο της επι¬κρα¬τείας. Όριο που έχει καθορισθεί να είναι έτσι, εξ αιτίας ορισμένων συνθηκών που δημιουργήθηκαν από συμπιεστικά και τετελεσμένα γεγονότα. Με πιο απλά λόγια, εδώ ήλθαμε να τονωθούμε ελληνικά. Να φρεσκάρουμε τον ελληνισμό μας. Και αυτό, όλοι οι νοτιότερον εγκαταβιούντες το κατανοούν. Ότι δηλαδή, όσο πιο μακριά από το διοικητικό κέντρο βρίσκεται κάποιος, τόσο πιο πιστός μένει στην περί πατρίδος ιδέα. Και μάλιστα, όταν κάποιος ζει έξω και μακριά από την πατρίδα τόσο πιο έντονη είναι η λαχτάρα γι αυτή.

Κατεβάστε ΕΔΩ! την ομιλία.

2015-11-12. Ομιλία στη Φλώρινα: ΚΡΙΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

on Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Ομιλει ο Δημήτρης Α. Ζακοντίνος, Οικονομολόγος , Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

2015-11-12. Ομιλία στη Φλώρινα: ΚΡΙΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Αυτή η παρουσίαση γύρω από τα θέματα της οικονομίας πιστεύω ότι ίσως βοηθήσει να γίνει καλύτερα κατανοητό το πρόβλημα, που αντιμετωπίζει η χώρα μας, αλλά και μερικά από τα αίτια που μας οδήγησαν σ’ αυτή την πράγματι ζοφερή κατάσταση.
Και βέβαια δεν είναι εύκολο να αποδεχθεί κανείς τις διάφορες προσεγγίσεις που ερμηνεύουν κατά μία ενδεχομένως υποκειμενική θεώρηση τα διάφορα γεγονότα αλλά θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε κατά την άποψή μας με ρεαλισμό την πραγματικότητα βάσει αποτελεσμάτων, μιλώντας σε μία γλώσσα χωρίς διπλωματικούς ελιγμούς, αλλά που να εμπεριέχει αλήθειες.
Και ας πάμε στο θέμα.

Κατεβάστε ΕΔΩ την ομιλία!

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Πέμπτη Ενότητα - Περίληψη: Πελοποννησιακός Πόλεμος. Β’ Καρχηδονιακός πόλεμος.

on Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Πέμπτη Ενότητα - Περίληψη: Πελοποννησιακός Πόλεμος. Β’ Καρχηδονιακός πόλεμος.

Έγινε τη Δευτέρα 9/11/2015 η προγραμματισμένη διάλεξη του θέματος στο πλαίσιο του Σεμιναρίου Περί Άμυνας και Στρατηγικής που διοργανώνει το Ινστιτούτο το Φθινόπωρο του 2015.                       
Σε μια κατάμεστη αίθουσα οι διαλέκτες Βασίλειος Μαρτζούκος (Αντιναύαρχος ε.α.) και  Αδριανός Πούλος (Υποναύαρχος ε.α.) παρουσίασαν με μεγάλη επιτυχία τα θέματά τους,  περίληψη και γενικές γραμμές ακολουθούν:

ΓΕΝΙΚΑ
Περιγράφηκε ο Πελοποννησιακός πόλεμος ως σύγκρουση μίας ναυτικής με μία χερσαία δύναμη και εξετάζονται οι εκατέρωθεν ηγεσίες και στρατηγικές, καθώς και ο ρόλος των συμμάχων τους. Εγινε ιδιαίτερη αναφορά στο εγχείρημα της εκστρατείας στην Σικελία, διερευνήθηκαν συνολικά οι στρατηγικές ευκαιρίες και προκλήσεις κάθε πλευράς και  εκρίθη το αποτέλεσμα.
Εξετάστηκαν οι ηγεσίες και οι στρατηγικές της Ρώμης και της Καρχηδόνας κατά τον Β’ Καρχηδονιακό πόλεμο καθώς και ο ρόλος της ναυτικής ισχύος στην τελική έκβαση της συγκρούσεως. Εγινε ιδιαίτερη μνεία στην στρατηγική των Αννίβα, Φαβίου, Σκιπίωνα και εξετάστηκε ο βαθμός κινδύνου εκάστης εξ αυτών.

Α΄ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: Πελοποννησιακός Πόλεμος - Διαλέκτης: ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ
Ο Θουκυδίδης, ο πρώτος αναλυτικός ιστορικός και στρατηγιστής στην Δυτική παράδοση, στο προϊμιο του έργου του, δηλώνει ότι θα είναι ευχαριστημένος εάν οι απόψεις του κριθούν χρήσιμες από αυτούς οι οποίοι επιθυμούν μία βαθειά κατανόηση των γεγονότων που συνέβησαν στο παρελθόν και τα οποία θα ξανασυμβούν στο μέλλον, κατά τον ίδιο τρόπο, όσο η ανθρώπινη φύση παραμένει διαχρονικά ως έχει. Η «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», αποτελεί την  καταγραφή από τον Θουκυδίδη, του μεγάλου πολέμου που συνέβη επί των ημερών του, μεταξύ Σπάρτης και Αθηνών κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 5ου αιώνα π.Χ. και παρέχει τις βάσεις κατανοήσεως του εν λόγω πολέμου.
Η Αθήνα αποτελούσε μία ανοικτή, εμπορική και δημοκρατική κοινωνία, εξαρτώμενη βαθειά, λόγω του πλούτου της, στους συμμάχους και τις αποικίες της. Την μεγίστη έκφραση ισχύος της Αθήνας αποτελούσε το ισχυρό αλλά και δαπανηρό Ναυτικό της. Αντιθέτως η κοινωνία της Σπάρτης ήταν κλειστή, στενά ελεγχόμενη και κυρίως διακρινόμενη για την υψηλή της πειθαρχία. Η αγροτική της οικονομία, βασισμένη στην εργασία δούλων κρατικής ιδιοκτησίας, στήριξε τις προϋποθέσεις δημιουργίας του πλέον ισχυρού στρατού ξηράς της εποχής εκείνης. Η μελέτη του παρατεταμένου πολέμου (431 – 404 π.Χ.) μεταξύ των δύο αυτών κυριάρχων και ανεξαρτήτων ελληνικών αυτών πόλεων - κρατών και των συμμάχων τους, αναδεικνύει όλες τις πτυχές της πορείας αμφοτέρων των πλευρών να καταστήσουν συμβατά τα στρατιωτικά τους μέσα με τους πολιτικούς αντικειμενικούς σκοπούς (ΑΝΣΚ) και να επιδιώξουν στρατηγικές επαρκείς και εφικτές για το είδος του πολέμου που θα ακολουθούσε, για την δημιουργία και διατήρηση αποτελεσματικών συμμαχιών, για να εστιάσουν την διεύθυνση του πολέμου στους προ του πολέμου ΑΝΣΚ και να διευθύνουν τον πόλεμο με τρόπο προσαρμοσμένο στην παράδοσή τους και στις οργανωτικές σχέσεις πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.
Ο χρόνος του σεμιναρίου δεν επαρκεί την διεξοδική αναφορά σε γεγονότα, τοποθεσίες, μάχες και πρόσωπα. Κατά συνέπεια συνιστάται η προετοιμασία των σπουδαστών στην χρονολογική σειρά και την εξέλιξη των κυριοτέρων γεγονότων του Πελοποννησιακού πολέμου, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί το όφελος της στρατηγικής προσεγγίσεως αυτού κατά την διάρκεια του σεμιναρίου.

Ενδεικτικά ζητήματα και ερωτήματα που εξετάστηκαν ήταν τα ακόλουθα:
1)Εκτίμηση ορθότητος (εκ του αποτελέσματος) των αρχικών εκτιμήσεων της καταστάσεως καθώς και των σημείων ισχύος και αδυναμίας των δύο πλευρών, πριν την έναρξη του πολέμου, από το Περικλή και τον Βασιλέα Αρχίδαμο, αντίστοιχα.
2)Αθήνα και Σπάρτη οδηγήθηκαν σε πόλεμο βάσει των συμφερόντων τους ή σύρθηκαν σε πόλεμο από τους συμμάχους τους και έδρασαν κατά των συμφερόντων τους;
3)Εκτίμηση της στρατηγικής του Περικλέους, από πλευράς επάρκειας και συμβατότητος με τους πολιτικούς και στρατιωτικούς ΑΝΣΚ.
4)Εκτίμηση του τρόπου χρησιμοποιήσεως από τους Αθηναίους της θαλασσίας ισχύος τους. Βάσει του Πελοποννησιακού πολέμου υπάρχουν διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζει μία ναυτική δύναμη, όταν συγκρούεται με μία χερσαία δύναμη;
5)Ποια προβλήματα συναντά μία χερσαία δύναμη όταν συγκρούεται με μία ναυτική δύναμη; Πως αντιμετώπισε τα προβλήματα αυτά η Σπάρτη, βάσει των στρατηγικών που εφήρμοσε;
6)Γιατί οι Αθηναίοι αποφάσισαν την εκστρατεία στην Σικελία; Ήταν αυτή μία καλή απόφαση που εκτελέσθηκε κακώς ή ήταν απλώς μία κακή απόφαση;
7)Οι Αθηναίοι επεδίωξαν ανεπιτυχώς ειρήνη το 430 και η Σπάρτη, επίσης ανεπιτυχώς, το 425. Ακόμη και η ειρήνη του Νικία δεν διήρκεσε πολύ. Για ποιους λόγους υπήρξαν οι αποτυχίες αυτές και ποια προβλήματα προκάλεσαν στην διαδικασία τερματισμού του πολέμου;
8)Ο Θουκυδίδης αποφαίνεται ότι η Δημοκρατία ήταν ο τελικός αίτιος της ήττας των Αθηναίων. Είναι ορθή αυτή η εκτίμηση για την Αθηναϊκή πολιτική και τις σχέσεις πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας;

Παρουσιάστηκαν  και εδόθηκαν τα σχετικά κείμενα προς μελέτη.

Β΄ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: Δεύτερος Καρχηδονιακός πόλεμος - Διαλέκτης: ΠΟΥΛΟΣ
Ο Έλληνας ιστορικός Πολύβιος έγραψε τον 2ο αιώνα μ. Χ. «ποιος θα ήταν τόσο ηλίθιος ώστε να μην ενδιαφέρεται να μάθει υπό ποιο καθεστώς διακυβερνήσεως, η πόλη της Ρώμης κατόρθωσε να καταλάβει και να θέσει υπό την κυριαρχία της, σχεδόν ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο εντός 53 ετών». Η εργασία του Πολύβιου παρέχει την βάση της γνώσεως του παρατεταμένου πολέμου της Ρώμης με την Καρχηδόνα για τον έλεγχο του Μεσογειακού κόσμου. Οι τρεις πόλεμοι της Ρώμης με την Καρχηδόνα και ειδικότερα ο δεύτερος καρχηδονιακός πόλεμος (219 – 202 π.Χ.), επέδρασε στην πορεία του Δυτικού πολιτισμού, αφού μετά την ήττα των Καρχηδονίων ουδείς αντίπαλος θα εμπόδιζε την Ρωμαϊκή επέκταση. Ο δεύτερος καρχηδονιακός πόλεμος ανέδειξε δύο από τους πλέον ικανούς Στρατηγούς στην Ιστορία: Τον Αννίβα, του οποίου η νίκη στις Κάννες αποτελεί διαχρονικό μοντέλο προς μελέτη, για το επιχειρησιακό επίπεδο πολέμου, με ΑΝΣΚ την εκμηδένιση του αντιπάλου και τον Σκιπίωνα τον Αφρικανό, ο οποίος θεωρείται από κάποιους ανώτερος σε στρατηγικό επίπεδο και από τον Ναπολέοντα. Η χρήση του ναυτικού της Ρώμης στην σύγκρουση αυτή ενέπνευσε τον Μάχαν στην θεωρία που διετύπωσε περί της θαλασσίας ισχύος. Ο εν λόγω πόλεμος ανέδειξε την σημασία της στρατηγικής προσαρμογής, της διάρκειας, της πολιτικής των συμμαχιών και της συγκροτημένης πολιτικής.

Ενδεικτικά θέματα τα οποία εξετάστηκαν κατά την διάρκεια του σεμιναρίου και  επιχειρήθηκε η απάντησή τους ήταν τα ακόλουθα:
1)Υπήρξε ορθή η στρατηγική επιλογή του Αννίβα να προελάσει στην Ιταλία; Είχε ασφαλέστερες εναλλακτικές επιλογές;
2)Κατά τον δεύτερο Καρχηδονιακό πόλεμο, η αρχική στρατηγική της Καρχηδόνας, ήταν συνυφασμένη και εξαρτώμενη από την επιτυχία του στρατού του Αννίβα στην Ιταλία. Η Καρχηδόνα προσκολλήθηκε στην στρατηγική αυτή καθ’ όλη την διάρκεια του πολέμου; Υπήρξε η κατανομή των στρατιωτικών καρχηδονιακών δυνάμεων, στα διάφορα Θέατρα Επιχειρήσεων επιτυχής, καθ΄ όλη την διάρκεια της συγκρούσεως;
3)Ποια η συμβολή της ναυτικής ισχύος στην έκβαση του Β’ Καρχηδονιακού πολέμου; Πως θα μπορούσε η Καρχηδόνα να αντισταθμίσει την ναυτική υπεροχή της Ρώμης;
4)Σύγκριση της στρατηγικής του Φάβιου να αποφεύγει σημαντικές συγκρούσεις, με αυτήν του Περικλέους, από πλευράς επιτυχούς εφαρμογής. Ποια τα αντίστοιχα αποτελέσματα της εφαρμογής των εν λόγω στρατηγικών.
5)Ποιες ήταν οι διάφορες απόψεις περί ακολουθητέας στρατηγικής, μεταξύ των Ρωμαίων, κατά τον Β’ Καρχηδονιακό πόλεμο; Ποιες αντίστοιχες στρατηγικές της Καρχηδόνας εκαλούντο να αντιμετωπίσουν;
6)Γιατί και πως η Ρώμη υπήρξε περισσότερο επιτυχής από την Καρχηδόνα στην δημιουργία αποτελεσματικών συμμαχιών; Σε ποιο βαθμό συνετέλεσε η Ρωμαϊκή διπλωματία στην έκβαση του πολέμου;
7)Σε ποιο σημείο του πολέμου θα έπρεπε ο Αννίβας να κατανοήσει ότι οι πολιτικοί του ΑΝΣΚ δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν με χρήση του αρχικώς επιλεγέντος στρατηγικού σχεδίου. Ποια εναλλακτικά στρατηγικά σχέδια θα μπορούσε να ακολουθήσει στο σημείο αυτό;
8)Η Ρώμη περάτωσε επιτυχώς τον Β’ Καρχηδονιακό πόλεμο, επεκτείνοντας την σύγκρουση εκτός του κυρίου Θεάτρου Επιχειρήσεων στην Ιταλία. Ποια τα οφέλη αλλά και το ρίσκο των εκστρατειών του Σκιπίωνα στην Ισπανία και την Αφρική;

Παρουσιάστηκαν  και εδόθηκαν τα σχετικά κείμενα προς μελέτη.

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Τρίτη Ενότητα - Περίληψη: Νεώτερες στρατηγικές αντιλήψεις. Χερσαία, Ναυτική και αεροπορική στρατηγική σκέψη. Πυρηνική στρατηγική.

on Σάββατο, 07 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Ιπποκράτης Δασκαλάκης, Υπτγος ε.α., Μέλος ΕΛΙΣΜΕ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Τρίτη Ενότητα - Περίληψη: Νεώτερες στρατηγικές αντιλήψεις. Χερσαία, Ναυτική και αεροπορική στρατηγική σκέψη. Πυρηνική στρατηγική.

ΔΙΑΛΕΚΤΕΣ: ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ – ΒΡΕΤΤΟΣ – ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ

Σκοπός Ενότητος
Να προσφέρει βασικές γνώσεις στη στρατηγική σκέψη στρατηγιστών (τέλη του 19ου και του 20ου  αιώνα) και στον τρόπο που οι θέσεις τους επηρέασαν τις πολιτικοστρατιωτικές εξελίξεις και τις συγκρούσεις της εποχής τους. Η ανάπτυξη των θέσεων τους έρχεται σε συνέχεια της κλασσικής σκέψεως των στρατηγιστών προηγουμένων εποχών αλλά εμπεριέχει και τις σημαντικές εξελίξεις της τεχνολογίας και πολιτικοκοινωνικές αλλαγές που επηρέασαν τη μορφή του πολέμου Αποκορύφωμα των τεχνολογικών εξελίξεων υπήρξε η ανακάλυψη των πυρηνικών όπλων που οδήγησε στη διαμόρφωση της πυρηνικής στρατηγικής που ενηλικιώθηκε στη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Στις παρακάτω παραγράφους μπορείτε να δείτε τα κύρια σημεία της ενότητος όπως παρουσιάστηκαν από τους διαλέκτες.

Νεώτερες στρατηγικές αντιλήψεις. Χερσαία, Ναυτική και Αεροπορική στρατηγική σκέψη (Αντιναύαρχος εα ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ – Αντιπτέραρχος εα (Ι) ΒΡΕΤΤΟΣ  ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ)
Το κεφάλαιο προσεγγίζει την ιστορική εξέλιξη και διαμόρφωση της στρατηγικής σκέψεως (χερσαίας, ναυτικής και αεροπορικής) και ως εκ τούτου αποτελεί φυσική συνέχεια του προηγουμένου κεφαλαίου που αναπτύσσει την σκέψη κλασσικών στρατηγιστών όπως οι Clausewitz, Sun Tsu, Jomini, Delbruk κ.λπ. (ο Θουκυδίδης αν και κλασσικός στρατηγιστής εξετάζεται στην επομένη ενότητα, σε συνδυασμό με τον Πελοποννησιακό Πόλεμο). Ως επίγονοι των κλασσικών στρατηγιστών και χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι της εξελίξεως της στρατηγικής σκέψεως επέζησαν οι Moltke, Schlieffen, Mahan, Corbett, Fuller, Liddell Hart, Douhet και Mitchell (δίχως το σύνολο των στρατηγιστών να εξαντλείται σ’ αυτούς).
Επισημαίνεται ότι ο μεγάλος αριθμός των ανομοιογενών παραμέτρων που υπεισέρχονται στην εκάστοτε λήψη πολιτικής ή στρατιωτικής αποφάσεως, καθώς και η δυναμική μεταβολή πολλών εκ των παραμέτρων αυτών, καθιστούν την όλη διαδικασία περίπλοκη. Η μελέτη της στρατηγικής και των εκπροσώπων της, ενώ δεν προσφέρει έτοιμες συνταγές λήψεως αποφάσεων (εξ άλλου ορισμένοι στρατηγιστές έχουν αποκλίνουσες απόψεις), αυξάνουν την γνώση, την εμπειρία και προσδίδουν την δυνατότητα αποκτήσεως στρατηγικής σκέψεως. Με τον τρόπο αυτό ο εκάστοτε αποφασίζων (πολιτικός, στρατιωτικός αλλά και διοικητικό στέλεχος, επιχειρηματίας κ.λπ.) διαθέτει μία εργαλειοθήκη από την οποία χρησιμοποιεί το κατάλληλο για την εκάστοτε περίσταση εργαλείο (παρέχονται περιθώρια αυτοσχεδιασμού), αποκτά σχετική ευχέρεια στον διαχωρισμό του επουσιώδους από το ουσιώδες, καθώς και στην στρατηγική μεσομακροπρόθεσμη σχεδίαση και θεώρηση των πραγμάτων.
Τα διδάγματα του Ναπολέοντα προσαρμοσμένα στη βιομηχανική εποχή ως μορφή επιθετικού πολέμου, με σκοπό μια γρήγορη έκβασή του με μια μάχη καταστροφής του εχθρού εφαρμόστηκαν, από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι και τον Α΄ΠΠ, στην πρωσο-γερμανική στρατιωτική σκέψη από τους  Χέλμουτ φον Μόλτκε τον πρεσβύτερο και τον Άλφρεντ φον Σλήφεν. Οι Πρώσοι μεταρρυθμιστές ανέλαβαν να μεταμορφώσουν σε εθνικό στρατό ένα στρατό της εποχής του δεσποτισμού και για το σκοπό αυτό εφάρμοσαν μια καινούργια μορφή καθολικής στράτευσης, πολύ πιο ριζοσπαστική από όσες είχαν εφαρμοστεί μέχρι τότε.
Ο Μόλτκε ήταν προορισμένος να εκμεταλλευθεί πλήρως τις παραδοσιακές απόψεις και αρχές που είχαν δημιουργηθεί στη διάρκεια των απελευθερωτικών πολέμων. Ως αρχηγός του επιτελείου από 1857-1887, έχοντας να αντιμετωπίσει το αδιέξοδο που του είχαν επιβάλει τα καινούργια όπλα και τα εκτεταμένα σύνορα, ανέπτυξε ένα σχέδιο υπερκέρασης του αντιπάλου με μια συνεχή αλληλουχία κινήσεων  στρατηγικού και επιχειρησιακού επιπέδου των δυνάμεων , τη συγκέντρωσή τους , τη κίνησή τους και την εμπλοκή τους σε στρατηγικό και επιχειρησιακό επίπεδο.
Ο Σλήφεν, που  διαδέχτηκε τον Μόλτκε  (1891-1906) υπήρξε ο πιο γνωστός και αμφιλεγόμενος στρατηγιστής της εποχής του.  Πολύ σημαντικός ως δάσκαλος και υπέρμαχος  της στρατηγικής περικύκλωσης την οποία θεωρούσε και ως τη μόνη αποτελεσματική μέθοδο για τη διεξαγωγή του πολέμου. Το βασικό του πρόβλημα ήταν η επιλογή αντιπάλου (αρχικής επίθεσης ) σε περίπτωση διμέτωπου αγώνα, αφού γνώριζε ότι η εν λόγω απόφαση θα είχε σημαντικές πολιτικές συνέπειες και ενδεχομένως να περιόριζαν εξαιρετικά τις διπλωματικές επιλογές.
Στο περίπλοκο περιβάλλον της στρατηγικής σκέψης στο διάστημα μεταξύ Α΄ΠΠ και Β΄ΠΠ  μεταξύ των  κορυφαίων πρωτοπόρων στο θέμα των αρμάτων μάχης ήταν ο Φούλερ και ο Λίντελ Χαρτ.
Μολονότι ο Φούλερ έχει συνδεθεί άδικα με την άποψη ότι οι χερσαίες δυνάμεις  έπρεπε να αποτελούνται ολοκληρωτικά από μηχανοκίνητες μονάδες αρμάτων μάχης, το ενδιαφέρον του από τις αρχές του 1920 για την εκμηχάνιση ήταν μέρος του ευρύτερου ενδιαφέροντός του για την επίδραση της τεχνολογίας και της επιστήμης στον πόλεμο. Πίστευε ότι το μέλλον ανήκει στους ολιγάριθμους επαγγελματικούς στρατούς αναπτύσσοντας την εικόνα μιας χερσαίας μάχης μεταξύ εκμηχανισμένων μονάδων ανάλογης με μια ναυμαχία. Στο πεζικό έδινε ένα δευτερεύοντα ρόλο της  προστασίας των γραμμών επικοινωνιών.
Χαρακτηριστικό εκπρόσωπο των στρατηγιστών του 20ου αιώνα αποτελεί ο Βρετανός Μπάζιλ Λίντελ Χαρτ (1895 – 1970) με κυριότερη θέση του την έμμεση προσέγγιση η οποία επιλέγει την παράκαμψη του ισχυρού αντιπάλου και την ενασχόληση με δευτερεύοντες (Υψηλή Στρατηγική) ή την μη μετωπική σύγκρουση με τα ισχυρά σημεία του αντιπάλου αλλά την παράκαμψη αυτών και την κύκλωσή τους σε μεταγενέστερο χρόνο (Στρατιωτική Στρατηγική). Ο Λίντελ Χάρτ (1895-1970) πίστευε  επίσης στη βαθμιαία μετατροπή του στρατού σε ένα «νέου είδους» ο οποίος θα δρούσε απεξαρτημένος από οδικές αρτηρίες και σιδηροδρομικές γραμμές, αλλά και στην ύπαρξη και του πεζικού ως αδιάσπαστο τμήμα των αρμάτων μάχης. Κύριο ενδιαφέρον του ήταν η δημιουργία στρατού που θα μπορούσε να νικά με ελάχιστο κόστος ή να εμποδίσει ή να αποτρέψει τον πόλεμο. Ο Λίντελ Χαρτ ανέπτυξε πέντε σημαντικές ιδέες κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου. Οι θέσεις του Λίντελ Χαρτ, παρά τις κατά καιρούς επικρίσεις, απασχολούν και προβληματίζουν διαχρονικά την εξέλιξη της στρατηγικής σκέψεως.
Ο Αξιωματικός του ΠΝ των ΗΠΑ Άλφρεντ Θάϊερ Μάχαν (1840 – 1914) αποτελεί τον κυριότερο εκπρόσωπο της θαλάσσιας και ναυτικής στρατηγικής. Για ευνοημένα γεωγραφικά παράκτια και νησιωτικά κράτη, η θαλάσσια και ναυτική ισχύς αποτελούν κατά τον Μάχαν το κλειδί της εθνικής τους ισχύος. Η συγκέντρωση των ναυτικών δυνάμεων και το επιθετικό τους πνεύμα αποτελούν χαρακτηριστικές θέσεις της ναυτικής στρατηγικής του Μάχαν του οποίου οι απόψεις ξεπέρασαν τα σύνορα της πατρίδος του, επηρέασαν σειρά ηγετών και επέδρασαν στις διεθνείς εξελίξεις.
Ο Βρετανός νομικός και ιστορικός Τζούλιαν Κόρμπετ (1854 – 1922) ασχολήθηκε επισταμένως με την ναυτική στρατηγική και οι απόψεις του είχαν μεγάλη απήχηση. Ο Κόρμπετ, σε αντίθεση με τον Μάχαν θεωρεί την ναυτική ισχύ ικανή αλλά όχι αναγκαία συνθήκη για την πολεμική νίκη, εισάγει την έννοια της διακλαδικής συνεργασίας, ορίζει διαφορετικά την έννοια της «συγκεντρώσεως των δυνάμεων» και θεωρεί ότι το θαλάσσιο Θέατρο Επιχειρήσεων προσφέρεται για περιορισμένο πόλεμο.
Η πολεμική αεροπορία εισήλθε στο προσκήνιο των επιχειρήσεων του Α΄ΠΠ με ελάχιστη εμπειρία, αλλά είχε αγγίξει με την φαντασία της πάρα πολλά. Μέχρι το τέλος του Α’ΠΠ σχεδόν κάθε είδους αποστολή που εκτελέστηκε –σε πρωτόγονη μορφή --μέχρι και τους πρόσφατους πολέμους είχε αρχίσει να ξεπροβάλλει… εντούτοις τα διδάγματα παρέμειναν θολά και αμφισβητείτο  η αποτελεσματικότητά της και η ουσιαστική της συμβολή στον πόλεμο.  Έτσι, στα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (WW II), τα πλεονεκτήματα της μοναδικότητας του αεροσκάφους αλλά και τα επανωτά ρεκόρ κάλυψης μεγάλων αποστάσεων με πρωτοποριακή ναυτιλία, έδωσαν μία αίγλη στην αεροπορία, που πήγαζε αφενός από την μεγάλη δημοσιότητα της εποχής και αφετέρου από τις συγγραφικές εργασίες των πρώτων κλασσικών θεωρητικών της αεροπορικής δύναμης για το πως πρέπει να σχεδιάζεται η διεξαγωγή πολέμου: των Douhet και Mitchell.
Για τον Ντουέ, το αεροσκάφος, λόγω της ταχύτητάς του και της δυνατότητάς του να πετά σε διάφορα υψόμετρα, ήταν εκ φύσεως ένα επιθετικό όπλο το οποίο η άμυνα (είτε στον αέρα με άλλα αεροσκάφη είτε στο έδαφος με αντιαεροπορικά όπλα) δεν μπορούσε να σταματήσει.  Συνεπώς, ο επιτιθέμενος  θα μπορέσει να αποκτήσει τον εναέριο έλεγχο – ο εναέριος έλεγχος, ορίζεται ως η ικανότητα του να πετά κάποιος ενώ ταυτόχρονα εμποδίζει τον εχθρό να πετάξει.  Η απόκτηση του εναέριου ελέγχου είναι αναγκαία και ικανή προϋπόθεση για τη νίκη σε ξηρά και θάλασσα.
Ο Mitchell Αμερικανός Πτέραρχος και ήρωας του WW I, πίστευε ότι η τεχνολογική υπεροχή των α/φ θα κέρδιζε συνεχώς έδαφος σε σύγκριση με τα άλλα οπλικά συστήματα, ότι τα μαχητικά αεροπλάνα είχαν να παίξουν σημαντικό ρόλο σε ένα μελλοντικό πόλεμο και ότι το ηθικό του πληθυσμού ήταν κάτι το εύθραυστο.
Οι Douhet και Mitchell ήταν και οι δύο υποστηρικτές της επιθετικής φύσης της αεροπορικής δύναμης.
Πέραν των όσων υποστήριζε ο Douhet, ο Μίτσελ πίστευε ότι για να χρησιμοποιηθεί η αεροπορική δύναμη έπρεπε πρώτα να ηττηθεί η αεροπορία του αντιπάλου.  Σε μια εποχή που ο στρατιωτική δύναμη ενός κράτους μετριόταν με τη δύναμη του πολεμικού στόλου που διέθετε, ο Mitchell πίστευε και εξέφραζε ότι η αεροπορική ισχύς θα υποβαθμίσει σημαντικά τα πολεμικά πλοία.
Τέλος, ο Mitchell θεωρούσε ότι η σωστή δράση της αεροπορίας εστιάζεται στην συγκέντρωση της δυνάμεώς της σε αποφασιστικό σημείο αλλά και ότι ο διαιρεμένος έλεγχος της από τον  στρατό και το ναυτικό θα έχει ως αποτέλεσμα μια χαώδη κατάσταση.

Ενδεικτικά ζητήματα και ερωτήματα τα οποία εξετάζονται κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου  είναι τα ακόλουθα:
1)Ο ρόλος της δημιουργικής φαντασίας και του ηθικού στην πρώσο-γερμανική στρατηγική σκέψη.
2)Η επιρροή της γαλλικής επανάστασης στον Μόλτκε.
3)Η αιτία αναζήτησης της γρήγορης νίκης για τον Σλήφεν.
4)Οι απόψεις Σλήφεν και οι αντιθέσεις με τις θεωρίες Κλαούζεβιτς και Μόλτκε.
5)Σε ποιο βαθμό η θαλάσσια στρατηγική του Μάχαν αποτελεί διαχρονική πρόταση για κάθε ναυτικό έθνος;
6)Ποια είναι τα ισχυρά και τα αδύναμα σημεία της ναυτικής στρατηγικής των Μάχαν και Κόρμπετ;
7)Η σύγχρονη ναυτική στρατηγική δικαιώνει περισσότερο τον Μάχαν ή τον Κόρμπετ;
8)Ο ρόλος της τεχνολογίας και της επιστήμης για τις θεωρίες εκμηχάνισης του Φούλερ.
9)Οι πέντε (5) θεωρίες του Λίντελ Χαρτ
10)Ποια είναι τα ισχυρά και ποια τα αδύνατα σημεία της στρατηγικής προτάσεως περί εμμέσου προσεγγίσεως του Λίντελ Χαρτ;
11)Ποιος ο κυρίαρχος λόγος εμφάνισης των αεροπορικών θεωριών ;
12)Ποια η θεωρία του Ντουέτ και του Μίτσελ (λάθη και παραλείψεις)  για τον αεροπορικό πόλεμο  και ποιος ο ρόλος τους στον Β΄ΠΠ και στην εξέλιξη του αεροπορικού όπλου;
13)Επιβεβαιώθηκαν οι προσδοκίες των Μίτσελ και Ντουέτ για τη χρήση του αεροπλάνου ως κατ’ εξοχήν όργανο πολέμου ;  

Πυρηνική Στρατηγική (Υποστράτηγος εα  ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ) 
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου υπήρξε αθόρυβος ανταγωνισμός των αντιπάλων για κατασκευή πυρηνικών όπλων, καίτοι δεν υπήρχε πλήρης συνειδητοποίηση της καταστροφικής ισχύος τους. Η κατασκευή από τους Αμερικανούς των πρώτων πυρηνικών όπλων και χρήση τους εναντίον της Ιαπωνίας το 1945 σηματοδοτεί την έναρξη της πυρηνικής εποχής. Η ανακάλυψη νέων όπλων με τρομακτική ισχύ οδήγησε στη συνεπακόλουθη ανάπτυξη της πυρηνικής στρατηγικής σκέψεως παράλληλα με τη διεξαγωγή του ψυχρού πολέμου. Η πυρηνική στρατηγική ή πυρηνική αποτροπή υπήρξε βασικό συστατικό του ψυχρού πολέμου με αμοιβαίες επιδράσεις μεταξύ τους. Η εποχή του αμερικανικού μονοπωλίου στα πυρηνικά όπλα (1945-1949) συμπίπτει με τη νηπιακή περίοδο της πυρηνικής στρατηγικής με πλήθος ερωτημάτων, διλημμάτων και φανταστικών σχεδίων να παρουσιάζονται παράλληλα με ανησυχίες και επιφυλάξεις. Φωνές μιλούσαν μέχρι και για το θάνατο της στρατηγικής και την αντικατάσταση της από την πυρηνική στρατηγική.
Η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την ΕΣΣΔ (1949) οδηγεί σε λήξη το αμερικανικό μονοπώλιο αλλά ουσιαστικά η αμερικανική υπεροχή σε πυρηνικά όπλα και φορείς εξαπόλυσης τους παραμένει μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Συγχρόνως όμως ο σοβιετικός συνασπισμός διαθέτει συμβατική υπεροχή σε άνδρες και μέσα και επικρέμαται η απειλή σοβιετικής εισβολής στη Δυτική Ευρώπη. Σταδιακά αναπτύσσεται η δυτική στρατηγική σκέψη που βασίζεται σε αποτροπή πιθανής σοβιετικής απειλής με τη χρήση πυρηνικών όπλων.  Είναι γεγονός ότι η αμερικανική πυρηνική υπεροχή επιτρέπει την αποτροπή της συμβατικής σοβιετικής υπεροχής με την απειλή χρήσεως πυρηνικών όπλων. Παρά την αμερικανική υπεροχή πυρηνικής ισχύος, η κρίση της Κούβας (1962) αποκαλύπτει τα όρια και τις αδυναμίες της πυρηνικής στρατηγικής και εμφανίζει στρατηγικά διλήμματα στις ηγεσίες των δύο υπερδυνάμεων της εποχής. Η συνειδητοποίηση της σοβιετικής υστέρησης αναγκάζει το Κρεμλίνο να ενισχύσει τις προσπάθειες κατασκευής του πυρηνικού οπλοστασίου και των μέσων εξαπόλυσης των πυρηνικών όπλων (Α/Φ, πύραυλοι, υποβρύχια, πυροβόλα). Ο ανταγωνισμός στην κατάκτηση του διαστήματος της δεκαετίας του 1960 αποτελεί μια κεκαλυμμένη πτυχή του ανταγωνισμού στην κατασκευή πυραυλικών φορέων και αναπτύσσονται παράλληλα. Η απόκτηση πυρηνικής ισορροπίας μεταξύ των δύο αντιπάλων τη δεκαετία του 1970 οδηγεί σε αναζήτηση νέων πυρηνικών επιλογών δηλαδή στην ανανέωση της πυρηνικής στρατηγικής σκέψεως. Νέα δόγματα υιοθετούνται και αξιολογούνται από τους αντιπάλους με τη βασική αναξιοπιστία της απειλής χρήσεως πυρηνικών όπλων -ένεκα της αμοιβαίας εξασφαλισμένης καταστροφής (MAD)- να παραμένει.
Το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 1980 συνοδεύεται από μια επιτάχυνση των αμερικανικών προσπαθειών αντιμετώπισης της σοβιετικής ενίσχυσης σε κάθε επίπεδο. Εικάζεται ότι την περίοδο 1983-4, με την κορύφωση του ανταγωνισμού, κορυφώθηκε η πιθανότητα έκρηξης πυρηνικού πολέμου. Συγχρόνως όμως υπήρξε και κατανόηση του αδιέξοδου του πυρηνικού ανταγωνισμού αλλά και των κινδύνων ανεξέλεγκτης εξαπόλυσης πυρηνικών πληγμάτων. Το γεγονός αυτό οδήγησε από τη δεκαετία του 1960 σε υπογραφή συνθηκών περιορισμού των χρήσεων των πυρηνικών όπλων αλλά και στη καθιέρωση διαδικασιών ασφαλείας και ελέγχου αυτών. Παράλληλα και άλλες χώρες απόκτησαν πυρηνικά όπλα καθώς αυτά θεωρείται ότι εξασφαλίζουν την εθνική επιβίωση εκάστου κράτους αλλά και τη συμμετοχή του στην ομάδα των «μεγάλων δυνάμεων». Το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1980 νέες συνθήκες περιορισμού των πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ συνομολογούνται ενώ αρχίζουν να φαίνονται τα πρώτα σημάδια κόπωσης του σοβιετικού στρατοπέδου. Ακολουθεί η ξαφνική κατάρρευση της ΕΣΣΔ και η λήξη του ψυχρού πολέμου με χιλιάδες πυρηνικά όπλα να παραμένουν στα οπλοστάσια των αντιπάλων.
Σήμερα τα πυρηνικά όπλα συμμετέχουν ενεργά στο στρατηγικό σχεδιασμό όλων των χωρών που έχουν την πολυτέλεια διάθεσης τους. Ουδεμία χώρα έχει αποκλείσει τη χρήση πυρηνικής ισχύος ενώ συχνά αναφέρεται κεκαλυμμένα και η απειλή εξαπόλυσης πρώτου πλήγματος για τη διαφύλαξη των εθνικών συμφερόντων και επιβίωσης. Οι κατέχοντες προσπαθούν απεγνωσμένα να εμποδίσουν τη διεύρυνση του αριθμού των χωρών που διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Αντίθετα αριθμός κρατών θεωρούν την απόκτηση πυρηνικών όπλων ως βασικό εθνικό στόχο για την εξασφάλιση τους και την προώθηση των συμφερόντων τους. Όλοι οι κατέχοντες προετοιμάζονται για ενδεχόμενη περιορισμένη χρήση πυρηνικών όπλων κατά των αντιπάλων τους ενώ οι μεγάλες δυνάμεις διαθέτουν πληθώρα παγκοσμίων σχεδίων, στόχων και πυρηνικών επιλογών για να υποστηρίξουν τις στρατηγικές τους επιδιώξεις. Παράλληλα όμως ελλοχεύει και ο κίνδυνους διάχυσης των όπλων μαζικής καταστροφής σε τρομοκράτες, σε ανεύθυνα κράτη αλλά και η τυχαία εκτόξευση ως αποτέλεσμα ανεπαρκών διαδικασιών ελέγχου.
Συμπερασματικά η πυρηνική στρατηγική σκέψη συνεχίζει να αναπτύσσεται παράλληλα με τις διεθνείς εξελίξεις και τεχνολογικές καινοτομίες. Η αλήθεια είναι ότι η πυρηνική στρατηγική σκέψη στέκεται και σήμερα αδύναμη να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες ασύμμετρες απειλές και τις νέες μορφές πολέμου. Αναμφισβήτητα, οι πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες πρέπει να μάθουν να αξιολογούν και να εκμεταλλεύονται ορθά τις δυνατότητες –αλλά και αδυναμίες- αυτού του τρομερού πυρηνικού οπλοστασίου καθόσον αναπόφευκτα η πυρηνική στρατηγική θα συνεχίσει να αποτελεί βασικό (και ύστατο πυλώνα) της στρατηγικής σκέψης και αποτροπής.

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Τετάρτη Ενότητα: Η ηγεσία σε ειρήνη, κρίση και πόλεμο. Σχέσεις πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

on Τετάρτη, 04 Νοεμβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς και Ιπποκράτης Δασκαλάκης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΕΡΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ: Τετάρτη Ενότητα: Η ηγεσία σε ειρήνη, κρίση και πόλεμο. Σχέσεις πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

Έγινε τη Δευτέρα 2/11/2015 η προγραμματισμένη διάλεξη του θέματος στο πλαίσιο του Σεμιναρίου Περί Άμυνας και Στρατηγικής που διοργανώνει το Ινστιτούτο το Φθινόπωρο του 2015.
                           

 Οι Διαλέκτες: Ιπποκράτης Δασκαλάκης  και   Αναστάσιος Μπασαράς

    Σε μια κατάμεστη αίθουσα οι διαλέκτες Ιπποκράτης Δασκαλάκης (Υπτγος ε.α.) και  Αναστάσιος Μπασαράς (Σμχος ε.α.) παρουσίασαν με μεγάλη επιτυχία τα θέματά τους,  περίληψη και γενικές γραμμές ακολουθούν:

ΓΕΝΙΚΑ
Αναπτύχθηκαν οι βασικές αρχές της ηγεσίας (πολιτικής και στρατιωτικής) και του ρόλου που αυτή (ηγεσία) διαδραματίζει στην διακυβέρνηση κρατών και των ΕΔ αυτών. Έγινε, επίσης, αναφορά στο ρόλο της ηγεσίας στη διαμόρφωση της εθνικής ισχύος του κράτους και της εθνικής πολιτικής με έμφαση στην επίτευξη της αναγκαίας εθνικής-κοινωνικής συσπείρωσης προς χάραξη-επίτευξη των εθνικών αντικειμενικών στόχων. Συσχετίστηκαν οι ισορροπίες, τα προβλήματα και η ποιότητα των σχέσεων πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας σε περιόδους ειρήνης κρίσεως και πολέμου, με την εθνική ισχύ. Εδόθησαν σχετικά παραδείγματα από το παρελθόν (από επιλεγμένα κράτη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδος) και εξετάζεται η διαμόρφωση των σχέσεων αυτών στο μέλλον βάσει της εξελίξεως ορισμένων παραμέτρων (π.χ. διεθνές περιβάλλον, τεχνολογία, νέες μορφές πολέμου, απειλών και προκλήσεων κ.λπ.).
Το αντικείμενο της ηγεσίας σε ειρήνη, κρίση και πόλεμο παρουσιάστηκε από τον Υποστράτηγο (εα) Δασκαλάκη Ιπποκράτη ενώ οι Σχέσεις πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας από το Σμχο (εα) Μπασαρά Αναστάσιο.

Η ηγεσία σε ειρήνη, κρίση και πόλεμο – ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ

Παρουσιάστηκαν, αναλύθηκαν και συζητήθηκαν τα παρακάτω:
1)Ανάλυση της έννοιας της ηγεσίας και των στοιχείων που εμπλέκονται και διαμορφώνουν τις λειτουργίες-χαρακτηριστικά της.
2)Σύγκριση των εννοιών ηγεσίας-διοικήσεως-διευθύνσεως (leadership-command-management).
3)Ρόλος του περιβάλλοντος-συστήματος στη διαμόρφωση της ηγεσίας και μεταξύ τους αλληλοεπίδραση.
4)«Συνταγή» δημιουργίας ηγετών. Ηγέτης γεννιέσαι ή γίνεσαι?
5)Επιδιωκόμενες λειτουργίες της πολιτικής ηγεσίας και κίνδυνοι που ελλοχεύουν.
6)Διαφοροποίηση ηγεσίας-δημαγωγίας.
7)Διαφορές πολιτικής-στρατιωτικής ηγεσίας.
8)Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στρατιωτικής ηγεσίας.
9)Επιδιωκόμενες λειτουργίες της στρατιωτικής ηγεσίας και κίνδυνοι που ελλοχεύουν.
10)Περίοδοι κρίσεως και ο ρόλος της ηγεσίας.
11)Περίοδοι πολέμου και ο ρόλος της ηγεσίας.
12)Παραδείγματα ηγετικών φυσιογνωμιών-αναφορά σε ιστορικά παραδείγματα.
13)Ελληνική πραγματικότητα και η έλλειψη αξιόπιστου συστήματος-περιβάλλοντος-μεθόδου-βούλησης (?) δημιουργίας ηγετών.
14)Διερεύνηση του ρόλου της ηγεσίας στο σημερινό μεταβαλλόμενο περιβάλλον των νέων απειλών και ο ρόλος της τεχνολογίας.
Παρουσιάστηκαν  και εδόθηκαν τα σχετικά κείμενα προς μελέτη.

Σχέσεις πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας (ΣΠΣΗ) - MΠΑΣΑΡΑΣ

Έγινε παρουσίαση, σύνοψη και παράθεση θεμάτων όπως:
-Σχέσεις πολιτικής-στρατιωτικής ηγεσίας γενικά (Ορισμός των ΣΠΣΗ. ΠΣΣ στη σύγχρονη Ελλάδα, Σύγκριση των ΣΠΣΗ στην Τουρκία και Ελλάδα, Επιρροή των Μεγάλων Δυνάμεων στις ΣΠΣΗ στην Ελλάδα)
-Σύγχρονο περιβάλλον και απαιτήσεις (Σημεία τριβών, Παρουσίαση κυρίων χαρακτηριστικών και κριτηρίων αρμονικών ΣΠΣΗ)
-Ιστορικά παραδείγματα (Μια σύνοψη λεγόμενων και συμπερασμάτων μεγάλων ανδρών επί των ΣΠΣΗ)
-Ελληνική πραγματικότητα (Παράθεση θεσμικού πλαισίου, διαπιστώσεις, συμπεράσματα και προτάσεις βελτίωσης ΣΠΣΗ στην Ελλάδα)
      Ενδεικτικά τα ζητήματα και τα ερωτήματα τα οποία εξετάστηκαν ήταν τα ακόλουθα:
1)Πώς ορίζονται οι ΣΠΣΗ σχέσεις;
2)Ανασκόπηση των ΠΣΣ στη σύγχρονη Ελλάδα
3)Σύγκριση των ΣΠΣΗ στην Τουρκία και Ελλάδα
4)Επιρροή των Μεγάλων Δυνάμεων στις ΣΠΣΗ στην Ελλάδα
5)Ποια είναι τα σημεία τριβών μεταξύ της ΠΗ και της ΣΗ
6)Τα κύρια χαρακτηριστικά των αρμονικών ΣΠΣΗ.
7)Ποιά είναι τα κριτήρια ενός καλού δημοκρατικού ελέγχου των ΣΠΣΗ;
8)Πώς είδαν τις ΣΠΣΗ μεγάλες σύγχρονες προσωπικότητες;
9)Γιατί ο Georges Clemenceau εδήλωσε ότι ο πόλεμος είναι άκρως σοβαρό θέμα για να τον εμπιστευθούμε στο Στρατό;
10)Γιατί ο Πλάτων στην πολιτεία του 2400 χρόνια πριν ερώτησε Ποιός τους φύλακες θα φυλάττει;
11)Ποιό είναι το θεσμικό πλαίσιο των ΣΠΣΗ σχέσεων στην Ελλάδα;
12)Διαπιστώσεις και συμπεράσματα επί των ΣΠΣΗ στην Ελλάδα!
13)Προτάσεις βελτίωσης των ΣΠΣΗ στην Ελλάδα!
14)Υπάρχει επαρκής βιβλιογραφία στην Ελλάδα επί των ΣΠΣΗ;
      Στην παρουσίαση, σύνοψη και παράθεση θεμάτων τονίστηκε ότι το Μάιο του 2014, το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών οργάνωσε την ημερίδα " Πολιτικοστρατιωτικές Σχέσεις σε Κρατικό Πλαίσιο. Διδάγματα για την Ελλάδα". Ένα σημαντικό θέμα που έχει επηρεάσει την ιστορία μας και αφορά τόσο την πολιτική (ΠΗ), όσο και την στρατιωτική ηγεσία (ΣΗ). Τα ευνοϊκά σχόλια, η πρωτοπορία της θεματολογίας για τα Ελληνικά δεδομένα, η ποιότητα των εισηγήσεων σε συνδυασμό με την όλη οργάνωση έκαναν την ημερίδα ιδιαίτερα επιτυχή.
Το αντικείμενο των σχέσεων ΠΗ και ΣΗ σε περιόδους ειρήνης, κρίσεως και πολέμου απασχολεί κάθε ευνομούμενο κράτος. Ωστόσο, στην Ελλάδα, παρά τις πικρές εθνικές εμπειρίες, το αντικείμενο θεωρείται, μάλλον, ως θέμα «ταμπού», με δειλά βήματα βελτίωσης.
      Ακολούθησε ο κορμός της εισήγησης υποστηριζόμενος από παρουσίαση ΡΡΤ.
      Στον επίλογο τονίστηκαν ότι:
Το αντικείμενο των ΣΠΣΗ σε περιόδους ειρήνης, κρίσεως και πολέμου, λόγω της σημασίας του απασχολεί εκτενώς κάθε ευνομούμενο κράτος.
Παρά την πλούσια αλλά ατυχή εθνική εμπειρία, η Ελλάς θεωρεί το εν λόγω αντικείμενο ως θέμα «ταμπού», με αποτέλεσμα τα βήματα βελτιώσεως στον τομέα αυτό να είναι πενιχρά.
Η πρόθεση του ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. είναι να κρατάει ανοικτό το θέμα των ΠΣΣ, να το παρακολουθεί και να το αναδεικνύει έως ότου αφυπνισθούν οι έχοντες την ευθύνη διακυβερνήσεως της χώρας.
      Παρουσιάστηκαν  και εδόθηκαν τα σχετικά κείμενα προς μελέτη.

ΟΜΙΛΙΑ ΕΠΕΤΕΙΟΥ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΕΣΤΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

on Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2015. Posted in Ομιλίες

Ομιλεί ο Βασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. ΠΝ, Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

ΟΜΙΛΙΑ ΕΠΕΤΕΙΟΥ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΕΣΤΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

Κυρίες και Κύριοι
Οι εθνικές επέτειοι αποτελούν ημέρες μνήμης. Αποτελούν στιγμές αποδόσεως τιμής και σεβασμού σε προγόνους που έκαναν την υπέρβαση και θυσιάσθηκαν για τα Εθνικά Συμφέροντα και κυρίως για το αύριο των απογόνων τους. Στις εθνικές επετείους προβάλλεται η συνοχή του έθνους αφού η ζώσα γενεά συνδέεται πνευματικά με αυτούς που έφυγαν και αντλεί δυνάμεις, φρόνημα και ηθικό από το παράδειγμά τους, προκειμένου να δράση και αυτή ανάλογα χάριν των δικών της απογόνων. Θα ήθελα να επισημάνω κυρίως προς τους πολιτικούς και τους εκπαιδευτικούς αυτής της χώρας ότι δίχως τις σκέψεις αυτές και κυρίως δίχως τις απορρέουσες πράξεις, οι εθνικές επέτειοι αποτελούν απλώς τυπολατρικές διαδικασίες. 

Κατεβάστε ΕΔΩ! την ομιλία! 

<<  1 2 [34 5 6  >>