Blog

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΩΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ.

Ο πάντοτε επίκαιρος Θουκυδίδης συνοψίζει την θαλάσσια ισχύ με το ρητό «Μέγα γαρ το της θαλάσσης κράτος». Ακόμη και σήμερα με την ραγδαία εξέλιξη των χερσαίων και αεροπορικών μεταφορών η παγκόσμια μεταφορά αγαθών και ενέργειας συντελείται σε ποσοστό άνω του 85% δια θαλάσσης. Οι θαλάσσιες μεταφορές δεν συναντούν φυσικά εμπόδια αλλά ούτε και τεχνητά (π.χ. σύνορα, δασμούς κ.λπ.) αφού μέσω των διεθνών υδάτων διανύονται απρόσκοπτα τεράστιες αποστάσεις.

Το κράτος που ελέγχει την θάλασσα ελέγχει το παγκόσμιο εμπόριο και κατά συνέπεια τον παγκόσμιο πλούτο με τον οποίο δύναται να διατηρεί στρατιωτική ισχύ (κυρίως αεροναυτική) ικανή να προστατεύσει το παγκόσμιο εμπόριο και να επιβάλει  τους κανόνες του κράτους που θαλασσοκρατεί. Οι θαλάσσιες υπερδυνάμεις υπήρξαν και είναι δομικά δημοκρατικές διότι ο πλούτος διαχέεται σε ευρέα κοινωνικά στρώματα (αστική τάξη) τα οποία δεν εξαρτώνται άμεσα από την πολιτική εξουσία αλλά αντιθέτως με την αυτονόμησή τους δεν αποδέχονται μόνιμη εξουσία και διεκδικούν μερίδιο αυτής. Η εναλλαγή της εξουσίας καταργεί το σχήμα «κυβερνώσα ελίτ – εξαρτώμενοι προλετάριοι». Όσοι εχθρεύονται την αστική τάξη και ανεξαρτήτως «εύπεπτων περιτυλιγμάτων», αποβλέπουν στην κατάλυση της δημοκρατίας.

Κρίσιμο ρόλο διαδραματίζουν να αναγκαστικά θαλάσσια στενά περάσματα ή «σημεία πνιγμού» ή «chock points» μέσω των οποίων διέρχονται οι θαλάσσιες γραμμές επικοινωνιών (sea lines of communication ή SLOC’s). Τέτοια στενά είναι της Μάλακκα, του Ορμούζ, του Σουέζ, Γιβραλτάρ, Δαρδανελλίων, Βαλτικής, Ερυθράς, νότιας Σινικής θάλασσας, στενού Ταϊβάν κ.λπ.. Ο έλεγχος των στενών αυτών επηρεάζει  καθοριστικά την θαλάσσια εφοδιαστική αλυσίδα. Τυχόν παρεμπόδιση ή διακοπή αυτής συνδέεται με την ασφάλεια προμηθείας αγαθών, πρώτων υλών καθώς και με την ενεργειακή ασφάλεια των κρατών. Στις περιπτώσεις αυτές οι επιπτώσεις γίνονται παγκοσμίως αισθητές με ελλείψεις βασικών αγαθών (π.χ. διατροφή, ενέργεια) ή και με απότομη άνοδο σχετικών τιμών και του πληθωρισμού.

Τα κράτη τα οποία λόγω γεωγραφίας, διεθνών Συνθηκών ή ισχύος ελέγχουν «chock points» αποκτούν ένα ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο το οποίο χρησιμοποιούν αναλόγως. Η ενδεχόμενη εύνοια της γεωγραφίας δεν είναι αρκετή δεδομένου ότι τα εν λόγω κράτη οφείλουν όπως ενασκούν πραγματικό και αδιαμφισβήτητο έλεγχο των θαλασσίων στενών με κατάλληλη στρατιωτική και τεχνολογική ισχύ.

Κατά την πρόσφατη σύγκρουση στον περσικό κόλπο απεδείχθει ότι το Ιράν είχε αναπτύξει ασύμμετρη και σε βάθος άμυνα των στενών του Ορμούζ κατά τρόπο που δεν απετέλεσε «εύκολη λεία» ακόμη και για την πρώτη στρατιωτική και ναυτική δύναμη του πλανήτη, τις ΗΠΑ. Στις επερχόμενες διαπραγματεύσεις ο Ιρανικός έλεγχος των στενών του Ορμούζ  επιτρέπει στο κράτος αυτό να θέσει σειρά απαιτήσεων με υψηλή πιθανότητα επιτυχίας.

Στο κρίσιμο παγκόσμιο σταυροδρόμι της Α. Μεσογείου ο ελληνισμός δεσπόζει γεωγραφικά (χερσόνησος Αίμου, νήσοι Αιγαίου και Ιονίου, Κρήτη, Κύπρος) και ελέγχει βασικές παγκόσμιες θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας (προς και από Αδριατική, Εύξεινο Πόντο, Σουέζ, Β. Αφρική, Μ. Ανατολή). Τα στενά που σχηματίζονται μεταξύ των νήσων Κύθηρα, Αντικύθηρα, Κρήτη, Κάσος, Κάρπαθος, Ρόδος ελέγχουν την είσοδο και έξοδο στο Αιγαίο. Ειδικότερα η Κύπρος και το Αιγαίο θα έπρεπε να αποτελούν εθνικά κέντρα βάρους. Η εν λόγω γεωγραφία επιτρέπει την μετατροπή της Ελλάδος σε ενεργειακό κόμβο ενώ υπάρχει υψηλή πιθανότητα η φύση να την προικοδοτεί και με υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Η γεωγραφία και η τεχνολογία επιτρέπει τον πλήρη έλεγχο των ανωτέρω θαλασσίων στενών και την συνεπακόλουθη απόκτηση τεραστίων  διαπραγματευτικών ερεισμάτων.

Η υλοποίηση των ανωτέρω απαιτεί διατυπωμένη αυτόφωτη και διακομματική εθνική στρατηγική με ορίζοντα κατ’ ελάχιστον εικοσαετίας. Δυστυχώς η αποδεδειγμένη ασυνέχεια και ασυνέπεια του κράτους μας, έχει καταστήσει την Ελλάδα μοναδική χώρα της Α. Μεσογείου δίχως ενεργειακή γεώτρηση, δίχως κήρυξη θαλασσίων ζωνών δίχως αμυντική θωράκιση της συντριπτικής πλειοψηφίας των νήσων του Αιγαίου (και ασφαλώς του Ιονίου) ενώ στην Κύπρο υφίσταται πολυετής δυσμενής συσχετισμός στρατιωτικής ισχύος. Η ελληνική υστέρηση, ως αποτέλεσμα ελλείψεως αποφασιστικότητος, προβλεπτικότητος και πολιτικής βουλήσεως, η οποία επιδεινώνεται καθοριστικά από τον εκρηκτικό συνδυασμό δημογραφικού – μεταναστευτικού, επιτρέπει στην Τουρκία να απειλεί την ενότητα της ελληνικής επικράτειας με την «Γαλάζια Πατρίδα», τις «Γκρίζες Ζώνες», την «αποστρατικοποίηση», το «Τουρκο-λυβικό μνημόνιο» κ.λπ., να ορέγεται την Θράκη και να μεθοδεύει τον έλεγχο της Κύπρου.

Οι άκρως θετικές συμμαχίες και συνεργασίες με κράτη σκοπιμότητος σε Ελλάδα και Κύπρο αποτελούν αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για τα εθνικά συμφέροντα. Απαιτείται η μεγιστοποίηση των εθνικών δεικτών ισχύος, η αξιοποίηση της γεωγραφίας και η σαφής διατύπωση «κόκκινων γραμμών» ως προϋπόθεση ενάρξεως συνομιλιών. Ο αδιαμφισβήτητος έλεγχος των ελληνικών «chock points» και της Κύπρου θα απογείωνε την διεθνή θέση της χώρας μας. Ιδού η Ρόδος……

17 – Ιουνίου – 2026

Αντιναύαρχος ε.α. Β. Μαρτζούκος ΠΝ

Επίτιμος Διοικητής ΣΝΔ

Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ