Blog

ΑΤΕΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ.

Οι διαφαινόμενες σημαντικές διεθνείς εξελίξεις των επομένων μηνών επηρεάζουν την Ελλάδα και απαιτούν εγρήγορση, σχεδιασμό, πρόβλεψη, πρόληψη, προετοιμασία, ετοιμότητα και εθνική ενότητα υπερβαίνουσα κομματικές σκοπιμότητες εν μέσω προεκλογικής περιόδου.

Στο Ρωσο-Ουκρανικό μέτωπο, πέραν της αργής προόδου επί του εδάφους των ρωσικών στρατευμάτων, εντείνονται οι εκατέρωθεν προσβολές μεγάλης εμβέλειας επί κρισίμων υποδομών. Η Δύση στηρίζει την Ουκρανία ενώ η Ρωσία έχει δεχθεί κατά περιόδους την αρωγή του Ιράν, της Β. Κορέας, της Λευκορωσίας και τουλάχιστον την πολιτική και διπλωματική στήριξη της Κίνας. Οι ιδιαίτερα δυσμενείς οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Ρωσία ενδεχομένως να οδηγήσουν σε διαπραγμάτευση (μάλλον με διαμεσολάβηση ΗΠΑ) προς τερματισμό του πολέμου και υπογραφή σχετικής Συμφωνίας. Κακή εξέλιξη θα αποτελούσε η κλιμάκωση εκ μέρους της Ρωσίας, είτε εντός είτε εκτός της Ουκρανικής επικράτειας, ως απάντηση στην Δυτική   στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία.  Η Ελλάς παρά την σταθερή στήριξή της στην Ουκρανία δεν έχει κατορθώσει να πείσει την Δύση ότι η Τουρκία ακολουθεί εδώ και χρόνια παρόμοια επιχειρηματολογία, μεθόδευση και επεκτατικές πρακτικές με αυτές της Ρωσίας.

Στην Μ. Ανατολή δεν είναι ορατή μία τελική Συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η διαφωνία τους ως προς τον συσχετισμό ισχύος και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ παρατείνει τις επιχειρήσεις ενώ οι αρχικοί σκοποί των εχθροπραξιών (καθεστώς Τεχεράνης, πυρηνικά Ιράν, εξουδετέρωση αντιπροσώπων Ιράν όπως η Χεσμπολάχ, Χαμάς, σιιτικές παραστρατιωτικές οργανώσεις, Χούθι, βαλλιστικό πρόγραμμα κ.λπ.) που αφορούν άμεσα το Ισραήλ δεν έχουν επιτευχθεί και η διεθνής κοινότητα δοκιμάζεται οικονομικά και ενεργειακά από τις επιπτώσεις. Η Ελλάς υποστηρίζει έμπρακτα και ορθώς κάθε παρεμπόδιση της διεθνούς ναυσιπλοϊας και στηρίζει έμμεσα το Δυτικό εγχείρημα συντασσόμενη με τις επιφυλάξεις της ΕΕ.

Η υποχώρηση της αμερικανικής προστασίας στην Ευρώπη σε συνδυασμό με την αμυντική ανεπάρκεια της τελευταίας δημιουργεί κενό για τα επόμενα έτη το οποίο κατά την επικρατούσα Δυτική άποψη θα καλύψει η Τουρκία η οποία πέραν των ισχυρών ενόπλων δυνάμεων και αμυντικής της βιομηχανίας, δύναται να αναλάβει γεωπολιτικό ρόλο σε κρίσιμες περιοχές όπως ο Εύξεινος Πόντος, η Κεντρική Ασία, η Β. Αφρική, η Ερυθρά Θάλασσα και η ευρύτερη Α. Μεσόγειος. Κατά την τελευταία σύνοδο του ΝΑΤΟ (7 και 8 Ιουλίου 2026) στην Άγκυρα, η Τουρκία αναβαθμίσθηκε. To ΝΑΤΟ, oi ΗΠΑ και η ΕΕ εξέφρασαν την θέση ότι η Τουρκία πέραν του σημαντικού της ρόλου στο ΝΑΤΟ είναι απαραίτητη για το Ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας.

Η ανάληψη του ανωτέρω ρόλου προϋποθέτει την σύγκλιση Τουρκίας – Ισραήλ (και Τουρκίας – Αιγύπτου), τον αποκλεισμό στρατιωτικής συγκρούσεως Ελλάδος – Τουρκίας και την ταχεία επίλυση του Κυπριακού. Παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ, η προσέγγιση Τουρκίας και Ισραήλ κρίνεται δυσχερής για το ορατό μέλλον καθ’ όσον η σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ των δύο αυτών κρατών λαμβάνει δομικό χαρακτήρα. Η Τουρκία κλιμακώνει τις προκλήσεις της έναντι της Ελλάδος με αέρα «ισχυρού» και «απαραίτητου» για την Δύση. Η επικείμενη ψήφιση του Νομοσχεδίου στο πλαίσιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» εκτιμάται ότι θα εντείνει περαιτέρω τις προκλήσεις και μάλιστα σε προεκλογική για την Ελλάδα περίοδο. Στο ανακινούμενο Κυπριακό η Τουρκία εμμένει στα «δύο κυρίαρχα και ισότιμα κράτη» ενώ Ελλάς και Κύπρος παραμένουν στην θέση της «Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας». Η ειδική απεσταλμένος του ΟΗΕ Κα Ολγκίν ομιλεί ήδη περί αμοιβαίων συμβιβασμών, ενώ η επίσκεψη στην Κύπρο του ΓΓ των ΗΕ Αντόνιο Γκουντιέρεζ τονίζει το ενδιαφέρον επιλύσεως του Κυπριακού. Γίνεται αντιληπτό ότι θα ασκηθούν πιέσεις για μία χαλαρή Ομοσπονδία η οποία πρακτικά θα είναι Συνομοσπονδία καταλύουσα την Κυπριακή Δημοκρατία. Η επίσπευση επιλύσεως του Κυπριακού, υπό πίεση και με όρους μη ευνοϊκούς για τον ελληνισμό εγκυμονεί προφανείς εθνικούς κινδύνους.

Η Ελλάς όφειλε να αποδομεί σταθερά τις τουρκικές διεκδικήσεις, προκλήσεις και μεθοδεύσεις στην ευρύτερη περιοχή. Η δαπανηρή βοήθεια στην Ουκρανία εξουδετερώνεται εν πολλοίς όσο αυτή δεν συνοδεύεται από σταθερή και μεθοδευμένη αποδόμηση της Τουρκίας. Αντιθέτως οι Ελληνο-Τουρκικές σχέσεις χαρακτηρίζονται από κοινές Διακηρύξεις, συνομιλίες κορυφής και υπερβολικά θερμό κλίμα (εναγκαλισμοί, ασπασμοί σε επίπεδο ΥΠΕΞ και «αδελφικές» προσφωνήσεις κ.λπ.). Μέγιστη διπλωματική αποστολή αποτελεί η εμπέδωση στους Δυτικούς εταίρους ότι οι πρακτικές της Ρωσίας στην Ουκρανία, εφαρμόζονται προ πολλού στην Κύπρο, το Αιγαίο, την Α. Μεσόγειο και την Μ. Ανατολή από την κατοχική Τουρκία η οποία με την αποσταθεροποιητική πολιτική της, την στενή της σχέση με την Ευρασία και την στήριξή της στην τρομοκρατία συνιστά αναξιόπιστο και επικίνδυνο σύμμαχο για τα Δυτικά συμφέροντα.

Με τα νυν δεδομένα οι σχέσεις Ελλάδος  – Τουρκίας αποτελούν σχέσεις μηδενικού αθροίσματος. Κάθε προσέγγιση με την χώρα αυτή δίχως εκ των προτέρων «κόκκινες γραμμές» της προσδίδει «άλλοθι» την διευκολύνει και ταυτόχρονα προκαλεί σκεπτικισμό και δυσπιστία σε στρατηγικούς εταίρους της χώρας μας. Οι σχέσεις με την Τουρκία θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από ισοτιμία και αμοιβαιότητα. Σε κάθε περίπτωση η ενάσκηση πλήρους κυριαρχίας (π.χ. χωρικά ύδατα, Κυπριακό) και κυριαρχικών δικαιωμάτων (π.χ. θαλάσσιες ζώνες) μέσω αναλήψεως σειράς πρωτοβουλιών και εντός καθορισμένου χρονοδιαγράμματος θα πρέπει να αποτελεί βασικό Εθνικό Σκοπό.

Οι συμμαχίες και στρατηγικές συνεργασίες της χώρας χρειάζονται επαναπροσέγγιση, ενίσχυση και αξιοποίηση. Ειδικότερα με το Ισραήλ απαιτείται η εμβάθυνση των σχέσεων. Στο πλαίσιο αυτό η πόντιση καλωδίου του προγράμματος GSI, η αναθέρμανση του προγράμματος EASTMED, ο συντονισμός ενεργειών των δύο ομογενειών, οι κοινές γραμμές παραγωγής αμυντικού υλικού και η σθεναρή αποδόμηση της Τουρκίας συνδράμουν στην αξιοπιστία και της διάρκεια της στρατηγικής αυτής συνεργασίας.

Η χώρα μας οφείλει να εκπονήσει (αν δεν το έχει ήδη πράξει), προσχεδιασμένες αντιδράσεις για κάθε πιθανή πρόκληση και κυρίως για τις μη στρατιωτικές υβριδικού χαρακτήρος. Επί παραδείγματι η εκτεταμένη, ανεξέλεγκτη και εκτός κανόνων τουρκική αλιεία ακόμη και σε χωρικά μας ύδατα, καθώς και οι συχνές οχλήσεις ημετέρων αλιέων παραμένουν αναπάντητες. Η ψήφιση του Νομοσχεδίου περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και η απόπειρα εφαρμογής του θα προκαλέσει σωρεία και ποικιλία καθημερινών προκλήσεων για τις οποίες από τώρα η χώρα μας πρέπει να αποφασίσει πως θα αντιδράσει.

Το Κυπριακό βιώνει τα επίχειρα ελλείψεως σχετικής στρατηγικής και της συναφούς διολισθήσεως των ελληνικών θέσεων, μέσω ατέρμονων συνομιλιών, από διεθνές ζήτημα παρανόμου εισβολής και κατοχής σε δικοινοτικό ζήτημα στο οποίο μάλιστα οι έποικοι των κατεχομένων είναι πολύ περισσότεροι των Τουρκοκυπρίων. Ο ελληνισμός πρέπει να αποφασίσει για την τελική επιθυμητή κατάσταση στην Κύπρο (π.χ. Ισχυρή Ομοσπονδία; Διχοτόμηση; Νέο ή χειρότερο σχέδιο τύπου Ανάν; Απελευθέρωση; Κατάλυση Κυπριακής Δημοκρατίας; κ.λπ.). Πρέπει ακόμη να αποφασίσει και για τις «κόκκινες γραμμές» που θα θέσει με σαφήνεια προς κάθε κατεύθυνση (π.χ. κατοχικά στρατεύματα; Εγγυήτριες δυνάμεις; Έποικοι; Κοινοτικό κεκτημένο; Μία και ενιαία πολιτική οντότητα; Εναλλαγή Προέδρων; κ.λπ.). Η Ελλάς θα πρέπει να δηλώνει παντού ότι η διαφορά με την Τουρκία δεν είναι μόνο μία (ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα) αλλά δύο (Κυπριακό) διότι η Κύπρος αποτελεί εθνικό κέντρο βάρους, εκεί κατοικεί το 1/10 του ελληνισμού, απορρέουν υποχρεώσεις και δικαιώματα από τον θεσμικό ρόλο της Ελλάδος ως εγγυήτριας δυνάμεως και κυρίως η Κύπρος αποτελεί Εθνικό Ζωτικό Συμφέρον. Ταυτόχρονα η ποσοτική και ποιοτική αμυντική θωράκιση της Κύπρου δεν αρκεί να έχει  αμυντικό χαρακτήρα αλλά θα πρέπει να αποκτήσει καθαρά αποτρεπτικά επιθετικά χαρακτηριστικά με επείγουσες διαδικασίες.

Ο ελληνισμός πρέπει επί τέλους να συνειδητοποιήσει ότι δεσπόζει γεωγραφικά στην Α. Μεσόγειο και σε συνδυασμό με την εμπορική ναυτιλία του δικαιούται να διεκδικεί σημαντικό ρόλο στην περιοχή αυτή. Εκτιμάται ότι ουδέν κράτος πλην Τουρκίας θα έχει αντίρρηση σε αυτό. Η χώρα μας πρέπει να εφαρμόσει απρόσκοπτα και με θάρρος την αμυντική και ενεργειακή πολιτική της εκμεταλλευόμενη την ευνοϊκή συγκυρία συγκλίσεως συμφερόντων με τα ενεργειακά και εμπορικά Δυτικά συμφέροντα (π.χ. συνθήκες Αβραάμ και IMEC).

Είναι ώρα αποφάσεων και δοκιμασίας. Στον δρόμο αυτό απαιτείται πολιτική ενότητα, φρόνημα του ελληνισμού και ετοιμότητα των ενόπλων δυνάμεων (ΕΔ). Το εξοπλιστικό πρόγραμμα των ΕΔ και της αμυντικής βιομηχανίας πρέπει να συνεχισθεί με διακομματική βούληση προκειμένου να εξαλειφθεί το «πολιτικό κόστος» και για να υπάρχει συνέχεια. Δεν πρέπει να υπάρξει ο παραμικρός δισταγμός αναπτύξεως των στρατιωτικών μας δυνάμεων με αμιγώς επιχειρησιακά κριτήρια. Οι εξοπλισμοί εν τούτοις δεν αποτρέπουν εάν δεν συνδυάζονται με επαρκές, εκπαιδευμένο και αποφασισμένο προσωπικό. Στο πλαίσιο αυτό απαιτείται άμεση συμπλήρωση της οροφής των ΕΔ, διαρκής και ρεαλιστική εκπαίδευση και πλήρης αναθεώρηση των θεσμών θητείας και εφεδρείας.

Η επένδυση στους Έλληνες της επικράτειας και της ομογένειας σημαίνει την γαλούχηση με κατάλληλες αξίες και πρότυπα, κατάλληλη παιδεία με εμμονή στην ελληνική γλώσσα και την μη στρογγυλευμένη Ιστορία μας, αίσθημα ασφαλείας στις παραμεθόριες περιοχές και εγρήγορση της κοινής γνώμης. Δεδομένου ότι ουδέν μορφώνει όσο το παράδειγμα, δύσκολα θα πεισθούν οι συμπολίτες μας εάν δεν διαπιστώσουν την ισχυρή βούληση αλλά και έμπρακτη προσφορά στα κοινά των εκπροσώπων κυρίως του πολιτικού, στρατιωτικού, ακαδημαϊκού, επιχειρηματικού, επιστημονικού, πολιτιστικού και αθλητικού φάσματος καθώς και των γόνων αυτών. Ο ελληνικός λαός αναμένει από την εν λόγω ελίτ της πολιτικής, του πνεύματος, του χρήματος και του πολιτισμού  να διακατέχεται από υψηλό φρόνημα, πνεύμα αλληλεγγύης και θυσίας αρχής γενομένης από την πρόθυμη υπηρέτηση ολόκληρης της θητείας των σε κρίσιμες παραμεθόριες περιοχές,  δίχως αστερίσκους.

29 – Ιουλίου – 2026

Αντιναύαρχος ε.α. Β. Μαρτζούκος ΠΝ

Επίτιμος Διοικητής ΣΝΔ

Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ