ΔΕΛΤΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Α. ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ (15 -30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026).
ΔΕΛΤΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Α. ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ (15 -30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026).
- ΣΥΝΟΨΗ
- Αυξητική τάση εμπορικών δρομολογίων μέσω Σουέζ.
- Γεωπολιτικές εντάσεις για υποθαλάσσιες διασυνδέσεις και Τουρκο-λιβυκές αυθαιρεσίες.
- Ελληνο-αιγυπτιακές πρωτοβουλίες συνεργασίας σε θαλάσσιες μεταφορές, ενεργειακές υποδομές και θαλάσσιες οριοθετήσεις.
- Κύπρος και Αίγυπτος εξετάζουν αξιοποίηση κυπριακού φυσικού αερίου.
- Ελληνο-ισραηλινή συνεργασία.
- Ασκήσεις και αεροναυτικοί εξοπλισμοί στην Α. Μεσόγειο.
ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ
- Από 15 Σεπτεμβρίου έως 15 Οκτωβρίου, το 63% της χωρητικότητας των τακτικών γραμμών Άπω Ανατολής–Ευρώπης έχει επανέλθει σε υπηρεσίες μέσω Ερυθράς Θάλασσας. Οι COSCO, OOCL, Maersk και MSC περιλαμβάνονταν στις εταιρείες που είχαν επανέλθει σε σχετικά δρομολόγια.
Eκτίμηση: Η επιστροφή στη διαδρομή Σουέζ ενισχύει τη γεωοικονομική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου αλλά και την σημασία και ανταγωνιστικότητα του λιμένος Πειραιώς. Εξακολουθεί να υπάρχει ρίσκο ασφαλείας στην Ερυθρά Θάλασσα για πλοία με συγκεκριμένες εμπορικές ή κρατικές διασυνδέσεις.
Πηγές: Ship & Bunker / Alphaliner, 21.10.2026 · Reuters, 22.10.2026
- Σύμφωνα με στοιχεία της COSCO Shipping Ports, η διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων στους προβλήτες ΙΙ και ΙΙΙ του Πειραιά ανήλθε τον Σεπτέμβριο 2026 σε περίπου 367.000 TEU, έναντι 318.000 TEU τον αντίστοιχο μήνα του 2025.
Εκτίμηση: Η εξέλιξη ενισχύει την σημασία του Πειραιά ως ευρωπαϊκής πύλης του ασιατικού εμπορίου, αλλά επαναφέρει και τη στρατηγική διάσταση της κινεζικής παρουσίας στον λιμένα. Η Ελλάς οφείλει όπως διασφαλίσει αξιόπιστες διασυνδέσεις με την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.
Πηγή: Ναυτεμπορική, 17.10.2026
- Προωθείται η επανέναρξη των ερευνών βυθού για τον Great Sea Interconnector. Το έργο, εκτιμώμενου κόστους 1,9 δισ. Ευρώ και χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ με 680 εκ. Ευρώ, αποσκοπεί στην ηλεκτρική σύνδεση της ηπειρωτικής Ευρώπης με την Κύπρο και μελλοντικά με το Ισραήλ. Επισημαίνεται ότι η Τουρκία διεκδικεί ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα σε μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις του Αιγαίου και της ΝΑ. Μεσογείου βάσει του μοναδικού παγκοσμίως ισχυρισμού ότι τα ελληνικά νησιά δεν έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα., σε πλήρη αντίθεση με το Διεθνές Δικαιο Θαλάσσης. Η γαλλική Nexans έχει ζητήσει τις αναγκαίες εγκρίσεις από την Ελλάδα.
Εκτίμηση: Το έργο αυτό συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ. Η γαλλική συμμετοχή αποδεικνύει την εμπορική του αξία, ενώ η υποστήριξη των ΗΠΑ προσθέτει διπλωματικό βάρος στην υλοποίησή του. Η Τουρκία απαιτεί γραπτή ενημέρωση, πέραν της σχετικής NAVTEX, προκειμένου να εγκρίνει την υλοποίηση σε μία θαλάσσια περιοχή την οποία αυθαίρετα χαρακτηρίζει δικής της δικαιοδοσίας. Η Ελλάδα απορρίπτει τις συγκεκριμένες τουρκικές αξιώσεις δεδομένου ότι είναι αυθαίρετες και θίγονται ζωτικά της συμφέροντα. Κάθε ελληνικός συμβιβασμός θα πλήξει την αξιοπιστία της Ελλάδος και θα αποτελέσει προηγούμενο για παρόμοιες τουρκικές απαιτήσεις στο Αιγαίο. Η ΕΕ θα πρέπει να επανεξετάσει τον ρόλο της και να υποστηρίξει πλέον ενεργά τις ενεργειακές και ψηφιακές επενδύσεις της. Η Τουρκία αποσταθεροποιεί την περιοχή.
Πηγές: Reuters, 15.10.2026 · Καθημερινή Κύπρου, 16.10.2026 · Dnews, 19.10.2026
- Ο Κύπριος Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου της Νταμιέτας προς ενημέρωση και αξιολόγηση της ετοιμότητος των αιγυπτιακών εγκαταστάσεων για την παραλαβή, υγροποίηση και επανεξαγωγή κυπριακού φυσικού αερίου.
Εκτίμηση: Η Κύπρος αποκτά πρόσβαση σε διεθνείς αγορές δίχως να κατασκευάσει αυτόνομο κυπριακό τερματικό LNG. Ταυτόχρονα ενισχύεται η ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών και η Ευρώπη διαφοροποιεί περαιτέρω τις πηγές εφοδιασμού της.
Πηγή: Υπουργείο Πετρελαίου Αιγύπτου, 21.10.2026.
- Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) δημοσιεύει κατάλογο με 119 επιβεβαιωμένα περιστατικά συνολικά επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων, στον Περσικό Κόλπο κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Εκτίμηση : Η συνεχιζόμενη αστάθεια στον Περσικό Κόλπο επηρεάζει τη διεθνή προσφορά ενέργειας, το κόστος ασφαλίσεως, την ναύλωση πλοίων καθώς και τις θαλάσσιες μεταφορές συνολικά. Το γεγονός αυτό επιδρά στον τεράστιο ελληνόκτητο στόλο δεξαμενοπλοίων και πλοίων μεταφοράς LNG.
Πηγή: IMO – Επιβεβαιωμένα ναυτιλιακά περιστατικά Μέσης Ανατολής, ενημέρωση 21.10.2026.
- Στις 20 Οκτωβρίου η Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης επικύρωσε το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθετήσεως Τουρκίας–Λιβύης του 2019. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η ίδια πλευρά είχε προηγουμένως απορρίψει τη συμφωνία. Η εν λόγω επικύρωση καταδικάσθηκε εκτός από την Ελλάδα και την Κύπρο από το σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ, από κράτη της Α. Μεσογείου όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ και χαρακτηρίσθηκε προκλητική από τις ΗΠΑ.
Εκτίμηση: Η Λιβύη είναι ιδιαίτερα εξαρτημένη από την Τουρκία η οποία ασκεί καθοριστική επιρροή σε αυτή. Με την ανωτέρω εξέλιξη ενισχύεται περαιτέρω η Τουρκία εντός της Λιβύης, επιχειρείται δημιουργία εμποδίων στην απρόσκοπτη εκτέλεση ενεργειακών προγραμμάτων στην ευρύτερη περιοχή, χρησίμων στην ΕΕ και εκδηλώνονται οι επεκτατικές τουρκικές επιδιώξεις κατά της Ελλάδος. Οι σχέσεις Ελλάδος – Λιβύης αποκτούν κρίσιμο ενδιαφέρον.
Πηγές: Associated Press, 21/10/2026 · Reuters, 21/10/2026
- Στις 16 Οκτωβρίου εξεδόθησαν τουρκικές αντι-NAVTEX σχετικά με δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο, περιλαμβανομένων ερευνών για υποθαλάσσιο τηλεπικοινωνιακό καλώδιο που συνδέεται με τον διάδρομο East to Med Corridor (EMC). Παράλληλα, η τουρκική αντι-NAVTEX αμφισβήτησε την ελληνική αρμοδιότητα εκδόσεως αγγελιών σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλορίζου, όπου είχε προγραμματισθεί η πολυεθνική άσκηση «Ευνομία» για τις 19 Οκτωβρίου.
Εκτίμηση: Η Τουρκία αμφισβητεί την προβλεπομένη αρμοδιότητα ναυτιλιακών αγγελιών και συνδέει τις έρευνες βυθού με τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες, αυξάνοντας την επικινδυνότητα κλιμακώσεως και προκλήσεως κρίσεως.
Πηγή: Καθημερινή, 16/10/2026
- Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι Αθήνα και Κάϊρο συζητούν την επέκταση της μεταξύ τους οριοθετήσεως ΑΟΖ ανατολικότερα του 28ου μεσημβρινού. Η ανακοίνωση ακολούθησε την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική Λιβύη.
Εκτίμηση: Μία τέτοια εξέλιξη θα ενισχύσει τον διπλωματικό συντονισμό Ελλάδος και Αιγύπτου (ενδεχομένως και Κύπρου) και θα αναδείξει την UNCLOS ως τον μοναδικό τρόπο επιλύσεως περιφερειακών διαφορών ή διεκδικήσεων. Η Αίγυπτος, σε αντίθεση με την Τουρκία θα εδραιώσει τον σταθεροποιητικό της ρόλο στην περιοχή.
Πηγή: Reuters, 22/10/2026, Greece, Egypt in talks to extend maritime zone further east.
Κύριες Διαπιστώσεις και Συμπεράσματα.
Υπάρχουν ενδείξεις εκ νέου αναβαθμίσεως του θαλασσίου άξονα Σουέζ – Α. Μεσόγειος – Ευρώπη. Η Τουρκία προκαλεί εντάσεις στην αξιοποίηση υποθαλασσίων υποδομών της Α. Μεογείου, με αυθαίρετες διεκδικήσεις εκτός των προβλέψεων της UNCLOS. Διανοίγονται προοπτικές περαιτέρω ενισχύσεως της συνεργασίας Ελλάδος, Κύπρου και Αιγύπτου.
ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ Α. ΜΕΣΟΓΕΙΟ.
- Στις 21 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκαν στο Κρητικό Πέλαγος βολές αποδοχής κατευθυνόμενων βλημάτων SPIKE NLOS και ER, με συμμετοχή ελληνικών και ισραηλινών ναυτικών μονάδων. Συμμετείχαν επίσης υποβρύχια, αεροπορικά μέσα και μονάδες ειδικών επιχειρήσεων. Πραγματοποιήθηκε βύθιση παροπλισμένης ελληνικής φρεγάτας με τορπίλη SUT. Οι αρχηγοί των δύο Ναυτικών συζήτησαν ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας, ελευθερίας ναυσιπλοΐας και περαιτέρω επιχειρησιακής συνεργασίας.
Εκτίμηση: Εμβαθύνεται η αμυντική συνεργασία Ελλάδος – Ισραήλ σε τομείς διαλειτουργικότητος, τεχνολογικής και τακτικής συνεργασίας, ενώ το Κρητικό Πέλαγος προσφέρει μοναδικό πεδίο συνεκπαιδεύσεως.
Πηγή: Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, επίσημη ανακοίνωση 23/10/2026.
- Οι ισραηλινές Israel Shipyards και Rafael βρίσκονται κοντά στην υπογραφή συμφωνίας περίπου 150 εκατ. ευρώ για την προμήθεια δευτέρου περιπολικού ανοικτής θαλάσσης (ΠΑΘ) με σύγχρονα ισραηλινά οπλικά συστήματα και όπλα τα οποία θα εγκατασταθούν και στο πρώτο υφιστάμενο κυπριακό ΠΑΘ.
Εκτίμηση: Η Κύπρος αυξάνει την δυνατότητα επιτηρήσεως της ΑΟΖ καθώς και την ασφάλεια κρισίμων θαλασσίων εγκαταστάσεων αυτής, ενώ ενισχύει περαιτέρω την αμυντική της συνεργασία με το Ισραήλ και αυξάνει την δυνατότητα ναυτικής συνεργασίας με την Ελλάδα.
Πηγές: Καθημερινή, 20/10/2026 και Cyprus Mail, 20/10/2026.
- Κατά την άσκηση της κυπριακής Εθνικής Φρουράς “ΙΡΙΣ 2026” (12 – 15 Οκτωβρίου) έλαβαν μέρος ελληνικά F-16 Viper, ελικόπτερα H145M και μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα. Αναπτύχθηκαν και αξιοποιήθηκαν κυπριακά UAV για αναγνώριση, επιτήρηση, προσδιορισμό στόχων και αποστολές κρούσεως. Παρουσιάστηκαν επίσης δυνατότητες αντιμετωπίσεως μη επανδρωμένων αεροσκαφών (Counter-UAS).
Εκτίμηση: Η εγχώρια αξιοποίηση σύγχρονης τεχνολογίας μειώνει το κόστος των επιχειρήσεων, αυξάνει την διαθεσιμότητα υλικού και προσφέρει μεγαλύτερη αυτονομία και δυνατότητες στις κυπριακές δυνάμεις.
Πηγή: Military Press, 16/10/2026.
- Κατά τουρκική άσκηση «Şehit Yüzbaşı Cengiz Topel Akdeniz Fırtınası 2026» (12 -16 Οκτωβρίου), στην ευρύτερη περιοχή της Κύπρου, αναφέρθηκε συμμετοχή μαχητικών F-16, επιθετικών ελικοπτέρων T129 ATAK, αεροσκαφών CN-235, UAV, φρεγατών (Φ/Γ), ταχέων σκαφών (ΤΠΚ), αντιαεροπορικών (Α/Α) συστημάτων HİSAR-O και KORKUT, καθώς και κατευθυνόμενων πυραύλων (Κ/Β) L-UMTAS και Cirit. Οι επιχειρησιακές δραστηριότητες περιλάμβαναν αεροπορική υποστήριξη, αεραποβατικές ενέργειες, αμφίβιες επιχειρήσεις και έρευνα και διάσωση μάχης.
Εκτίμηση: Η Τουρκία επιδεικνύει ικανότητες διακλαδικών επιχειρήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία από αεροπορικές απειλές.
Πηγή: Military Press, 16/10/2026.
- Το τουρκικό Α/Α σύστημα KORKUT της ASELSAN χρησιμοποιεί πυροβόλα 35 χιλιοστών και προγραμματιζόμενα πυρομαχικά. Το αναφερόμενο κόστος αντιμετωπίσεως στόχου μπορεί να παραμένει κάτω από 10.000 δολάρια, σημαντικά χαμηλότερο από τη χρήση πολλαπλών πυραυλικών αναχαιτίσεων. Εξάγεται σε 9 χώρες αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί η δυνατότητά του έναντι σημερινών ταχυτέρων drones.
Εκτίμηση: Η Τουρκία διαθέτει ανταγωνιστική εξαγωγική πολεμική βιομηχανία και αναβαθμίζει την στρατιωτική της αυτάρκεια.
Πηγή: Financial Times, 22/10/2026.
- Στις 6/10 έλαβε χώρα στην Βενετία η σύνοδος Υπουργών Άμυνας της πρωτοβουλίας Αδριατικής και Ιονίου (ANDRION initiative) κατά την οποίαν οι Υπουργοί προέβησαν σε κοινή δήλωση.
Εκτίμηση: Η Κοινή Δήλωση των Υπουργών Άμυνας της Πρωτοβουλίας ADRION επισφραγίζει την εμβάθυνση της περιφερειακής αμυντικής συνεργασίας και της θαλάσσιας ασφάλειας. Η πρωτοβουλία δίνει έμφαση στη δημιουργία μιας κοινής «Αμυντικής Ασπίδας» απέναντι σε σύγχρονες απειλές, αναδεικνύοντας το Ιόνιο και την Αδριατική σε στρατηγικό σύνδεσμο για την ασφάλεια.
Πηγές: https://www.mod.mil.gr/koini-dilosi-ton-ypoyrgon-amynas-tis-protovoylias-adriatikis-ionioy-adrion/
- Η Ελλάδα επενδύει δυναμικά στην ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής τεχνολογίας με στόχο την αυτόνομη παραγωγή συστημάτων. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ο «Πυρπολητής», ένα ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας (USV), καθώς και αυτόνομα υποβρύχια οχήματα. Η Ελλάδα υπέβαλε επίσημο αίτημα (LOR – Letter of Request) στις ΗΠΑ για την αγορά τουλάχιστον 30 αυτόνομων σκαφών επιφανείας Corsair (USV) της εταιρείας Saronic. Παράλληλα υψώθηκε η ελληνική σημαία στην δεύτερη Φρεγάτα FDI η οποία θα καταφθάσει στην χώρα από την Γαλλία εντός του Δεκεμβρίου 2026.
Εκτίμηση: Το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) οργανώνεται διοικητικά, επιχειρησιακά και υλικά προκειμένου να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις σύγχρονες προκλήσεις.
Πηγές: The National Herald:
From Greece’s Naval Heritage to the Hellenic Navy’s Modern Unmanned Vessel – 14/10
Greek City Times:
Greece Seeks 30 US Corsair Unmanned Surface Vessels – 15/10
https://greekcitytimes.com/2026/10/15/greece-seeks-30-us-corsair-unmanned-surface-vessels/
Κύριες διαπιστώσεις και συμπεράσματα.
Η Κύπρος ενισχύει σταδιακά τη ναυτική και τεχνολογική της αποτρεπτική ικανότητα. Η αμυντική βιομηχανία παραμένει σημαντικός παράγοντας ισχύος της Τουρκίας.Τα UAV και τα συστήματα Counter-UAS αποκτούν αυξανόμενη επιχειρησιακή σημασία. Οι νέες προμήθειες στρατιωτικού υλικού οφείλουν να συνδυάζονται με υψηλή διαθεσιμότητα υλικού και μέσων καθώς και με επάρκεια πυρομαχικών, ανταλλακτικών και καυσίμων.
Η ελληνοκυπριακή αεροναυτική συνεργασία αποτελεί σημαντικό σταθερότητος στην Α. Μεσόγειο. Η ενίσχυση της συνεργασίας αυτής με την Ισραηλινή και την Αιγυπτιακή παράμετρο διασφαλίζει περαιτέρω την ισορροπία και αποτροπή η οποία καθιστά εφικτό τον ρόλο της Α. Μεσογείου ως εμπορικής και ενεργειακής γέφυρας μεταξύ Ανατολής και Ευρώπης.
Τελική γεωπολιτική εκτίμηση
Στην Ανατολική Μεσόγειο η ενεργειακή πολιτική, η θαλάσσια δικαιοδοσία και η στρατιωτική παρουσία αλληλεπιδρούν άμεσα.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε περίοδο κατά την οποία η εμπορική ναυτιλία, η ενεργειακή διασύνδεση, οι υποθαλάσσιες υποδομές και η θαλάσσια ασφάλεια συγκλίνουν και απαιτούν εναρμόνιση και αξιοποίησή με συντονισμό εξωτερικής πολιτικής, ναυτιλίας, ενέργειας, υποδομών και εθνικής άμυνας. Η πρόσφατη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα επιβεβαιώνει τον κεντρικό της ρόλο στις εξελίξεις στην Α. Μεσόγειο.
Η Τουρκία εμμένει στις αυθαίρετες διεκδικήσεις της και επιδιώκει να ασκήσει επιρροή στην εκτέλεση περιφερειακών ενεργειακών έργων. Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική Λιβύη ενισχύει την επιρροή της Τουρκίας στο κράτος αυτό. Ελλάς και Κύπρος συνδέουν την ενεργειακή τους ασφάλεια με την ευρωπαϊκή διασύνδεση, ενώ η Ελλάς ενισχύει τη συνεργασία της με την Αίγυπτο και το Ισραήλ.
Για την Ελλάδα, το ουσιαστικό στρατηγικό ζητούμενο είναι η αποφασιστική ενάσκηση των δικαιωμάτων της βάσει της UNCLOS, η εκτέλεση των ενεργειακών της προγραμμάτων, η ασφάλεια των θαλασσίων υποδομών και η αποτροπή αποσταθεροποιητικών δυνάμεων. Στην προσπάθεια αυτή θα ήταν χρήσιμη η νομική, διπλωματική ή και στρατιωτική συνδρομή συμμάχων κρατών τα οποία βασίζουν τις θέσεις τους στην UNCLOS και έχουν ενεργειακά και εμπορικά συμφέροντα στην Α. Μεσόγειο. Οι καταδικαστικές δηλώσεις είναι επιθυμητές αλλά ενίοτε δεν είναι αρκετές.
01 – Νοεμβρίου – 2026
Τομέας Ελληνικής Θαλάσσιας Ισχύος και Στρατηγικής (ΤΕΘΙΣ), του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).