Blog

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Η ΕΛΛΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ 11^Η ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2026 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΈΛΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ GSI.

Συνεχίζεται ο ακήρυκτος πόλεμος Ελλάδος και Τουρκίας με την δεύτερη να διεκδικεί, στο πλαίσιο της «Γαλάζιας Πτρίδας», αυθαίρετα και παράνομα, θαλάσσια δικαιοδοσία σε σημαντικές εκτάσεις οι οποίες είτε θίγουν την συμφωνία Ελλάδος – Αιγύπτου του 2020 είτε αφορούν ύδατα δυνητικής ελληνικής δικαιοδοσίας (ΑΟΖ).

Η πόντιση καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Κρήτης και Κύπρου (GSI) αποτελεί τον καταλύτη αναζωπυρώσεως της Ελληνοτουρκικής διαμάχης. Συγκεκριμένα στις 6 Νοεμβρίου 2026, οι αρμόδιες ελληνικές αρχές ολοκλήρωσαν τη διαδικασία αδειοδοτήσεως των ερευνών βυθού και εργασιών καλωδιακής διασυνδέσεως. Στο πλαίσιο αυτό εκδόθηκαν οι σχετικές NAVTEX από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Έως και την 7^η Νοεμβρίου η Τουρκία εξέδιδε ανακοινώσεις με επιθετικό περιεχόμενο χαρακτηρίζοντας ως παράνομες τις κινήσεις του γαλλικού πλοίου ερευνών Abeille Marengo και εκφράζοντας την πρόθεση προασπίσεως των «τουρκικών κυριαρχικών δικαιωμάτων». Η διαμεσολάβηση της Γαλλίας με σχετική ενημερωτική ρηματική διακοίνωση της οποίας επί του παρόντος το περιεχόμενο είναι άγνωστο μετέβαλε ριζικά την στάση της Τουρκίας η οποία δια του Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν προέβη σε καθησυχαστικές δηλώσεις την 8^η Νοεμβρίου. Δεδομένου ότι η Τουρκία δεν μας έχει συνηθήσει σε τόσο «μεγαλόψυχες και ραγδαίες μεταλλάξεις» καθίσταται επιτακτική η γνωστοποίηση του περιεχομένου της γαλλικής ρηματικής διακοινώσεως η οποία εικάζεται ότι δεν έγινε με αποκλειστική πρωτοβουλία της Γαλλίας αλλά μετά από συνεργασία με την Ελλάδα.

Μετά τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου από το Ηράκλειο, το απόγευμα της 10^ης Νοεμβρίου,  η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX  με την οποία δίδει την συγκατάθεσή της για τις εργασίες επί μίας σειράς συντεταγμένων τις οποίες συμπεριλαμβάνει και δεν παραλείπει να αναφέρει ότι οι εργασίες γίνονται επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδος. Η ελληνική και η κυπριακή πλευρά απέρριψαν τη σημασία της τουρκικής αναγγελίας (αντιNAVTEX 11^ης Νοεμβρίου), δηλώνοντας ότι οι σχετικές άδειες ζητήθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο.  Επισημαίνεται ότι μία NAVTEX  δεν συνιστά τίτλο κυριαρχίας ή αναγνώριση υφαλοκρηπίδας ή δικαίωμα αδειοδοτήσεως. Βάσει του άρθρου 79 της UNCLOS τα κράτη έχουν δικαίωμα ποντίσεως καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα άλλων κρατών. Μία αποκλειστική «ενημέρωση» ή «αίτηση συντονισμού» παρακτίου κράτους για επικείμενες σχετικές εργασίες είναι ενδεχόμενο να εκληφθεί ως αίτηση εγκρίσεως ή συγκαταθέσεως.

Το διακύβευμα στα προαναφερθέντα δεν είναι η εκτέλεση του έργου Great Sea Interconnector (GSI) αλλά η διαφύλαξη στο ακέραιο των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδος και Κύπρου ως προς τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας τους, βάσει του διεθνούς δικαίου θαλάσσης (UNCLOS). Κατά συνέπεια η Ελλάς θα πρέπει να ολοκληρώσει το έργο GSI δίχως την αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων εγκρίσεως, βάσει των νομικών της θέσεων και δίχως να προκαλέσει ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση. Ταυτόχρονα θα πρέπει να αποτρέψει την δημιουργία προηγουμένου απαιτήσεως τουρκικής εγκρίσεως ή ελέγχου επί των θαλασσίων ζωνών της διασφαλίζοντας έτσι το εθνικό της κύρος και αξιοπιστία. Η περιφερειακή σταθερότητα δεν εξασφαλίζεται με υποχωρήσεις από νόμιμες εθνικές θέσεις.

Η Ελλάς θα πρέπει με επίσημη ανακοίνωσή της να διευκρινίσει προς την Τουρκία τα εξής:

1. Οι εργασίες θα συνεχισθούν ενώ δεν αποδέχεται τις μονομερείς διεκδικήσεις της Τουρκίας περί υφαλοκρηπίδος.
2. Η ενημέρωση της Γαλλίας δεν συνιστά αίτημα εγκρίσεως ή συγκαταθέσεως.
3. Η Ελλάς διατηρεί τις νομικές της θέσεις στο ακέραιο βάσει της UNCLOS
4. Εάν συντρέξουν μελλοντικοί λόγοι ασφαλείας της ναυσιπλοϊας, κατά την εκτέλεση του έργου, θα υπάρξει συλλογική σχετική ενημέρωση προς κάθε εμπλεκόμενο κράτος μέσω των προβλεπομένων διαδικασιών.

Επιπλέον η χώρα θα πρέπει να τεκμηριώσει νομικά κάθε τμήμα του έργου και να το υποβάλει σε κατάλληλους διεθνείς αποδέκτες. Κάθε τουρκικός ισχυρισμός ή ενέργεια θα πρέπει να έχει απάντηση. Αποτελεί πολιτική και διπλωματική προτεραιότητα η ενεργός εμπλοκή της ΕΕ (νομική, διπλωματική, ασφαλείας) στο έργο το οποίο την αφορά και το χρηματοδοτεί. Ειδικότερα η Γαλλία η οποία εμπλέκεται επιχειρηματικά (Nexans, Meridiam) θα πρέπει να συμμετάσχει στην απρόσκοπτη ολοκλήρωση του έργου (νομικά, πολιτικά, από πλευράς ασφαλείας κ.λπ.). Θα ήταν σκόπιμος ένας κοινός σχεδιασμός εκτελέσεως του έργου (χρονοδιάγραμμα, τεχνικά θέματα, χρηματοδότηση, ασφάλεια) με την Γαλλία.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τα διαμοιφθέντα προ διετίας στην περιοχή της Κάσου, το όλο εγχείρημα θα πρέπει να αντιμετωπισθεί ως μία διακρατική κρίση (καταλύτης της κρίσεως η τουρκική NAVTEX της 10^ης Νοεμβρίου 2026). Στο πλαίσιο αυτό η στρατιωτική αποτροπή κατά τα πρώτα στάδια θα πρέπει να μην οδηγεί σε κλιμάκωση (π.χ. παρουσία μόνο του Λιμενικού Σώματος). Οι ΕΔ δυνάμεις εν τούτοις θα πρέπει να διασφαλίσουν πλήρη και δυναμική εικόνα καταστάσεως και να διατηρούν ετοιμότητα αμέσου ανταποκρίσεως σε τυχόν τουρκικές προκλήσεις. Προς τούτο επιβάλλεται η τακτική σύγκληση του ΚΥΣΕΑ προς εναρμονισμό κινήσεων των συναρμοδίων Υπουργείων και προς παροχή σαφών πολιτικών προθέσεων και εντολών  στις ΕΔ και τα ΣΑ, μέσω σταδιακής αποδεσμεύσεως Εθνικών Κανόνων Εμπλοκής και λήψεως μέτρων συναγερμού ώστε να εξαλειφθεί κάθε ενδεχόμενος αιφνιδιασμός. Οι κινήσεις θα πρέπει να μεταδίδουν πολιτικό μήνυμα αποφασιστικότητος, να απαντούν σε κάθε τουρκική πρωτοβουλία και να μην κλιμακώνουν την κατάσταση με ελληνική υπαιτιότητα. Κάθε κίνηση (πολιτική, διπλωματική, στρατιωτική κ.λπ.) θα πρέπει να εναρμονίζεται πλήρως με την Κυπριακή Δημοκρατία. Τελικά η ολοκλήρωση του έργου GSI αποτελεί θέμα αξιοπιστίας της Ελλάδος την οποία αξιολογούν εχθροί και φίλοι. Ακόμη και εάν τουρκική παρέμβαση (π.χ. παρεμπόδιση) ανακόψει προσωρινά τις εργασίες το έργο δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί αλλά να συνεχισθεί μέχρι τέλους.

11 – Νοεμβρίου – 2026

Αντιναύαρχος ε.α. Β. Μαρτζούκος ΠΝ

Επίτιμος Διοικητής ΣΝΔ

Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ.