Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Δεκέμβριος 2013

Written by ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ on Τρίτη, 24 Δεκεμβρίου 2013. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ, ΑΝΤΙΝΑΥΑΡΧΟΣ ΠΝ (ε.α.) - ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Δεκέμβριος 2013

Αγαπητά μέλη και φίλοι του ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.
Κλείνει ένα ακόμη κρίσιμο έτος τόσο για την χώρα μας, όσο και για τον ευρωπαϊκό Νότο. Ανεξάρτητα από τα υπαρκτά περιθώρια εθνικών χειρισμών για την αντιμετώπιση της κρίσεως, συνολική αποτελεσματική λύση είναι δυνατόν να δοθεί μόνο από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), η οποία θα πρέπει επί τέλους να στραφεί στα πολιτικά οράματα των δημιουργών της, παραμερίζοντας τις τρέχουσες λογιστικές πρακτικές της, πριν να είναι αργά για την ίδια της την ύπαρξη. Σε ένα άκρως ανταγωνιστικό, δυναμικό και επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον, ο διαθέσιμος χρόνος για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δυστυχώς δεν είναι απεριόριστος. Τα μέτρα που λαμβάνονται προς την κατεύθυνση αυτή είναι δειλά, ανεπαρκή και δεικνύουν την έλλειψη πολιτικού αναστήματος των ευρωπαίων ηγετών, το οποίο θα τους επέτρεπε να αντιληφθούν, στην ορθή τους διάσταση, τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τους κινδύνους που περιστοιχίζουν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Οκτώβριος 2013

Written by ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ on Κυριακή, 06 Οκτωβρίου 2013. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ, ΑΝΤΙΝΑΥΑΡΧΟΣ ΠΝ (ε.α.) - ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Οκτώβριος 2013

Αγαπητά Μέλη και φίλοι
Η ενισχυμένη από τις πρόσφατες γερμανικές εκλογές Κα Α. Μέρκελ (41.5% και 311 έδρες έναντι συνόλου 630), διαπραγματεύεται ήδη με τους Σοσιαλδημοκράτες (25.7%), για τον σχηματισμό ευρείας κυβερνητικής συμμαχίας. Οι Γερμανοί ψηφοφόροι ενδιαφέρονται πρωτίστως για τα εσωτερικά τους προβλήματα και όταν επιδοκιμάζουν το Μερκελικό σύνθημα «περισσότερη Ευρώπη» δεν εννοούν απαραίτητα την ολοκλήρωση αλλά περισσότερο έλεγχο στα κράτη μέλη. Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να αντιμετωπίσει στο εσωτερικό τις προκλήσεις κυρίως της ανταγωνιστικότητας  σε σχέση με την αύξηση απολαβών, της πορείας του ΑΕΠ (αύξηση 4% το 2010, 0.9% το 2012, 0.3% το 2013), το μεταναστευτικό σε συνδυασμό με το δημογραφικό πρόβλημα και την ανάγκη εργατικού δυναμικού καθώς και την ενεργειακή στρατηγική. Η οικονομική ευρωστία της Γερμανίας αποτελεί ζωτικό συμφέρον της Ε.Ε. αλλά και αντιστρόφως η πολιτική, οικονομική και κοινωνική σταθερότητα της Γερμανίας βασίζεται στις ξένες αγορές και στις εξαγωγές (ισοδυναμούσαν με το 52% του ΑΕΠ το 2012). Κατά συνέπεια η ευρωστία των ευρωπαϊκών κρατών (πελατών) και η ικανότητά τους να αγοράζουν γερμανικά προϊόντα αποτελεί επίσης εθνικό γερμανικό συμφέρον.

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Ιούνιος 2013

on Δευτέρα, 24 Ιουνίου 2013. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Αντιναύαρχος ε.α. Β. ΜαρτζούκοςΠ.Ν., Πρόεδρος Δ.Σ./ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Ιούνιος 2013

Αγαπητά μέλη και φίλοι

Δεν απαιτούνται ικανότητες Κασσάνδρας για να διαπιστωθεί ότι το γκρίζο εθνικό τοπίο σκοτεινιάζει περισσότερο, τόσο στον εξωτερικό όσο και στον εσωτερικό τομέα.

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Μάρτιος 2013

Written by ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ on Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2013. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ, ΑΝΤΙΝΑΥΑΡΧΟΣ ΠΝ (ε.α.) - ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.

Οι Προβληματισμοί του Προέδρου, Μάρτιος 2013

Αγαπητά Μέλη,

Η πρόσφατη συνάντηση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδος – Τουρκίας, θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί συνολικά ως θετική. Εν τούτοις παραμένει η επιφύλαξη του ακριβούς περιεχομένου των επί μέρους συμφωνιών χαμηλής πολιτικής που υπεγράφησαν και κυρίως ο τρόπος εφαρμογής των. Η ανησυχία πηγάζει από την διαπίστωση ότι η απουσία Εθνικής Στρατηγικής (δηλαδή ο συντονισμένος και μακροπρόθεσμος τρόπος χρήσεως του συνόλου των παραγόντων ισχύος του έθνους προς εκπλήρωση των Εθνικών Συμφερόντων), καταδικάζει την εκάστοτε Κυβέρνηση στην σύναψη επί μέρους τεχνοκρατικών συμφωνιών, που υπηρετούν το εκάστοτε συγκυριακό επίπεδο ελληνοτουρκικών σχέσεων, με κίνδυνο αποκλίσεων από τα ευρύτερα Εθνικά μας Συμφέροντα (υπενθυμίζεται επί παραδείγματι, η κατά το παρελθόν υιοθετηθείσα συγκυριακή πολιτική, όπως αποκαλείται «τουρκική», η θρησκευτική μειονότητα στην Θράκη, στο σύνολό της). Ο κίνδυνος επιτείνεται όταν οι διμερείς διαπραγματεύσεις και τελικές συμφωνίες πραγματοποιούνται μεταξύ γεωπολιτικά ανισοβαρών κρατών, διότι στις περιπτώσεις αυτές ευνοείται κατά κανόνα ο ισχυρός.

Ιπποκράτης Δασκαλάκης*:ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ PATRIOT ΣΤΗΝ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ

on Παρασκευή, 07 Φεβρουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Τη στιγμή που γράφεται το κείμενο αυτό δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα το θέμα της διάθεσης μιας πυροβολαρχίας του αντιαεροπορικού συστήματος κατευθυνομένων βλημάτων Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας στη Σαουδική Αραβία. Η διάθεση του συγκεκριμένου τμήματος, εάν υλοποιηθεί, θα αποτελέσει μια πρωτόγνωρη ελληνική συμμετοχή σε μια περιοχή που δεν γειτνιάζει άμεσα με την χώρα μας. Αναμφίβολα θα αποτελέσει μια σημαντική κίνηση με πολιτικό μήνυμα και σημασία προς πολλούς αποδέκτες. Αναπόφευκτα από ορισμένους (Ιράν) θα εκλειφθεί ως μια «μη φιλική» κίνηση προς τη μεριά τους. Οποιαδήποτε τοποθέτηση μας, υπέρ ή κατά, αυτής της κίνησης είναι πρόωρη και παρακινδυνευμένη χωρίς να γνωρίζουμε τις βασικές παραμέτρους της συναλλαγής.


Σίγουρα η προσφορά ικανοποιεί αίτημα των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας ενώ και η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να συνηγορεί ένθερμα σε αυτήν την κατεύθυνση. Δεδομένης και της «ανίερης» συμμαχίας Ριάντ και Τελ-Αβίβ (ή μήπως Ιερουσαλήμ πλέον!) θεωρούμε ως υφιστάμενη και την ισραηλινή ευαρέσκεια. Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι το σύνολο των εξόδων μετακινήσεως, διαμονής, ασφάλειας, ακόμη και τα κατευθυνόμενα βλήματα που ενδεχομένως να βληθούν, θα καλυφθούν από την Σαουδική Αραβία. Αναφορές γίνονται και σε εκσυγχρονισμό μέρους των ελληνικών συστημάτων Patriot εκ μέρους της Ουάσινγκτον.
Διαρροές εκ μέρους κυβερνητικών πηγών αναφέρουν ότι με τη συνδρομή αυτή η Ελλάδα δείχνει την πολυδιάστατη εξωτερική της πολιτική και την αγαστή σύμπλευση με τον ευρύτερο δυτικό κόσμο. Επιπρόσθετα αναφέρουν ότι ενισχύονται οι σχέσεις μας με την Σαουδική Αραβία και την ευρύτερη ομάδα των σουνιτικών αραβικών χωρών που συντάσσονται στο πλευρό της με επιζητούμενο την εκ μέρους τους στήριξη των ελληνικών θέσεων. Φυσικά όλα τα παραπάνω απομένει να αποδειχθούν στην πράξη ενώ πλήθος άλλων εξελίξεων θα επηρεάσουν την ευόδωση αυτών των ελληνικών προσδοκιών. Δεδομένο είναι ότι η Τεχεράνη δεν θα είναι ικανοποιημένη από τη συγκεκριμένη ελληνική κίνηση (ειδικά σε επίπεδο συμβολισμού) γεγονός που σίγουρα θα επηρεάσει αρνητικά (και ελπίζουμε πρόσκαιρα) τις θέσεις των δύο χωρών. Φυσικά και η αποστολή μιας στρατιωτικής μονάδος σε περιοχή υψηλής επικινδυνότητας εμπεριέχει ορισμένα ρίσκα (θεωρώ αποδεκτά) ειδικά σε περίπτωση κλιμάκωσης. Η κυβέρνηση (πάντα δια διαρροών) προσπάθησε να παρουσιάσει ότι η μετακίνηση της πυροβολαρχίας -με ατυχή κατά τη γνώμη μου επιχειρήματα- δεν επηρεάζει τις δυνατότητες της ελληνικής αεράμυνας. Γεγονός είναι ότι οποιοδήποτε απομάκρυνση οπλικού συστήματος δημιουργεί ένα κενό, μια έλλειψη. Το ερώτημα είναι αφενός εάν το προσδοκώμενο όφελος της ενέργειας αντισταθμίζει το ρίσκο και αφετέρου εάν η απουσία του συστήματος είναι αυτή που θα κρίνει την έκβαση μιας ενδεχόμενης σύγκρουσης. Όπως προαναφέραμε, ο χρόνος θα απαντήσει στο πρώτο ερώτημα ενώ στο δεύτερο ερώτημα μάλλον θα πρέπει να επιλέξουμε την αρνητική απάντηση. Σε τελευταία ανάλυση, τα διάφορα οπλικά συστήματα δεν θα έπρεπε ποτέ να αναβαθμίζονται καθώς οι διαδικασίες αυτές θέτουν τα όπλα σε σημαντική περίοδο εκτός ενεργείας.
Αφήνοντας όμως κατά μέρος τις συνέπειες της συνδρομής στα υψηλά επίπεδα της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδος μπορούμε να διακρίνουμε μια σειρά πλεονεκτημάτων στο επίπεδο των στρατιωτικών ικανοτήτων. Προαναφέραμε την συζητούμενη αναβάθμιση του συστήματος αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε και την απόκτηση εμπειριών του στρατιωτικού προσωπικού που θα συμμετάσχει σε καταστάσεις υψηλής ετοιμότητας σε ένα ενοποιημένο διεθνές σύστημα αεραμύνης. Επιπλέον θα μπορούσε (ενδεχομένως να έχουν ήδη ζητηθεί) η Ελλάδα ως ένα μικρό αντάλλαγμα, στο επίπεδο της στρατιωτικής διπλωματίας να ζητήσει την σύντομη επιχειρησιακή αξιολόγηση και βολή όλων των συμμαχικών αντιαεροπορικών μονάδων που κατευθύνονται στον αραβικό κόλπο στο Πεδίο Βολής Κρήτης-ΠΒΚ (NATO Missile Firing Installations-NAMFI). Σημειώνεται ότι το NAMFI είναι η μοναδική εκπαιδευτική οντότητα του ΝΑΤΟ που είναι επισήμως εξουσιοδοτημένη από το SHAPE (Ανώτατη Διοίκηση Συμμαχικών Δυνάμεων Ευρώπης) να αξιολογεί την επιχειρησιακή ικανότητα των αντιαεροπορικών μονάδων της Συμμαχίας. Φυσικά και υπό προϋποθέσεις, αυτή η διαδικασία, είναι ανοικτή και σε λοιπές φίλιες χώρες που θα επιθυμούσαμε να δούμε να συνασκούνται στο δικό μας χώρο με πληθώρα ωφελημάτων (οικονομικών και όχι μόνο). Βέβαια, βασική μας στόχευση θα πρέπει να είναι η επιστροφή των ΗΠΑ ως χώρα-χρήστη (user-nation) στο τριεθνές σήμερα ΠΒΚ (Ελλάδα-Γερμανία-Ολλανδία). Και μια βασική επισήμανση, το NAMFI, δηλαδή η Ελλάδα, από ιδρύσεως του και με νατοϊκή ευλογία, έχει μονίμως σχεδόν δεσμευμένη μια τεράστια έκταση του ελληνικού FIR βορείως της Κρήτης, εμποδίζοντας την φίλη και γείτονα χώρα, να εκδίδει ΝΟΤΑΜ για δεσμεύσεις περιοχών στο Νότιο Αιγαίο για τις προκλητικές συχνά ασκήσεις της.
Προσπάθησα να δώσω μια γενική εικόνα των παρενεργειών, θετικών και αρνητικών, που έχει η διάθεση μιας -σημαντικών ικανοτήτων- στρατιωτικής μονάδος σε ένα μακρινό ασταθές περιβάλλον στο πλαίσιο της επικαλούμενης στρατιωτικής διπλωματίας. Μια κίνηση που σίγουρα οι ένοπλες δυνάμεις μας θα φέρουν σε πέρας με τον καλύτερο τρόπο αλλά η τελική αξιοποίηση της -στη συνολική εθνική προσπάθεια- θα εξαρτηθεί από την ορθή «συνδιαλλαγή» που θα προηγηθεί αλλά και από μια σειρά αστάθμητων και μη προβλέψιμων παραγόντων. Η ζωή, η πολιτική και ο πόλεμος θέλουν και ρίσκο και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει όσο και να εξελιχθεί η τεχνολογία.
ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ- Αντιστράτηγος (εα)
• Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
• Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
• Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
• Διαλέκτης και συνεργάτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)
• Τηλ: +30-210-6543131, +30-6983457318
• E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Ιπποκράτης Δασκαλάκης*: ΙΜΙΑ 24 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ: Η ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΚΡΙΣΕΩΝ ΠΙΟ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟ ΠΟΤΕ

on Σάββατο, 01 Φεβρουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Είναι αναμφισβήτητη η διαπίστωση ότι η τουρκική προκλητικότητα κατά της χώρας μας -και όχι μόνο- εντείνεται ποσοτικά και ποιοτικά την τελευταία τριετία. Αιτίες πολλές, με διαφορετική ενίοτε ιεράρχηση αλλά και διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς τις πραγματικές επιδιώξεις, δυνατότητες και πιθανές ενέργειες της Άγκυρας. Αντίστοιχα και μια ποικιλία διαφορετικών ημέτερων τρόπων αντίδρασης. Σε αυτό το κλίμα, παρακολουθώντας κάποιος τη σχετική καθημερινή ειδησιογραφία στην Ελλάδα, προβληματίζεται για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, γεγονός που αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις με ένα ποσοστό ανησυχίας (πολύ ή αρκετά) λίγο πάνω από το 60%. Μάλιστα, οποιαδήποτε ανησυχία συνδέεται συνειρμικά με το φόβο ξεσπάσματος μιας κρίσεως «τύπου Ιμίων». Ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες κάθε Ιανουαρίου πληθαίνουν οι αναφορές στα γεγονότα εκείνης της -όχι μακρινής περιόδου- περιόδου.


Για την κρίση εκείνη, εκατοντάδες αναλύσεις έχουν δημοσιευθεί, περισσότερο ή λιγότερο αξιόπιστες, ανάλογες λύσεις έχουν προταθεί και διάφορα διορθωτικά μέτρα έχουν κατά καιρούς υιοθετηθεί. Δεν θα σταθώ σήμερα στην προφανή αναγκαιότητα ενίσχυσης της αμυντικής αποτροπής, ανέφικτης χωρίς την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Ούτε θα αναφερθώ σε ρηξικέλευθες -αλλά χρονοβόρες αλλαγές- που όμως εμπεριέχουν και ρίσκο και επιβάλλεται να υλοποιηθούν στις ένοπλες δυνάμεις. Δεν θα μιλήσω για ανεύρεση τρόπων νεκρανάστασης των ελληνικών αμυντικών βιομηχανιών. Θα σιωπήσω επίσης και για τις δεκάδες παθογένειες του «συστήματος» που εμείς οι ίδιοι δημιουργήσαμε, υποστηρίξαμε, εν συνεχεία λιθοβολήσαμε αλλά συνεχίζουμε με απαράμιλλη αφοσίωση να υπερασπιζόμαστε.
Η κρίση των Ιμίων, όπως και οποιαδήποτε άλλη κρίση στη διεθνή ιστορία, απέδειξε μια σειρά αδυναμιών σε τεχνικό (διαθέσιμα υλικά), τακτικό (χρήση στρατιωτικών τμημάτων) και επιχειρησιακό επίπεδο (συνδυασμένη χρήση μεγάλων διακλαδικών τμημάτων). Τα μεγαλύτερα όμως προβλήματα ανεδείχθησαν στην κορυφή, στην πολιτικοστρατιωτική συνεργασία και στον χειρισμό κρίσεων στο υψηλότατο επίπεδο της εξουσίας. Αρκετές λεπτομέρειες είναι πλέον γνωστές καίτοι εμφανίζονται διαφορετικές ερμηνείες, απόρροια της πανανθρώπινης τάσης απόσεισης των ευθυνών και υστεροφημίας. Επιεικώς απαράδεκτη η θεσμική ατολμία ανάληψης μιας αντικειμενικής εξέτασης των γεγονότων και υποβολής προτάσεων ανάληψης διορθωτικών ενεργειών. Ενδεικτική και παράδειγμα προς μίμηση, η αντίστοιχη ισραηλινή αντίδραση συγκρότησης διακομματικής επιτροπής (επιτροπή Winograd από το όνομα του επικεφαλής ανώτατου δικαστή) διακρίβωσης των συνθηκών του μη ικανοποιητικού χειρισμού της κρίσεως του καλοκαιριού του 2006 (2ος πόλεμος Λιβάνου) και η απόδοση ευθυνών αλλά κυρίως η υποβολή διορθωτικών προτάσεων. Παρόμοια με την ελληνική περίπτωση (1996) και στην ισραηλινή εμπειρία (2006), οι μεγαλύτερες δυσλειτουργίες με τις σημαντικότερες αρνητικές συνέπειες, εντοπίστηκαν στον ανώτατο επίπεδο προερχόμενες από την αδυναμία αρμονικής -ίσως και ειλικρινούς- συνεργασίας του πολιτικού με τον στρατιωτικό κόσμο.
Το παράδοξο είναι ότι καίτοι η ανάληψη διορθωτικών ενεργειών στον τομέα αυτό είναι χαμηλού (ίσως και ασήμαντου) κόστους εντούτοις οι σχετικές βελτιώσεις είναι ασήμαντες. Δυστυχώς ο πολιτικός μας κόσμος, αδυνατεί να κατανοήσει ότι η επίτευξη των εθνικών αντικειμενικών σκοπών διέρχεται και μέσα από τη διαδικασία χειρισμού πολυεπίπεδων κρίσεων. Αδυνατούμε επίσης να αντιληφθούμε ότι οι διαδικασίες χειρισμού κρίσεων δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη και μόνο «πυροσβεστικά» εργαλεία αλλά και εργαλεία ενάσκησης της εθνικής πολιτικής. Καίτοι ως εθνική υπόσταση, από το 1955 και μετά, συμβιώνουμε με την υψηλή πιθανότητα μιας ελληνοτουρκικής κρίσεως (άγνωστης εξέλιξης και απροσδιόριστης κλιμάκωσης), οι πολιτικές ηγεσίες προτιμούν να εξορκίζουν αυτήν την πραγματικότητα αρνούμενες να «συνεκπαιδευτούν» με τους φορείς της άμυνας και διπλωματίας σε θέματα χειρισμού κρίσεων. Αδυνατούν να αντιληφθούν ότι είναι τελείως διαφορετική η γνώση των εθνικών θεμάτων και η ευχέρεια ανάπτυξης τηλεοπτικών επιχειρημάτων με τη λήψη σημαντικών αποφάσεων σε πέπλο αβεβαιότητας, υπό πίεση χρόνου και του συντριπτικού βάρους ευθυνών. Αναμφίβολα η «συνεκπαίδευση» και εξοικείωση δεν θα άρουν το πέπλο της αβεβαιότητας, ούτε θα εξαφανίσουν την πιθανότητα του αιφνιδιασμού και λανθασμένης επιλογής. Σίγουρα όμως θα βελτιώσουν τον τρόπο συνλειτουργίας της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας. Θα συνδράμουν στην αλληλοκατανόηση των θεμάτων όπως αυτά (φυσιολογικά) βιώνονται από διαφορετικές οπτικές γωνίες (ατομικές αλλά και οργανωσιακές). Θα δημιουργήσουν προσωπικούς δεσμούς αμοιβαίας εμπιστοσύνης ή ακόμη και θα οδηγήσουν στην έγκαιρη αντικατάσταση ατόμων που δεν μπορούν να συγχρονιστούν με τον ρυθμό της ομάδος.
Για να επιτευχθούν όμως οι παραπάνω στόχοι απαιτείται αρχικά η επιμόρφωση όλων των εμπλεκομένων στις διαδικασίες (εξοικείωση) και εν συνεχεία η τριβή (συνάσκηση) τους σε πληθώρα σεναρίων. Μιλάμε δηλαδή για μια σταδιακή και συνεχή επαφή, όσμωση και «συνεκπαίδευση» ανώτατων πολιτικών, διπλωματικών και στρατιωτικών αξιωματούχων ώστε να καταστούν ικανοί να εργαστούν αρμονικά -με την υποστήριξη του συνόλου του κρατικού μηχανισμού- ως μια ομάδα σε συνθήκες έντασης, πίεσης και αβεβαιότητος. Τελικός στόχος, όλοι οι εμπλεκόμενοι να παρέξουν τις καλύτερες πληροφορίες, υποστήριξη, εκτιμήσεις και προτάσεις στον έχοντα την τελική ευθύνη για τη λήψη της αντίστοιχης απόφασης (φυσικά και εν συνεχεία να μεριμνήσουν για την βέλτιστη εφαρμογή της).
Σίγουρα δεν είναι μια εύκολη διαδικασία λαμβάνοντας υπόψη και το βάρος των συνεπειών της κάθε απόφασης. Σίγουρα δεν εξασφαλίζει την ημετέρα επικράτηση. Είναι όμως ένα βασική προϋπόθεση για τον επιτυχή χειρισμό των κρίσεων και η εξασφάλιση της δεν εμπεριέχει πολιτικό ή οικονομικό κόστος. Δεκαετίες οι στρατιωτικές και διπλωματικές ηγεσίες επιζητούν μια ανάλογη προετοιμασία. Συχνά οι πολιτικοί ταγοί υπόσχονται την υλοποίηση της μέσω διαφόρων οργάνων και διαδικασιών. Στην πράξη όμως αποφεύγουν να εμπλακούν προσωπικά σε αυτή τη διαδικασία, αρκούμενοι σε ωραιοποιημένες ενημερώσεις, εθιμοτυπικές επισκέψεις και εξαγγελίες συγκρότησης μηχανισμών και οργάνων (καίτοι την τελευταία περίοδο είδαμε κάποια διστακτικά θεσμικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση). Εκτιμούν άραγε ότι με το πολιτικό τους ένστικτο θα λάβουν άμεσα και σε συνθήκες έντασης, τις σωστές αποφάσεις ή γνωρίζουν κάτι που εμείς όλοι δεν ξέρουμε?
ΥΓ: Θα ήμουν άδικος αν δεν ανέφερε και μια τρίτη περίπτωση, αυτήν μιας ήδη υπάρχουσας επιμελούς μυστικής προετοιμασίας-συνεκπαίδευσης και απόκρυψης της προς αποφυγή δημιουργίας αισθήματος ανησυχίας στον ελληνικό λαό. Μακάρι, αλλά διαφωνώ για την σκοπιμότητα απόκρυψης της καθώς την αντιλαμβάνομαι ως μια ουσιώδη πράξη ενίσχυσης της αποτροπής.

ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ- Αντιστράτηγος (εα)
• Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
• Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
• Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
• Διαλέκτης και συνεργάτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)
• Τηλ: 0030-210-6543131, 0030-6983457318
• E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Ιπποκράτης Δασκαλάκης*: ΙΜΙΑ 24 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ: Η ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΚΡΙΣΕΩΝ ΠΙΟ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟ ΠΟΤΕ

on Σάββατο, 01 Φεβρουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Είναι αναμφισβήτητη η διαπίστωση ότι η τουρκική προκλητικότητα κατά της χώρας μας -και όχι μόνο- εντείνεται ποσοτικά και ποιοτικά την τελευταία τριετία. Αιτίες πολλές, με διαφορετική ενίοτε ιεράρχηση αλλά και διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς τις πραγματικές επιδιώξεις, δυνατότητες και πιθανές ενέργειες της Άγκυρας. Αντίστοιχα και μια ποικιλία διαφορετικών ημέτερων τρόπων αντίδρασης. Σε αυτό το κλίμα, παρακολουθώντας κάποιος τη σχετική καθημερινή ειδησιογραφία στην Ελλάδα, προβληματίζεται για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, γεγονός που αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις με ένα ποσοστό ανησυχίας (πολύ ή αρκετά) λίγο πάνω από το 60%. Μάλιστα, οποιαδήποτε ανησυχία συνδέεται συνειρμικά με το φόβο ξεσπάσματος μιας κρίσεως «τύπου Ιμίων». Ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες κάθε Ιανουαρίου πληθαίνουν οι αναφορές στα γεγονότα εκείνης της -όχι μακρινής περιόδου- περιόδου.


Για την κρίση εκείνη, εκατοντάδες αναλύσεις έχουν δημοσιευθεί, περισσότερο ή λιγότερο αξιόπιστες, ανάλογες λύσεις έχουν προταθεί και διάφορα διορθωτικά μέτρα έχουν κατά καιρούς υιοθετηθεί. Δεν θα σταθώ σήμερα στην προφανή αναγκαιότητα ενίσχυσης της αμυντικής αποτροπής, ανέφικτης χωρίς την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Ούτε θα αναφερθώ σε ρηξικέλευθες -αλλά χρονοβόρες αλλαγές- που όμως εμπεριέχουν και ρίσκο και επιβάλλεται να υλοποιηθούν στις ένοπλες δυνάμεις. Δεν θα μιλήσω για ανεύρεση τρόπων νεκρανάστασης των ελληνικών αμυντικών βιομηχανιών. Θα σιωπήσω επίσης και για τις δεκάδες παθογένειες του «συστήματος» που εμείς οι ίδιοι δημιουργήσαμε, υποστηρίξαμε, εν συνεχεία λιθοβολήσαμε αλλά συνεχίζουμε με απαράμιλλη αφοσίωση να υπερασπιζόμαστε.
Η κρίση των Ιμίων, όπως και οποιαδήποτε άλλη κρίση στη διεθνή ιστορία, απέδειξε μια σειρά αδυναμιών σε τεχνικό (διαθέσιμα υλικά), τακτικό (χρήση στρατιωτικών τμημάτων) και επιχειρησιακό επίπεδο (συνδυασμένη χρήση μεγάλων διακλαδικών τμημάτων). Τα μεγαλύτερα όμως προβλήματα ανεδείχθησαν στην κορυφή, στην πολιτικοστρατιωτική συνεργασία και στον χειρισμό κρίσεων στο υψηλότατο επίπεδο της εξουσίας. Αρκετές λεπτομέρειες είναι πλέον γνωστές καίτοι εμφανίζονται διαφορετικές ερμηνείες, απόρροια της πανανθρώπινης τάσης απόσεισης των ευθυνών και υστεροφημίας. Επιεικώς απαράδεκτη η θεσμική ατολμία ανάληψης μιας αντικειμενικής εξέτασης των γεγονότων και υποβολής προτάσεων ανάληψης διορθωτικών ενεργειών. Ενδεικτική και παράδειγμα προς μίμηση, η αντίστοιχη ισραηλινή αντίδραση συγκρότησης διακομματικής επιτροπής (επιτροπή Winograd από το όνομα του επικεφαλής ανώτατου δικαστή) διακρίβωσης των συνθηκών του μη ικανοποιητικού χειρισμού της κρίσεως του καλοκαιριού του 2006 (2ος πόλεμος Λιβάνου) και η απόδοση ευθυνών αλλά κυρίως η υποβολή διορθωτικών προτάσεων. Παρόμοια με την ελληνική περίπτωση (1996) και στην ισραηλινή εμπειρία (2006), οι μεγαλύτερες δυσλειτουργίες με τις σημαντικότερες αρνητικές συνέπειες, εντοπίστηκαν στον ανώτατο επίπεδο προερχόμενες από την αδυναμία αρμονικής -ίσως και ειλικρινούς- συνεργασίας του πολιτικού με τον στρατιωτικό κόσμο.
Το παράδοξο είναι ότι καίτοι η ανάληψη διορθωτικών ενεργειών στον τομέα αυτό είναι χαμηλού (ίσως και ασήμαντου) κόστους εντούτοις οι σχετικές βελτιώσεις είναι ασήμαντες. Δυστυχώς ο πολιτικός μας κόσμος, αδυνατεί να κατανοήσει ότι η επίτευξη των εθνικών αντικειμενικών σκοπών διέρχεται και μέσα από τη διαδικασία χειρισμού πολυεπίπεδων κρίσεων. Αδυνατούμε επίσης να αντιληφθούμε ότι οι διαδικασίες χειρισμού κρίσεων δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη και μόνο «πυροσβεστικά» εργαλεία αλλά και εργαλεία ενάσκησης της εθνικής πολιτικής. Καίτοι ως εθνική υπόσταση, από το 1955 και μετά, συμβιώνουμε με την υψηλή πιθανότητα μιας ελληνοτουρκικής κρίσεως (άγνωστης εξέλιξης και απροσδιόριστης κλιμάκωσης), οι πολιτικές ηγεσίες προτιμούν να εξορκίζουν αυτήν την πραγματικότητα αρνούμενες να «συνεκπαιδευτούν» με τους φορείς της άμυνας και διπλωματίας σε θέματα χειρισμού κρίσεων. Αδυνατούν να αντιληφθούν ότι είναι τελείως διαφορετική η γνώση των εθνικών θεμάτων και η ευχέρεια ανάπτυξης τηλεοπτικών επιχειρημάτων με τη λήψη σημαντικών αποφάσεων σε πέπλο αβεβαιότητας, υπό πίεση χρόνου και του συντριπτικού βάρους ευθυνών. Αναμφίβολα η «συνεκπαίδευση» και εξοικείωση δεν θα άρουν το πέπλο της αβεβαιότητας, ούτε θα εξαφανίσουν την πιθανότητα του αιφνιδιασμού και λανθασμένης επιλογής. Σίγουρα όμως θα βελτιώσουν τον τρόπο συνλειτουργίας της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας. Θα συνδράμουν στην αλληλοκατανόηση των θεμάτων όπως αυτά (φυσιολογικά) βιώνονται από διαφορετικές οπτικές γωνίες (ατομικές αλλά και οργανωσιακές). Θα δημιουργήσουν προσωπικούς δεσμούς αμοιβαίας εμπιστοσύνης ή ακόμη και θα οδηγήσουν στην έγκαιρη αντικατάσταση ατόμων που δεν μπορούν να συγχρονιστούν με τον ρυθμό της ομάδος.
Για να επιτευχθούν όμως οι παραπάνω στόχοι απαιτείται αρχικά η επιμόρφωση όλων των εμπλεκομένων στις διαδικασίες (εξοικείωση) και εν συνεχεία η τριβή (συνάσκηση) τους σε πληθώρα σεναρίων. Μιλάμε δηλαδή για μια σταδιακή και συνεχή επαφή, όσμωση και «συνεκπαίδευση» ανώτατων πολιτικών, διπλωματικών και στρατιωτικών αξιωματούχων ώστε να καταστούν ικανοί να εργαστούν αρμονικά -με την υποστήριξη του συνόλου του κρατικού μηχανισμού- ως μια ομάδα σε συνθήκες έντασης, πίεσης και αβεβαιότητος. Τελικός στόχος, όλοι οι εμπλεκόμενοι να παρέξουν τις καλύτερες πληροφορίες, υποστήριξη, εκτιμήσεις και προτάσεις στον έχοντα την τελική ευθύνη για τη λήψη της αντίστοιχης απόφασης (φυσικά και εν συνεχεία να μεριμνήσουν για την βέλτιστη εφαρμογή της).
Σίγουρα δεν είναι μια εύκολη διαδικασία λαμβάνοντας υπόψη και το βάρος των συνεπειών της κάθε απόφασης. Σίγουρα δεν εξασφαλίζει την ημετέρα επικράτηση. Είναι όμως ένα βασική προϋπόθεση για τον επιτυχή χειρισμό των κρίσεων και η εξασφάλιση της δεν εμπεριέχει πολιτικό ή οικονομικό κόστος. Δεκαετίες οι στρατιωτικές και διπλωματικές ηγεσίες επιζητούν μια ανάλογη προετοιμασία. Συχνά οι πολιτικοί ταγοί υπόσχονται την υλοποίηση της μέσω διαφόρων οργάνων και διαδικασιών. Στην πράξη όμως αποφεύγουν να εμπλακούν προσωπικά σε αυτή τη διαδικασία, αρκούμενοι σε ωραιοποιημένες ενημερώσεις, εθιμοτυπικές επισκέψεις και εξαγγελίες συγκρότησης μηχανισμών και οργάνων (καίτοι την τελευταία περίοδο είδαμε κάποια διστακτικά θεσμικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση). Εκτιμούν άραγε ότι με το πολιτικό τους ένστικτο θα λάβουν άμεσα και σε συνθήκες έντασης, τις σωστές αποφάσεις ή γνωρίζουν κάτι που εμείς όλοι δεν ξέρουμε?
ΥΓ: Θα ήμουν άδικος αν δεν ανέφερε και μια τρίτη περίπτωση, αυτήν μιας ήδη υπάρχουσας επιμελούς μυστικής προετοιμασίας-συνεκπαίδευσης και απόκρυψης της προς αποφυγή δημιουργίας αισθήματος ανησυχίας στον ελληνικό λαό. Μακάρι, αλλά διαφωνώ για την σκοπιμότητα απόκρυψης της καθώς την αντιλαμβάνομαι ως μια ουσιώδη πράξη ενίσχυσης της αποτροπής.

ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ- Αντιστράτηγος (εα)
• Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
• Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
• Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
• Διαλέκτης και συνεργάτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)
• Τηλ: 0030-210-6543131, 0030-6983457318
• E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Ιωάννης-Διονύσιος Σαλαβράκος *: ΕΛΛΗΝΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ- ΓΙΑΤΙ ΕΝΑ ΘΕΡΜΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΥΚΟΛΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

on Τρίτη, 21 Ιανουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

1. Εισαγωγή
Ο ελληνικός έντυπος και ηλεκτρονικός τύπος δημοσιεύει αναλύσεις περί πιθανής ελληνοτουρκικής στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Ορισμένες είναι τόσο απαισιόδοξες που θεωρούν βέβαιη μία ελληνική ήττα. Σκοπός του άρθρου είναι να προσεγγίσει τις τρέχουσες εξελίξεις υπό την οπτική των διεθνών σχέσεων, της στρατιωτικής ισχύος και της οικονομίας και να αναδείξει ότι μία τέτοια εξέλιξη κατά την τρέχουσα περίοδο είναι άκρως δύσκολη στην υλοποίησή της.

2. Το τρέχον διεθνές σύστημα
Το διεθνές σύστημα χαρακτηρίζεται από μεγάλη αστάθεια στον άξονα:
Αρκτικός κύκλος, Βόρειος Ειρηνικός, Βόρεια Νότια Κορέα, Σινική Θάλασσα, Ινδικός, Ινδία-Πακιστάν, Αφγανιστάν, Ιράν, Μέση Ανατολή, Καύκασος, Ουκρανία, Βαλτική, Βόρειος Ατλαντικός. Σε όλες αυτές τις περιοχές συγκρούονται τα συμφέροντα ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας, Καναδά και άλλων τοπικών δυνάμεων. Είναι σαφές ότι τυχόν επιπρόσθετη ένταση σε ανατολική Μεσόγειο, Βαλκάνια και Βόρεια Αφρική αυξάνει την αστάθεια του διεθνούς συστήματος και δεν προκαλεί όφελος στις διεθνείς σχέσεις.

3. Η Τουρκική στρατηγική: Επιλογές και το ισοζύγιο πολιτικο-στρατιωτικής ισχύος
Μέσα σε αυτό το διεθνές σύστημα η Τουρκία δημοσίευσε το «Δόγμα της Γαλαζιας Πατρίδας» το οποίο είναι μετεξέλιξη της προηγούμενης θεωρίας των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο, αυξάνοντας κατακόρυφα την ένταση. Η θεωρία των γκρίζων ζωνών αφορούσε το νομικό καθεστώς 132 ακατοίκητων βραχονησίδων, όμως το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας αμφισβητεί την υφαλοκρηπίδα σε κατοικημένα ελληνικά νησιά, τέμνει το Αιγαίο στη μέση και η πρόσφατη «συμφωνία» Λιβύης-Τουρκίας υφαρπάζει κυριαρχία σε ελληνικά ύδατα νοτίως της Κρήτης. Η ρητορική και η διπλωματική δραστηριότητα της Τουρκίας αυξάνουν την ένταση αλλά σε επίπεδο πολιτικών και στρατιωτικών κινήσεων οι δυνατότητες της είναι περιορισμένες, αφού έχει τις ακόλουθες πέντε επιλογές:
1. Γεώτρηση νοτίως της Κρήτης. Το σενάριο αυτό είναι διπλωματικά επιθυμητό από την Τουρκία αλλά στη τρέχουσα περίοδο είναι στρατιωτικά ανέφικτο. Ειδικότερα τυχόν αποστολή γεωτρύπανου νοτίως της Κρήτης υπό την προστασία του τουρκικού ναυτικού θα γίνει χωρίς ουσιαστική αεροπορική κάλυψη. Η Τουρκία διαθέτει 7 αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού KC-135R. Το κόστος αυτών των αεροπλάνων είναι τεράστιο. Ειδικότερα με βάση στοιχεία της Αμερικανικής Αεροπορίας (USAAF) το 1996 η ώρα πτήσης ενός τέτοιου αεροπλάνου ήταν $8.400 και το 2002 το ωριαίο κόστος είχε αυξηθεί στα $11.000. Η εκτίμηση της αμερικανικής αεροπορίας για τη δεκαπενταετία 2002-2017 ήταν ότι το κόστος υποστήριξης των αεροπλάνων αυτών θα εκτοξευόταν από $2,2 δις σε $5,1 δις (σε τιμές του 2003), αύξηση της τάξης του 130% ή ετήσια αύξηση κόστους 6,2%. Υπό αυτούς τους οικονομικούς περιορισμούς η USAAF παρέδωσε 7 τέτοια αεροπλάνα στη Τουρκία και είναι άγνωστο αν όλα είναι επιχειρησιακά. Υποθέτοντας ότι όλα είναι επιχειρησιακά τότε αυτά μπορούν να εφοδιάσουν 7-14 ή 21 μαχητικά αεροπλάνα, της τουρκικής αεροπορίας, δηλαδή αριθμό αρκετά μικρό. Αντίθετα η Ελλάδα νοτίως της Κρήτης μπορεί να παρατάξει πλοία επιφανείας και υποβρύχια, και να έχει αεροπορική κάλυψη από την Κρήτη. Επίσης μπορούν να εκτοξευτούν και βλήματα εναντίον πλοίων από το έδαφος της Κρήτης. Έτσι η υλοποίησή του σεναρίου έχει μικρές πιθανότητες επιτυχίας. Αυτό το πλεονέκτημα μπορεί να αλλάξει αν η Τουρκία, στο μέλλον, αποκτήσει αεροπλανοφόρο με αεροπλάνα ή ελικόπτερα.
2. Επίθεση στο σύμπλεγμα της Μεγίστης. Το σενάριο αυτό είναι στρατιωτικά εφικτό, αλλά πολιτικά ανεπιθύμητο. Τυχόν εισβολή και κατοχή κατοικημένου ελληνικού νησιού θα πυροδοτήσει την ισχυρή αντίδραση της Ελλάδας αλλά και της διεθνούς κοινότητας. Σε μία τέτοια περίπτωση η διεθνής κοινότητα δεν θα παραμείνει απαθής. Η εισβολή και κατοχή κατοικημένης νήσου με Έλληνες πολίτες δεν αφήνει περιθώριο ελιγμών στην Άγκυρα. Ο επιτιθέμενος δεν θα κερδίσει διπλωματικά μετά από αυτή την εξέλιξη.
3. Το σενάριο για επίθεση στη δυτική Θράκη επίσης έχει λίγες πιθανότητες επιτυχίας τόσο λόγω της στρατιωτικής κατάστασης στην περιοχή, όσο και λόγω της Αλεξανδρούπολης η οποία πλέον παίζει κομβικό ρόλο στα αμερικανικά ενεργειακά και γεωπολιτικά συμφέροντα.
4. Το σενάριο κατάληψης ακατοίκητων βραχονησίδων (όχι μίας αλλά πολλών ταυτόχρονα) είναι πιθανό. Όμως σε στρατιωτικό επίπεδο τα δυνητικά αντίμετρα μπορούν να ακυρώσουν τα όποια οφέλη.
5. Το τελευταίο σενάριο αφορά γεώτρηση στην Κυπριακή ΑΟΖ. Η κίνηση αν και στρατιωτικά εφική έχει επίσης υψηλό κίνδυνο λόγω της πιθανής αντίδρασης άλλων χωρών.
6. Πέραν της γεωγραφικής τοποθεσίας υπάρχει και το ζήτημα του είδους των δυνάμεων που θα εμπλακούν και των επιχειρήσεων. Έτσι υπάρχει το σενάριο αεροναυμαχίας για ορισμένες ώρες, το σενάριο της σύγκρουσης επίλεκτων ειδικών δυνάμεων για κατάληψη ανακατάληψη βραχονησίδων και το σενάριο του ολοκληρωτικού πολέμου.
Είναι σαφές ότι οι δυνητικές τουρκικές επιλογές εμπεριέχουν υψηλό ρίσκο στην υλοποίησή τους και δεν είναι βέβαιη η θετική για την Τουρκία εξέλιξη. Στα ανωτέρω πρέπει να συνυπολογισθούν οι ακόλουθες παράμετροι:
-Η Τουρκία δεν έχει διπλωματική παρουσία σε τρεις σημαντικές χώρες της Μέσης Ανατολής (Αίγυπτος, Ισραήλ, Συρία) αλλά ακολουθεί περιφερειακή πολιτική ισχύος σε όλη την περιοχή. Η αντίφαση αυτή διπλωματικής απουσίας και στρατιωτικής παρουσίας έχει ήδη οδηγήσει τη Τουρκία σε προβλήματα. Ειδικότερα:

-Στη Συρία η Άγκυρα μεταξύ 2016-2019 προχώρησε σε τρεις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η τουρκική στρατηγική στόχευε στη δημιουργία μίας ζώνης μήκους 440 χλμ και πλάτους 30-40 χλμ. υπό τον πλήρη έλεγχο της Άγκυρας και στην καταστροφή των κουρδικών δυνάμεων. Η Τουρκία ελέγχει έκταση μόλις 250 χλμ μήκος και 10 χλμ πλάτος και μάλιστα υπό κοινές ρωσο-τουρκικές δυνάμεις και όχι μονομερώς. Επίσης οι μαχητές του κουρδικού YPG δεν εξολοθρεύτηκαν αλλά έχουν παραταχθεί νοτιότερα προστατεύοντας πετρελαιοπηγές της Συρίας και αυξάνοντας έτσι τα έσοδά τους...Η Ρωσία από το 2017 προσπάθησε μάταια να φέρει σε επαφή τη Τουρκία και τη Συρία αλλά η μόνη υψηλόβαθμη συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών έλαβε χώρα μεταξύ του αρχηγού της ΜΙΤ Hakan Fidan και του στρατιωτικού συμβούλου του Άσαντ στρατηγού Ali Mamlouk στις 13-1-2020. To περιεχόμενο της συνάντησης, είναι δύσκολο να εξακριβωθεί, αλλά σίγουρα, η εξομάλυνση των σχέσεων των δύο πλευρών δεν είναι εύκολη, και θα πάρει χρόνο. Η Συρία υποστηρίζει ορθά ότι η Τουρκία παραβιάζει την εδαφική της ακεραιότητα και έχει απειλήσει για αντίποινα. Αν και ο συριακός στρατός δεν είναι ισχυρός οι διμερείς τριβές δεν πρέπει να υποτιμηθούν.
-Στο Ιράκ η ανάπτυξη 500 περίπου Τούρκων στρατιωτών από το Μάρτιο του 2015 στην πόλη Bashika κοντά στη Μοσούλη πυροδότησε σημαντική πολιτική κρίση μεταξύ των δύο χωρών ήδη από τον Ιανουάριο του 2017 η οποία διαρκεί μέχρι σήμερα.
-Στο Λίβανο η Τουρκία μετέχει στην ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ με μικρό αριθμό στρατιωτών.
-Στην Ανατολική Μεσόγειο η κατασκευή του Αγωγού East-Med μεταξύ Ελλάδος-Κύπρου και Ισραήλ δεν είναι ένα αποφασισμένο ενεργειακό project των τριών χωρών. Έχει χαρακτηρισθεί ως συμφωνία εθνικής ασφάλειας από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ και τα νομοθετικά σώματα. Παράλληλα για ένα κράτος 8,5 εκ. όπως το Ισραήλ η ανακάλυψη και αξιοποίηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου 30-60 τρις. κυβικών ποδών είναι μία οικονομική ευκαιρία που είναι αδύνατον να μην υλοποιηθεί. Λίγο πριν την άφιξη του Έλληνα Υπουργού Άμυνας στο Ισραήλ η εφημερίδα The Times of Israel δημοσίευσε άρθρο σύμφωνα με το οποίο οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) χαρακτηρίζουν πλέον την Τουρκία αντίπαλο. Το δημοσίευμα δεν επιβεβαιώθηκε ούτε και διαψεύστηκε από το Υπουργείο Άμυνας της χώρας ή την κυβέρνηση. Έτσι το επίσημο Ισραήλ επιβεβαίωσε την παλαιά πρακτική που θέλει τις IDF να μην δημοσιεύουν ποτέ ούτε τον δυνητικό αντίπαλο, ούτε το χρόνο, ούτε τα μέσα που θα χρησιμοποιήσουν εναντίον του.
-Στη Λιβύη η κατάσταση είναι περίπλοκη. Η χώρα έχει διχοτομηθεί από τη μία πλευρά υπάρχει η επίσημη κυβέρνηση η οποία υποστηρίζεται από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, την Τουρκία και το Κατάρ και από την άλλη υπάρχει η κυβέρνηση του Τομπρούκ υπό τον στρατηγό Χαφτάρ ο οποίος υποστηρίζεται από το ρωσικό σώμα μισθοφόρων Wagner. Η αποστολή τουρκικών στρατευμάτων πυροδότησε όχι μόνο την αντίδραση του Χαλιφά Χαφτάρ και του λιβυκού κοινοβουλίου αλλά και την αντίδραση της Αιγύπτου. Το Κάιρο προχώρησε στην υλοποίηση της άσκησης Qadir 2020 στην οποία μετείχε σχεδόν το σύνολο των ενόπλων δυνάμεων με ανάπτυξη στα σύνορα προς Λιβύη, στη ανατολική Μεσόγειο και στην Ερυθρά Θάλασσα. Στη Μεσόγειο η Αίγυπτος ανέπτυξε φρεγάτες , κορβέτες, υποβρύχια, ελικοπτεροφόρο, αεροσκάφη F-16, και ελικόπτερα Apache, Chinook Kamov. Τέλος στις 8/1/2020 η Μουσουλμανική Διεθνής καταδίκασε την τουρκική εισβολή στην Λιβύη. Στη Διάσκεψη του Βερολίνου οι ΗΠΑ που εκπροσωπήθηκαν από τον Υπουργό Εξωτερικών ζήτησαν την απομάκρυνση όλων των ξένων στρατευμάτων από τη χώρα, ενώ είχε προηγηθεί η σύνοδος Ελλάδος-Κύπρου-Αιγύπτου-Γαλλίας η οποία είχε καταδικάσει τις τουρκικές ενέργειες και σχεδιασμούς. Ήδη πριν και κατά τη διάρκεια της Συνόδου του Βερολίνου αντίστοιχη θέση έχει εκφράσει το σύνολο σχεδόν των εσωτερικών φατριών της Λιβύης, ο Αραβικός Σύνδεσμος, η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες. Τέλος η γεωγραφία δημιουργεί πρόβλημα εφοδιασμού τυχόν τουρκικής δύναμης στη Λιβύη. Υπό αυτές τις συνθήκες η υλοποίηση της απόφασης της τουρκικής εθνοσυνέλευσης της 2/1/2020 για αποστολή στρατευμάτων στη Λιβύη δύσκολα θα υλοποιηθεί. Πέρα από αυτά τα εμπόδια η πιθανότητα σύγκρουσης των ρωσικών με τα τουρκικά στρατεύματα είναι υπαρκτή. Η Ρωσία για να αποφύγει μία τέτοια εξέλιξη προσπάθησε να επιβάλει ένα σχέδιο ειρήνης. Τόσο η ΗΠΑ όσο και η ΕΕ δεν θέλουν να δουν μια στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας στη Λιβύη. Έτσι η θέση που έχει ήδη δηλωθεί ότι τα ξένα στρατεύματα πρέπει να φύγουν συμπαρασύρει και τα τουρκο-ισλαμικά στρατιωτικά σχήματα.
-Μεταξύ 2016-2019 λόγω της εσωτερικής αναταραχής στην Τουρκία πάνω από 300.000 άτομα έχουν φυλακισθεί ή απολυθεί από τις εργασίες τους. Μεταξύ αυτών πλέον των 8.000 στρατιωτικών. Ο αριθμός αν και μικρός σε σχέση με το σύνολο του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων δεν είναι ευκαταφρόνητος αφού αφορά αξιωματικούς σε νευραλγικές θέσεις και πιλότους.
-Οι σχέσεις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Τουρκίας εξακολουθούν να δοκιμάζονται από την τουρκική προμήθεια των S-400 αλλά και τη συνολική αναβάθμιση των σχέσεων Τουρκίας-Ρωσίας-Ιράν-Βενεζουέλας. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη οδηγήσει στην ακύρωση της τουρκικής συμμετοχής στο πρόγραμμα των αεροσκαφών F-35, αλλά και σε επιπρόσθετες αμερικανικές κυρώσεις στην τουρκική πολεμική βιομηχανία. Έτσι για παράδειγμα –τυχαία (;)- οι πωλήσεις τουρκικών επιθετικών ελικοπτέρων και φρεγατών στο Πακιστάν έχουν παγώσει, ενώ παράλληλα η προσπάθεια της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας για κατασκευή του άρματος ALTAY βρίσκει τεράστια εμπόδια αφού καμία βιομηχανία δεν προμηθεύει την Τουρκία με κινητήρες για τα άρματα μάχης. Αυτά είναι ορισμένα μόνο από τα τρέχοντα εμπόδια στην τουρκική πολεμική βιομηχανία. Υπάρχουν και άλλα προβληματικά εξοπλιστικά προγράμματα τα οποία δεν αναφέρονται για λόγους χώρου.

4. Οι Οικονομικές και θεσμικές παράμετροι.
Στις διεθνείς συρράξεις τόσο η οικονομία όσο και οι θεσμοί παίζουν βασικό ρόλο. Ειδικότερα οι λαοί που από την περίοδο της ειρήνης δεν είναι ευχαριστημένοι με τη κατάσταση στη χώρα τους δύσκολα πολεμούν για αυτήν. Το επίπεδο ευχαρίστησης είναι άμεσα συνδεδεμένο με την οικονομική κατάσταση του λαού αλλά και με το επίπεδο των θεσμών. Αξίζει λοιπόν η συνοπτική εξέταση των ανωτέρω παραμέτρων
Η τουρκική οικονομία αν και διαθέτει ισχυρή βιομηχανική βάση παρουσιάζει σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες. Η ανεργία μαστίζει την χώρα αφού τον Αύγουστο του 2019 εκτινάχθηκε στο 27% για τους νέους μεταξύ 15-34 ετών, περίπου 2,8 εκ. άτομα! Ειδικότερα το 26% των πτυχιούχων αδυνατεί να εργασθεί και 5 εκατομμύρια πτυχιούχοι αδυνατούν να αποπληρώσουν τα φοιτητικά δάνεια. Τη διετία 2017-2018 συνολικά 550.000 Τούρκοι μετανάστευσαν στο εξωτερικό για εργασιακούς λόγους. Παράλληλα ο πληθωρισμός αυξάνει, η τουρκική λίρα υποτιμάται και οι επιχειρήσεις αδυνατούν να αποπληρώσουν τα δάνεια τους. Ο τραπεζικός τομέας επίσης αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Το τουρκικό ΑΕΠ από $950 δις το 2013 μειώθηκε στα $748 δις το 2019.
Σε αυτό το πλαίσιο τυχόν ελληνο-τουρκική αντιπαράθεση θα πυροδοτήσει μεγάλη υποτίμηση της τουρκικής λίρας, αύξηση πληθωρισμού, μείωση συναλλαγματικών αποθεμάτων και αποθεμάτων χρυσού. Σε μία τέτοια περίπτωση η λαϊκή δυσαρέσκια κατά του καθεστώτος Ερντογάν μπορεί να οδηγήσει στην πτώση του.
Ας εξετάσουμε τώρα τη θεσμική παράμετρο. Αυτή έχει να κάνει με τη σχέση στρατιωτικού-πολιτικού τομέα της οικονομίας (civil-military relations) αλλά και το επίπεδο θεσμών στη χώρα. Η Τουρκία μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 κατ’ όνομα μόνο είναι δημοκρατία. Έχει εγκαθιδρυθεί ένα ισλαμικό καθεστώς το οποίο είναι προσωποπαγές και έχει θέσει σε δίωξη τόσο μερίδα των Ισλαμιστών (τους επονομαζόμενους οπαδούς του Gulen), όσο και τους Κεμαλιστές, τους Κούρδους, και οποιαδήποτε άλλη φωνή αντίθεσης. Στη σημερινή Τουρκία πάνω από 9.000 δημοσιογράφοι έχουν χάσει τη δουλειά τους ή έχουν φυλακισθεί. Η λαϊκή δυσαρέσκεια οδήγησε χιλιάδες Τούρκους στην αγορά κατοικιών στην Ελλάδα αφού οι άνθρωποι αυτοί βλέπουν ότι αργά ή γρήγορα θα πρέπει να εγκαταλείψουν την Τουρκία. Υπό τις παρούσες συνθήκες ένας λαός που γίνεται φτωχότερος μέρα με τη μέρα και παράλληλα βλέπει και βιώνει την ανυπαρξία κράτος δικαίου απλά δεν πολέμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι και οι ίδιοι οι Τούρκοι επιτελείς χρησιμοποιούν στη Συρία αλλά και στη Λιβύη ισλαμιστές μισθοφόρους πρώην μαχητές του ISIS και όχι τουρκικά στρατεύματα.

5. Η Ιστορική εμπειρία και το Ελληνικό φοβικό σύνδρομο.
Έχοντας εκθέσει τις πολλαπλές αρνητικές παραμέτρους της τουρκικής στρατηγικής ερχόμαστε τώρα στο ελληνικό φοβικό σύνδρομο. Η Ελλάδα επί δεκαετίες ζεί με την λανθασμένη ιδέα ότι η Τουρκία αποτελεί «το αγαπημένο παιδί της Δύσης». Πρόκειται εν πολλοίς για φαντασίωση αφού στην ίδια την Τουρκία επικρατεί η αντίθετη ιδέα, ότι δηλαδή, η χριστιανική Δύση έχει στόχο το διαμελισμό της Τουρκίας!
Ειδικότερα οι Τούρκοι θεωρούν ότι οι Δυτικοί ουδέποτε εγκατέλειψαν την ιδεά της Συνθήκης των Σεβρών και μονίμως απειλούν την Τουρκία με διαμελισμό. Η προσπάθεια ένωσης Ελλάδας-Κύπρου τις δεκαετίες 1950-1970 θεωρήθηκε από τους Τούρκους δυτική προσπάθεια περικύκλωσης της χώρας τους και απαρχή του νέου δυτικού σχεδίου διαμελισμού. Το embargo όπλων που επέβαλαν οι ΗΠΑ στην Τουρκία την περίοδο 1975-1979 μετά την εισβολή στη Κύπρο είναι για τους Τούρκους απόδειξη ότι η Δύση συνέχιζε την πολιτική διάσπασης. Οι πρόσφατες αμερικανικές θερμές σχέσεις με τους Κούρδους της Συρίας και του Ιράκ και η μακροχρόνια διαπραγμάτευση με την ΕΟΚ / ΕΕ για την ένταξη της Τουρκίας η οποία ουδέποτε γίνεται πραγματικότητα είναι επίσης δείγμα της δυτικής αντι-τουρκικής πολιτικής.
ΕΔΩ ΛΟΙΠΟΝ ΕΧΟΥΝΕ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΤΗ ΨΥΧΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΦΟΥ ΚΑΘΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΥΟ ΧΩΡΕΣ ΘΕΩΡΟΥΝ ΟΤΙ Η ΔΥΣΗ ΣΥΝΩΜΟΤΕΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΑΛΟ. ΕΤΣΙ ΚΑΘΕ ΔΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΄Η ΔΗΛΩΣΗ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΟΤΙ ΕΥΝΟΕΙ ΤΗΝ ΜΙΑ Η ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ. Από αυτή την ψύχωση έχει γεννηθεί η ελπίδα και στις δύο χώρες ότι η Ρωσία θα τις σώσει. Πολλοί στην Ελλάδα υποστηρίζουν τη λύση του ‘Ξανθού Γέννους’ το οποίο όμως ουδέποτε στήριξε τους Έλληνες με εξαίρεση τη ναυμαχία του Ναβαρίνου. Αντίστοιχα στη Τουρκία πολλοί θεωρούν ότι η επανάληψη του Συμφώνου Φιλίας Λένιν-Κεμάλ λαμβάνει χώρα σήμερα υπό τις φιλικές σχέσεις Πούτιν-Ερντογάν.
Όμως μία ανάλυση των ελληνοτουρκικών κρίσεων της περιόδου 1955-1996 δείχνει ότι πάγια πολιτική της Δύσης είναι η αποφυγή των εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη κρίση του Μαρτίου 1987 ο τότε Γ.Γ. του ΝΑΤΟ προχώρησε σε προσωπικό τηλεφώνημα στον Οζάλ για την αποκλιμάκωσή της ενώ τον Ιανουάριο του 1996 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ επίσης ενεπλάκη για την εκτόνωση της κατάστασης.
Αξίζει τον κόπο να παραθέσουμε την κατάθεση του Γιάννη Καψή τότε Υφυπουργού Εξωτερικών για τη κρίση του 1987: «Ήταν ένας θαυμάσιος άνθρωπος, ο αντιπροσωπευτικός τύπος του Άγγλου ευπατρίδη, ο λόρδος Κάρρινγκτον...Ήταν περίπου μεσάνυχτα και η ζωή στις Βρυξέλλες σταματάει γύρω στις 7-8 το απόγευμα. Κι όμως ο λόρδος Κάρρινγκτον ήλθε αμέσως στο τηλέφωνο. Και μόλις του εξήγησα ποιός ήμουν έσπευσε, με τη γνωστή αγγλική ευγένεια, να μου ζητήσει συγγνώμη που δεν είχε αναγνωρίσει τη φωνή μου – λες και μιλούσαμε καθημερινά στο τηλέφωνο. Χωρίς περιστροφές του τόνισα ότι στις 11:30 το πρωί της επομένης οι στόλοι των δύο χωρών... θα διασταύρωναν τα πυρά τους ....-Καταλαβαίνω μου είπε τη σοβαρότητα της κατάστασης και κατανοώ της θέση σας. Θα αναλάβω πρωτοβουλία...». Η πρωτοβουλία του τότε ΓΓ του ΝΑΤΟ οδήγησε τη κρίση σε εκτόνωση και πυροδότησε την τουρκική μήνη εναντίον του...

6. Η Τρέχουσα Δυναμική
Η εικασία (και όχι βεβαιότητα) για θερμό επεισόδιο πυροδοτήθηκε από την δήλωση του πρώην Υπουργού Άμυνας Ευάγγελου Αποστολάκη ότι σε περίπτωση στρατιωτικής εμπλοκής με την Τουρκία «θα είμαστε μόνοι μας». Ακολούθησε στο Συνέδριο των Δελφών το Νοέμβριο του 2019 η δήλωση του πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα Νίκολας Μπερνς σύμφωνα με την οποία «Λυπάμαι που το λέω αλλά αν η Ελλάδα χρειαστεί την στήριξη των ΗΠΑ σε ένα θερμό επεισόδιο με την Τουρκία δεν νομίζω ότι θα την έχει από τον πρόεδρο Τράμπ. Το 2020 δεν είναι 1996». Μετά τη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον πρόεδρο Τραμπ στις ΗΠΑ (7-1-2020) δημοσιεύθηκε η πληροφορία ότι στον μεταξύ τους διάλογο ο πρόεδρος Τραμπ ρώτησε τον Έλληνα πρωθυπουργό τι θα συμβεί αν χάσει η Ελλάς σε περίπτωση ελληνοτουρκικής στρατιωτικής αντιπαράθεσης και έλαβε την απάντηση ότι η Ελλάς δεν θα χάσει. Οι δηλώσεις αυτές τροφοδότησαν μεγάλο αριθμό δημοσιευμάτων περί αναπόφευκτης ελληνο-τουρκικής στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Είναι εκπληκτική η επιπολαιότητα με την οποία προσεγγίζονται οι διεθνείς σχέσεις στην Ελλάδα. Η απλή έκφραση προσωπικών εκτιμήσεων πυροδοτεί την «βεβαιότητα» της επικείμενης κρίσης από την οποία μάλιστα θα βγούμε ηττημένοι. ΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΑΥΤΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΤΑΝ υπάρχει τόσο το ιστορικό προηγούμενο ότι τόσο το ΝΑΤΟ όσο και οι ΗΠΑ έδρασαν πυροσβεστικά απομακρύνοντας την ελληνοτουρκική σύρραξη. Όμως ας έρθουμε στις ΗΠΑ και στον ίδιο τον πρόεδρο Τραμπ.

7. Ανάλυση τρέχουσας καταστάσεως Ο Παράγων Τραμπ Άγνωστος Χ ή προβλέψιμη προσωπικότητα στην ελληνο-τουρκική αντιπαράθεση;
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ένα κέντρο εξουσίας υπάρχουν πολλά κέντρα (Λευκός Οίκος, State Department, CIA, NSA, Πεντάγωνο και άλλα) τα οποία δεν έχουν πάντα την ίδια αντίληψη στην εξωτερική πολιτική. Υπάρχουν όμως κάποιες «σταθερές πάγιες αντιλήψεις» για τα διεθνή θέματα οι οποίες αργά ή γρήγορα ενεργοποιούνται. Πολλές φορές το κατεστημένο (establishment) των ΗΠΑ ήρθε σε σύγκρουση με τον εκάστοτε ένοικο του Λευκού Οίκου για ζητήματα τακτικής ή στρατηγικής. Όταν ο πρόεδρος Κένεντυ χειριζόταν την Κρίση της Κούβας το Πεντάγωνο ζητούσε άμεση στρατιωτική προσβολή των σοβιετικών πυραύλων στη νήσο αλλά ο Λευκός Οίκος είχε αντίθετη άποψη φοβούμενος σοβιετικά στρατιωτικά αντίποινα. Ο προέδρος έστειλε τον αδερφό του, τον μόνο άνθρωπο που μπορούσε να εμπιστευτεί στον σοβιετικό πρέσβυ ζητώντας τη βοήθεια της Μόσχας για επίλυση της κρίσης χωρίς προσφυγή στα όπλα. Το 1987 ξέσπασε το περίφημο σκάνδαλο Ιραν-Κόντρας. Ειδικότερα μετά την ισλαμική επανάσταση στο Ιράν το 1979 οι ΗΠΑ διέκοψαν κάθε επαφή με το ιρανικό καθεστώς. Όμως αποκαλύφθηκε ότι στα παρασκήνια η CIA είχε οικονομικές συναλλαγές με το Ιράν και χρησιμοποιούσε τα χρήματα για να βοηθήσει τους Κόντρας στη Λατινική Αμερική, παρακάμπτοντας την επίσημη κρατική πολιτική. Στη κρίση της Γιουγκοσλαβίας στη δεκαετία του 1990 το State Department υποστήριζε την ανάληψη στρατιωτικής δράσης εναντίον των Σέρβων με χρήση στρατιωτικών χερσαίων δυνάμεων αλλά το Πεντάγωνο θεωρούσε πολύ επικίνδυνη μία τέτοια πολιτική. Όταν το State Department έστειλε στον προέδρο Κλίντον το κείμενο που ανακοίνωνε αμερικανική στρατιωτική δράση εναντίον των Σέρβων αυτό εμπεριείχε τη χρήση δυνάμεων του Στρατού Ξηράς. Τότε ο στρατιωτικός σύμβουλος του Κλίντον μονομερώς τροποποίησε το έγγραφο και η προεδρική ανακοίνωση τόνιζε ότι αναλαμβάνεται δράση εναντίον των Σέρβων μόνο με τη χρήση του αεροπορικού όπλου δηλαδή μόνο με αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Τα παραδείγματα αυτά είναι μερικά μόνο από πολλά που δείχνουν την διάσταση απόψεων στην αμερικανική πολιτική ηγεσία και ελίτ.
Ας έρθουμε στον ίδιο τον πρόεδρο Τραμπ ο οποίος έχει αυτή τη χρονική στιγμή να αντιμετωπίσει την πιθανή αποπομπή του από το Λευκό Οίκο μετατρέποντας τον, με βάση τις εκτιμήσεις πολλών αναλυτών, σε αδύναμο πρόεδρο ο οποίος δεν θα παρέμβει σε τυχόν ελληνο-τουρκική κρίση. Ο Λευκός Οίκος έχει έρθει σε πολλά θέματα εξωτερικής πολιτικής αντιμέτωπος με τα κέντρα εξουσίας των ΗΠΑ. Αναφέρουμε ορισμένα:
1. Είναι χαρακτηριστική η εμμονή του Τραμπ για καλές σχέσεις με τη Ρωσία, όταν όλοι οι μηχανισμοί εξουσίας των ΗΠΑ θεωρούν ότι η Ρωσία αποτελεί κίνδυνο για τα αμερικανικά συμφέροντα. Έτσι ο Λευκός Οίκος διαφωνεί για τις αμερικανικές κυρώσεις στη Ρωσία αλλά αναγκάζεται να τις υπογράψει και επιβάλλει αφού έχουν εγκριθεί από τη Γερουσία.
2. Η Βόρεια Κορέα θεωρείται από το κατεστημένο ως κράτος παρίας (rogue state) αλλά ο πρ'οεδρος τονίζει ότι ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας είναι φίλος του με τον οποίο μπορεί να δουλέψει εποικοδομητικά.
3. Το τρίτο παράδειγμα είναι άκρως διδακτικό. Αφορά τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ιαπωνία. Οι σχέσεις ΗΠΑ-Ιαπωνίας καθορίστηκαν μεταπολεμικά το 1951 όταν υπογράφτηκε η συνθήκη συμμαχίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Η αρχική συνθήκη τροποποιήθηκε το 1960 υπό τον πρωθυπουργό Nobosuke Kishi, παππού του σημερινού πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Shinzo Abe. Η Συνθήκη του 1961 υποχρεώνει τις ΗΠΑ να υπερασπισθούν την Ιαπωνία σε περίπτωση πολέμου και σε αντάλλαγμα η Ιαπωνία παραχωρεί στις ΗΠΑ στρατιωτικές βάσεις από τις οποίες οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις μπορούν να χτυπήσουν στα βάθη της Ασίας. Ουσιαστικά λοιπόν η συνθήκη δεν προβλέπει στρατιωτική συνδρομή της Ιαπωνίας στις ΗΠΑ αν αυτές δεχθούν πλήγμα. Ο Αμερικανός πρόεδρος έθεσε με έναν πολύ σκληρό τρόπο το ζήτημα στους Ιάπωνες στις 28-29 Ιουλίου 2019 στα πλαίσια της συνόδου κορυφής των G-20 στην Οσάκα εντός της Ιαπωνίας λέγοντας δημοσίως: «Αν η Ιαπωνία δεχθεί επίθεση θα τους βοηθήσουμε, θα πολεμήσουμε με κάθε κόστος. Αλλά αν εμείς δεχθούμε επίθεση η Ιαπωνία δεν έχει υποχρέωση να μας βοηθήσει. Θα δουν [οι Ιάπωνες] την επίθεση σε μία τηλεόραση Sony. »
H δήλωση αυτή, προκάλεσε σοκ στο Τόκιο. Η Ιαπωνία, έχει ανοιχτά θέματα ασφαλείας
-με τη Ρωσία (για τις νήσους Κουρίλες στο Βόρειο Ειρηνικό),
-με τη Βόρειο Κορέα η οποία έχει δρομολογήσει την πυρηνικοποίησή της και της οποίας οι πύραυλοι έχουν πολλές φορές παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Ιαπωνίας και
-με την Κίνα για το καθεστώς νησίδων στη Σινική θάλασσα.
Η δήλωση Τραμπ ερμηνεύθηκε ως αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής παρά την άμεση αντίδραση του State Department υπέρ της Ιαπωνίας. Το Τόκυο αντέδρασε διπλά. Η χώρα η οποία από το 2012 λόγω των εξωτερικών απειλών αυξάνει τις αμυντικές της δαπάνες κατά 10% ετησίως ανακοίνωσε στις 20-12-2019 ετήσιες αμυντικές δαπάνες ρεκόρ ύψους 5,31 τρις γεν ($48,56 δις) και παράλληλα άρχισε να αναπτύσει δειλή διπλωματική πρωτοβουλία εξομάλυνσης των σχέσεων με την Κίνα.
4. Το τέταρτο παράδειγμα συμπεριφοράς του προέδρου Τραμπ αφορά το τρίγωνο ΗΠΑ-Κούρδοι-Τουρκία. Το σύνολο των αμερικανικών υπηρεσιών είχε εκφράσει την αμερικανική υποστήριξη στους Κούρδους αλλά ο Λευκός Οίκος επέτρεψε την τουρκική εισβολή στη Συρία. Ακολούθησε όμως η επιστολή Τραμπ προς Ερντογάν στις 9-10-2019 η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα και τονίζει:

«Αγαπητέ προέδρε Ερντογάν,
Ας δουλέψουμε για μία καλή συμφωνία. Δεν θες να είσαι υπεύθυνος για τη σφαγή χιλίαδων ανθρώπων και δεν θέλω να είμαι εγώ υπεύυθυνος για την καταστροφή της τουρκικής οικονομίας-που θα το κάνω...μην είσαι ηλίθιος».

Εδώ λοιπόν βλέπουμε το αμερικανικό establishment να έχει εκφράσει συγκεκριμένες θέσεις για διάφορα διεθνή ζητήματα (Ρωσία, Βόρειο Κορέα, Μέση Ανατολή, Ιαπωνία κλπ) και ο Λευκός Οίκος να έχει εκφράσει διαφορετικές απόψεις. Ειδικά ως προς την Ελλάδα τόσο η Αμερικανική Γερουσία, όσο και το State Department, αλλά και το Πεντάγωνο έχουν πολλαπλές φορές εκφράσει την υποστήριξή τους στην Αθήνα και στη μετατροπή της Ελλάδας σε στρατηγικό εταίρο. Οι αναβαθμισμένες διπλωματικές ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ σχέσεις Αθήνας-ΗΠΑ έχουν ήδη εδραιωθεί τόσο με την νέα κοινή αμυντική συμμαχία όσο και με πολλές δράσεις (κοινά γυμνάσια κλπ) όμως είναι εκπληκτικό ότι ορισμένοι στην Ελλάδα κατεδαφίζουν το οικοδόμημα χωρίς να το καταλαβαίνουν με πράξεις ή λόγια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ παρά τις προσωπικές του επιφυλάξεις υπέγραψε την East-Med Act, κάνοντας το τεράστιο βήμα.

ΣΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΑΝ ΟΙ ΗΠΑ ΘΑ ΠΑΡΕΜΒΟΥΝ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΘΕΡΜΗΣ ΕΛΛΗΝΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ:
1. Τόσο το State Department όσο και το Πεντάγωνο έχουν δεσμευθεί στην προστασία της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας. Πέραν της νομικής δέσμευσης υπάρχουν κοινά μακροχρόνια γεωπολιτικά, στρατηγικά και ενεργειακά συμφέροντα. Αυτά κανένας προέδρος στο Λευκό Οίκο δεν μπορεί να τα αγνοήσει.
2. Αν οι ΗΠΑ δεν αναμειχθούν θα αναμειχθεί αναγκαστικά ο ΓΓ του ΝΑΤΟ.
3. Αν ΝΑΤΟ και ΗΠΑ δεν αναμειχθούν τότε θα αναμειχθεί η Γαλλία η οποία ως πυρηνική δύναμη και μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ θα αναδειχθεί ως περίπτωση ειδικής δύναμης (case of special power) στα πλαίσια του ΟΗΕ και του διεθνούς συστήματος. Η γαλλική ανάμειξη θα εξαναγκάσει τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ να επέμβουν αλλιώς θα γελοιοποιηθούν στο διεθνές σύστημα, αν κρατήσουν ουδέτερη στάση παρατηρητή απλά των γαλλικών κινήσεων.
4. Υπάρχουν άλλες δύο δυνητικές πιθανές επεμβάσεις υπέρ της Ελλάδας από ισχυρές χώρες της Ασίας που δεν θα ήθελα να τις κατονομάσω για ευνόητους λόγους.
5. Η έκφραση «θα είμαστε μόνοι μας» είναι ατυχέστατη για δύο λόγους: Πρώτον στέλνει το λανθασμένο μήνυμα της στρατιωτικής και διπλωματικής απομόνωσης της Ελλάδας στη Τουρκία και δεύτερον στην εποχή των δορυφόρων και του ηλεκτρονικού πολέμου συμμαχικές προς την Ελλάδα χώρες δεν χρειάζεται να παρατάξουν στρατό, στόλο και αεροπορία στο Αιγαίο. Αρκεί η μετάδοση πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο για τις κινήσεις των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και ένας ηλεκτρονικός πόλεμος που θα μπλοκάρει τις τουρκικές τηλεπικοινωνίες. Μπορούν να γίνουν και άλλες δράσεις οι οποίες δεν αναφέρονται για ευνόητους λόγους....
6. Η ΕΕ δεν είναι στρατιωτική υπερδύναμη αλλά το ευρώ ως νόμισμα θα υποστεί βαρύ πλήγμα στις διεθνείς χρηματαγορές αν δύο χώρες της ΟΝΕ (Ελλάδα-Κύπρος) εμπλακούν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Σίγουρα η ΕΕ δεν θέλει να έχει και άλλες αρνητικές επιπτώσεις στην τρέχουσα περίοδο αφού ήδη το BREXIT δημιουργεί προβλήματα στις Βρυξέλλες.

8. Ελληνοτουρκικό στρατιωτικό ισοζύγιο
Είναι αληθές ότι την περίοδο 2009-2019 το διμερές ισοζύγιο στρατιωτικής ισχύος μεταβλήθηκε σε βάρος της Ελλάδος αφού η Αθήνα μείωσε αλόγιστα τις αμυντικές δαπάνες ενώ αντίθετα η Άγκυρα τις αύξησε κατά 60%. Παρά όμως τη μείωση οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις διατήρησαν μιά σημαντική μαχητική ισχύ την οποία η Άγκυρα δεν μπορεί να αγνοήσει.


9. Συμπέρασμα
Στο τρέχον διεθνές σύστημα αστάθειας σε όλη την Ευρασία η άμεση υλοποίηση του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας είναι ανέφικτη. Χρειάζεται προσοχή αλλά όχι πανικός. Αν η Τουρκία την τρέχουσα χρονική περίοδο προσπαθήσει να υλοποιήσει στρατιωτική αντιπαράθεση με την Ελλάδα αυτή μάλλον δεν θα βγει προς όφελος της Άγκυρας. Σε μία τέτοια περίπτωση ο ίδιος ο Ερντογάν μπορεί να χάσει την εξουσία και η προσωπική του τύχη να είναι αντίστοιχη αυτής άλλων τυράννων...
Οι ελληνικές αρχές πρέπει να αποτρέψουν την ανάδειξη της Τουρκίας σε ναυτική δύναμη η οποία θα μπορεί να επιβληθεί στην ανατολική Μεσόγειο. Η μετατροπή του τουρκικού ναυτικού σε Blue water navy πρέπει να λάβει την πρέπουσα απάντηση. Παράλληλα η Ελλάδα θα πρέπει να επικεντρώσει την προσπάθειά της στην ακύρωση του πυρηνικού προγράμματος της Τουρκίας Αν η Άγκυρα σε 15-20 χρόνια διαθέτει πυρηνικά όπλα τότε θα είναι ανεξέλεγκτη...Το 2020 είναι έτος έντασης αλλά δεν θα είναι το νέο 1922 αν υπάρξει κατάλληλη και σωστή αποτροπή σε όλα τα επίπεδα. Η Ελλάδα διαθέτει αρκετές κλείδες ασφαλείας τις οποίες πρέπει να χρησιμοποιήσει σταδιακά αν η Τουρκία αυξήσει την ένταση περαιταίρω. Η ρήση του Ναπολέοντα «Ποτέ μή διακόπτεις τον αντίπαλο όταν αυτός κάνει λάθος» πρέπει να είναι στους σχεδιασμούς μας.

(*) Διδάσκει στο ΕΚΠΑ και σε στρατιωτικές, αστυνομικές σχολές.
Μέλος του ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. 

ου Απόστολου Τσομπάνη-Νότιου*: ΕΕ: Οι διαδοχικές «κρίσεις», το μέλλον της και η θέση της Ελλάδας

on Δευτέρα, 20 Ιανουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βιώνει ίσως την μακροβιότερη περίοδο κρίσης από την ίδρυσή της, που ξεκίνησαν το 2005 και φτάνει μέχρι και σήμερα. Η κατάσταση αυτή μοιάζει σαν ένα σπιράλ διαδοχικών κρίσεων, που ξεκινάει από την απόρριψη του Συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και φτάνει μέχρι την μεταναστευτική κρίση και την κρίση χρέους.
Πριν τα δημοψηφίσματα σε Γαλλία και Ολλανδία, η ΕΕ θεωρούνταν ως μία συνεκτική και ισχυρή πολιτική και οικονομική συμμαχία και ένας συνομιλητής άξιος προσοχής στο διεθνές προσκήνιο, τόσο σε πολιτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Στην Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης (2002) αποφασίστηκε η μεγαλύτερη διεύρυνση στην ιστορία της ΕΕ με ένταξη δέκα κρατών, μεταξύ αυτών και η Κύπρος και το σύνολο σχεδόν των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης που ήταν στην σφαίρα επιρροής της πρώην ΕΣΣΔ κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Ευρωσύνταγμα – Μεταρρυθμιστική Συνθήκη
Το 2003 ήταν μία χρονιά σταθμός στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς επιχειρήθηκε μία σημαντική μεταρρύθμιση προς την πολιτική ενοποίηση. Στην Σύνοδο της Αθήνας παρουσιάστηκε το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα από τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, Πρώην Πρόεδρο της Γαλλίας (1974-1981) και Πρόεδρο της Επιτροπής για την κατάρτιση του. Το σχέδιο υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και παραπέμφθηκε στα κράτη-μέλη προς έγκριση ή στα εθνικά κοινοβούλια ή μέσω δημοψηφίσματος. Παράλληλα, στην Στοά Αττάλου υπογράφτηκε η Συνθήκη Προσχώρησης των δέκα νέων κρατών-μελών (Κύπρος, Μάλτα, Τσεχία, Σλοβακία, Σλοβενία, Εσθονία, Λεττονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία) και ημερομηνία ένταξης ορίστηκε η 1η Μαΐου 2004. Μετά τις Ευρωεκλογές του Ιουνίου 2004, νέος Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκλέχτηκε ο Πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.
Το 2005 σηματοδότησε την πρώτη σημαντική κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Γαλλία και η Ολλανδία απέρριψαν σε αντίστοιχα δημοψηφίσματα το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Το αρνητικό αποτέλεσμα και στα δύο δημοψηφίσματα οδήγησε την ηγεσία της ΕΕ να το «βάλει στον πάγο» και να εισέλθει σε μία περίοδο προβληματισμού για την πορεία της. Δύο χρόνια μετά, το 2007, προυσιάστηκε η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της ΕΕ, που εγκρίθηκε από το σύνολο των κρατών-μελών της ΕΕ, χωρίς να παραπεμφθεί σε δημοψηφίσματα. Η εξέλιξη αυτή, θα μπορούσε καποιος να πει, ήταν ένα δείγμα του ελλείματος δημοκρατίας που επικρατούσε μέσα στις τάξεις της Ένωσης.
Σε εφαρμογή της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης, το 2009 εκλέχτηκε Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο Πρωθυπουργός του Βελγίου Χέρμαν βαν Ρομπέι και Ύπατη Εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ η Κάθριν Άστον. Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επανεκλέχτηκε ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόσο.

Διεθνής Οικονομική Κρίση
Το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης στις ΗΠΑ επηρέασε, όπως ήταν αναμενόμενο και την ΕΕ. Η μεγαλύτερη, όμως, ανισότητα υφίστατο εντός της Ευρωζώνης, με τις χώρες του «πλούσιου Βορρά» και του «φτωχού Νότου». Από την άλλη, το δημοσιονομικό πλαίσιο ήταν αρκετά «σφιχτό» με δυνατότητα πληθωρισμού έως 3%, ενώ με την ένταξή τους τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης είχαν απωλέσει σημαντικά οικονομικά εργαλεία με τα οποία θα μπορούσαν ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν προβλήματα στα δημόσια οικονομικά. Ως αποτέλεσμα, πολλά κράτη βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα, με πρώτο την Ελλάδα. Επειδή η ΕΕ δεν διέθετε ακόμη μηχάνισμο οικονομικής στήριξης, τα κράτη του Νότου έλαβαν οικονομική βοήθεια από την ΕΚΤ και το ΔΝΤ. Όμως, οι όροι των δανείων ήταν πολύ σκληροί, καθώς συνδέθηκαν με μέτρα που περιλάμβαναν περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, αύξηση της φορολογίας κυρίως στα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα και σαρωτικές αλλαγές στην εργασιακή νομοθεσία.
Το πακέτο αυτό είχε αντίκτυπο σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας αισθάνθηκε αγανάκτηση γι το πακέτο μέτρων και στράφηκε προς διάφορα μορφώματα ακροδεξιάς ή ακροαριστερής καταβολής. Η απεικόνιση της αγανάκτησης αυτής φάνηκε για την Ελλάδα στις βουλευτικές εκλογές του 2012 όταν το ακροδεξιό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής κατάφερε να εισέλθει στη Βουλή. Αντίστοιχο συνέβη στην Κύπρο το 2016, με την είσοδο στη Βουλή των Αντιπροσώπων του ΕΛΑΜ. Σε άλλα κράτη, πολλά τέτοιου είδους μορφώματα έφτασαν στο σημείο να διεκδικήσουν συμμετοχή στην διακυβέρνηση. Απεικόνιση υπήρξε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς οι Ακροδεξιοί και οι Ευρωσκεπτικιστές κατάφεραν να έχουν ενισχυμένη παρουσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά τις Ευρωεκλογές του 2014, χωρίς να επιτύχουν να επηρεάσουν τις εξελίξεις. Αξίζει να αναφερθεί ότι μετά τις Ευρωεκλογές του 2014, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκλέχτηκε ο Πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, και Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκλέχτηκε ο πρώην Πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ.

Brexit
Το ισχυρό σοκ για την Ευρωπαϊκή Ένωση ήρθε από το Ηνωμένο Βασίλειο. Στο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016 το 52% των ψηφισάντων ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης της χώρας από την ΕΕ έναντι 48% που υπερψήφισαν την νέα συμφωνία που συνήψε η κυβέρνηση Κάμερον με την Ένωση. Μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα, ο Ντέιβιντ Κάμερον παραιτήθηκε από το αξίωμα του Πρωθυπουργού. Στην θέση του εκλέχτηκε η έως τότε Υπουργός Εσωτερικών, Τερέζα Μέι. Η Τερέζα Μέι, στον σχηματισμό της κυβέρνησής της, διόρισε Υπουργό Εξωτερικών τον Μπόρις Τζόνσον, έναν από τους επικεφαλής της εκστρατείας υπέρ του Brexit και πρώην δήμαρχο του Λονδίνου.
Οι διαπραγματεύσεις για το Brexit ξεκίνησαν στις αρχές του 2017, αλλά διακόπηκαν λόγω προκήρυξης πρόωρων βουλευτικών εκλογών από την Τερέζα Μέι το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου. Στις εκλογές, οι Συντηρητικοί κέρδισαν εκ νέου, αλλά έχασαν την αυτοδυναμία στην Βουλή των Κοινοτήτων, που είχαν πετύχει στις εκλογές του 2015. Ως αποτέλεσμα, οι Συντηρητικοί σχημάτισαν κυβέρνηση με την στήριξη ενός μικρού κόμματος από την Βόρεια Ιρλανδία, των Ενωμένων Δημοκρατών.
Μετά από μεγάλο διάστημα διαπραγματεύσεων, επήλθε συμφωνία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους όρους αποχώρησης και την διάδοχη κατάσταση που θα αφορά στις οικονομικές και διπλωματικές επαφές μεταξύ των δύο μερών. «Κόκκινο πανί» ήταν το καθεστώς συνόρων στην Βόρεια Ιρλανδία. Η συμφωνία ήταν ότι θα εγκαθίστανταν τελωνεία μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, αλλά μόνο στην Μεγάλη Βρετανία. Αυτό προκάλεσε την οργή βουλευτών που ήταν οπαδοί ενός σκληρού Brexit, οι οποίοι απείλησαν ότι θα την καταψηφίσουν. Μάλιστα, παραιτήθηκαν οι Υπουργοί Εξωτερικών και Brexit, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στην συμφωνία.
Παρά τις τρεις προσπάθειες της κυβέρνησης Μέι, η συμφωνία κατέπεσε στην Βουλή των Κοινοτήτων, καθώς καταψηφίστηκε από μερίδα των Συντηρητικών βουλευτών, των Εργατικών και των κομμάτων της ελάσσονος αντιπολίτευσης. Έτσι, τον περασμένο Ιούλιο η Τερέζα Μέι παραιτήθηκε από Πρωθυπουργός και επικεφαλής του Συντηρητικού Κόμματος. Διάδοχός της στο Νούμερο 10 της Ντάουνινγκ Στρητ εκλέχτηκε ο Μπόρις Τζόνσον, παραιτηθείς Υπουργός Εξωτερικών.
Αμέσως μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του, υποσχέθηκε ότι θα προχωρήσει το Brexit και θα αποχωρήσει η χώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τις προσπάθειές του, κατέστη εκ νέου αδύνατη η ψήφιση της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ. Επίσης, ο Μπόρις Τζόνσον έχασε την πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων, με την αποχώρηση είκοσι και πλέον βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος από την κοινοβουλευτική ομάδα. Ως αποτέλεσμα, προκήρυξε πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 12 Δεκεμβρίου, στις οποίες κατήγαγε μεγάλη νίκη με ισχυρή αυτοδυναμία. Στον αντίποδα, οι Εργατικοί καταποντίστηκαν με την απώλεια σημαντικού αριθμού εδρών. Αμέσως μόλις έλαβε εκ νέου την εντολή, ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσε ότι θα προχωρήσει στην ψήφιση της Συμφωνίας Αποχώρησης και το Ηνωμένο Βασίλειο θα αποχωρήσει στις 31 Ιανουαρίου 2020. Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου από την Βουλή των Κοινοτήτων, το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 31 Ιανουαρίου 2020. Η μεταβατική περίοδος θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2020.

Μεταναστευτική Κρίση
Μία επιπλέον πρόκληση, που υφίσταται από το 2015, είναι η διαχείριση του προσφυγικού – μεταναστευτικού ζητήματος. Από τις αρχές του 2015, εκατντάδες χιλιάδες άτομα από χώρες της Ασίαςκαι της Αφρικής έχουν εισέλθει παράνομα στην Ευρώπη, μέσω της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Ισπανίας. Πολλοί από αυτούς προέρχονται από εμπόλεμες περιοχές (πχ Συρία). Η συντριπτική πλειονότητα, όμως, προέρχεται από μη εμπόλεμες περιοχές (Αφγανιστάν, Πακιστάν, Μπαγκλαντές, Μαρόκο, Τυνησία). Εδώ φάνηκε για ακόμη μία φορά το χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου. Η Καγκελάριος της Γερμανίας σε δηλώσεις της στις αρχές της μεταναστευτικής κρίσης παρότρυνε τους μετανάστες να μεταβούν στην Γερμανία για εύρεση εργασίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών στον Νότο και κυρίως στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να καταστούν ανεξέλεγκτες. Επίσης, πολλές χώρες της ΕΕ «έκλεισαν» τα σύνορα στους πρόσφυγες, όπως η Αυστρία, η Πολωνία και η Ουγγαρία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συσσωρευτούν χιλιάδες πρόσφυγες και λαθρομετανάστες μέσα στην ελληνική επικράτεια, πολλές φορές μέσα σε άθλιες συνθήκες.
Παρά το μεγάλο πρόβλημα, δυστυχώς η ΕΕ δεν στάθηκε στο ύψος της περίστασης και δεν έδωσε λύση ουσιαστική στην κρίση αυτή. Δυστυχώς, τα κράτη – μέλη προέταξαν το εθνικό ή μικροπολιτικό συμφέρον έναντι του συλλογικού συμφέροντος και δεν τήρησαν την αρχή της αναλογικότητας. Παρά την Συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας για τον περιορισμό των μεταναστυτικών ροών, η Τουρκία έχει διακόψει την συνεργασία και δεν αποτρέπει πλέον τις μεταναστευτικές ροές προς την Ελλάδα, κάτι που αναμένεται να ενταθεί με την βελτίωση των μετεωρολογικών συνθηκών από την ερχόμενη άνοιξη, και θα βρει την Ελλάδα ανέτοιμη.

Τουρκική Προκλητικότητα
Η προκλητικότητα της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας, της Κύπρου, αλλά και της ΕΕ αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα. Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016, η Τουρκία ανέβασε τους τόνους έναντι της Δύσης. Ειδικότερα, στράφηκε εναντίον της Ελλάδας όταν ο Άρειος Πάγος αποφάσισε υπέρ της παροχής ασύλου στους 8 Τούρκους αξιωματικούς που αυτομόλησαν με ελικόπτερο και προσγειώθηκαν στην Αλεξανδρούπολη. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας είχε δηλώσει επανειλημμένα (αλλά άνευ αποδείξεων) ότι είχε λάβει ρητή διαβεβαίωση από τον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας, Αλέξη Τσίπρα, ότι το αργότερο σε 20 ημέρες θα εκδίδονταν στην Τουρκία οι 8 Τούρκοι αξιωματικοί, κάτι που τελικά δεν έγινε.
Ένα άλλο θερμό επεισόδιο υπήρξε η σύλληψη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών στο Τρίγωνο του Κάραγατς στον Έβρο, στο μοναδικό χερσαίο συνοριακό τμήμα των δύο χωρών. Παρόλο που επρόκειτο για ένα σύνηθες μεθοριακό επεισόδιο, οι δύο στρατιωτικοί κρατήθηκαν στις φυλακές της Αδριανούπολης αντιμετωπίζοντας ακόμη και την κατηγορία της κατασκοπείας εις βάρος της Τουρκίας. Κατά την διάρκεια της κράτησής τους, ο Πρόεδρο Ερντογάν είχε προτείνει ανταλλαγή των δύο Ελλήνων στρατιωτκών με τους οκτώ Τούρκους στρατιωτικούς που τους δόθηκε άσυλο στην Ελλάδα. Μετά την διεθνοποίηση του θέματος από την Ελλάδα και την άσκηση πιέσεων και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, τελικά οι δύο στρατιωτικοί αφέθηκαν ελεύθεροι και επέστρεψαν στην Ελλάδα. Οι κατηγορίες μετατράπηκαν σε παράνομη είσοδο στην Τουρκία και δικάστηκαν ερήμην.
Την σκυτάλη έλαβαν οι δηλώσεις της Τουρκικής Κυβέρνησης για επανδιαπραγμάτευση της Συνθήκης της Λωζάννης, με την οποία καθορίστηκαν τα σύνορα των δύο κρατών. Ο Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία βγήκε χαμένη από την Λωζάννη, την στιγμή που προσάρτησε αμαχητί την Ανατολική Θράκη, το Τρίγωνο του Κάραγατς, την Ίμβρο και την Τένεδο. Κάλεσε δε την Ελλάδα σε απαυθείας διαπραγματεύσεις για αναθεώρηση της Συνθήκης, ακόμα και στην επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα. Η απάντηση, διά στόματος του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, ήταν ξεκάθαρη: Δεν τίθεται κανένα ζήτημα αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάννης.
Τα σημαντικότερα προβλήματα για την ΕΕ ήρθαν όταν η Τουρκία έθεσε ζήτημα συνεκμετάλλευσης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Κύπρο και έστειλε ερευνητικά σκάφη με συνοδεία σκαφών του πολεμικού της ναυτικού, παραβιάζοντας κατάφωρα το Δίκαιο της Θάλασσας. Μάλιστα, προχώρησε σε αποκλεισμό θαλασσίου οικοπέδου ανοιχτά της Αμμοχώστου εις βάρος ερευνητικού σκάφους ιταλικής εταιρείας, εξαναγκάζοντας την τελευταία να αποχωρήσει από την περιοχή. Επιπλέον, έχει δηλώσει ανοιχτά σε όλους τους τόνους ότι δε θα επιτρέψει να αποκλειστεί από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της Κύπρου.
Ως αποτέλεσμα, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, Στρατηγός εα Χουλουσί Ακάρ, δημοσίευσε τους χάρτες της «Γαλάζιας Πατρίδας», σύμφωνα με τους οποίους δέσμευε το μισό Αιγαίο και την Βόρεια Ελλάδα μέχρι και την Θεσσαλονίκη, θεωρώντας τα δικά της εδάφη που χάθηκαν στους πολέμους. Σε συνέχεια αυτού, προχώρησε στην υπογραφή Συμφωνίας Οριοθέτησης ΑΟΖ με την Λιβύη, παρακάμπτοντας τις ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου.
Η συμφωνία αυτή πυροδότησε εξελίξεις στην Λιβύη. Ο Στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ, επκεφαλής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, κήρυξε άκυρη την συμφωνία. Το ίδιο έπραξε και ο Πρόεδρος της Βουλής της Λιβύης. Παράλληλα, η συμφωνία αυτή χαρακτηριστηκε ως άκυρη και από την ΕΕ και από μέλη του Κογκρέσου, μετά από κιητοποίηση Ελλάδας και Κύπρου. Λίγες ημέρες μετά, η Βουλή της Λιβύης καταψήφισε την συμφωνία. Παράλληλα, ο Χαλίφα Χαφτάρ ξεκίνησε ένοπλη κίνηση ενάντια της κυβέρνησης της Λιβύης., με σκοπό την ανατροπή της.
Βλέποντας τις εξελίξεις και την αστάθεια που προκαλείται στην περιοχή της Μεσογείου, η Γερμανία συγκάλεσε Διάσκεψη για την επίλυση του Λιβυκού Προβλήματος, με απουσία της Ελλάδας. Η απουσία οφείλεται σε μη πρόσκληση της Ελλάδας από την Γερμανία, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση της Ελλάδας.Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, σε συνέντευξή του δήλωσε ότι η Ελλάδα θα σκήσει βέτο σε οποιαδήποτε λύση βρεθεί για την Λιβύη αν αυτή δεν περιλαμβάνει την ακύρωση της Συμφωνίας Οριοθέτησης ΑΟΖ με την Τουρκία.

Επίλογος
Η δεκαπενταετής κρίση που παρουσιάζει η ΕΕ δείχνει ότι παραμένει, χωρίς να παρουσιάζει σημάδια υποχώρησης, παρά τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες. Η ΕΕ φαίνεται αδύναμη να ανταπεξέλθει στις νέες προκλήσεις που παρουσιάζονται, η μία πίσω από την άλλη.
Μέσα στην Ένωση διαμορφώνονται διάφορες ομάδες που θέλουν να έχουν ηγετικό ρόλο στην διαδικασία λήψης αποφάσεων, ή ακόμα και να αποφασίσουν χωρίς να λάβουν υπόψη τα κράτη-μέλη. Αυτές οι τάσεις ίσως αποτελούν την αιτία διαλυτικών τάσεων, ή ακόμα και αποχώρησης μέσα στο εσωτερικό των κρατών-μελών.
Η ΕΕ καλείται να ανταποκριθεί επιτυχώς και να αλλάξει ριζικά, σε βαθμό που να αποτελεί πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή. Η Ελλάδα καλείται και οφείλει να συμβάλλει στην κατεύθυνση αυτή, με παράλληλη εξασφάλιση των εθνικών της συμφερόντων στο μέγιστο δυνατό επίπεδο. Η Ευρώπη είναι το σπίτι πολλών κρατών, μαζί και της Ελλάδας, αλλά η Ελλάδα αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της Ευρώπης, μαζί με την Ρώμη και τον Χριστιανισμό.

*Του Απόστολου Τσομπάνη-Νότιου, Βαλκανιολόγου-Συγγραφέα, Μέλους του ΕΛΙΣΜΕ

 

Δημήτριος Πετρίδης*: Θέμα ‘Αρθρου: Μήπως πρέπει να κινητοποιήσουμε τις δυνάμεις του λαού μας, Tώρα, βασιζόμενοι μόνον στους ‘Ελληνες?

on Παρασκευή, 17 Ιανουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

«Ω, παίδες Ελλήνων, ίτε, ελευθερούτε πατρίδα, ελευθερούτε δε παίδας, γυναίκας, θεών τε πατρώων έδη, θήκας τε προγόνων, ωυν υπερ πάντων αγών» 28 Σεπτεμβρίου 480 π.Χ . Οι Έλληνες συντρίβουν τον Περσικό Στόλο στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.
«Μητρός τε και πατρός και των άλλων προγόνων απάντων τιμιώτερον εστίν η πατρίς και σεμνότερον και αγιώτερον και εν μείζονι μοίρα και παρά θεοίς και παρ΄ανθρώποις τοις νουν έχουσι» Πλάτων: Κρίτων , 51β)
«CI VIS PACEM, PARA BELLUM» δηλαδή «Όποιος επιθυμεί ειρήνη, πρέπει να προετοιμάζεται για πόλεμο» Publius Flavius Vegetius Renatus, 4ος ή 5ος αιώνας μ.Χ
«Όποιος δεν έχει νύχια να ξυστεί, μην περιμένει να τον ξύσουν οι άλλοι» Λαική Παροιμία του θυμόσοφου Λαού μας
Θυμόμαστε άραγε ότι έτσι γαλουχηθήκαμε στα σχολεία μας και από τις οικογένειές μας ή μήπως έχουμε αρχίσει και ξεχνάμε πολύ βασικά πράγματα που έχουν άμεση σχέση με την επιβίωσή μας σαν Έθνος?


Η πρόσφατη και συνεχώς αυξανόμενη επιθετικότητα της Τουρκίας που κατάφερε να πλασαρισθεί σαν ένας από τους ρυθμιστές της κρίσης στα θέματα της Συρίας και της Λιβύης με οδήγησε στις σκέψεις αυτές που αποφάσισα να μοιραστώ μαζί με όσο περισσότερο μεγαλύτερο ακροατήριο καταφέρω να συγκεντώσω, στην προσπάθεια μιας γενικότερης αφύπνισης που πιστεύω ότι χρειαζόμαστε ως Λαός και ως ‘Εθνος πρίν είναι πολύ αργά!
Δεν χρειάζεται να επαναλάβω ότι επί σειρά ετών όλες ανεξαιρέτως οι Κυβερνήσεις θεώρησαν ότι πρέπει να ασχοληθούν με το πρόβλημα της οικονομίας το οποίο είναι γεγονός ότι αποτελεί πολύ σοβαρό θέμα, αγνοώντας επιδεικτικά αυτό που μας διδάσκει η κλίμακα του MASLOW, ότι δηλαδή πρώτα απ΄ όλα πρέπει να εξασφαλίσουμε την επιβίωσή μας. Και η επιβίωσή μας εξαρτάται απόλυτα από το πόσο ισχυροί είμαστε έναντι των πιθανών επιβουλέων της ασφάλειας και της ευημερίας της Πατρίδας μας, ή με άλλα λόγια πόσο ισχυρές ΕΔ έχουμε. Γιατί κακά τα ψέματα, δεν πρέπει να υπολογίζουμε σε Αμερικανούς, Γερμανούς, Ιταλούς και Ευρώπη γενικότερα που έχουν ήδη δείξει έμπρακτα, ότι κρατούν στην καλύτερη περίπτωση ίσες αποστάσεις για λόγους που συναρτώνται άμεσα με τα δικά τους συμφέροντα αλλά δύσκολα προχωρούν σε πρακτικά μέτρα αντιποίνων σε βάρος της Τουρκίας, πέρα από την φραστική υποστήριξη που μας δίνουν κι αυτή είναι με το σταγονόμετρο. Σύντομα θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε και την στάση της Γαλλίας που είναι πάντα αρκετά πιό κοντά στις δικες μας θέσεις. Αλλά ας περιμένουμε!
Η ισχύς των ΕΔ είναι όμως συνάρτηση ορισμένων βασικών παραγόντων όπως το ηθικό των στελεχών που τις απαρτίζουν, ο αριθμός των στελεχών τους και τέλος τα μέσα που έχουν στην διαθεσή τους για να υλοποιήσουν την αποστολή τους.
Πώς όμως μπορεί το ηθικό των στελεχών να είναι υψηλό όταν όλες οι εισηγήσεις τους φιλτράρονται πάντα με γνώμονα το πολιτικό κόστος και διαφοροποιούνται με βάση τις επιθυμίες επιχειρηματικών συμφερόντων και όχι με γνώμονα την κοινή λογική, όπως επιτάσσει το εθνικό καθήκον?
Έχει μαλλιάσει η γλώσσα μας να μιλάμε για την αλλαγή πολιτικής στο θέμα της στρατιωτικής θητείας που θάπρεπε δραστικά να αυξηθεί η διάρκειά της, ώστε τουλάχιστον να προλαβαίνει να γίνεται μια στοιχειώδης απόσβεση των ειδών του σάκκου που χορηγείται στους στρατευσίμους και όχι να απολύονται σε 9 μήνες πριν κάν λυώσουν τα πουκάμισα και τις αρβύλες τους. Μάλιστα δε κατά το πρότυπο της Κύπρου και του Ισραήλ όπου τα γυμνασιόπαιδα αφού δώσουν εξετάσεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, με βάση τα αποτελέσματά τους κατοχυρώνουν το δικαίωμα φοίτησης στις σχολές που πέτυχαν, αλλά αφού πρώτα υπηρετήσουν την στρατιωτική τους θητεία, σε ηλικία που μπορούν να αντέξουν πολύ περισσσότερες δυσκολίες και τις δοκιμασίες που απαιτεί η σωστή στρατιωτική εκπαίδευση. Αυτό δε, δεν αποτελεί ιδεοληψία των στρατιωτικών, αλλά αδήριτη ανάγκη κάλυψης των ελαχίστων απαιτήσεων στελέχωσης των Μονάδων, για να μπορούν να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους σύμφωνα με τα υφιστάμενα σχέδια. Η στάση αυτή της Πολιτείας να μην ακούει αυτήν την κραυγή αγωνίας τόσον των ε.ε στελεχών, όσο και των ε.α όπως αυτή εκφράζεται από τις Ενώσεις των Αποστράτων και πλήθος άλλων θεσμικών Οργάνων όπως η Πανελλήνια Ομοσποσδία Στρατιωτικών (ΠΟΣ), η Αεροπορική Ακαδημία Ελλάδος (ΑΑΚΕ), το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), ο Σύλλογος Αποφοίτων Σχολής Ικάρων (ΣΑΣΙ), ο Επιστημονικός Σύλλογος Μηχανικών Αεροπορίας (ΕΣΜΑ) και όπως πρόσφατα διατυπώθηκε στον Πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών & ‘Αμυνας της Βουλής κ. Κων. Γκιουλέκα στην ΛΑΕΔ, όταν στις 27 Νοεμβρίου 2019 ζήτησε να ενημερώσει τους Αποστράτους για τα τεκταινόμενα, πρέπει τάχιστα να αλλάξει πριν είναι αργά!
Από τον κ. Γκιουλέκα ακούσαμε και άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με την επικείμενη αναβάθμιση των Α/Φ F-16 σε Viper αλλά και των Μ-2000 σε Μ-2000-5 μαζί με την εν συνεχεία υποστήριξή τους, που αποτελούν πολύ θετικά βήματα για την ασφάλεια της Χώρας που όμως δεν είναι αρκετά γιατί καθυστέρησαν πολύ να αποφασισθούν, ενώ είναι γνωστό ότι η ολοκλήρωση τόσο πολύπλοκων συμβάσεων απαιτεί μερικές φορές και χρόνια και εκεί εστιάζεται το μείζον πρόβλημα. «Θα έχουμε ολοκληρώσει τις υπόψη αναβαθμίσεις όταν ενδεχομένως δημιουργηθεί με πρωτοβουλία της Τουρκίας μιά τεχνητή κρίση ή όχι ? Και πώς είναι δυνατόν να αντιδράσουμε αποτελεσματικά όταν ένα μέρος του στόλου μας θα βρίσκεται μέσα σε εργοστασιακούς φορείς αποσυναρμολογημένο προκειμένου να υποστεί τις αποφασισμένες αναβαθμίσεις ?»
Αυτό που χρειάζεται την παρούσα χρονική περίοδο πέραν του διπλωματικού Μαραθωνίου στον οποίο ευτυχώς αποφασίσαμε να συμμετάσχουμε έστω και καθυστερημένα, είναι να ασχοληθούμε επιτέλους σοβαρά με την αποτελεσματικότητα των ΕΔ μας. Αυτό με πρακτικά σημαίνει μια δέσμη μέτρων που είναι αναγκαίο πλέον να ληφθούν ΑΜΕΣΑ και χωρίς καμμία καθυστέρηση που συνίσταται στα εξής:
1. Πέραν των αποφάσεων και των δρομολογήσεων των αναβαθμίσεων των οπλικών συστημάτων που ήδη έχουμε στο οπλοστάσιό μας, είναι να εξετασθεί προσεκτικά η κατάσταση των όπλων που διαθέτουμε δηλαδή των βλημάτων Στρατού Ναυτικού & Αεροπορίας από πλευράς λήξεως ορίου ζωής κρισίμων παρελκομένων τους και να δρομολογηθούν ΑΜΕΣΑ ενέργειες αντικατάστασης τους έναντι οιουδήποτε κόστους, γιατί διαφορετικά δεν θα μπορέσουμε να αντιδράσουμε όπως πραγματικά επιβάλλεται αν επιχειρηθεί μια προκλητική ενέργεια θαλασσίων ερευνών υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης επί της δικής μας υφαλοκρηπίδας επειδή η Τουρκία με το σύμφωνο που υπέγραψε με την Λιβύη θεωρεί ότι έχει το δικαίωμα να το κάνει. Αυτό είναι το μόνο που μπορεί να παράγει αποτέλεσμα και όχι οι φαραωνικές θεωρίες της απόκτησης αεροσκαφων stealth F-35, ή φρεγατών Belharra, που ακόμη και αν καρποφορήσουν, αυτό θα είναι σε ορίζοντα τουλάχιστον 2-4 ετών από σήμερα, που δεν ξέρουμε άν θα υπάρχουμε με την παρουσα μορφή συνόρων ή όχι. Καλό είναι να μιλάνε για αυτά οι πολιτικοί μας, αλλά ΑΜΕΣΗ προτεραιότητα πρέπει να δώσουν στο πώς το υφιστάμενο σήμερα οπλοστάσιο μπορεί να αντιμετωτίσει την κατάσταση και πόσους φόρτους χρειαζόμαστε για ένα αριθμό Ημερών Θεάτρου Επιχειρήσεων (ΗΘΕ) που πρέπει να εκτιμηθεί δεόντως. Και γι’ αυτά θα πρέπει να ρωτήσουν τους στρατιωτικούς για να τα εκπονήσουν τάχιστα αν δεν τα έχουν ήδη έτοιμα, όπως και την εκπόνηση συγκεκριμένων επιχειρησιακών σχεδίων αντιμετώπισης απειλής εγκατάστασης Τουρκικού ερευνητικού πλοίου στα νότια της Κρήτης ή του Καστελλόριζου. Κάποτε είμαστε περήφανοι που είχαμε HAWK, PATRIOT, EXOCET, SCALP, PENGUIN, HARM, AFDS και διατηρούσαμε μια ισορροπία αποτροπής στο Αιγαίο. Σήμερα άραγε σε τί κατάσταση βρίσκονται αυτά μας το όπλα ?

2. ‘Υστερα πρέπει να δούμε την διαθεσιμότητα των οπλικών μας συστημάτων (δηλαδή τις πλατφόρμες που θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν με επάρκεια τα βλήματα που θα κριθούν απαραίτητα) για μια περιορισμένης διάρκειας σύρραξη, που είναι βέβαιο ότι θα σταματήσουν οι Μεγάλες Δυνάμεις ώστε να μήν υπάρξει γενικώτερη ανάφλεξη στην ευαίσθητη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και που θα μας οδηγήσουν είτε θέλουμε είτε όχι, σε τράπεζα διαπραγματεύσεων. Εκεί, (γνωρίζοντας πολύ καλά τι συνέβη στην Κύπρο το 1974) τα κέρδη και οι ζημίες μετρώνται πρωτευόντως με τις περιοχές που με την βία περιήλθαν από τον ένα αντίπαλο στον άλλο και δευτερευόντως με το διεθνές δίκαιο. Και όπως υποστηρίζουν πολλοί έγκριτοι καθηγητές Πανεπιστημίων, Διεθνολόγοι και Πολιτικοί Αναλυτές, πρέπει από τώρα να κανουμε τις κινήσεις που πρέπει, ώστε να βάλουμε στο Τραπέζι όταν έλθει εκείνη η ώρα, όχι μόνον αυτά που θέλει η Άγκυρα, αλλά και αυτά που διαχρονικά θέλουμε εμείς, όπως τα 12 μίλια στα χωρικά μας ύδατα, την ‘Ιμβρο και την Τένεδο, την Αγία Σοφία Μουσείο και όχι Τζαμί, την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, την προστασία των Ελληνικών μειονοτήτων σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη, την Γενοκτονία των Ποντίων και όσα άλλα σοβαρά θέματα πιστεύουμε ότι έχουμε ανοικτά με την Τουρκία.

3. Πολλοί δεν καταλαβαίνουν πόσο σημαντικό θέμα είναι το θέμα της διαθεσιμότητας των μέσων άμυνας γιατί μπορεί π.χ να έχουμε αγοράσει 40 αεροσκάφη Μ-2000, αλλά το θέμα είναι πόσα από αυτά είναι σε θέση να πετάξουν ανά πάσα στιγμή, αλλά και από αυτά που μπορούν να πετάξουν, πόσα μπορούν να φέρουν βλήματα που είναι δυνατόν να επιφέρουν στρατηγικά πλήγματα όπως έχουν ακριβώς σχεδιασθεί και όχι μόνον πλήγματα λόγω του βάρους και του όγκου των εκτοξευομένων βλημάτων ή βομβών. Αντί να κατηγορούμε το ΝΑΤΟ που δεν μπορεί να μας διασφαλίσει τα σύνορα από έναν κακό γείτονα επειδή συμμετέχει και αυτός στην ίδια συμμαχία, ας το χρησιμοποιήσουμε εκεί που μπορεί να μας είναι πολύ ωφέλιμο, δηλαδή στην ταχεία αξιοποίηση όλων των οπλικών μας συστημάτων και όπλων και με το μικρότερο κόστος, αντί να προσπαθούμε μόνοι μας χωρίς επαρκείς και αποτελεσματικές διαδικασίες να πετύχουμε το ακατόρθωτο, όπως αναλυτικά παρουσασθηκε στο 1ο Αεροπορικό Συνέδριο του ΣΑΣΙ στην ΛΑΕΔ την 28 Νοεμβρίου 2019.

4. Οι κυβερνώντες προειδοποιούνται ότι θα αισθανθούν πολύ αμήχανα και άβολα όταν θα μάθουν από τους στρατιωτικούς την πραγματικότητα. Αυτό που τώρα χρειάζεται είναι να μάθουν την αλήθεια και να σταματήσουν επιτέλους την πλειοδοσία επιδομάτων σε μισθούς και συντάξεις, αλλά να χρησιμοποιήσουν τα οποιαδήποτε περισσεύματα για την ενίσχυση των ΕΔ άμεσα και να κινητοποιήσουν το σύνολο του Ελληνικού Λαού και την ανά την υφήλιο Ομογένεια, να καταθέσουν από το υστέρημά τους ότι έκαστος προαιρείται σε λογαριασμούς που θα πρέπει να ανοιχθούν σε όλες τις Ελληνικές Τράπεζες (στο πλαίσιο του ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ) ώστε να αγορασθούν άμεσα αυτά που απαιτούνται, για έναν πόλεμο που είναι δυνατόν να προκαλέσει η σημερινή Τουρκία του Ερτογάν, οποτεδήποτε πεισθεί ότι είναι καλύτερο για την εκπλήρωση των ονείρων ανασύστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μόνο με 1 Ευρώ την ημέρα, σε ένα χρόνο, οι 4.000.000 υπόχρεοι Φόρου Πολίτες μπορούν να συγκεντρώσουν για τον ιερό αυτό σκοπο περίπου 1,5 Δις.Ευρώ χωρίς να λογαράζουμε την Ομογένεια που μπορεί και να μας εκπλήξει πολύ ευχάριστα, όπως πολλές φορές στο παρελθόν. ‘Ετσι άλλωστε θα μετρηθούμε και Όλοι μας με την Ιστορία, Ομογένεια & Ελληνες Πολιτικοί, Δικαστές, Στρατιωτικοί, Γιατροί, Μηχανικοί, Επιχειρηματίες, Δημόσιοι & Ιδιωτικοί Υπάλληλλοι και όλος ο απλός κόσμος που θέλει να ζεί και να δραστηριοποιείται σε μια Ελλάδα με τα σημερινά της γεωγραφικά όρια και όχι με αυτά που οραματίζεται ο Ερντογάν στά πλαίσια της δικής του γαλάζιας πατρίδας.
Βρισκόμαστε πολύ κοντά σε ένα καινούργιο 1940, είτε θέλουμε να το πιστέψουμε είτε όχι. Τότε υπήρχε παροιμιώδης ομοψυχία και ενθουσιασμός, γι’ αυτό και είχαμε το έπος του 1940 και βρεθήμαμε τελικά με τους κερδισμένους του Β’ Π.Πολέμου. Ας προετοιμασθούμε λοιπόν κατάλληλα όσο ταχύτερα γίνεται ταυτόχρονα στο Διπλωματικό Επίπεδο με έγκαιρη κατάθεση στον Διεθνή Παράγοντα και των δικών μας διεκδικήσεων και στο Επίπεδο Άμυνας με Αύξηση της Θητείας στα Κυπριακά πρότυπα, προσεκτική σχεδίαση επικείμενης Επιστράτευσης, Εκπόνηση Ρεαλιστικών Επιχειρησιακών Σχεδίων άμεσης απάντησης στην επικείμενη Τουρκική απειλή και Αύξησης της Διαθεσιμότητας των υφισταμένων Οπλικών Συστημάτων Ξηράς Θάλασσας και Αέρος και των Βλημάτων τους με κάθε πρόσφορο τρόπο, γιατί ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ!
*Υποπτέραρχος (Μ) ε.α
Δημήτριος Μ.Πετρίδης 

Ευαγγελος Βενέτης*: Το μέλλον των ελληνο-λιβυκών σχέσεων

on Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Το πρόσφατο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο ενέργειας κτύπησε τον κώδωνα της ανάγκης σύσφιξης των σχέσεων της Ελλάδας όχι μόνο με την Λιβύη αλλά με το σύνολο του αραβικού και ισλαμικού κόσμου˙ σχέσεις οι οποίες την τελευταία τριακονταετία έχουν μειωθεί σε σχέση με το παρελθόν παραμένοντας ωστόσο πάντοτε φιλικές. Με εξαίρεση τις μεταπολεμικές κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή και τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου, η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει συνηθίσει να μην ακολουθεί, επί της ουσίας, την ζυγισμένη και πολυμερή σχέση της τόσο με την Δύση όσο και με τον αραβικό και εν γένει ισλαμικό κόσμο.



Οι εξελίξεις στις σχέσεις Τουρκίας και της μίας εκ των δύο εμφυλιακών κυβερνήσεων της Λιβύης έχουν καταστήσει σαφές ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να δραστηριοποιηθεί περισσότερο, δηλώνοντας παρούσα στις εξελίξεις τόσο της Λιβύης όσο και των άλλων αραβικών χωρών στην Αν. Μεσόγειο και ευρύτερα στον ισλαμικό κόσμο.

Πιο συγκεκριμένα στην Λιβύη σήμερα η Ελλάδα χρειάζεται να δημιουργήσει διαύλους επικοινωνίας και δράσης, δρώντας επί τη βάσει του τριμερούς σχήματος πολιτικής-οικονομικής-πολιτιστικής διπλωματίας. Η εν λόγω δραστηριότητα πρέπει να γίνει στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των ψηφισμάτων του ΟΗΕ για την Λιβύη.

Παράλληλα όμως πρέπει η Αθήνα να δράσει εποικοδομητικά στην ανθρωπιστική αρωγή που χρειάζεται η Λιβύη σε ανατολή και δύση. Σε οικονομικό επίπεδο υπάρχουν τομείς ελληνο-λιβυκής συνεργασίας που επιτρέπουν στην Ελλάδα να συμβάλει περαιτέρω στην σταθεροποίηση της χώρας.
Μεσοπρόθεσμα οι ελληνο-λιβυκές σχέσεις δύνανται να επιστρέψουν στο παραδοσιακό θετικό κλίμα τους, εφόσον η Αθήνα αναλάβει πρωτοβουλίες για ουσιαστική και εποικοδομητική διπλωματία επί τη βάσει μιας προσεκτικής ελληνικής πολιτικής συγκοινωνούντων δοχείων μεταξύ Τομπρούκ και Τρίπολης. Μόνο σε αυτή την περίπτωση η Ελλάδα θα είναι σε θέση να ενισχύσει τις σχέσεις με την Λιβύη, βοηθώντας την στις δύσκολες ημέρες που περνάει.

Παράλληλα η Αθήνα πρέπει να δηλώσει την ενεργό παρουσία της στο Παλαιστινιακό Ζήτημα, το βαρόμετρο των σχέσεων της Δύσης με τον αραβικό και ισλαμικό κόσμο, προστατεύοντας την περιουσία του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και μεσολαβώντας για την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραηλινών με στόχο την δημιουργία ανεξάρτητου Παλαιστινιακού Κράτους επί τη βάσει της Λύσης των Δύο κρατών.

Παράλληλα το ζήτημα της αποκατάστασης των διπλωματικών σχέσεων της Ελλάδας με την Συρία είναι επίσης κομβικής σημασίας για την γεωπολιτική παρουσία της Ελλάδας στην περιοχή της Αν. Μεσογείου και Μ. Ανατολής με κύριο θέμα την συνεργασία Αθήνας και Δαμασκού στο προσφυγικό.

Προφανώς μόνο με την πιο ενεργή και ουσιαστική παρουσία της Ελλάδας στην Λιβύη και τον αραβικό κόσμο θα είναι η Αθήνα σε θέση στο μέλλον να δομήσει περισσότερη εμπιστοσύνη με την λιβυκή και τις άλλες αραβικές κυβερνήσεις και να επηρεάσει προς όφελός της κρίσιμες αποφάσεις, όπως εκείνες που αφορούν στο ενεργειακό. Σε αυτή την περίπτωση το μέλλον των ελληνο-λιβυκών και ελληνο-αραβικών σχέσεων θα είναι γερά δομημένο. Δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια άλλων καθυστερήσεων.

*Ο Δρ. Ευάγγελος Βενέτης είναι ειδικός σε θέματα Ισλάμ και Μέσης Ανατολής

 

Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*: “Στρατηγός Σουλεϊμανί. Η αναγκαία Θυσία για ΗΠΑ και Ιράν”

on Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*: “Στρατηγός Σουλεϊμανί. Η αναγκαία Θυσία για ΗΠΑ και Ιράν”Τα απίθανα γίνονται πιθανά και τα πιθανά γίνονται απίθανα. Αυτός είναι ο «αγγελικός» κόσμος της Μέσης Ανατολής και αποδεικνύεται από τα τελευταία γεγονότα, σε αυτόν τον αμείλικτο πολυμετωπικό πόλεμο, που έχουν πολύ πόνο, αίμα, δάκρυα, ίντριγκα, ανίερες συμφωνίες, αναγκαίες θυσίες και όλα τα στοιχεία του πολέμου εξουσίας, όπως τα είδαμε με τόσο χαρακτηριστικό τρόπο, στις εξαιρετικές σειρές «Game of Thrones» και «House of Cards». Η εκτέλεση του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί, εμπεριέχει όλα τα παραπάνω.


Ο στρατηγός Σουλεϊμανί, ήταν ο πιο ισχυρός άνθρωπος στο Ιράν, μετά τον ηγέτη της χώρας Αγιοτολάχ Χαμενεϊ και ο δημοφιλέστερος άνθρωπος στο Ιράν. Εξ ου και οι σκηνές λατρείας, υστερίας, πένθους και συμμετοχής στην κηδεία του, που προκάλεσε τον θάνατο δεκάδων Ιρανών και τον τραυματισμό εκατοντάδων, από ασφυξία και ποδοπατήματα, κατά την περιφορά της σορού του στην γενέτειρα πόλη του. Ο Σουλεϊμανί, ήταν ο διοικητής της δύναμης Quds, μονάδας ελίτ των Φρουρών της Επανάστασης και ήταν στην κυριολεξία σε ότι αφορά την Ιρανική γεωστρατηγική πολιτική, το σώμα και πνεύμα όλων των κινήσεων, νόμιμων και υπερβολικών (κάποιοι τις ονόμασαν παράνομες), πίσω από την εξαιρετικά θα λέγαμε επιτυχημένη περιφερειακή στρατηγική του Ιράν, για προβολή ισχύος με οιοδήποτε τρόπο παράνομων, πίσω από την εξαιρετικά θα λέγαμε επιτυχημένη περιφερειακή στρατηγική του Ιράν, για προβολή ισχύος. Ο Σουλεϊμανί εφάρμοσε στην πράξη, την πιο επιτυχημένη πτυχή της εξωτερικής πολιτικής του Ιράν – την ανάπτυξη των proxy powers (εξουσιοδοτημένων δυνάμεων) σε άλλες χώρες και καθόρισε τον «πολιτικό εθνικό εξτρεμισμό», για την προβολή ισχύος της χώρας του. Η ουσία της χρήσης ασύμμετρων εξουσιαστικών δυνάμεων που προέρχονται από το Ιράν είναι και από το σύστημα που τελειοποίησε ο Σουλεϊμανί. Από τη Λιβανέζικη Χεζμπολάχ, την Παλαιστινιακή Χαμάς και Ισλαμικό Τζιχάντ στην Γάζα, από τις πολιτοφυλακές Χεζμπολάχ αλ-Χεζάζ προς τις πολιτοφυλακές Χούτι, από τις πολιτοφυλακές των λαϊκών κινητοποιήσεων του Ιράκ σε άλλες λιγότερο γνωστές ομάδες στο Ιράκ, η δύναμη Quds του Ιράν ήταν παρούσα, ενεργή, καθοδηγητής και υποστηρικτής όλων αυτών υπό την στιβαρή, αδιαμφισβήτητη και καθοριστική ηγεσία ενός ανδρός, του Υποστρατήγου Σουλεϊμανί, με σκοπό την προβολή ισχύος της χώρας του, τον έλεγχο της ηγεσία των χωρών αυτών, για την ηγεμονία του Ιράν και την δημιουργία του περίφημου Σιϊτικού άξονα στην Μέση Ανατολή.

Cui Bono (Ποιος ωφελείται)

Για να ερμηνεύσουμε τις γεωπολιτικές εξελίξεις, θα πρέπει να απαντήσουμε στο λατινικό ερώτημα, Cui bono (ποιος ωφελείται), που χρησιμοποιούσε πάντα ο Ρωμαίος τίμιος δικαστής Lucius Cassius, για την διερεύνηση μιας παράνομης πράξης. Έτσι λοιπόν στην περίπτωσή μας θα επαναλάβουμε το ερώτημα: Ποιος ωφελείται από την ενέργεια αυτή; Κατά την εκτίμηση μου και από τα στοιχεία που αποκαλύπτονται από την Μέση Ανατολή ωφελούνται και οι δύο χώρες, ΗΠΑ και Ιράν. Και να γιατί:

Α. ΗΠΑ

Με την ενέργεια αυτή οι ΗΠΑ προβάλλονται ως η μεγάλη δύναμη, που μπορεί να διεξαγάγει επιχειρήσεις οπουδήποτε, επιβάλλοντας τον νόμο, σύμφωνα με τις δικές τους εκτιμήσεις και εφαρμόζοντας τον δικό τους «άγραφο νόμο της αμερικανικής Δύσης». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, έχοντας τα δικά του προσωπικά θέματα με την αμερικανική δικαιοσύνη και την συζήτηση στο Κογκρέσο για την αποπομπή του, ήθελε μια εντυπωσιακή εξωτερική ενέργεια, που θα προβάλει την αποφασιστικότητα και την ηγετική του προσωπικότητα, ώστε να ανακάμψει η χαμηλή δημοφιλία του, ιδιαίτερα στον λευκό μέσο Αμερικανό που τον ψηφίζει. Και πάντα σε κρίσεις ο λαός συσπειρώνεται στην ηγεσία του. Και το πέτυχε. Άρα, ιδιαίτερα σε ότι αφορά τον πρόεδρο Τραμπ, η δολοφονία του Σουλεϊμανί, τον εξυπηρετεί σε προσωπικό επίπεδο.

Β. Ιράν.

Να τονίσουμε αρχικά και εμφατικά ότι οι Ιρανοί δεν είναι Άραβες, αλλά Πέρσες, έθνος ανάδελφο στην Μέση Ανατολή της Αραβικής πλημμυρίδας και έχει ιδιαίτερη σημασία και τους ξεχωρίζει απολύτως με τους Άραβες σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στον πολιτισμό και τον τρόπο σκέψης και δράσης. Το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν τελευταία αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα. Η διεθνής απομόνωση και το εφαρμοζόμενο εμπάργκο σε πολλούς τομείς κατά του Ιράν, που επιβάλλουν οι ΗΠΑ και αναγκάζουν τις δυτικές συμμαχικές των χώρες να συμμετέχουν, αλλιώς θα υποστούν κυρώσεις, έχουν προκαλέσει ελλείψεις αγαθών, πληθωρισμό και μείωση του βιοτικού επιπέδου των Ιρανών. Έτσι, παρατηρούνται αμφισβητήσεις για το θεοκρατικό καθεστώς, διαμαρτυρίες, αιματηρές διαδηλώσεις και μάλιστα με νεκρούς, όπως πρόσφατα συνέβη και δεν έγινε γνωστό. Το Ιρανικό σύστημα διακυβέρνησης των μουλάδων, αισθάνθηκε μια εσωτερική απειλή, από έναν άνδρα λαοπρόβλητο, που υπερασπιζόταν τα εθνικά δίκαια, όχι μόνο στην χώρα, αλλά παντού στην Μέση Ανατολή, ακόμη και στα πεδία των μαχών, που το Ιράν αγωνιζόταν για τους εχθρούς του, όπως πρόσφατα στην Συρία. Ο άντρας αυτός είχε σαν όραμα και ιδεολογία, όχι την ισλαμική θρησκειολογική αντίληψη και κοσμοθεωρία των μουλάδων, αλλά γνώστης της ιστορίας του έθνους των Περσών, με ένα αυτοκρατορικό παρελθόν, που πρέπει να παραμένει ζωντανό στο έθνος και πυξίδα γεωστρατηγικών επιδιώξεων. Ο άνδρας αυτός, θεώρησε ότι έπρεπε να παλέψει για το όραμα του έθνους των Περσών, λειτουργώντας όχι μόνο σαν στρατιωτικός, αλλά και σαν διπλωμάτης, πολλές φορές αυτόνομα, άλλες φορές εντελώς μόνος, ίσως και σε κάποια χωρίς την έγκριση του θεοκρατικού καθεστώτος. Έτσι έγινε ο λαοπρόβλητος ηγέτης, που «αγιοποιήθηκε» από τον λαό, έξω από το θεοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης, άρα να αποτελεί πλέον τον άμεσο κίνδυνο για το καθεστώς. Ο άνδρας αυτός για τους Ιρανούς ήταν ο Υποστράτηγος Κασέμ Σουλεϊμανί. Έτσι η δολοφονία του από τις ΗΠΑ, ήταν θα λέγαμε η αναγκαία θυσία του από το Ιρανικό καθεστώς (με το αγαπημένο σύστημα του Σουλεϊμανί, των εξουσιοδοτημένων δυνάμεων «proxy powers», τις ΗΠΑ) και η ανακούφιση και η εξάλειψη των φόβων των μουλάδων, από τον επικίνδυνο αυτόν πολιτικό αντίπαλο, αν επιχειρούσε να πολιτικοποιήσει την δράση και δημοφιλία του, άρα ήταν κέρδος για το θεοκρατικό καθεστώς. Και πάντα σε κρίσεις ο λαός συσπειρώνεται στην ηγεσία του, αν και εδώ οι εξελίξεις είναι διαφορετικές.

Το «Αιρετικό» Σενάριο.

Η Μέση Ανατολή βρίθει από πολιτικούς ακτιβισμούς, ανίερες φιλίες και συμμαχίες, απύθμενο και άσβεστο μίσος , θρησκευτικές αντιπαραθέσεις, συνομωσίες και μια αλληλουχία απίστευτων γεγονότων, έτσι ώστε τα απίθανα να γίνονται πιθανά και τα πιθανά απίθανα. Το Ιράν μετά το πρώτο σοκ της δολοφονίας Σουλεϊμανί ορκίσθηκε εκδίκηση και μάλιστα τέτοια που θα έκανε τις ΗΠΑ να μετανοήσουν πικρά για την ενέργειά τους αυτή. Μάλιστα η κόρη του Σουλεϊμανί υποσχέθηκε μπροστά στο φέρετρο του πατέρα της ανταπόδοση με δεκάδες φέρετρα Αμερικανών στρατιωτών. Και το Ιράν ανταπέδωσε την δολοφονία με εκτόξευση 22 πυραύλων εναντίον δύο αμερικανικών βάσεων στο Ιράκ, πέντε ημέρες μετά την δολοφονία Σουλεϊμανί και ακριβώς την ίδια ώρα της εκτέλεσης. Η μία βάση που επλήγη ήταν στο Αρμπίλ και η άλλη η Άιν αλ-Άσαντ, από όπου απογειώθηκαν τα Drones, που εκτέλεσαν τον στρατηγό. Το αποτέλεσμα των επιθέσεων αυτών ήταν η μη ύπαρξη θυμάτων σκοπίμως. Σκοπός ήταν να αποτραπεί η κρίση να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Μάλιστα τόσο Ιρακινές πηγές, όσο και της Ελβετικής Πρεσβείας στην Βαγδάτη αποκάλυψαν από την αρχή, ότι είχαν ενημερωθεί μία ώρα νωρίτερα για τις επιθέσεις. Πρόσφατα και ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Χοσεΐν Σαλαμί επιβεβαίωσε: «Θέλαμε να δείξουμε ότι μπορούμε να πλήξουμε οποιοδήποτε σημείο επιλέγουμε εμείς», υπενθυμίζοντας ότι τα αεροπορικά πλήγματα πραγματοποιήθηκαν σε αντίποινα για τη δολοφονία του Ιρανού στρατηγού, Κασέμ Σολεϊμανί. Ξεκαθάρισε δε, ότι στόχος του Ιράν δεν ήταν να «σκοτώσουν στρατιώτες του εχθρού».

Έτσι φαίνεται ότι παρά τις ανησυχίες και αναλύσεις διαφόρων, η κρίση δεν θα κλιμακωθεί, αφού τόσο οι ΗΠΑ, όσο και το Ιράν επιδεικνύουν σε αυτή την φάση αυτοσυγκράτηση. Αυτά τα γεγονότα οδήγησαν ορισμένους αναλυτές από την Μέση Ανατολή, να εκτιμούν, ότι επήλθε μυστική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν, για την εξουδετέρωση ενός ενοχλητικού ανθρώπου και για τις δύο πλευρές. Έτσι, λένε αξιόπιστες πηγές, το στίγμα του Σουλεϊμανί (ώρα, τόπος, μέσον) δόθηκε εσωτερικά από το Ιράν και οι Αμερικανοί εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία. Μα είναι δυνατόν, θα αναρωτηθούν ορισμένοι; Βεβαίως στην πολιτική όλα μπορούν να συμβούν, αρκεί να εξυπηρετούνται σκοποί και επιδιώξεις. Και αυτό, το αιρετικό σενάριο, φαίνεται πολύ ελκυστικό να είναι πιθανόν. Και επειδή είναι Μέση Ανατολή, το σενάριο αυτό ενισχύεται. Και μετά τι γίνεται θα αναρωτηθεί κάποιος. Μα φυσικά αφού συμφώνησαν σε αυτό το ακραίο σενάριο, γιατί να μην συμφωνήσουν στην επανέναρξη των συνομιλιών και να καταλήξουν σε μια νέα συμφωνία! Απίθανο; Είπαμε, στην Μέση Ανατολή τα απίθανα γίνονται πιθανά.

Ο στρατηγός Σουλεϊμανί, δεν ήταν ποτέ καταζητούμενος, δεν ήταν σε κάποια τρομοκρατική λίστα των ΗΠΑ, ή άλλης χώρας, δεν κρυβόταν, εμφανιζόταν δημοσίως, ταξίδευε σε διάφορες χώρες, χωρίς περιορισμούς, με την επίσημη ιδιότητά του και μάλιστα με την στολή του. Δεν ήταν το «τέρας» όπως τον ονόμασε ο πρόεδρος Τραμπ, καθόσον δεν είχαν ανακοινώσει στοιχεία ή κατηγορίες για συμμετοχή του σε τρομοκρατικές ενέργειες. Σε συνεντεύξεις του ο Σουλεϊμανί έλεγε ότι ο αιώνιος εχθρός του Σιϊτικού Ιράν ήταν το Σουνιτικό Ισλάμ, με τους Ουαχαμπιστές, Σαλαφιστές κλπ. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ήταν για τον Σουλειμανί οι αντίπαλοι. Για αυτό πολέμησε με λύσσα, τους τζιχαντιστές και ιδιαίτερα το ISIS στην Συρία και το Ιράκ. Το αν είχε διαπράξει παράνομες ενέργειες, μόνο το Διεθνές Δικαστήριο μπορούσε να αποφανθεί, αν είχε παραπεμφθεί. Ο δε Αμερικανός σκηνοθέτης Μάικλ Μουρ έγραψε στο Twitter: «Θυμίστε μου. Ποιους Αμερικανούς σκότωσε ο Σουλεϊμανί; Ξέρω, είναι ενοχλητικό, να λέω κάποιες αλήθειες και να κάνω αυτές τις ερωτήσεις, έτσι λοιπόν θα συνεχίσω: Μπορεί κάποιος να ονομάσει ένα κτίριο στις ΗΠΑ που ο “κακός τύπος” στρατηγός Σουλεϊμανί έδωσε διαταγή να ανατιναχτεί; Είμαι σε απόγνωση που δεν μπορώ να θυμηθώ ποιος από τους “καμικάζι” του Σουλεϊμανί μπήκε στο Mall της Αμερικής; Ή μήπως ήταν ο Πύργος του Τραμπ; Γαμώτο, κάποιος να με βοηθήσει…..».

Επίλογος

Η ενέργεια των Αμερικανών είναι μοναδική, πρωτοφανής , παράνομη και ανοίγει επικίνδυνους δρόμους. Η εκτέλεση ενός θεσμικού ηγέτη, ή παράγοντα μιας χώρας και όχι μιας παράνομης οργάνωσης, δεν επιτρέπεται ούτε στην περίπτωση πολέμου μεταξύ των χωρών. Η εκτέλεση ενός θεσμικού ηγέτη ανεξάρτητης χώρας είναι αιτία πολέμου. Δείτε πως άρχισε ο Α’ Π.Π. Με την δράση και την δημοφιλία του ο Σουλεϊμανί είχε αρχίσει να θεωρείται ένας νέος Μοχάμεντ Μοσαντέκ (1882-1967), πρωθυπουργός του Ιράν (1951-1953), αδιάφθορος και χαρισματικός ηγέτης, προσηλωμένος στην αρχή της συνταγματικής διακυβέρνησης, ένθερμος υποστηρικτής της απεξάρτησης του Ιράν από την επιρροή των μεγάλων δυνάμεων, μέσω του δόγματος της «αρνητικής ισορροπίας». Ο Μοσαντέκ υποστήριζε την άποψη πως ο Σάχης θα έπρεπε να έχει ρόλο κατά τα πρότυπα της βελγικής ή βρετανικής μοναρχίας, αφαιρώντας του βασικές εξουσίες, μεγάλο μέρος της περιουσίας του, μοιράζοντάς την στον λαό, κάνοντάς τον εχθρό. Εθνικοποίησε το πετρέλαιο και τελικά με μυστικές πολιτικές δράσεις ανατράπηκε από την Αγγλία και τις ΗΠΑ, οι οποίες είχαν απωλέσει ζωτικά συμφέροντα στο Ιράν, ικανοποιώντας έτσι και τον Σάχη από τον ενοχλητικό και εχθρικό πρωθυπουργό. Η περίπτωση του Σουλεϊμανί έχει πολλές ομοιότητες με τον Μοσαντέκ. Ενοχλητικός και επικίνδυνος και για τις ΗΠΑ και για το Ιρανικό καθεστώς. Και οι δύο λαοπρόβλητοι ηγέτες απολάμβαναν την αγάπη του λαού και το μίσος της εξουσίας και των μεγάλων δυνάμεων. Ο ένας ανατράπηκε, καταδικάστηκε για προδοσία σε τρία χρόνια φυλάκισης και κατόπιν έζησε υπό κατ’ οίκον περιορισμό μέχρι τον θάνατό του. Ο άλλος καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε με επίθεση αμερικανικών Drones, στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης. Και όλοι οι ενδιαφερόμενοι έμειναν ευχαριστημένοι. Όλα πήγαιναν καλά, μέχρι που συνέβη το απίστευτο. Το βράδυ που έγινε η επίθεση των Ιρανικών πυραύλων κατά των αμερικανικών βάσεων, κατά λάθος, όπως ομολόγησε επισήμως και το Ιράν, καταρρίφθηκε ένα πολιτικό αεροσκάφος Μπόιγκ της Ουκρανίας, με 176 νεκρούς. Οπότε η κατάσταση ενδεχομένως να αλλάξει και να εκτραπεί των «αρχικών σχεδιασμών», που είχαν αφετηρία την «θυσία Σουλεϊμανί». Η συνέχεια θα ήταν έναρξη συνομιλιών με κατάληξη μιας νέας συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν, μια συμφωνία “Win-Win” και για τις δύο πλευρές. Θα τηρηθεί ο αρχικός σχεδιασμός, ή θα έχουμε άλλες ανεξέλεγκτες εξελίξεις; Θα το διαπιστώσουμε συντόμως.

Πηγές: Al Arabya, Ελληνικά ΜΜΕ, Abrahamian, Ervand. A History of Modern Iran. Cambridge University

* Ο Ιωάννης Αθαν. Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος (ε.α.), πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), με Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).

 

Ιπποκράτης Δασκαλάκης*: Το Αναπόφευκτο Κόστος της Αποτροπής και τα Υπαρκτά Διλήμματα

on Κυριακή, 12 Ιανουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Η συνεχιζόμενη και εντεινόμενη προκλητική και αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας σε όλο το χώρο της Νοτιανατολικής Μεσογείου, με ιδιαίτερη στόχευση στα ελλαδικά συμφέροντα, έχει κάνει επιτακτική την ενίσχυση της ελληνικής αποτρεπτικής ικανότητας που βασίζεται στην ισχύ των ενόπλων δυνάμεων. Αρκετοί αναλυτές και προσωπικότητες διαφόρων πολιτικών χώρων που μέχρι χθες είχαν αμφιβολίες για την σκοπιμότητα εμπλοκής σε ένα ανταγωνισμό εξοπλισμό, εμφανίζονται πλέον προβληματισμένοι με τις εξελίξεις και την άνευ ορίων αναθεωρητική συμπεριφορά της Άγκυρας.


Ενώ διαφαίνεται μια ευρεία συνειδητοποίηση της εν εξέλιξη διατάραξης ή ανατροπής (σύμφωνα με απαισιόδοξους αναλυτές) της ισορροπίας ισχύος Ελλάδος-Τουρκίας, δεν συμβαίνει το ίδιο και με την υιοθέτηση του βέλτιστου τρόπου αντίδρασης μας. Η παρούσα κυβέρνηση -αλλά και η προηγούμενη- δικαιολογημένα μέχρι ενός σημείου, φοβούνται τυχόν εκτροχιασμό των δημοσιοοικονομικών στοιχείων εξαιτίας της αύξησης των αμυντικών δαπανών. Δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε και την ύπαρξη προσώπων και ομάδων, σε διάφορους πολιτικούς χώρους, που θεωρούν ως δημοσιονομικά επικίνδυνη αλλά και παντελώς άχρηστη, οποιαδήποτε προσπάθεια αμυντικής ενίσχυσης αποκλείοντας την πιθανότητα (αμοιβαίας) καταφυγής σε μια θερμή σύγκρουση. Εκτιμώ ότι οι υποστηρικτές της παραπάνω -επικίνδυνης-άποψης δεν αντιπροσωπεύουν την κυριαρχούσα τάση στις κυβερνώσες σήμερα ελίτ. Αναμφίβολα οι δημοσιονομικές αντοχές προβληματίζουν την κυβέρνηση αλλά ο μεγαλύτερος προβληματισμός στο χώρο της άμυνας, προέρχεται από την ανησυχία της εξεύρεσης άμεσης θεραπείας-κάλυψης των κενών που σταδιακά συσσωρεύτηκαν τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Ενώ λοιπόν είναι εφικτή η προμήθεια ορισμένων βασικών οπλικών συστημάτων, αφού εξασφαλιστούν οι αναγκαίες προδιαγραφές, εξευρεθούν οι αναγκαίες πιστώσεις και υπογραφούν οι πλέον συμφέρουσες (για εμάς) συμβάσεις, οι χρόνοι παράδοσης των υλικών «χάνονται» σε βάθος τετραετίας και άνω. Επιπλέον, το ορθό αίτημα της εγχώριας παραγωγής ή της ευρείας συμπαραγωγής, σε συνδυασμό με την προμήθεια λίγων σχετικά μονάδων, εκτινάσσει κόστος και χρόνους παράδοσης των συστημάτων. Τα Γενικά Επιτελεία, ορθώς αναζητούν τις επονομαζόμενες «ενδιάμεσες» λύσεις, δηλαδή την άμεση απόκτηση μεταχειρισμένων ή επί δανεισμώ συστημάτων που προσωρινά θα καλύψουν τις αμυντικές μας ανάγκες. Οι λύσεις αυτές, εμπεριέχουν ποικίλα κόστη ενώ συχνά τα διαθέσιμα στην αγορά συστήματα δεν καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες μας.
Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή ενός βασικού οπλικού συστήματος (πχ κύριες μονάδες επιφανείας, νέο μαχητικό αεροσκάφος) θα πρέπει να καλύπτει σειρά βασικών προϋποθέσεων. Απαραίτητα θα πρέπει να εξασφαλίζει τις επιχειρησιακές απαιτήσεις μας και τη συνέργια με άλλα οπλικά συστήματα αλλά και να εξασφαλίζεται η υποστήριξη του σε βάθος χρόνου. Το κόστος απόκτησης αλλά και λειτουργίας πρέπει να είναι αποδεκτά, συμπεριλαμβανομένων και των δαπανών υλοποίησης των βασικών εκσυγχρονισμών που όλα τα συστήματα απαιτούν σε βάθος χρόνου. Σε τελική ανάλυση, η συνάρτηση, μαχητικές ικανότητες, υποστήριξη, εμπλοκή σε προγράμματα συμπαραγωγής και αριθμοί απόκτησης πρέπει να είναι μακροχρόνια συμβατή και με θετικό πρόσημο, με τις διαθέσιμες πιστώσεις. Φυσικά δεν πρέπει να παραλείπουμε και τον παράγοντα διεθνή «υποστήριξη» (με έμπρακτες δεσμεύσεις) εκ μέρους του προμηθευτή, που υπό κατάλληλες προϋποθέσεις, αποτελεί πολλαπλασιαστή της αποτροπής μας.
Παραπλήσιες κινήσεις μακροχρόνιας ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεων απαιτούν και μια ανάλογη δέσμευση ύπαρξης ενός αμυντικού προϋπολογισμού (αρμονικά κατανεμημένου σε μισθοδοσία, προμήθειες, λειτουργικά έξοδα), σε βάθος δεκαετίας, που θα πλησιάσει το -πραγματικά υψηλότατο- 3% του ΑΕΠ μας. Δυστυχώς δεν είμαι σίγουρος ότι μπορούμε -ακόμη και σήμερα- να επιτύχουμε μια ανάλογη διακομματική προσέγγιση. Επιπλέον, είναι σχεδόν βέβαιο ότι οποιαδήποτε αγορά αμυντικού υλικού επιλεγεί θα συγκεντρώσει τα πυρά της εκάστοτε αντιπολίτευσης ως ασύμφορης και μη καλύπτουσας τις αμυντικές μας ανάγκες. Φοβάμαι ότι η σύμπλευση θα επιτευχθεί μόνο εκ των υστέρων και κατόπιν ατυχών γεγονότων (όπως συνέβει και στο παρελθόν) και αυτό σίγουρα δεν αποτελεί την βέλτιστη εξέλιξη.
Περισσότερο όμως αναγκαία είναι σήμερα η άμεση ενίσχυση της διαθεσιμότητας οπλικών συστημάτων του ήδη υπάρχοντος οπλοστασίου μας σε συνδυασμό με προμήθεια πυρομαχικών που απαιτούνται για τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων. Συχνά διαφεύγει της προσοχής μας ότι τα σύγχρονα (και πανάκριβα) πυρομαχικά έχουν «ημερομηνίες λήξεως». Οι κατεπείγουσες αυτές αγορές είναι σίγουρα εντός των διαθεσίμων οικονομικών δυνατοτήτων μας με μια λογική μείωση της διάθεσης των «υπερπλεονασμάτων». Αν μάλιστα υπάρξει η απαιτούμενη «κατανόηση» εκ μέρους των στρατηγικών μας εταίρων, οι χρόνοι παράδοσης των πυρομαχικών-ανταλλακτικών μπορεί να συντομευθούν. Εδώ επεισέρχεται και η απαίτηση άμεσης τροποποίησης της πλήρως δυσλειτουργικής διαδικασίας αμυντικών προμηθειών, προϊόν μιας προσπάθειας εξοβελισμού των «μιζών» στο χώρο της άμυνας.
Απαραίτητη είναι και η αύξηση της επάνδρωσης των μονάδων, απαίτηση που προβάλει επί σειρά ετών ειδικά το ΓΕΣ, με μια σειρά προτεινόμενων μέτρων, χαμηλού οικονομικού κόστους, που επισείουν όμως έναν υπερβολικό φόβο πολιτικού κόστους. Κάποτε όμως θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ως κοινωνία ότι η υπεράσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων ενέχει ένα κόστος που πρέπει να αποδεχθούμε και να αναλάβουμε -ειδικά σήμερα έναντι των κρισίμων περιστάσεων- άλλως είναι καλύτερα από τώρα να αποδεχθούμε έναν ακόμη «έντιμο» συμβιβασμό.
ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ- Αντιστράτηγος (εα)
• Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
• Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
• Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
• Διαλέκτης και συνεργάτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)
• Τηλ: 0030-210-6543131, 0030-6983457318
• E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Παναγιώτης Ναστος*: ΟΙ ΠΙΘΑΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΙΡΑΝ - ΑΝΑΛΥΣΗ

on Πέμπτη, 09 Ιανουαρίου 2020. Posted in Απόψεις - Προτάσεις Μελών

Η κατάσταση στη Μ. Ανατολή τείνει να λάβει απρόβλεπτες διαστάσεις μετά την εξόντωση του υψηλόβαθμου Ιρανού Στρατηγού Σολειμανί. Οι απειλές του Ιράν για εκδίκηση για το θάνατο του Στρατηγού του και πρόκληση τρομερών κτυπημάτων κατά των ΗΠΑ διαδέχονται η μία την άλλη , κάνοντας εσχάτως λόγο για επεξεργασία 13 διαφορετικών σεναρίων κτυπημάτων αντιποίνων κατά αμερικανικών στόχων.
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινούνται και οι ΗΠΑ, οι οποίες δια του Προέδρου Trump και του ΥΠΕΞ Pompeo δηλώνουν σε όλους τους τόνους, ότι θα κτυπήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά πολλαπλούς στόχους , 52 σε αριθμό στο Ιράν ,αν το τελευταίο πραγματοποιήσει τις απειλές του για ανταποδοτικό κτύπημα σε βάρος αμερικανικών στόχων.
Τα σενάρια και οι στόχοι που αναφέρονται από αναλυτές είναι πάρα πολλά και χωρίς ιεράρχηση . Ωστόσο αναλύοντας νηφάλια και διεξοδικά την κατάσταση μπορούμε να φθάσουμε σε λογικά συμπεράσματα και να προκρίνουμε τους πιθανότερους τρόπους ενεργείας του Ιράν και των ΗΠΑ στην περιοχή, κλιμακώνοντας τους χρονικά, αφού η εκτίμηση μου είναι ότι το Ιράν θα κλιμακώσει χρονικά τις ενέργειές του.
Είναι βέβαιο ότι το Ιράν θα πραγματοποιήσει κτυπήματα κατά αμερικανικών στόχων . Οι αρχικοί στόχοι όμως αυτοί , δεν θα έχουν σχέση με το πετρέλαιο και τις πετρελαικές εγκαταστάσεις των κρατών του κόλπου. Ο λόγος είναι απλός , αφού μία τέτοια ενέργεια θα έστρεφε το σύνολο των κρατών του κόλπου σε βάρος του Ιράν, ενώ παράλληλα οι ΗΠΑ θα είχαν την συγκατάθεση και τη βοήθεια των εν λόγω κρατών, αλλά και της ΕΕ να κτυπήσουν το Ιράν το οποίο απειλεί την Παγκόσμια οικονομία. Προσέξτε ότι έβαλα τη λέξη αρχικοί στόχοι, και αυτό γιατί εκτιμώ ότι το πετρέλαιο και οι πετρελαικές εγκαταστάσεις των κρατών του κόλπου εκτιμώ ότι θα είναι οι στόχοι που θα απειλήσει σε τελικό στάδιο να κτυπήσει το Ιράν, εάν φθάσει ένα βήμα πρίν την εμπόλεμη σύρραξη με τις ΗΠΑ. Επίσης το Ιράν θα επιχειρούσε να κτυπήσει αρχικά έναν μη καθαρά στρατιωτικό αμερικανικό στόχο στην περιοχή και αυτόν όχι το ίδιο το Ιράν, αλλά κάποιος εκπρόσωπός του στην περιοχή. Αυτοί κυρίως είναι τρείς (3). Η σιιτική πολιτοφυλακή στο νότιο Ιράκ, οι Huthis στην Υεμένη και η Hesbollah στο νότιο Λίβανο. Ως πιθανότερη στην παρούσα φάση φαντάζει η εκδήλωση ενός κτυπήματος προερχόμενη κατά σειρά πρωτίστως από τη Hesbollah από τον Λίβανο και δευτερευόντως από την Σιιτική πολιτοφυλακή του Ιράκ. Αρχικοί στόχοι κατά σειρά ιεράρχησης εκτιμώ ότι θα είναι η αμερικανική πρεσβεία σε Λίβανο, Ισραήλ , Ιράκ, Κουβέιτ και δευτερευόντως οι αμερικανικές πρεσβείες σε άλλες χώρες του κόλπου . Επίσης εξίσου πιθανή φαντάζει μία μαζική πυραυλική επίθεση κατά πόλεων του Ισραήλ από τη Hesbollah, η οποία θα εκδηλωθεί μέσα από κατοικημένες περιοχές του νοτίου Λιβάνου χρησιμοποιώντας ως ασπίδα αμάχους. Ετσι αν οι ΗΠΑ-Ισραήλ επιχειρήσουν να ανταποδώσουν το κτύπημα στο Λίβανο, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο αμάχων και τον ξεσηκωμό των πολιτών κατά των ΗΠΑ. Στόχος του Ιράν είναι τελικά με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση του Λιβάνου να ζητήσει την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, τη διακοπή της διπλωματικής επικοινωνίας ΗΠΑ-Λιβάνου και το κλείσιμο της αμερικανικής Πρεσβείας στη χώρα. Ανάλογα σκοπεύει να πράξει και σε άλλες χώρες σταδιακά το Ιράν, επιδιώκοντας διπλωματικά και στρατιωτικά τον εκδιωγμό των ΗΠΑ από τις χώρες της Μ.Ανατολής.
Όμως εκτιμώ ότι το Ιράν θα θέλει να κάνει και μία επίδειξη δύναμης πρός τις ΗΠΑ, ενεργώντας κατά αμερικανικών στόχων στο έδαφος των ΗΠΑ. Και αυτό γιατί θα είχε άμεσο αντίκτυπο στην εσωτερική κοινή γνώμη των ΗΠΑ στρέφοντάς την κατά του Trump , σε μία προσπάθεια να διχάσει περισσότερο τις ΗΠΑ , αλλά και να κάνει τον Trump διαλλακτικότερο, αδυνατίζοντας την θέση και στάση των ΗΠΑ στη συνέχεια. Έτσι θα πρέπει αυτοί οι στόχοι εντός των ΗΠΑ να μην είναι ανθρώπινοι ,άρα αποκλείω την εκδήλωση κλασικού τρομοκρατικού κτυπήματος ,γιατί κάτι τέτοιο θα ένωνε και δεν θα δίχαζε την αμερικανική αλλά και Παγκόσμια κοινή γνώμη, ενώ θα έδινε το πράσινο φως και την δικαιολογία στις ΗΠΑ, να κτυπήσουν άμεσα και ισχυρά το Ιράν. Ως πιθανότεροι στόχοι του Ιράν εντός του εδάφους των ΗΠΑ εκτιμώ ότι είναι στόχοι (ιδιωτικές εταιρείες, τράπεζες, οργανισμοί και έργα κοινής ωφέλειας, κρατικά δίκτυα και υποδομές) τα οποία παρουσιάζουν αδυναμία άμυνας έναντι κυβερνοεπιθέσεων .
Σε όλα τα παραπάνω οι ΗΠΑ αναμένω να μην παίξουν το παιγνίδι του Ιράν και να πέσουν στην παγίδα του , αλλά αφενός να μην ανταποδώσουν το ιρανικό κτύπημα αν αυτό είναι μικρής έως μεσαίας κλίμακας όπως έχω προαναφέρει και να επιδώσουν τελεσίγραφο στο Ιράν με το οποίο να του γνωστοποιούν ότι επίθεση εφεξής κατά αμερικανικών στόχων από Iranian proxies , όπως η σιιτική πολιτοφυλακή στο νότιο Ιράκ, οι Huthis στην Υεμένη και η Hesbollah στο νότιο Λίβανο, θα εκληφθεί ως επίθεση κατά των ΗΠΑ προερχόμενη από το ίδιο το Ιράν, οπότε σε τέτοια περίπτωση , οι ΗΠΑ θα ανταποδώσουν πλήττοντας στόχους εντός του Ιράν. Για να εκτονωθεί μάλιστα η κρίση και η ένταση εκτιμώ ότι το αμερικανικό τελεσίγραφο δεν θα πρέπει να δοθεί τώρα, αλλά αμέσως μετά το επικείμενο και αναμενόμενο ιρανικό ανταποδοτικό κτύπημα. Έτσι θα δοθεί χώρος στη διπλωματία για αποκλιμάκωση της έντασης.
Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση , δηλαδή αν επιχειρηθεί απευθείας από το Ιράν κτύπημα κατά αμερικανικών στόχων και κυρίως κτύπημα κατά στρατιωτικών αμερικανικών στόχων ή κατά πετρελαικών στόχων και εγκαταστάσεων, τότε θα ανοίξει το «κουτί της Πανδώρας» και οι εξελίξεις θα είναι απρόβλεπτες και πάρα πολύ επικίνδυνες.

Παναγιώτης Νάστος
Σχης (ε.α)-Αναλυτής-Συγγραφέας 

<<  1 [23 4 5 6  >>