Blog

09 ΜΑΪΟΥ 2026: ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΔΗ.ΚΟ» ΓΙΑ ΑΜΥΝΑ ΚΥΠΡΟΥ

ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Το ρευστό σημερινό διεθνές περιβάλλον διαμορφώνεται πρωτίστως με όρους ισχύος.  Στην ευρύτερη περιοχή, πέραν του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, σειρά μεσαίων δυνάμεων αναπτύσσει ηγεμονικές φιλοδοξίες.

Σήμερα παρουσιάζεται μία εθνική στρατηγική ευκαιρία που βασίζεται στην διολίσθηση της Τουρκίας προς την Ευρασία και το Ισλάμ, στην βούληση απεξαρτήσεως της Ευρώπης από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες (Υ/Γ) έως το 2028, την ασφάλεια του Ισραήλ και την διαμορφούμενη δομική αντιπαλότητά του με την Τουρκία, τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, καθώς και την εστίαση των ΗΠΑ στην ανάσχεση της Κίνας. Η αξιοποίηση της ευκαιρίας αυτής δυνατόν να οδηγήσει σε ευνοϊκές εξελίξεις σε Ελλάδα και Κύπρο.

Παρά την συγκεχυμένη ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδος, το σύνθημα drill baby drill, η σχετική πρωτοβουλία CHEVRON και EXXON MOBIL, ο κάθετος ενεργειακός διάδρομος, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις με Ισραήλ και Αίγυπτο σε συνδυασμό με την προοπτική ενεργοποιήσεως του IMEC και του EASTMED, προσδίδει βάσιμη αισιοδοξία για το μέλλον. Κεντρική θέση στην εφαρμογή των προναφερθέντων κατέχει η στρατηγική ενότητα Ελλάδος – Κύπρου και Ισραήλ η οποία καλύπτει εκτός από τα Εθνικά και τα Δυτικά Συμφέροντα.

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Ο ελληνισμός δεσπόζει γεωγραφικά στην Α. Μεσόγειο. Ειδικότερα για την Κύπρο η αξία της περιγράφεται εκτενώς στο βιβλίο του Αχμέτ Νταβούτογλου «Στρατηγικό Βάθος», σε βαθμό μάλιστα που καταλήγει με την φράση ότι ακόμη και εάν δεν υπήρχαν Τουρκοκύπριοι στο νησί η Τουρκία όφειλε να συντηρεί το Κυπριακό ζήτημα. Σε μία ιδιαίτερα ρευστή εποχή, Ελλάς και Κύπρος διαθέτουν επαρκή ερείσματα ώστε να διεκδικήσουν ρόλο στην Α. Μεσόγειο συμβατό και με τα Δυτικά συμφέροντα.

Η Τουρκία παρουσιάζεται ως ισχυρή περιφερειακή δύναμη η οποία αυτονομείται, εξισλαμίζεται και αποσταθεροποιεί την περιοχή λόγω των επεκτατικών της διεκδικήσεων. Ο έλεγχος της Κύπρου αποτελεί πάγιο σχέδιο της Τουρκίας από το 1920. Η προσέγγισή της σε Ευρασιατικούς οργανισμούς (BRICS+, SCO) και αντίστοιχα κράτη, καθώς και η στήριξή της στο ακραίο Ισλάμ, δεν περνά απαρατήρητη. Στο πλαίσιο αυτό ο μόνος ειδικός ρόλος που αρμόζει στην Τουρκία θα ήταν προς στον Εύξεινο Πόντο και την Κεντρική Ασία.

Η κατεχόμενη περιοχή της Κύπρου εξαρτάται πλήρως από την Τουρκία. Η τουρκική θέση των δύο κυριάρχων κρατών στηρίζει απροσχημάτιστα την διχοτόμηση. Δεδομένου ότι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα (αλά τούρκα), ως βάση συνομιλιών, ενέχει υψηλό ρίσκο και στρέφεται εν πολλοίς κατά των Εθνικών Συμφερόντων, Ελλάς και Κύπρος όφειλαν να συνομιλούν στην βάση αυτή μόνο με σειρά αυστηρών και δικαίων προϋποθέσεων («κόκκινων γραμμών»), προ ενάρξεως αυτών. Η αναμενομένη άρνηση της άλλης πλευράς θα έδινε χρόνο στην Κυπριακή πλευρά να μειώσει την διαφορά συσχετισμού ισχύος. Εξ’ άλλου ο κυπριακός λαός με προτροπή του αειμνήστου Τάσου Παπαδόπουλου απέρριψε ορθώς με συντριπτική πλειοψηφία, το 2004, το σχέδιο Ανάν και συναφείς παραλλαγές του.

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΘΩΡΑΚΙΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η απαιτούμενη άρτια επιχειρησιακή προετοιμασία και ετοιμότητα για αξιόπιστη προάσπιση του κυπριακού ελληνισμού προϋποθέτει σαφείς σχετικούς πολιτικούς σκοπούς. Συγκεκριμένα χρειάζεται η αναπόσπαστη ένταξη του Κυπριακού στην ατζέντα των Ελληνο-τουρκικών θεμάτων, η επιστροφή στην αρχική εθνική θέση της «παρανόμου εισβολής και κατοχής» την οποία κατοχυρώνει σειρά ψηφισμάτων του ΟΗΕ  και η σταθερή βούληση, προετοιμασία και ετοιμότητα για απελευθέρωση της Κύπρου εφ’ όσον δοθεί η ευκαιρία.

Σημαντικό ρόλο στην πορεία του κυπριακού θα διαδραματίσουν οι εθνικοί χειρισμοί εξωτερικής εξισορροπήσεως, λαμβάνοντας πάντοτε υπ’ όψιν ότι οι σχέσεις εντός συμμαχιών βασίζονται στο «δούναι και λαβείν» με κριτήριο το «ειδικό βάρος» της χώρας, ενώ  με συμμάχους μπορεί να υπάρχει σύγκλιση αλλά όχι ταύτιση συμφερόντων. Οι σχέσεις Ελλάδος – Τουρκίας κρίνονται ως σχέσεις μηδενικού αθροίσματος (το κέρδος του ενός αποτελεί ζημία του άλλου). Κατά συνέπεια  Ελλάς και Κύπρος  θα πρέπει να αποδομήσουν τις τουρκικές προθέσεις και να αποτρέψουν την μόνιμη είσοδο της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό μηχανισμό ασφαλείας. Οι διμερείς επαφές κορυφής Ελλάδος – Τουρκίας θα πρέπει να πραγματοποιούνται μόνο βάσει αυστηρών προϋποθέσεων και δίχως να προσφέρουν «άλλοθι» καλής συμπεριφοράς στην Τουρκία.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

Σε περίπτωση στρατιωτικής εμπλοκής Ελλάδος – Τουρκίας υπάρχει υψηλή πιθανότητα επεκτάσεώς της στην Κύπρο (και αντιστρόφως). Προς αποφυγήν οδυνηρών εθνικών αποτελεσμάτων, Ελλάς και Κύπρος οφείλουν να επικρατήσουν στρατιωτικά. Προς τούτο απαιτούνται οι εξής στρατιωτικές δυνατότητες (με αποδεκτό ποσοστό ρίσκου) οι οποίες δέον όπως ισχύουν ταυτόχρονα:

1. Οι ημέτερες δυνάμεις επί της Κύπρου επικρατούν των εχθρικών αντιστοίχων επί της νήσου.
2. Οι αεροναυτικές δυνάμεις Ελλάδος και Κύπρου απαγορεύουν την ενίσχυση των εχθρικών δυνάμεων επί της Κύπρου από την Τουρκία.
3. Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις (ΕΔ) επικρατούν σε Αιγαίο, Έβρο, Ιόνιο, και Κρητικό Πέλαγος.
4. Οι ελληνικές ΕΔ αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά θέματα ασφαλείας από τα βόρεια σύνορα και στο εσωτερικό της χώρας.

Έναντι της συγκεκριμένης απειλής χρειάζονται κατάλληλοι αριθμοί και ποιότητα μέσων και προσωπικού, κατάλληλη Δομή Διοικήσεως και ασφαλώς φρόνημα/μαχητική ικανότητα προσωπικού, εκπαιδευμένες εφεδρείες, αποθέματα όπλων, πυρομαχικών, καυσίμων, ανταλλακτικών, διοικητική μέριμνα (Δ/Μ) και αμυντική βιομηχανία.

Το παράκτιο περιβάλλον της Α. Μεσογείου είναι σύνθετο, δυναμικό, κορεσμένο. Στο περιβάλλον αυτό υπάρχει συμπίεση χώρου και χρόνου, δυσχέρειες εντοπισμού και αναγνωρίσεως, οι θαλάσσιες γραμμές επκοινωνιών (SLOC’s) καθίστανται τρωτές και η όλη περιοχή προσφέρεται για τακτικό αιφνιδιασμό, ανορθόδοξη και ασύμμετρη δράση. Τα νησιά παρουσιάζουν πλεονεκτήματα αλλά και μειονεκτήματα. Κρίσιμη παράμετρο αποτελεί η επιμελητεία και η Δ/Μ.  Η αύξηση της εμβέλειας και ακρίβειας αισθητήρων και όπλων καθιστά τον διαχωρισμό των κλάδων των ΕΔ από δυσχερή έως επικίνδυνο.

Κατά συνέπεια προκύπτει η απαίτηση ουσιαστικής διακλαδικότητος, διαλειτουργικότητος, αποκεντρώσεως (mission command), με τα λιγότερα δυνατά ενδιάμεσα κλιμάκια διοικήσεως και διαρκούς ρεαλιστικής εκπαιδεύσεως. Συνταγή επιτυχίας αποτελεί η αεροναυτική υπεροχή λόγω θαλασσίου περιβάλλοντος.

Επιδίωξη αποτελεί η συγχώνευση, επεξεργασία και κατάλληλη αναδιανομή δεδομένων, η αντοχή και αξιοπιστία των επικοινωνιών και η ολοκλήρωση συστημάτων, όπλων και αισθητήρων. Η επικάλυψη τομέων ευθύνης μεταξύ κλάδων των ΕΔ αποτελεί κακό οιωνό αφού εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους αμοιβαίων παρεμβολών. Η επαναφορά του ενιαίου αμυντικού δόγματος οφείλει να εξετάσει σοβαρά τις εκατέρωθεν στρατιωτικές δυνατότητες αλλά και την ενιαία στρατιωτική Διοίκηση Ελλάδος και Κύπρου. Στην Ελλάδα χρειάζεται σοβαρή επανεξέταση της Διοικητικής Δομής των ΕΔ.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΗΜΕΡΑ

Είναι σημαντικές οι πρόσφατες προσπάθειες εξοπλισμού αλλά δεν αναπληρώνουν επαρκώς 20 έτη πολιτικής αδράνειας και εγκαταλείψεως των ΕΔ. Το όλο θέμα δεν είναι αμιγώς οικονομικό αλλά κυρίως ιδεοληπτικό εκφραζόμενο κατά καιρούς με το ψηφοθηρικό ψευδοδίλημμα «βούτυρο ή κανόνια». Η στρατιωτική ισχύς πέραν της αποτροπής και της χρήσεώς της σε διακρατική κρίση και πολεμική σύγκρουση, ενισχύει το κύρος της χώρας κατά την ειρήνη, επιτρέποντας στην διπλωματία της να διαπραγματεύεται αξιόπιστα. Εξ άλλου δεν υπάρχει ανάπτυξη, επενδύσεις και επιχειρηματικότητα σε ανασφαλές περιβάλλον.

Οι αμυντικές τεχνολογίες είναι σε μεγάλο ποσοστό διπλού σκοπού αφού καλύπτουν και σημαντικές απαιτήσεις του εμπορικού τομέα. Μία υγιής αμυντική βιομηχανία μετατρέπεται σύντομα σε σημαντική πηγή εσόδων.

Η νέα τεχνολογία προτρέπει σε συνολική αναθεώρηση την δομής των ΕΔ. Η Κύπρος θα πρέπει να αναπτύξει δυνάμεις και μέσα ώστε να δύναται να επικρατήσει του αντιπάλου επί της νήσου. Στο πλαίσιο αυτό θα ήταν σκόπιμος ο μετασχηματισμός της Εθνικής Φρουράς σε εν ενεργεία δύναμη επιπέδου Σώματος Στρατού  εξοπλισμένη με ανάλογο σύγχρονο υλικό. Θα πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο η δυνατότητα αμυντικής συμπαραγωγής της Κύπρου εντός της ΕΕ, καθώς και η δυνατότητα αποκτήσεως αμυντικού υλικού από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Είναι θετική η απόκτηση του αντιαεροπορικού (Α/Α) συστήματος BARAK από το Ισραήλ, η βελτίωση των δυνατοτήτων του πυροβολικού, τα νέα  Ε/Π, η βελτίωση των υποδομών σε αεροπορική και ναυτική βάση, καθώς και η τρέχουσα ανάπτυξη της κυπριακής αμυντικής βιομηχανίας (UAV’s, USV’s, UCAV’s, ρομποτική, επικοινωνίες κ.λπ.). Συνιστώνται επιπλέον συντονισμένες και θεσμοθετημένες προσπάθειες διαλειτουργικότητος, διακλαδικότητος και συμπαραγωγών Ελλάδος και Κύπρου

Η Κύπρος πέραν της ελλαδικής συνδρομής, θα πρέπει να καλύψει κενά που την καθιστούν τρωτή κυρίως στον ναυτικό και αεροπορικό τομέα. Απαιτείται υψηλός βαθμός αυτονομίας στην προστασία θαλασσίων ενεργειακών εγκαταστάσεων, την ταχεία μεταφορά ειδικών δυνάμεων δια θαλάσσης, την ακριβή πυραυλική προσβολή εχθρικών μονάδων σε μεγάλες αποστάσεις, την απαγόρευση εχθρικής προβολής ισχύος στην ξηρά, την επιτήρηση, εντοπισμό, παρακολούθηση και εγκλωβισμό εχθρικών στόχων, την κοινή εικόνα καταστάσεως, τον κυβερνοπόλεμο και τα δορυφορικά συστήματα.

Η σύγχρονη τεχνολογία παρέχει εφικτές δυνατότητες αντιμετωπίσεως τρωτών τομέων της Εθνικής Φρουράς. Σε επίπεδο ενδεικτικών αριθμών συνιστάται η απόκτηση τουλάχιστον 20 ταχέων περιπολικών μεταφοράς ειδικών δυνάμεων και υψηλών δυνατοτήτων προσβολής και αυτοπροστασίας, τέσσερα μικρά υποβρύχια (Υ/Β) τσέπης, αύξηση ποσοτική και ποιοτική των συστοιχιών κατευθυνομένων βλημάτων (ΣΚΒ) Ε -Ε, τουλάχιστον 20 USV’s, 20 UCAV’s, 30 UAV’s επιτηρήσεως, 2000 UAV’s τ. «καμικάζι», 10 UUV,   200 περιφερόμενα πυρομαχικά, επαρκή αριθμό έξυπνων πυρομαχικών και βομβών, καθώς και κάλυψη αναγκών σε αισθητήρες και αξιόπιστες επικοινωνίες.

Απαιτείται δυναμική μεταρρύθμιση στο υφιστάμενο σύστημα των ΕΔ προκειμένου να απορροφά άμεσα την ραγδαίως   εξελισσομένη τεχνολογία και να την μετατρέπει εγκαίρως σε Δόγματα, διαδικασίες και εκπαίδευση.

Ο εξοπλισμός των ΕΔ πρέπει να έχει συνέχεια και συνέπεια και να μην μεταβάλλεται  αναλόγως της εναλλαγής κυβερνήσεων αλλά ακόμη και Υπουργών.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

Η οροφή των ΕΔ εξαρτάται από την γεωγραφία, την αποστολή, την τεχνολογία και τις απειλές. Κάθε σχετική έκπτωση με έτερα κριτήρια βλάπτει την στρατιωτική αποτροπή και μειώνει τις πιθανότητες νικηφόρου αποτελέσματος. Η εισήγηση ορισμένων περί ΕΔ αποτελουμένων αποκλειστικά από μόνιμο προσωπικό δεν πληροί τα ανωτέρω κριτήρια και κινείται στον χώρο της ουτοπίας.

Ο χρόνος θητείας θα πρέπει να πληρεί τις απαιτήσεις οροφής κάθε κλάδου των ΕΔ και να διασφαλίζει την άρτια επιχειρησιακή και τακτική εκπαίδευση του στρατευμένου προσωπικού. Η στράτευση των γυναικών δεν θα πρέπει να αποτελεί «ταμπού». Η εφεδρεία οφείλει να ανακαλείται κατά συστηματικό, κυκλικό και εφικτό τρόπο προκειμένου να διατηρεί και να επαυξάνει την στρατιωτική της εκπαίδευση βάσει των οργανωτικών, τακτικών και τεχνολογικών μεταβολών.

Το βασικότερο στοιχείο μαχητικής ικανότητος του προσωπικού είναι το φρόνημα που αποτελεί στάση ζωής και η διατήρηση του οποίου απαιτεί χρόνο και κόπο. Πρώτιστο καθήκον των θεσμικών φορέων αποτελεί η δια του παραδείγματος και η δια της παιδείας μύηση των νέων Ελλήνων στο αξιακό μας σύστημα, την Ιστορία (δίχως στρογγυλεύματα) και την γλώσσα μας. Ο νέος Έλληνας πρέπει να γνωρίζει ποιος είναι από που έρχεται, τι επιδιώκει και τι προασπίζει. Δίχως φρόνημα υποχωρεί η πειθαρχία, το ηθικό, ο επαγγελματισμός, η συνοχή, η αντοχή, η αυτοπεποίθηση και η θέληση για αγώνα.

Είμαστε μεγάλο έθνος, ερχόμαστε από μακριά και θέλουμε να πάμε ακόμη μακρύτερα τιμώντας το παρελθόν μας. Δεν μας επιτρέπεται μιζέρια και αναβλητικότητα. Με αποφασιστικότητα, ορθό σχεδιασμό και πολιτική βούληση οι ΕΔ Ελλάδος και Κύπρου δύνανται να αποτελέσουν προϋπόθεση ευημερίας του ελληνισμού και να διασφαλίσουν ευνοϊκή επίλυση του Κύπριακού όχι όπως την φαντάζονται αντίπαλοι, «εταίροι» και συμβιβασμένοι εγχώριοι μοιρολάτρες αλλά όπως την ονειρεύονται αυτοί που πέρασαν και αυτοί που θάρθουν.

09 – ΜΑΊΟΥ –  2026

Αντιναύαρχος ε.α. Β. Μαρτζούκος ΠΝ

Επίτιμος Διοικητής ΣΝΔ

Αντιπρόεδρος ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.